Chuyên đề Lập bản đồ xẻ với phương pháp xẻ bán xuyên tâm khi xẻ thanh cơ sở để sản xuất ván ghép thanh từ gỗ keo lá tràm

CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP Tên chuyên đề : “lập bản đồ xẻ với phương pháp xẻ bán xuyên tâm khi xẻ thanh cơ sở để sản xuất ván ghép thanh từ gỗ keo lá tràm” LỜI NÓI ĐẦU Hiện nay ngành chế biến lâm sản đâng lâm vào tình trạng thiếu nguyên liệu trầm trộng. Gỗ tự nhiên còn rất ít, đòi hỏi ngành chế biến chuyển hướng sử dụng nguyên liệu từ rừng tự nhiên sang nguyên liêu từ rừng trồng. Đặc điểm của gỗ rừng trồng là tốc độ phát triển nhanh, tính chất vật cơ lý thấp, kích thước nhỏ, khuyết tật nhiều. Do đó khi sử dụng gỗ rừng trồng cho ta lợi dụng rất nhỏ và chất lượng kém. Nghàng sản xuất công nghệ ván nhân tạo nói chung và nghành công nghệ sản xuất ván ghép thanh nói riêng đã ra đời và đang phát triển. Nó giải quýet mâu thuẫn giữa cung và cầu trong việc sử dụng gỗ, mặt khác đây là dạng công nghệ sử dụng hiệu quả gỗ rừng trồng . Chất lượng ván ghép thanh phụ thuộc rất nhiều yếu tố. trong đó chất lượng thanh cơ sở đóng vai trò quan trọng. Trong ván ghép thanh, ván ghép từ gỗ keo là tràm nói riêng khâu pha phôi gỗ thành các thanh cơ sở là việc làm trước tiên và nó ảnh hưởng rất lớn đến các khâu sau đó. được sự thống nhất của thầy Ts: nguyễn phan thiết em tiến hành chuyên đề: “ lập bản đồ xẻ với phương pháp xẻ bán xuyên tâm khi xẻ thanh cở để sản xuất ván ghép thanh từ gỗ keo lá tràm.” Vì thời gian và điều kiện nghiên cứu có hạn và khả năng của bản thân còn có hạn lại chưa có kinh nghiệm trong vấn đề nghiên cứu nên không thể tránh khỏi xót em rất mong được sự góp ý của thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên thực hiện NGUYỄN KIM HIỀU

doc23 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2267 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Chuyên đề Lập bản đồ xẻ với phương pháp xẻ bán xuyên tâm khi xẻ thanh cơ sở để sản xuất ván ghép thanh từ gỗ keo lá tràm, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Tªn chuyªn ®Ò : “lËp b¶n ®å xÎ víi ph­¬ng ph¸p xÎ b¸n xuyªn t©m khi xÎ thanh c¬ së ®Ó s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh tõ gç keo l¸ trµm” Lêi nãi ®Çu HiÖn nay ngµnh chÕ biÕn l©m s¶n ®©ng l©m vµo t×nh tr¹ng thiÕu nguyªn liÖu trÇm tréng. Gç tù nhiªn cßn rÊt Ýt, ®ßi hái ngµnh chÕ biÕn chuyÓn h­íng sö dông nguyªn liÖu tõ rõng tù nhiªn sang nguyªn liªu tõ rõng trång. §Æc ®iÓm cña gç rõng trång lµ tèc ®é ph¸t triÓn nhanh, tÝnh chÊt vËt c¬ lý thÊp, kÝch th­íc nhá, khuyÕt tËt nhiÒu. Do ®ã khi sö dông gç rõng trång cho ta lîi dông rÊt nhá vµ chÊt l­îng kÐm. Nghµng s¶n xuÊt c«ng nghÖ v¸n nh©n t¹o nãi chung vµ nghµnh c«ng nghÖ s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh nãi riªng ®· ra ®êi vµ ®ang ph¸t triÓn. Nã gi¶i quýet m©u thuÉn gi÷a cung vµ cÇu trong viÖc sö dông gç, mÆt kh¸c ®©y lµ d¹ng c«ng nghÖ sö dông hiÖu qu¶ gç rõng trång . ChÊt l­îng v¸n ghÐp thanh phô thuéc rÊt nhiÒu yÕu tè. trong ®ã chÊt l­îng thanh c¬ së ®ãng vai trß quan träng. Trong v¸n ghÐp thanh, v¸n ghÐp tõ gç keo lµ trµm nãi riªng kh©u pha ph«i gç thµnh c¸c thanh c¬ së lµ viÖc lµm tr­íc tiªn vµ nã ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn c¸c kh©u sau ®ã. ®­îc sù thèng nhÊt cña thÇy Ts: nguyÔn phan thiÕt em tiÕn hµnh chuyªn ®Ò: “ lËp b¶n ®å xÎ víi ph­¬ng ph¸p xÎ b¸n xuyªn t©m khi xÎ thanh cë ®Ó s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh tõ gç keo l¸ trµm.” V× thêi gian vµ ®iÒu kiÖn nghiªn cøu cã h¹n vµ kh¶ n¨ng cña b¶n th©n cßn cã h¹n l¹i ch­a cã kinh nghiÖm trong vÊn ®Ò nghiªn cøu nªn kh«ng thÓ tr¸nh khái xãt em rÊt mong ®­îc sù gãp ý cña thÇy c« gi¸o vµ c¸c b¹n ®ång nghiÖp. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Sinh viªn thùc hiÖn NguyÔn kim hiÒu Ch­¬ng I:Tæng quan 1.1 Môc tiªu chuyªn ®Ò lËp ®­îc b¶n ®å xÎvíi ph­¬ng ph¸p xÎ b¸n xuyªn t©m khi xÎ thanh c¬ së ®Î s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh tõ gç keo l¸ trµm, trªn c¬ së ®ã ®Þnh h­íng cho viÖc xÎ thanh c¬ cë khi s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh tõ lo¹i gç nµy. 1.2 Ph¹m vi ®Ò tµi nghiªn cøu: Lo¹i gç keo l¸ trµm 7- 10 tuæi, ë nói luèt Tr­êng §¹i häc L©m NghiÖp. SÈn phÈm ë ®©y lµ lo¹i v¸n ghÐp thanh th«ng dông kh«ng phñ mÆt víi kÝch th­íc thanh c¬ së lµ S.B.L=18x40x450 LËp m« h×nh lý thuyÕt ®a yÕu tè vµ thùc nghiÖm víi hai yÕu tè ®Çu vµo lµ (D) vµ(a) ®Ó x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ kimh tÕ nhÊt víi ph­¬ng ph¸p xÎ b¸n xuyªn t©m. 1.3 Néi dung chñ yÕu cña ®Ò tµi: C¬ së lý luËn tÝnh to¸n lý thuyÕt ph­¬ng ph¸p xÎ, b¶n ®å xÎ Thùc nghiÖm KÕt qu¶ ®Ò tµi, kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 1.4. ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu ph­¬ng ph¸p kÕ thõa vµ ph­¬ng ph¸p thùc nghiÖm kÕt hîp víi thùc nghiÖp ®Ó x¶n xuÊt thanh c¬ së t­ gç keo l¸ trµm víi ph­¬ng ph¸p xÎ b¸n xuyªn t©m víi sù trî gióp cña phÇn mÒm OTP Ch­¬ng II: c¬ së lý thuyÕt 2.1. B¶n ®å xÎ Lµ hÖ thèng c¸c ®­êng nÐt hoÆc hÖ thèng c¸c ký hiÖu ®­îc vÏ hoÆc ghi trªn tiÕt diÖn ngang c©y gç hay trªn giÊy ®Ó thÓ hiÖn quy c¸ch xÎ vµ tr×nh tù tiÕn hµnh xÎ. Mét c¸hc tæng qu¸t cã hai c¸ch lËp b¶n ®å xÎ c¬ b¶n sau: ph­¬ng ph¸p lËp gi¸n tiÕp vµ ph­¬ng ph¸p lËp trùc tiÕp. Tuy nhiªn cßn phô thuéc vµo ®Æc ®iÓm nguyªn liÖu vµ quy m« s¶n xuÊt cña nhµ m¸y xÝ nghiÖp mµ ng­¬× ta ¸p dông ph­¬ng ph¸p lËp b¶n ®å xÎ cho phï hîp. B¶n ®å xÎ cã mét vÞ trÝ quan träng trong qu¸ tr×nh xÎ. Nã còng ¶nh h­ëng tíi tû lÖ thµnh khÝ, tû lÖ lîi dông gç. Mét b¶n ®å xÎ chØ phï hîp víi mét khóc gç víi ®­êng kÝnh, ®é cong, ®é thãt ngän... V× vËy lËp b¶n ®å xÎ ®óng, phï hîp víi tõng khóc gç lµ mét yªu cÇu cÊp thiÕt. 2.1.1 c¸c lo¹i b¶n ®å xÎ §Ó lËp mét b¶n ®å xÎ chóng ta ph¶i c¨n cø ®Õn viÖc x©y dùng nguyªn lý tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc. Ph¶i xem xÐt biÓu diÔn quy tr×nh xÎ mét c¸ch hîp lý nhÊt ®Ó n©ng cao tû lÖ thµnh khÝ vµ tû lÖ lîi dông gç. Mét b¶n ®å xÎ ph¶i thÓ hiÖn ®­îc vÞ trÝ vµ kÝc th­íc s¶n phÈm trªn tiÕt diÖn ngang khóc gç sao cho phï hîp víi nguyªn lý tû lÖ thµnh khÝ lín nhÊt tuú theo ®Æc ®iÓm nguyªn liÖuvµ quy m« s¶n xuÊt cña nhµ m¸y, xÝ nghiÖp mµ ng­êi ta ¸p dông ph­¬ng ph¸p lËp b¶n ®å xÎ cho thÝch hîp. + b¶n ®å xÎ gi¸n tiÕp: Lµ ph­¬ng ph¸p lËp thÓ hiÖn b»ng c¸c ký hiÖu ch÷ vµ sè theo mét quy ®Þnh chung. Nh­ng vµo ®ã ng­êi ta biÕt ®­îc ngay quy c¸ch c¸c tÊm v¸n cÇn xÎ trªn tiÕt diÖn ngang c©y gç. Ph­¬ng ph¸p nµy phï hîp víi c¸c xÝ nghiÖp cã nguån nguyªn liÖu æn ®Þnh, dÔ dµng c¬ giíi ho¸ vµ tù ®éng ho¸, nh­ng ph­¬ng ph¸p nµy phøc t¹p vµ kh«ng linh ho¹t víi nh÷ng nguyªn liÖu khuyÕt tËt vµ ngo¹i h×nh phøc t¹p v× thÕ kh«ng n©ng cao ®­îc tû lÖ thµnh khÝ vµ tû lÖ lîi dông gç nªn trong thùc tÕ Ýt ®­îc sö dông. + lËp trùc tiÕp: Lµ ph­¬ng ph¸p ®­îc sö dông phæ biÕn, hiÖn nay nã cã ­u ®iÓm lµ ®¬n gi¶n dÔ hiÓu, linh ®éng. Khi lËp b¶n ®å xÎ ta c¨n cø vµo h×nh d¹ng, kÝch th­íc vµ vÞ trÝ c¸c khuyÕt tËt cña gç còng nh­ møc ®é phong phó cña s¶n phÈm. V× thÕ kh¶ n¨ng tËn dông gç lín, nh­ng nã cã nh­îc ®iÓm lµ trong qu¸ tû×nh lËp ®­îc tiÕn hµnh trùc tiÕp lªn ®Çu c©y gç nªn n¨ng suÊt lao ®éng thÊp. Ph­¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi nh÷ng xÝ nghiÖp cã ®Æc ®iÓm nguyªn liÖu phøc t¹p. 2.1.2. ph­¬ng ph¸p lËp b¶n ®å xÎ. Cã rÊt nhiÒu ph­¬ng ph¸p lËp b¶n ®å xÎ kh¸c nhau,cã thÓ tãm l¹i thµnh c¸c ph­¬ng ph¸p sau: -Dùa vµo ®å thÞ a-t vµ p-t -dùa vµo ®å thÞ p-t mét ®iÓm chung nhÊt tÊt c¶ ph­¬ng ph¸p nµy hØ lµ ngÇn ®óng.bëi v× nã coi c©y gç cã mÆt c¾t h×nh trßn vµ ch­a tÝnh ®Õn quy c¸ch cña s¶n phÈm vµ còng ch­a xÐt ®Õn hiÖu qua kinh tÕ cña ph­¬ng ph¸p xÎ mµ chØ xÐt ®Õn vÊn ®Ò xÎ nh­ thÕ nµo. 2.2. kh¸i niÖm ph­¬ng ph¸p xÎ. 2.2.1 Ph­¬ng ph¸p xÎ gç tiÕp tuyÕn: Gç xÎ tiÕp tuyÕn lµ gç xÎ cã tiÕp tuyÕn víi vßng n¨m gç t¹i ®iÓm trung t©mv¸n hîp víi bÒ mÆt (chiÒu réng) cña tiÕt diÔn gç xÎ mét gãc β lu«n bÐ h¬n [β]. Th«ng th­êng β = 30 - 550, trong tÊm v¸nta ph¶i lÊy gãc [β] lín nhÊt cña tiÕt diÖn. §Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh xÎ ta x¸c ®Þnh miÒn cho phÐp xÎ gç tiÕp tuyÕn cho nöa h×nh trßn biÓu thÞ tiÕt diÔn ngang cña c©y gç. MiÒn cho phÐp gç xÎ tiÕp tuyÕn lín nhÊt lµ miÒn h×nh ch÷ nhËt néi tiÕp trong h×nh qu¹t. Z0 = Gç xÎ tiÕp tuyÕn vµ b¸n tiÕp tuyÕn cã ­u ®iÓm chÞu va ®Ëp vµ xung kÝch lín nh­ng co rót theo chiÒu tiÕp tuyÕn lín nªn s¶n phÈm dÔ bÞ biÕn d¹ng trong qu¸ tr×nh ph¬i hoÆc sö dông lµm gi¶m tû lÖ lîi dông gç vµ chÊt l­îng s¶n phÈm. Tuy nhiªn trong mét sè c«ng nghÖ vÉn ph¶i ¸p dôngph­¬ng ph¸p xÎ nµy nh­ ®ãng tµu, cÇu ... 