Đề tài Đánh giá tác dụng của thuốc

Đặt vấn đề Ngày nay ở Việt Nam cũng như ở nhiều nước trên thế giới, tốc độ phát triển của khoa học kĩ thuật, công nghiệp và các ngành kinh tế dịch vụ hàng hoá khác ngày càng cao. Nền kinh tế phát triển đã làm tăng tỉ lệ các bệnh về thần kinh - tâm thần. Một trong những bệnh đó là bệnh suy nhược thần kinh do các sang chấn về tâm lý tích tụ lại với cường độ nhỏ, trường diễn, lúc đầu còn bù, khi gặp một vài yếu tố không thuận lợi, bệnh sẽ phát triển. Bệnh thường gặp ở người lao động trí óc nhiều hơn lao động chân tay và tỉ lệ mắc bệnh ở nam nhiều hơn nữ. Bệnh do một nhà thần kinh học người Mỹ là George Beard mô tả năm 1869. Ông coi đây là một bệnh riêng biệt mà nguyên nhân do căng thẳng cảm xúc kéo dài dẫn đến suy nhược thần kinh. Về sau, nhiều tác giả mở rộng phạm vi gọi suy nhược thần kinh bao gồm cả những hội chứng suy nhược do các nguyên nhân khác gây nên. Ví dụ như: do suy nhược cơ thể, do nhiễm khuẩn - nhiễm độc và do các bệnh mạn tính khác . Cho đến nay, việc điều trị bệnh suy nhược thần kinh chủ yếu vẫn dựa vào các liệu pháp tâm lý và các thuốc điều trị triệu chứng. Y học cổ truyền mô tả bệnh suy nhược thần kinh trong phạm vi các chứng: kinh quý, chính xung, kiện vong, đầu thống, thất miên, và việc điều trị bệnh chủ yếu dựa vào phương pháp không dùng thuốc (châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, khí công, dưỡng sinh) và phương pháp dùng thuốc (chủ yếu là phương pháp dùng thuốc uống trong). Trong phạm vi đề tài này, chúng tôi tiến hành nghiên cứu thuốc "Long quy sinh" với mục đích: 1. Đánh giá tác dụng của thuốc "Long quy sinh" lên một số chỉ tiêu lâm sàng và cận lâm sàng ở những người bị suy nhược thần kinh. 2. Khảo sát tác dụng không mong muốn của thuốc. Chương một: Tổng quan Chương hai : Chất liệu - đối tượng và phương pháp nghiên cứu Chương ba : Kết quả nghiên cứu Chương bốn : Bàn luận Chương năm: Kết luận

doc30 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2325 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Đánh giá tác dụng của thuốc, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Bé y tÕ ViÖn y häc cæ truyÒn viÖt nam _____ §¸nh gi¸ t¸c dông cña thuèc "Long Quy Sinh" trªn bÖnh nh©n suy nh­îc thÇn kinh Chñ nhiÖm ®Ò tµi : GS. TrÇn