2.2.2. Ph­¬ng ph¸p xÎ suèt ¦u ®iÓm cña ph­¬ng ph¸p nµy lµ kh¶ n¨ng tËn dông gç lín , cã thÓ ®¸p øng ®­îc nhiÒu chñng lo¹i s¶n phÈm trong ®ã cã v¸n ghÐp thanh. Qu¸ tr×nh xÎ tiÕn hµnh ®¬n gi¶n, gç rÊt dÔ cè ®Þnh phï hîp víi c¸c xÝ nghiÖp lo¹i võa vµ nhá. Lµ ph­¬ng ph¸p xÎ mµ s¶n phÈm thu ®­îc tÊt c¶ ®Òu lµ v¸n ch­a s¹ch b×a, xÎ theo ph­¬ng ph¸p nµy rÊt linh ®éng trong s¶n xuÊt, nhÊt lµ nguyªn liÖu cã nhiÒu bÖnh tËt, cã ®iÒu kiÖn n©ng cao tû lÖ thµnh khÝ vµ tû lÖ lîi dông gç tuy nhiªn ph­¬ng ph¸p nµy béc lé mét sè nh­îc ®iÓm: Chi phÝ ®Ó räc r×a c¸c tÊm v¸n t­¬ng ®èi lín, quy c¸ch kÝch th­íc chiÒu réng v¸n kh«ng thèng nhÊt nªn g©y khã kh¨n cho kh©u c¬ giíi ho¸ vµ tù ddéng ho¸. 2.2.3. Ph­¬ng ph¸p xÎ hép: Lµ c¸c ph­¬ng ph¸p mµ c¸c s¶n phÈm thu ®­îc ®a sè ®· r¹ch r×a, c¹nh, ph­¬ng ph¸p nµy ¸p dông ®Ó xÎ v¸n, xÎ hép . Nã phï hîp víi quy m« x­ëng võa vµ lín, ®Ó c¬ giíi ho¸ vµ tù ®éng ho¸ quy c¸ch s¶n phÈm ®¶m b¶o chÝnh x¸c, cã kh¶ n¨ng n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng vµ tû lÖ thµnh khÝ vµ tû lÖ lîi dông gç. Nh­ng ph­¬ng ph¸p nµy kÐm linh ®éng, víi nh÷ng lo¹i gç cã h×nh d¹ng phøc t¹p, kh«ng æn ®Þnh. Trong qu¸ tr×nh xÎ khã lo¹i bá 2.2.4. Ph­¬ng ph¸p xÎ xuyªn t©m. Lµ gç xÎ cã bÒ réng hîp víi ®­êng tiÕp tuyÕncña vßng n¨m tai trung t©m mÆt c¾t ngang mét gãc α ≥ [α], th«ng th­êng α = 650. Gãc α lµ gãc ®­îc qui ®Þnh tr­íc theo yªu cÇu sö dông cña gç xÎ. §Ó ®¶m gãc α ≥ [α] c¸c v¸n chØ ®­îc lÊy ra ë vïng nhÊt ®Þnhcña tiÕt diÖn, vïng ®ã lµ vïng cho phÐp. MiÒn cho phÐp lín hay nhá phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè, ®­êng kÝnh gç, gãc α ...Th­êng dïng hai c¸ch xÎ gç xuyªn t©m sau: + C¸ch xÎ h×nh qu¹t: §©y lµ c¸ch xÎ ®­îc thùc hiÖn trªn 1/4 tiÕt cña c©y gç. Ph­¬ng ph¸p nµy cã kh¶ n¨ng thu ®­îc l­îng gç xuyªn t©m cao nh­ng nh­îc ®iÓm lín nhÊt lµ khã cè ®Þnh gç, cÇn cã c«ng cô chuyªn dïng ®Æc biÖt trong qu¸ tr×nh xÎ v× vËy ®©y còng lµ mét ph­¬ng ph¸p xÎ cho nh÷ng lo¹i s¶n phÈm cã yªu cÇu ®Æc biÖt. + C¸ch xÎ h×nh cung: B»ng c¸ch xÎ h×nh cung chóng ta còng thu ®­îc v¸n xuyªn t©m, pn­¬ng ph¸p nµy còng ®­îc thùc hiÖn trªn nöa tiÕt diÖn h×nh trßn cña c©y gç. Gi¶ sö miÒn ABCD lµ miÒn cho phÐp xÎ v¸n xuyªn t©m ta ph¶i x¸c ®Þnh miÒn cho phÐp Z, ph¶i tho¶ m·n ®iÒu kiÖn cho tr­íc a ³ . Ta cã: V× Z1 lµ kho¶ng gi÷a hai ®­êng trung t©m tÊm v¸n ngoµi cïng nªn thùc tÕ kho¶ng c¸ch lîi dông gç hay chiÒu réng cña miÒn cho phÐp z Lµ: Trong ®ã d: §­êng kÝnh gç trßn. E: ChiÒu dµy m¹ch xÎ. Më réng bµi to¸n trªn khi xÎ v¸n xuyªn t©m thùc hiÖn trªn mét phÇn nöa h×nh trßn. NÕu xÎ xuyªn t©m cho mét phÇn cña nöa h×nh trßn MiÒn cho phÐp tÝnh theo c«ng thøc : Trong ®ã: Z = Z1 + e Z: ChiÒu réng thùc tÕ cña miÒn xÎ Z. Z1: ChiÒu réng miÒn xÎ ( kho¶ng c¸ch t©m cña hai tÊm v¸n ). E: ChiÒu dµy m¹ch xÎ . B: Lµ nöa chiÒu dµi miÒn xÎ. a: Lµ gãc xuyªn t©m cña v¸n xÎ. D: Lµ ®­êng kÝnh tiÕt diÖn c©y gç. 2.3 C«ng nghÖ s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh vµ c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng. 2.3.1 C«ng nghÖ s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh. 2.3.1.1 LÞch sö ph¸p triÓn cña c«ng nghÖ v¸n ghÐp thanh. V¸n ghÐp thanh lµ mét lo¹i s¶n phÈm v¸n nh©n t¹o xuÊt hiÖn tõ rÊt sím tõ c¸c n­íc t©y ©u nh­ng nã chØ ph¸p triÓn m¹nh nh÷ng n¨m 1970. Vµ ®ang ®­îc sö dông mét c¸ch réng r·i do kh¼ n¨ng ®a d¹ng vÒ kÝch th­íc, kh«ng kÐn chän nguyªn liÖu, c«ng nghÖ s¶n xuÊt ®own gi¶n. Nguyªn liÖu sö dông chñ yÕu lµ cã kÝch th­íc, ®­êng kÝnh nhá, ®ßi hái ®é bÒn c¬ häc kh«ng cao, dÔ dµng n©ng cao tû lÖ lîi dông gç. S¶n phÈm ®ång ®Òu vÒ ®é Èm, ®a d¹ng vµ æn ®Þnh vÒ kÝch th­íc, linh ®éng khi liªn kÕt vµ l¾p ghÐp. Gi¸ thµnh so víi c¸c läa v¸n nh©n t¹o kh¸c th× rÎ h¬n nhiÒu, tuy nhiªn c¸c lo¹i v¸n nh©n t¹o ®Òu cã ­u ®Óm riªng vµ c«ng nghÖ phï hîp. Theo tiªu chuÈn c«ng nghÖ cña Anh (BS 6100 – 1984) v¸n ghÐp thanh ph©n chia thµnh mét sè läai chñ yÕu sau. + V¸n ghÐp thanh lâi ®Æc kh«ng phñ mÆt + V¸n thanh khung réng + V¸n ghÐp thanh lâi ®Æc cã phñ mÆt Nguyªn liÖu chóng t«i cung cÊp ®Ó s¶n suÊt v¸n ghÐp thanh lµ lo¹i v¸n ghÐp thanh lâi ®Æc kh«ng phñ mÆt. S¶n phÈm thu ®­îc b»ng c¸ch ghÐp c¸c thanh gç cã kÝch th­íc nhá, g¾n víi nhau b»ng chÊt kÕt dÝnh. V× kh«ng phñ mÆt nªn yªu cÇu chÊt l­îng phñ mÆt t­¬ng ®èi cao, mµu s¾c ®ång ®Òu T¹o thanh S©y thanh ChuÈn KT thanh 2.12 Nguyªn lý h×nh thµnh v¸n ghÐp thanh. Nguyªn liÖu XÕp v¸n Tr¸ng keo Xö lý thanh Xö lý mÆt Ðp v¸n §Ó ghÐp c¸c thanh thµnh phÇn theo kirllop cã mét sè c¸ch ghÐp sau: + GhÐp ®èi xøng vßng n¨m theo ph­¬ng tiÕp tuyÕn + GhÐp ®èi xøng vßng n¨m theo ph­¬ng xuyªn t©m + GhÐp c¸c thanh thµnh phÇn theo kiÓu ngãn: 2.3.2 C¸c yÕu tè ¶nh h­ëng tíi c«ng nghÖ s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh. 2.3.2.1 ¶nh h­ëng cña cÊu t¹o gç: Gç lµ lo¹i vËt liÖu cã cÊu t¹o tõ nhiÒu hîp chÊt h÷u c¬, thµnh phÇn chñ yÕu cÊu t¹o nªn gç lµ xenlulo, hªmixenlulo vµ lipgin trong cÊu t¹o cña ph©n tö xenlulo cã chøa nhãm OH, khi gç tiÕp xóc víi keo c¸c phÇn tö cã cùc tÝnh trong keo sÏ liªn kÕt víi nhãm OH t¹o nªn sù d¸n dÝnh. CÊu t¹o gç rÊt phøc t¹p ®èi víi mét sè lo¹i gç ph¶i lùa chän mét lo¹i keo vµ chÕ ®é Ðp sao cho phï hîp víi tõng lo¹i gç. 2.3.2.2 ¶nh hu¬ng cña ®é Èm gç: Trong qu¸ tr×nh d¸n dÝnh, dung m«i tõ dung dÞch keo chñ yÕu th«ng qua con ®­êng khuÕch t¸n vµo bÒ mÆt gç vµ xung quanh v× thÕ gç cã dé Èm t¨ng lªn. Trong thùc tÕ dung m«i bay h¬i ra ngoµi lµ rÊt Ýt. PhÇn gi÷a mèi d¸n hÇu nh­ kh«ng bay h¬i, nÕu ®é Èm gç cao lµm ®äng dung m«i trong mµng keo c¶n trë qu¸ tr×nh h×nh thµnh mèi gi¸n, lµm gi¶m c­êng ®é gi¸n dÝnh. V× vËy trong c«ng nghÖ v¸n ghÐp thanh ®é Èm cña gç sau khi sÊy lµ 8 – 10%. 2.3.2.3 ¶nh h­ëng cña bÒ mÆt vËt gi¸n: §é bÒn cña mèi gi¸n phô thuéc vµo mµng keo trong qu¸ tr×nh gi¸n Ðp, mµ bÒ mÆt vËt gi¸n lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quyÕt ®Þnh chÊt l­îng mµng keo. BÒ mÆt nh½n sÏ t¹o ®­îc mµng keo ph¼ng, liªn tôc, ®Òu, t¹o cho mèi gi¸n cã c­êng ®é cao. 2.3.2.4 ¶nh cña kÝch th­íc thanh c¬ së: KÝch th­íc thanh c¬ së sö dông trong v¸n ghÐp thanh phô thuéc vµo yªu cÇu cña s¶n phÈm vµ kh¼ n¨ng tËn dông gç cña tõng, vïng tõng nhµ m¸y. NÕu kÝch th­íc thanh c¬ së nhá sÏ h¹n chÕ ®­îc khuyÕt tËt do gç tù nhiªn g©y ra: M¾t, môc, nøt ... Kh¼ n¨ng tËn dông gç cao sù chªnh lÖnh khèi l­îng thÓ tÝch gi÷a c¸c thanh kh«ng lín nªn møc ®é co ngãt gi÷a c¸c chiÒu nhá, chÊt l­îng v¸n ghÐp ®ång ®Òu vµ æn ®Þnh h¬n. Nh­ng kÝch th­íc thanh nhá chi phÝ t¹o thanh lín, hao hôt gç nhiÒu, tèn keo Theo tiªu chuÈn cña Liªn X« cò kÝch th­íc thanh c¬ së cña v¸n ghÐp thanh dïng cho hµng méc ®­îc chia nh­ sau: ChiÒu réng thanh 20, 22, 25, 30, 35, 40, 45, ... 55 (mm) ChiÒu dµy thanh 8, 10, 12, 14, 16, 19, 20, ... 45 (mm) §Ó thu ®­îc yªu cÇu, chÊt l­îng sö dông gç còng nh­ n©ng cao kh¼ n¨ng tËn dông gç, chóng t«i chän kÝch th­íc thanh c¬ së nh­ sau: S.B.L = 18.40.450 §èi víi ph­¬ng ph¸p xÎ b¸n xuyªn t©m, b¸n tiÕp tuyÕn kÝch th­íc thanh xÎ lµ: S.B.L = 22.45.500 2.3.2.5 ¶nh h­ëng cña chÊt kÕt dÝnh. V¸n ghÐp thanh cã thÓdïng nhiÒu lo¹i keo nh­ng ®Ó phï hîp víi yªu cÇu c«ng nghÖ s¶n xuÊt, yªu cÇu chÊt l­îng vµ yªu cÇu hiÖu qu¶ kinh tÕ, ng­êi ta th­êng dïng keo U – F, U – F biÕn tÝnh, PVA, PVC, 2.3.2.6 ¶nh h­ëng c¸c yÕu tè c«ng nghÖ + sÊy gç: sÊy gç lµ mét kh©u rÊt quan träng ,nã quyÕt ®Þnh trùc tiÕp ®Õn ch¸t l­îng thanh c¬ së vµ chÊt l­îng s¶n phÈm. Nõu chÕ ®é sÊy kh«ng phï hîp, qu¸ tr×nh xÕp gç kh«ng ®óng quy c¸ch, thanh c¬ s¬ cã thÓ bi cong vªnh hoÆc cã ®é Èm kh«ng ®¹t yªu cÇu. Tr«ng x¶n xuÊt tuú theo yªu cÇu cña chÊt l­îng s¶n phÈm vµ quy c¸ch thanh c¬ s¬ mµ ng­êi ta chän chÕ ®é sÊy cho phï hîp. + ®é chÝnh x¸c gia c«ng: ®é chÝnh x¸c gia c«ng lµ møc ®é phï hîpvÒ kÝch th­íc vµ h×nh d¹ngcña chi tiÕt thùc tÕ so víi chi tiÕt theo yªu cÇu .tr«ng qu¸ tr×nh s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh,ph¶i ®ång ®Òu vÒ kÝch th­íc vµ h×nh d¹ng gi÷a c¸c thanh víi nhau còng nh­ gi­a thanh víi quy c¸ch s¶n phÈm ®Æt ra. NÕu tiÕt diÖn c¸c thanh kh«ng ®ång nhÊt ( h×nh b×nh hµnh, h×nh ch÷ nhËt …), trong qu¸ tr×nh Ðp sÏ lµm bÒ mÆt gi÷a c¸c thanh kh«ng tiÕp xóc hÕt víi nhau, ®iÒu nµy lµm gi¶m chÊt l­îng d¸n dÝnhvµ chÊt l­¬ng s¶n phÈm.mÆt kh¸c nÕu chiÒu réng vµ chiÒu dµy c¸c thanh kh«ng ®Òu, trong qu¸ tr×nh ghÐp dÏ lµm tÊm v¸n bÞ vªnh vµ kh«ng ®ñ ¸p lùc Ðp, khi ®ã chÊt l­îng d¸n dÝnh vµ chÊt l­îng s¶n phÈm sÏ kh«ng ®¹t yªu cÇu. Tuy nhiªn trong thùc tÕ d©y chuyÒn s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh, ®Ó ®ång ®Òu vµ chuÈn vÒ kÝch th­íc còng nh­ h×nh d¹ng, ng­êi ta thùc hiÖn gia c«ng thanh trªn m¸y bµo bèn mÆt. +chÊt l­îng gia c«ng bÒ mÆt: ®­îc ®¸nh gi¸ qua møc ®é mÊp m« bÒ mÆt trong mét thanh vµ gi÷a c¸c thanh víi nhau. NÕu bÒ mÆt gia c«ng cµng ph¼ng , nh½n, møc ®é mÊp m« thÊp th× l­îng keo tr¸ng máng, ®ång ®Òu vµ liªn tôc, kh¶ n¨ng tiÕp xóc gi÷a c¸c thanh gç cµng caochÊt l­îng mèi d¸n t¨ng. Ng­îc l¹i chÊt l­îng bÒ mÆet thÊp( ®é mÊp m« lín) lµm chiÒu dµy mµng keo kh«ng ®ång ®Òu sÏ g©y ra néi øng suÊt trong khi Ðp lµm chÊt l­îng mèi d¸n gi¶m.®é nh½n bÒ mÆt gia c«ng l¸y lµ G8. + ¶nh h­ëng cña b¶n ®å xÎ vµ ph­¬ng ph¸p xÎ: vÞ trÝ cña thanh gç troogn c©y tÝnh theo ®­êng kÝnh liªn quan nhiÒu ®Õn sù co rót vµ cong vªnh cña thanh c¬ së còng nh­ s¶n phÈm sau khi Ðp. V× vËy trong s¶n xuÊt v¸n ghÐp thanh, ph­¬ng ph¸p xÎ vµ b¶n ®å xÎ quyÕt ®Þnh nhiÒu ®Õn chÊt l­îng thanh c¬ së. NÕu ph­¬ng ph¸p xÎ vµ b¶n ®å xÎ hîp lý sÏ h¹n chÕ ®­îc nh÷ng khuyÕt tËt tù nhiªn cña gç. NÕu thanh c¬ së ®­îc xÎ xuyªn t©m sÏ Ýt bÞ biÕn d¹ng, conmg vªnh tr«ng qu¸ tr×nh ph¬i sÊy nh­ng tû lÖ thµnh khÝ thÊp. Khi xÎ tiÕp tuyÕn, do chªnh lÖch co rót gi­a hai chiÒu thí gçlín lªn dÔ bÞ cong vªnh. ®iÒu nay gi¶m chÊt l­îng thanh c¬ së vµ chÊt l­îng v¸n Ðp. Tuú thuéc vµo nguyªn liÖu gç vµ môc tiªu s­ dông kh¸c nhau mµ ng­êi ta cã c¸c ph­¬ng ph¸p vµ b¶n ®å xÎ cho phï hîp. 2.3.2.7 ¶nh h­ëng cña c«ng nghÖ gi¸n Ðp. Trong c«ng nghÖ gi¸n Ðp yÕu tè quan träng vµ quan t©m nhÊt lµ chÕ ®é Ðp. ChÕ ®é Ðp gåm 3 yÕu tè chÝnh: - Thêi gian Ðp . - ChÕ ®é Ðp. - ¸p suÊt Ðp. Ngoµi ra cßn cã ¶nh h­ëng cuÈ ®é nhít cña keo, ¶nh cña ®é ph trong keo. Nh­ vËy yªu cÇu cña thanh c¬ së cã ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn chÊt l­îng, yªu cÇu cña v¸n ghÐp thanh nã kh«ng chØ ¶nh h­ëng tíi tû lÖ thµnh khÝ, tû lÖ lîi dông gç mµ cßn ¶nh h­ëng tíi c«ng nghÖ s¶n xuÊt v¸n ghÐp nªn viÖc tÝnh to¸n n©ng cao tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc ®ång thêi n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm sÏ lµ yªu cÇu cÊp thiÕt. 2.4. Lý thuyÕt qui ho¹ch thùc nghiÖm ®a yÕu tè §©y lµ ph­¬ng ph¸p tæ chøc tiÕn hµnh thÝ nghiÖm sao cho cã thÓ nhËn ®­îc th«ng tin lín nhÊt, ®Çy ®ñ nhÊt víi c¸c chi phÝ Ýt nhÊt vÒ thêi gian, nguyªn vËt liÖu vµ c«ng søc. Quy ho¹ch thùc nghiÖm ®­îc x©y dùng trªn nguyªn t¾c “hép ®en”. NghÜa lµ ®èi t­îng nghiªn cøu lµ phÇn ®ãng kÝn, lµ phÇn ch­a biÕt trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, do ®ã x©y dùng ®­îc m« h×nh to¸n häc diÔn t¶ t­¬ng quan gi÷a c¸c tham sè ®Çu vµo vµ c¸c tham sè ®Çu ra lµ néi dung chÝnh cña quy ho¹chthùc nghiÖm. ®Ó thùc hiÖn ®­îc néi dung trªn th­êng ph¶i thùc hiÖn c¸c bµi to¸n kÕ tiÕp nhau. X©y dùng néi dung thÝ nghiÖm. Chän kÕ ho¹ch thùc nghiÖm. Tæ chøc thÝ nghiÖm. Gia c«ng sè liÖu thÝ nghiÖm. Ph©n tÝch ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ thÝ nghiÖm. 2.5.1. X©y dùng néi dung thÝ nghiÖm: §©y lµ b­íc x©y dùng quy m« bµi to¸n mµ cô thÓ lµ tr¶ lêi c¸c c©u hái thÝ nghiÖm c¸i g×? ®Ó lµm g×? tren c¬ së ®ã chän ®­îc c¸c tham sè ®Çu vµo vµ tham sè ®Çu ra cho thÝch hîp. B­íc nµy rÊt quan träng v× r»ng c¸c sè l­îng c¸c tham sè vµo vµ ra th­êng rÊt lín. NÕu ®­a tÊt c¶ c¸c tham sè vµo nghiªn cøu th× sè thÝ nghiÖm qu¸ nhiÒu. V× thÕ cÇn chän nh÷ng yÕu tè c¬ b¶n nhÊt . C¸c tham sè ®Çu vµo nh­ nguyªn liÖu (h×nh d¹ng, chiÒu dµi, ®­êng kÝnh, ®é cong, ®é thon, bÖnh tËt) s¶n phÈm, c«ng nghÖ (quy tr×nh xÎ, ph­¬ng ph¸p xÎ, b¶n ®å xÎ) tay nghÒ c«ng nh©n, m¸y mãc thiÕt bÞ. Khi chän ®­îc c¸c tham sè ®Çu vµo vµ ta tiÕp tôc chän vïng biÕn thiªn cña c¸c biÕn ®Çu vµo. Xi min <Xi <Xi max (I = 1,2,3, ... ,n) C¸c gi¸ trÞ Xi min, Xi max th­êng ®­îc x¸c ®Þnh tõ nh÷ng ®iÒu kiÖn, c«ng nghÖ, nguyªn vËt liÖu, kinh tÕ kü thuËt trong thùc nghiÖm, ph­¬ng ph¸p ®o vµ thiÕt bÞ ®o t­¬ng øng víi Xi ®ã. Gi¸ trÞ cè ®Þnh cña yÕu tè thø i trong mét thÝ nghiÖm gäi lµ møc cña yÕu tè Êy. Trong c¸c møc kh¸c nhau cña yÕu tè i quan träng