Thuý Ng­êi thùc hiÖn : TS. Vò Nam BS.TrÇn ThÞ Loan BS. Tèng ThÞ Tam Giang Vµ céng sù Hµ Néi - 2001 ®Æt vÊn ®Ò Ngµy nay ë ViÖt Nam còng nh­ ë nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi, tèc ®é ph¸t triÓn cña khoa häc kÜ thuËt, c«ng nghiÖp vµ c¸c ngµnh kinh tÕ dÞch vô hµng ho¸ kh¸c ngµy cµng cao. NÒn kinh tÕ ph¸t triÓn ®· lµm t¨ng tØ lÖ c¸c bÖnh vÒ thÇn kinh - t©m thÇn. Mét trong nh÷ng bÖnh ®ã lµ bÖnh suy nh­îc thÇn kinh do c¸c sang chÊn vÒ t©m lý tÝch tô l¹i víi c­êng ®é nhá, tr­êng diÔn, lóc ®Çu cßn bï, khi gÆp mét vµi yÕu tè kh«ng thuËn lîi, bÖnh sÏ ph¸t triÓn. BÖnh th­êng gÆp ë ng­êi lao ®éng trÝ ãc nhiÒu h¬n lao ®éng ch©n tay vµ tØ lÖ m¾c bÖnh ë nam nhiÒu h¬n n÷. BÖnh do mét nhµ thÇn kinh häc ng­êi Mü lµ George Beard m« t¶ n¨m 1869. ¤ng coi ®©y lµ mét bÖnh riªng biÖt mµ nguyªn nh©n do c¨ng th¼ng c¶m xóc kÐo dµi dÉn ®Õn suy nh­îc thÇn kinh. VÒ sau, nhiÒu t¸c gi¶ më réng ph¹m vi gäi suy nh­îc thÇn kinh bao gåm c¶ nh÷ng héi chøng suy nh­îc do c¸c nguyªn nh©n kh¸c g©y nªn. VÝ dô nh­: do suy nh­îc c¬ thÓ, do nhiÔm khuÈn - nhiÔm ®éc vµ do c¸c bÖnh m¹n tÝnh kh¸c. Cho ®Õn nay, viÖc ®iÒu trÞ bÖnh suy nh­îc thÇn kinh chñ yÕu vÉn dùa vµo c¸c liÖu ph¸p t©m lý vµ c¸c thuèc ®iÒu trÞ triÖu chøng. Y häc cæ truyÒn m« t¶ bÖnh suy nh­îc thÇn kinh trong ph¹m vi c¸c chøng: kinh quý, chÝnh xung, kiÖn vong, ®Çu thèng, thÊt miªn, vµ viÖc ®iÒu trÞ bÖnh chñ yÕu dùa vµo ph­¬ng ph¸p kh«ng dïng thuèc (ch©m cøu, xoa bãp, bÊm huyÖt, khÝ c«ng, d­ìng sinh) vµ ph­¬ng ph¸p dïng thuèc (chñ yÕu lµ ph­¬ng ph¸p dïng thuèc uèng trong). Trong ph¹m vi ®Ò tµi nµy, chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu thuèc "Long quy sinh" víi môc ®Ých: 1. §¸nh gi¸ t¸c dông cña thuèc "Long quy sinh" lªn mét sè chØ tiªu l©m sµng vµ cËn l©m sµng ë nh÷ng ng­êi bÞ suy nh­îc thÇn kinh. 2. Kh¶o s¸t t¸c dông kh«ng mong muèn cña thuèc. Ch­¬ng mét Tæng quan 1. T×nh h×nh m¾c bÖnh ë ViÖt Nam vµ thÕ giíi. Suy nh­îc thÇn kinh lµ mét bÖnh phæ biÕn ë ViÖt Nam vµ trªn thÕ giíi. ë ViÖt Nam, bÖnh chiÕm 3-4% d©n sè. ë T©y ¢u: chiÕm 5-10% d©n sè. BÖnh xuÊt hiÖn ë ng­êi lao ®éng trÝ ãc nhiÒu h¬n lao ®éng ch©n tay, ë nam nhiÒu h¬n n÷. Th­êng gÆp ë løa tuæi 20-45 tuæi. 2.LÞch sö ph¸t hiÖn bÖnh. BÖnh do George - Beard m« t¶ n¨m 1869. ¤ng coi ®©y lµ mét bÖnh riªng