nhÊt lµ møc c¬ sè Xio (møc kh«ng). Sau cïng lµ chän kho¶ng biÕn thiªn Li cña biÕn thø i. Quan träng nhÊt lµ møc kh«ng vµ ph¶i lín h¬n ®¸ng kÓ so víi sai sè cña dông cô ®o yÕu tè Êy. Kho¶ng biÕn thiªn: C¸c møc biÕn thiªn cña biÕn trong thÝ nghiÖm ®­îc biÓu diÔn ë d¹ng mµ víi c¸ch ®Æt: Trong ®ã: Xi lµ d¹ng m·, xi lµ d¹ng thùc, møc xio lµ møc c¬ së, li lµ kho¶ng biÕn thiªn cña biÕn thø i. Theo c¸ch biÓu diÖn nµy th× møc trªn cÇn biÕn lµ Xi max = +1; møc d­íi lµ Xi min = -1; møc c¬ së lµ Xio = 0 hay ta ghi (=); (-); (0). Ta cã b¶ng 01 x¸c ®Þnh kho¶ng biÕn ®éng Tªn yÕu tè -1 0 1 L X1 X2 Chän kÕ ho¹ch thùc nghiÖm: NhiÖm vô chÝnh cña b­íc nµy lµ lËp kÕ hoach thù nghiÖm sao cho cã thÓ nhËn ®­îc biÓu thøc to¸n häc biÓu diÔn mèi quan hÖ gi÷a c¸c tham sè ra Y víi c¸c yÕu tè vµo Xi (1,2,3... n) tøc lµ Y = f(x1, x2, x3, ... xn) gäi lµ hµm håi quy. Qu¸ tr×nh x©y dùng hµm håi quy ®­îc tiÕn hµnh theo hai b­íc: LËp hµm håi quy ë d¹ng m·. Y = f(x1, x2, x3, ... xn). ChuyÓn hµm håi quy vÒ d¹ng thùc nhê phÐp biÕn ®æi Y = f(x1, x2, x3, ... xn). Th«ng th­êng ng­êi ta chän hµm håi quy d¹ng ®a thøc bËc nhÊt hoÆc ®a thøc bËc hai. Kh«ng nªn lÊy hµm nµy ë bËc cao h¬n v× sÏ lµm cho chi phÝ lín. Hµm håi quy tuyÕn tÝnh bËc nhÊt cã d¹ng: Y = b0 + b1.xi + b2.x2 + ... + bn.xn. Hµm håi quy tuyÕn tÝnh bËc hai cã d¹ng: §Ó t×m trÞ sè cña c¸c hÖ sè trong hµm håi quy tuyÕn tÝnhbËc hai cÇn cã mét quy ho¹ch thùc nghiÖm mµ ë ®ã mçi yÕu tè biÕn ®«Ø kh«ng Ýt h¬n ba møc, c¸c kÕ ho¹ch nµy gäi lµ kÕ ho¹ch bËc hai. X¸c ®Þnh c¸nh tay ®ßn a theo c«ng thøc cña kÕ ho¹chthùc nghiÖm: Trong ®ã: P = 0; n = 2; a = 1 P = 0; n = 3; a = 1.125 P = 0; n = 4; a = 1.414 TÝnh to¸n sè l­îng thÝ nghiÖm N = N1 +No + Na. N1: Sè l­îng thÝ nghiÖm t¹i t©m. N0: Sè l­îng thÝ nghiÖm më réng. Nc: Sè l­îng thÝ nghiÖm t¹i nh©n. 2.4.5Gia c«ng sö lý sè liÖu: + LËp ma trËn thùc nghiÖm: STT X1 X2 Y1 1 - - 2 + - 3 - + 4 + + 5 - 0 6 + 0 7 0 - 8 0 + 9 0 0 Sau khi x¸c ®Þnh ®­îc ph­¬ng tr×nh t­¬ng quanc¸c hÖ sè cña ph­¬ng tr×nh ta tiÕn hµnh kiÓm tra c¸c sè liÖu. C¸c phÐp kiÓm tra: + KiÓm tra tÝnh ®ång nhÊt cña c¸c ph­¬ng sai. Gi¸ trÞ nµy tra b¶ng. + KiÓm tra møc ®é ¶nh h­ëng cña c¸c yÕu tè KiÓm tra tÝnh cã ý nghÜa cña c¸c hÖ sè êBi ê³ SbiT Trong ®ã: êBi êlµ trÞ tuyÖt ®èi cña hÖ sè bi Sbi lµ hÖ sè cña ph­¬ng sai t­¬ng øng víi hÖ sè bi . T lµ gi¸ trÞ Studen (tra b¶ng). + KiÓm tra tÝnh t­¬ng thÝch cña m« h×nh theo tiªu chuÈn Fisher Fp < Fb Ch­¬ng 3 TÝnh to¸n lý thiÕt 3.1. X©y dùng m« h×nh lý thuyÕt: 3.1.1. TÝnh to¸n kÝch th­íc thùc tÕ: KÝch th­íc thùc tÕ cña thanh cë = kÝch th­íc danh nghÜa + l­îng d­ gia c«ng. 3.1.1.1. TÝnh to¸n kÝch th­íc ph«i cña thanh: Nguyªn liÖu cung cÊp cho qu¸ tr×nh xÎ thanh c¬ së lµ gç trßn keo l¸ trµm. KÝch th­íc thanh sau khi ®· ®¸nh nh½n (®· qua gia c«ng gåm sÊy, bµo, ®¸nh nh½n ...) lµ: S * B * L = 18 * 40* 450 (mm). VËy kÝch th­íc th« cña thanh bao gåm: Sth = S + DS1 + DS2. Bth = B + DB1 + DB2. Lth = L + DL1 + DL2. Trong ®ã: S, B, L lµ kÝch th­íc danh nghÜa cña thanhth­¬ng øng chiÒu dµy, chiÒu réng, chiÒu dµi DS1, DB1, DL1 lµ l­îng d­ do sÊy. DS2, DB2, DL2 lµ l­îng d­ do gia c«ng. + Hao hôt do gia c«ng trªn m¸y bµo thÈm, bµo cuèn hoÆc bµo bèn mÆt qua kinh nghiÖm thùc tÕ cho thÊy l­îng d­ cho bÒ mÆt qua kh©u bµo ph¶I lµ 1.1 ¸ 1.5 (mm) vµ l­¬ng d­ cho c«ng ®o¹n ®¸nh nh½n mçi mÆt lµ 0.1 ¸ 0.2 (mm). Nh­ vËy l­îng d­ gia c«ng cho mçi bÒ mÆt lµ 1.7 (mm). §Ó ®¶m b¶o cho chÊt l­îng bÒ mÆt cho mçi thanh chóng t«i chän l­îng d­ do gia c«ng cho mçi bÒ mÆt cña thanh lµ: DS2 = DB2 = DL2 = 2.0 (mm). + Hao hôt do sÊy: L­îng co rót do sÊy chØ xÈy ra khi cã sù thay ®æi cña ®é Èm liªn kÕt cña gç (0 ¸ 30%). Khi ®é Èm cña gç gi¶m xuèng d­íi ®é Èm b·o hoµ nªn l­îng co rót t¨ng lªn. §èi víi gç mµ chóng t«i ®ang nghiªn cøu lµ lo¹i gç lâi gi¸c kh«ng ph©n biÖt, lµ lo¹i gç mäc nhanh rõng trång, tÝnh chÊt c¬ lý thÊp. V× vËy tû lÖ co rót theo c¸c chiÒu xuyªn t©m vµ tiÕp tuyÕn cña nã kh«ng theo mét tû lÖ nµo. Do ®ã chóng t«i chän co rót theo c¸c chiÒu lµ lín nhÊt ®Ó ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c khi gia c«ng chÕ biÕn. Co rót theo chiÒu tiÕp tuyÕn 7 ¸ 9%, ta lÊy 9%. Co rót theo chiÒu xuyªn t©m 3 ¸ 5%, ta lÊy 5%. Co rót theo chiÒu dµi gç < 1%, ta lÊy 1%. VËy l­îng co rót theo c¸c chiÒu lµ: VËy kÝch th­íc thanh khi xÎ lµ: Sth = 18+ 1.0 + 2.0 = 21 (mm). Bth = 40 + 2.9 + 2.0 = 45.9 (mm), lÊy Bth = 46 (mm). Lth = 450 + 4.5 + 2.0 = 456.5 (mm), lÊy Lth = 500 (mm). VËy kÝch th­íc thanh sau khi xÎ lµ: S * B * L = 21 * 46 * 500. T­¬ng tù nh­ trªn ta cã thÓ tÝch ®­îc cho nhiÒu lo¹i thanh c¬ së cã kÝch th­íc kh¸c nh­: S * B * L = 16 * 32 * 450. S * B * L = 19 * 29 * 500. S * B * L = 16 * 24 * 500. 3.1.2. §iÒu tra c¸c cÊp ®­êng kÝnh cña gç thùc nghiÖm: TiÕn hµnh ®iªï tra gç keo l¸ trµm ë Nói luèt tr­êng §HLN, víi ®é tuæi tõ 7 ¸ 10 n¨m tuæi cã c¸c ®­êng kÝnh thu ®­îc nh­ sau: d1 = 19.9 d1 = 20.28 d3 =18.16 d4 =20.18 d5 = 24 d6 = 20 d7 = 14.32 d8 = 15.28 d9 = 14 ViÖc t¹o thanh c¬ së ®­îc thùc hiÖn trªn m¸y c­a vßng n»m vµ m¸y c­a ®Üa xÎ däc. Qu¸ tr×nh xÎ ®­îc thùc hiÖn víi ba cÊp ®­êng kÝnh gç: d1 = 15 (cm). d2 = 20 (cm). d3 = 25 (cm). Víi c¸c gãc: a1 =450 a2 =550 a3 =650 Tho¶ m·n ®iÒu kiÖn: 350<α<650 Lùa chän ph­¬ng ph¸p xÎ lµ b¸n xuyªn t©m. §Ó x¸c ®Þnh sè lÇn lÆp l¹i cña mçi th«ng sè chóng t«i tiÕn hµnh xÎ 9 khóc. Cho mçi th«ng sè gãc ë c¸c cÊp®­êng kÝnh d = 15 cm; d = 20 cm; d = 25 cm, øng víi a1 = 450 , a2 = 550 , a3 = 650 3.1.2. C¸c b­íc x¸c ®Þnh tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc dùa vµo lý thuyÕt quy ho¹ch thùc nghiÖm: Tû lÖ thµnh khÝ ®Þnh møc ®­îc x¸c ®Þnh dùa vµo lý thuyÕt quy ho¹ch thùc nghiÖm theo c¸c b­íc sau: B­íc 1: X¸c ®Þnh hµm môc tiªu. B­íc 2: X¸c ®Þnh c¸c th«ng sè ¶nh h­ëng. B­íc 3: LËp ma trËn thùc nghiÖm. B­íc 5: LËp t­¬ng quan. C¨n cø vµo môc ®Ých vµ yªu cÇu cña ®Ò tµi, chóng t«i chän ph­¬ng ph¸p bè trÝ thùc nghiÖm lµ ph­¬ng ph¸p thùc nghiÖm ®a yÕu tè vµ tõ nh÷ng ph©n tÝch ®¸nh gi¸ ­u, nh­îc ®IÓm cña tõng ph­¬ng ph¸p xÎ vµ yªu cÇu cña chÊt l­îng thanh c¬ së chóng t«I chän ph­¬ng ph¸p xÎ b¸n xuyªn t©m vµ b¸n tiÕp tuyÕn. 3.1.2.1. X¸c ®Þnh hµm môc tiªu: BÊt cø mét nhµ m¸y, xÝ nghiÖp s¶n xuÊt vµ chÕ biÕn gç nµo còng kh«ng ngõng t×m c¸c biÖn ph¸p kh¶ thi nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông nguyªn liÖu, t¹o ra s¶n phÈm cã chÊt l­îng tèt, gi¸ thµnh phï hîp. Muèn lµm ®­îc ®iÒu ®ã cÇn ph¶i gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò sau: + N©ng cao tû lÖ thµnh khÝ. + N©ng cao chÊt l­îng c«ng cô gia c«ng c¾t gät. + N©ng cao tay nghÒ, æn ®Þnh tay nghÒ c«ng nh©n. + X¸c ®Þnh ®­îc ph­¬ng ph¸p xÎ hîp lý nh»m b¶o ®¶m ®­îc chÊt l­îng s¶n phÈm phï hîp víi c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. Nh­ vËy nÕu khi cè ®Þnh m¸y mãc, tay nghÒ c«ng nh©n, th× tû lÖ thµnh khÝ sÏ lµ môc tiªu thÓ hiÖn hiÖu qu¶ sö dông gç ®Ó thu ®­îc tû lÖ thµnh khÝ cao nhÊt. 3.1.2.2. X¸c ®Þnh c¸c th«ng sè ¶nh h­ëng: C¸c th«ng sè ¶nh h­ëng cè ®Þnh: Tû lÖ thµnh khÝ, tû lÖ lîi dông gç vµ biÕn d¹ng thanh c¬ së chÞu ¶nh h­ëng cña rÊt nhiÒu yÕu tè. Mçi yÕu tè nµy cã mét vai trß vµ vÞ trÝ rÊt quan träng trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu thùc nghiÖm. Tuy nhiªn do sù h¹n hÑp vÒ thêi gian nghiªn cøu vµ kh¶ n¨ng t­ duy lý luËn logic cßn h¹n chÕ nªn chóng t«I kh«ng thÓ kh¶o s¸t ®­îc hÕt c¸c yÕu tè nµy mµ chØ l­u t©m tíi mét sè yÕu tè chÝnh cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp, râ nÐt tíi môc tiªu vµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu. Chóng ta cã thÓ xem xÐt c¸c yÕu tè nh­: h×nh d¹ng gç, bÖnh tËt gç, ®é Èm gç, chÕ ®é sÊy, chÕ ®é gia c«ng, t×nh tr¹ng kü thuËt lµ c¸c yÕu tè cè ®Þnh. C¸c t«ng sè cã ¶nh h­ëng thay ®æi: C¸c nh©n tè cã thÓ ®iÒu khiÓn ®­îc lµ h×nh d¹ng gç trßn, vÞ trÝ lÊy gç trªn tiÕt diÖn ngang (ph­¬ng ph¸p xÎ) cña nguyªn liÖu, quy c¸ch kÝch th­íc s¶n phÈm. Nh­ng ë ®©y vÊn ®Ò ®Æt ra lµ chóng ta chØ kh¶o s¸t nh÷ng yÕu tè cÇn thiÕt cã liªn quan ®Õn kh©u xÎ nªn chóng t«i chØ trùc tiÕp kh¶o s¸t sù ¶nh h­ëng cña hai yÕu tè chÝnh ®ã lµ ®­êng kÝnh gç trßn vµ ph­¬ng ph¸p xÎ theo c¸c quy c¸ch kÝch th­íc s¶n phÈm. + ¶nh h­ëng cña ®­êng kÝnh gç trßn (d): §­êng kÝnh gç trßn ¶nh h­ëng rÊt lín tíi tû lÖ thµnh khÝ vµ n¨ng suÊt lao ®éng. §­êng kÝnh gç trßn cµng lín, n¨ng suÊt lao ®éng cµng cao, chi phÝ nh©n c«ng gi¶m, tû lÖ lîi dông gç lín. Ng­îc l¹i ®­êng kÝnh gç trßn bÐ, tû lÖ thµnh