biÖt mµ nguyªn nh©n do c¨ng th¼ng c¶m xóc kÐo dµi dÉn ®Õn suy nh­îc hÖ thÇn kinh. VÒ sau, nhiÒu t¸c gi¶ më réng ph¹m vi, gäi suy nh­îc thÇn kinh bao gåm c¶ nh÷ng héi chøng suy nh­îc do c¸c nguyªn nh©n kh¸c g©y nªn. VÝ dô: do suy nh­îc c¬ thÓ, do nhiÔm khuÈn - nhiÔm ®éc vµ c¸c bÖnh m¹n tÝnh kh¸c. §Ó giíi h¹n ph¹m vi th× mét t¸c gi¶ kh¸c lµ Kreindver (TiÖp Kh¾c - cò) ®Ò nghÞ gäi bÖnh suy nh­îc thÇn kinh nÕu bÖnh chñ yÕu do chÊn th­¬ng t©m thÇn g©y nªn. Cßn c¸c tr­êng hîp kh¸c cã biÓu hiÖn suy nh­îc thÇn kinh th× gäi lµ héi chøng suy nh­îc thÇn kinh. N¨m 1980, 2 t¸c gi¶ lµ Goldberg vµ Huley (Anh) nhËn xÐt tõ thùc tÕ cho r»ng bÖnh t©m c¨n suy nh­îc lµ mét tr¹ng th¸i mÖt mái dÔ bÞ kÝch thÝch, kÌm theo cã lo ©u vµ trÇm c¶m. 3. Theo Y häc hiÖn ®¹i. 3.1. Nguyªn nh©n g©y bÖnh. Nguyªn nh©n g©y ra bÖnh suy nh­îc thÇn kinh lµ do nh÷ng nh©n tè g©y chÊn th­¬ng t©m thÇn t¸c ®éng lªn ng­êi bÖnh víi ®Æc ®iÓm lµ: c­êng ®é kh«ng m¹nh l¾m nh­ng kÐo dµi nh­: - Nh÷ng thÊt b¹i trong c«ng viÖc vµ ®êi sèng, t×nh yªu, vî chång, con c¸i, ng­êi th©n, gi÷a c¸ nh©n vµ tËp thÓ. Tãm l¹i lµ nh÷ng xung ®ét gi÷a nh©n c¸ch ng­êi bÖnh víi m«i tr­êng xung quanh. - Th­êng gÆp trong nh÷ng sang chÊn tr­êng diÔn kÕ tiÕp nhau hoÆc kÕt hîp víi nhau. BÖnh suy nh­îc thÇn kinh th­êng xuÊt hiÖn tõ tõ sau mét thêi gian sang chÊn vµ nã béc lé râ rÖt khi gÆp mét nh©n tè thóc ®Èy. - Hay gÆp ë nh÷ng ng­êi lo¹i h×nh thÇn kinh yÕu. - Hay gÆp ë nh÷ng ng­êi lao ®éng trÝ ãc qu¸ møc. - Cuéc sèng qu¸ c¨ng th¼ng. - Trªn c¬ së mét bÖnh viªm nhiÔm m¹n tÝnh, viªm loÐt d¹ dµy - t¸ trµng. - Hay gÆp ë nh÷ng bÖnh nh©n nhiÔm ®éc m¹n tÝnh: nhiÔm ®éc do nghÒ nghiÖp hoÆc nghiÖn r­îu m¹n tÝnh, hoÆc thiÕu dinh d­ìng kÐo dµi, hoÆc thiÕu ngñ l©u ngµy. 3.2. C¬ chÕ bÖnh sinh. Chñ yÕu lµ do sù suy yÕu cña tæ chøc l­íi - th©n n·o lªn vá n·o, tøc lµ lµm rèi lo¹n mèi liªn hÖ l­íi - vá n·o do c¸c dßng xung ®éng tõ bªn ngoµi vµo kh«ng ®­îc sµng läc qua c¸c tæ chøc l­íi - th©n n·o mµ nã dån lªn c¶ vá n·o. V× vËy, vá n·o kh«ng chÞu ®ùng ®­îc, dÉn tíi sù suy yÕu øc chÕ, suy yÕu qu¸ tr×nh h­ng phÊn vµ cuèi cïng, hËu qu¶ cña sù c¨ng th¼ng cña qu¸ tr×nh thÇn kinh - t©m thÇn ë vá n·o ®i ®Õn sù øc chÕ giíi h¹n. Nã chia lµm 3 giai ®o¹n: - Giai ®o¹n ®Çu: do qu¸ tr×nh øc chÕ suy yÕu nªn trªn l©m sµng biÓu hiÖn tr¹ng th¸i kÝch thÝch bïng næ, khÝ s¾c dao ®éng trong ngµy, mÊt tËp trung t­ t­ëng, khã ngñ. - Giai ®o¹n 2: sù suy yÕu cña qu¸ tr×nh h­ng phÊn biÓu hiÖn trªn l©m sµng: chãng mÆt, mÖt mái, gi¶m sù chó ý, ®au ®Çu, dÔ c¶m xóc. - Giai ®o¹n 3: r¬i vµo tr¹ng th¸i øc chÕ giíi h¹n ®Ó b¶o vÖ tÕ bµo thÇn kinh n·o tr¸nh nh÷ng kÝch thÝch qu¸ møc. HËu qu¶ lµ suy yÕu c¶ 2 qu¸ tr×nh: h­ng phÊn vµ øc chÕ. BiÓu hiÖn tr¹ng th¸i øc chÕ trªn l©m sµng lµ: ng­êi bÖnh bµng quan, v« c¶m hoÆc trÇm c¶m, cã khuynh h­íng ph¸t sinh ra ¸m ¶nh vµ sî h·i. 3.3. C¸c biÓu hiÖn l©m sµng. 3.3.1. Héi chøng kÝch thÝch suy nh­îc. - BÖnh nh©n dÔ bÞ kÝch thÝch bëi nh÷ng kÝch thÝch nhá. VÝ dô: tiÕng ån, nh÷ng xung ®ét nhá trong cuéc sèng l¹i dÔ lµm bÖnh nh©n bùc tøc, ph¶n øng m¹nh. - Sù kÝch thÝch dÔ bïng næ nh­ng còng dÔ t¾t vµ ®­îc thay thÕ b»ng ph¶n øng suy nh­îc mÖt mái. - Ng­êi bÖnh th­êng thiÕu nhÉn n¹i. ë thêi k× ®Çu, khi bÖnh nh©n nghØ ng¬i th× ®­îc håi phôc. Thêi k× sau, bÖnh nh©n nghØ ng¬i còng kh«ng håi phôc l¹i ®­îc. 3.3.2. Nhøc ®Çu. - BÖnh nh©n cã thÓ ®au ®Çu ©m Ø, khu tró hoÆc lan to¶ ra c¶ ®Çu. §au suèt ngµy hoÆc chØ vµi giê trong ngµy. - §Æc ®iÓm: nhøc ®Çu ®Æc biÖt t¨ng lªn khi xóc ®éng hay mÖt mái vµ gi¶m ®i khi tho¶i m¸i hoÆc ®­îc ngñ tèt. 3.3.3. MÊt ngñ. Ngñ kh«ng s©u, ngñ hay mª, ngñ kh«ng ®Éy giÊc. S¸ng dËy th­êng mÖt mái, ban ngµy cã thÓ ngñ gµ. 3.3.4. C¸c triÖu chøng vÒ c¬ thÓ vµ thÇn kinh. Cã thÓ cã c¶m gi¸c ®au mái cét sèng vµ th¾t l­ng. Rèi lo¹n c¶m gi¸c gi¸c quan vµ néi t¹ng, g©y ra chãng mÆt, hoa m¾t, c¶m gi¸c ®au nhøc ë trong x­¬ng, kiÕn bß trªn da hoÆc c¶m gi¸c nãng, l¹nh, tª, run tay. 3.3.5. C¸c rèi lo¹n thùc vËt néi t¹ng. - M¹ch: kh«ng ®Òu, lóc nhanh, lóc chËm. - HuyÕt ¸p dao ®éng, khi cao, khi thÊp. - Cã thÓ cã c¶m gi¸c håi hép, trèng ngùc hoÆc ®au vïng tr­íc tim. - Th©n nhiÖt cã thÓ t¨ng mét chót hoÆc gi¶m. - Cã thÓ cã rèi lo¹n tiªu ho¸: ®Çy bông, ch­íng bông, ¨n khã tiªu, ph©n khi t¸o, khi n¸t. - Cã thÓ t¨ng tiÕt må h«i. - Nam: di tinh hoÆc xuÊt tinh sím hoÆc liÖt d­¬ng. - N÷: rèi lo¹n kinh nguyÖt, thèng kinh. TÊt c¶ nh÷ng thay ®æi nµy ®Òu chÞu ¶nh h­ëng do c¸c yÕu tè chÊn th­¬ng t©m thÇn. 3.3.6. C¸c rèi lo¹n vÒ mÆt t©m thÇn. Rèi lo¹n vÒ c¶m xóc: ng­êi bÖnh hay lo ©u, khÝ s¾c h¬i trÇm, tËp trung kÐm, trÝ nhí gi¶m, hay