khÝ sÏ thÊp, kh¶ n¨ng tËn dông gç thÊp, chi phÝ nh©n c«ng cao, kh¶ n¨ng tæn hao sÏ lín. Muèn thÊy ®­îc sù ¶nh h­ëng nµy tíi mét sè chØ tiªu s¶n xuÊt vµ chÊt l­îng s¶n phÈm qua ®iÒu tra thùc tÕ gç keo l¸ trµm t¹i tr­êng §HLN víi ®­êng kÝnh trung b×nh c©y tõ 17-18.5 (cm) víi c¸c ®é tu«it tõ 7-10 tuæi, l­îng gç cã ®­êng kÝnh chiÕm ®a sè tõ 14-20 (cm). V× vËy chóng t«i chän ba cÊp ®­êng kÝnh d = 15 (cm); d = 20 (cm); d = 25 (cm). §©y lµ c¸c th«nh sè ®Çu vµo cña thùc nghiÖm. + ¶nh h­ëng cña vÞ trÝ lÊy gç: VÞ trÝ lÊy gç trong c©y ®­îc x¸c ®Þnh b»ng gãc hîp bëi gi÷a tiÕp tuyÕn víi vßng n¨m vµ chiÒu réng tiÕt diÖn t¹i ranh giíi ®­êng chia ®«i chiÒu dµy v¸n. Gãc a cµng lín th× chiÒu réng cña miÒn xÎ Z cµng nhá, ®é xuyªn t©m cña v¸n cµng cao, chÊt l­îng thanh cµng tèt nh­ng tû lÖ thµnh khÝ thÊp. Gãc a cµng gi¶m sÏ lµm t¨ng miÒn xÎ Z (miÒn xÎ Z cµng réng), ®é xuyªn t©m c¶u v¸n sÏ thÊp lµm cho ®é biÕn d¹ng cña thanh t¨ng sÏ lµm gi¶m chÊt l­îng cña thanh vµ n©ng cao gi¸ thµnh s¶n phÈm nh­ng tû lÖ lîi dông gç thu ®­îc l¹i cao, tû lÖ thµnh khÝ lín. Tuy nhiªn v¸n ghÐp thanh lµ lo¹i v¸n cã yªu cÇu ®é biÕn d¹ng cña thanh thÊp nªn cÇn ph¶I sö dông vÞ trÝ lÊy gç cã ®é xuyªn t©m cao th× tû lÖ thµnh khÝ l¹i thÊp, ®iªï nµy ¶nh h­ëng ®Õn chØ tiªu gi¸ thµnh vµ h¹n chÕ ph¹m vi sö dông cña s¶n phÈm. V× vËy ®Ó ®¶m b¶o chÊt l­îng thanh vµ tû lÖ lîi dông, tû lÖ thµnh khÝ khi xÎ thanh c¬ së cho v¸n ghÐp thanh tõ gç keo l¸ trµm. Chóng t«i chän vïng nghiªn cøu lµ vïng b¸n xuyªn t©m vµ b¸n tiÕp tuyÕn víi kho¶ng biÕn ®éng cña gãc: a1 = 45° a2 = 55° a3 = 65° Nh­ vËy ë trong kho¶ng nµy, qua tÝnh to¸n vµ thùc tÕ s¶n xuÊt, chóng t«i thÊy khi a dÞch chuyÓn ®­îc 10° sÏ thu ®­îc thªm hai líp v¸n. Kho¶ng biÕn ®éng cña c¸c yÕu tè qua ®iªï tra: X1: §­êng kÝnh nguyªn liÖu(cm): X1min < X10 <X1 max. X2: Gãc xÎ a (®é): X2min < X20 <X2 max. Ta cã b¶ng 02: X¸c ®Þnh kho¶ng biÕn ®éng. Tªn yÕu tè -1 0 +1 L X1 (cm) 15 20 25 5 X2 (®é) 45 55 65 10 L: Kho¶ng biÕn ®éng. + X¸c ®Þnh c¸nh tay ®ßn j. C¸nh tay ®ßn j ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc thùc nghiÖm: Trong ®ã: n = 2; p = 0; j = 1. + TÝnh to¸n sè l­îng thÝ nghiÖm: N = N1 + N0 + Nµ N1: Sè thÝ nghiÖm t¹I t©m. N1 = 2n N0: Sè thÝ nghiÖm më réng. N2 = 2n = 4. Nµ: sè thÝ nghiÖm t¹I nh©n. Nµ =1. Nh­ vËy N = 4 + 4 + 1 = 9 thÝ nghiÖm. 3.1.2.3. LËp ma trËn thùc nghiÖm: - TÝnh sè lÇn lÆp l¹i cña thÝ nghiÖm: Sè lÇn lÆp l¹i cña mét thÝ nghiÖm ®­îc tÝnh theo c«ng thøc; Trong ®ã : K: HÖ sè lÇn lÆp l¹i cña mçi thÝ nghiÖm, coi tÊt c¶ c¸c thÝ nghiÖm cã sè lÇn lÆp nh­ nhau. a: Lµ chØ sè chÝnh x¸c, gi¶ thiÕt ta lÊy a = 5%. l: Lµ ®é tin cËy cña mét lÇn ®o so víi gi¸ trÞ thùc ta tra b¶ng III, phô lôc IV trong bµi gi¶ng quy ho¹ch thùc nghiÖm ta cã l = 2.26. g: Lµ hÖ sè biÕn ®éng gmax = 3.31%. Nh­ vËy ta lÊy sè lÇn lÆp l¹i cña K = 3. TÝnh to¸n miÒn xÎ Z: ChiÒu réng miÒn xÎ Z trong ph­¬ng ph¸p xÎ cung xuyªn t©m t«i chän gãc µ = 45°; 55° ; 65° t­¬ng øng ba cÊp ®­êng kÝnh lµ: d = 15 (cm); 20 (cm); 25 (cm). Z ®­îc tÝnh theo c«ng thøc thùc nghiÖm: Trong ®ã e lµ chiÒu dµy m¹ch xÎ, ta lÊy e = 3 (mm). Ta cã b¶ng 03: ChiÒu réng miÒn xÎ Z. P α 40 50 60 15 8 6 5 20 11 8 6 25 13 10 7 Víi kÝch th­íc gç cña thanh c¬ së lµ: S * B * L = 20 * 32 * 450 (mm). KÝch th­íc thùc cña thanh lµ: S * B * L = 23 * 37 * 500 (mm). Chóng ta tiÕn hµnh lËp b¶n ®å xÎ cho tõng cÊp ®­êng kÝnh, tõng gãc xÎ α LËp b¶n ®å xÎ suèt: ThÝ nghiÖm khóc gç cã ®­êng kÝnh 150 mm +ThÝ nghiÖm khóc gç cã ®­êng kÝnh 200mm + ThÝ nghiÖm khóc gç cã ®­êng kÝnh 250mm B¶n ®å xÎ xuyªn t©m: +ThÝ nghiÖm víi khóc gç cã d = 150mm - Gãc xÎ xuyªn t©m α = 400 - Gãc xÎ xuyªn t©m α = 500 - Víi gãc xÎ α = 600 TiÕn hµnh víi khóc gç cã d = 200mm - Gãc xÎ α = 400 Víi gãc xÎ 500: Víi gãc xÎ 600 Chóng t«i tiÕn hµnh ®ång thêi thÝ nghiÖm xÎ thanh c¬ së trªn ph­¬ng ph¸p xÎ suèt còng thu ®­îc kÕt qu¶ sau: Ptb = 62%. Ta cã b¶ng so s¸nh: α P 40 50 60 Psuèt(%) Px(%) Px(%) Px(%) 15 45 50.45 25 60.54 20 57.66 57.66 46 62.92 25 54.36 41.68 43.49 68.63

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docLập bản đồ xẻ với phương pháp xẻ bán xuyên tâm khi xẻ thanh cơ sở để sản xuất ván ghép thanh từ gỗ keo lá tràm.doc
Luận văn liên quan