quªn, hay bån chån, lo l¾ng. 3.4. C¸c thÓ l©m sµng. 3.4.1. ThÓ c­êng. BÖnh nh©n dÔ bÞ kÝch thÝch, dÔ xóc c¶m, khã ngñ vµ c¸c triÖu chøng thÇn kinh thùc vËt néi t¹ng biÓu hiÖn rÇm ré. 3.4.2. ThÓ nh­îc. BiÓu hiÖn tr¹ng th¸i h­ng phÊn gi¶m: - Chãng mÖt mái - KhÝ s¾c gi¶m - Kh¶ n¨ng lao ®éng gi¶m - Ban ngµy hay cã hiÖn t­îng ngñ gµ, ban ®ªm mÊt ngñ - Nh÷ng kÝch thÝch m¹nh th× bÖnh nh©n ®¸p øng yÕu vµ ng­îc l¹i, nh÷ng kÝch thÝch yÕu th× bÖnh nh©n ph¶n øng m¹nh. - ë mét sè bÖnh nh©n, khi t×nh tr¹ng nµy kÐo dµi sÏ trë nªn gÇy yÕu vµ suy kiÖt. 3.4.3. ThÓ trung gian. BÖnh c¶nh l©m sµng biÓu hiÖn c¶ tr¹ng th¸i kÝch thÝch lÉn tr¹ng th¸i suy nh­îc. 4. Theo Y häc cæ truyÒn. Y häc cæ truyÒn m« t¶ bÖnh nµy trong ph¹m vi c¸c chøng: kinh quý, chÝnh xung, kiÖn vong, ®Çu thèng, thÊt miªn. Nguyªn nh©n chñ yÕu do sang chÊn tinh thÇn, lo nghÜ (­u t­), c¨ng th¼ng qu¸ ®é, hoÆc ë nh÷ng ng­êi cã c¬ ®Þa thÇn kinh yÕu (tiªn thiªn bÊt tóc) lµm ¶nh h­ëng ®Õn c«ng n¨ng cña c¸c tr¹ng: t©m, can, tú, thËn. * ThÓ t©m, can khÝ uÊt kÕt. - §Çy tøc. - Hay thë dµi. - Tinh thÇn uÊt øc, hay phiÒn muén. - Bông tr­íng, ®Çy h¬i. - ¡n kÐm. - Rªu l­ìi tr¾ng. - M¹ch huyÒn. * ThÓ can, t©m, thËn ©m h­. - ¢m h­ ho¶ v­îng (øc chÕ gi¶m nh­ng h­ng phÊn t¨ng): ®au ®Çu, ï tai, hoa m¾t, chãng mÆt, håi hép, dÔ xóc ®éng, vui buån thÊt th­êng, hay quªn, ngñ Ýt, hay mª, ng­êi hay bõng nãng, miÖng kh«, häng kh«, t¸o bãn, n­íc tiÓu ®á, m¹ch huyÒn tÕ s¸c. - T©m, can thËn ©m h­ (nÆng vÒ øc chÕ gi¶m, Ýt triÖu chøng vÒ h­ng phÊn t¨ng): ®au l­ng, ï tai, di tinh, ngñ Ýt, håi hép, nhøc ®Çu, tiÓu tiÖn trong, ®¹i tiÖn Ýt, t¸o, m¹ch tÕ. - T©m tú h­ (øc chÕ thÇn kinh gi¶m kÌm theo suy nh­îc nhiÒu): ngñ Ýt, dÔ ho¶ng sî, ¨n kÐm, sôt c©n, ng­êi mái mÖt, hai m¾t th©m quÇng, håi hép, Ýt nhøc ®Çu, rªu l­ìi tr¾ng, m¹ch nhu tÕ. - ThËn ©m, thËn d­¬ng h­ (t­¬ng øng víi thÓ øc chÕ vµ h­ng phÊn thÇn kinh ®Òu gi¶m): s¾c mÆt tr¾ng, tinh thÇn uû mÞ, l­ng gèi mái yÕu, di tinh, liÖt d­¬ng, l­ng vµ tay ch©n l¹nh, sî l¹nh, ngñ Ýt, tiÓu tiÖn trong, tiÓu nhiÒu lÇn, l­ìi ®¹m nh¹t, m¹ch tÕ, v« lùc. Ch­¬ng hai ChÊt liÖu - ®èi t­îng vµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu 1. ChÊt liÖu nghiªn cøu. Thuèc "Long quy sinh" d¹ng r­îu, ®­îc s¶n xuÊt theo quy tr×nh c«ng nghÖ cña xÝ nghiÖp d­îc phÈm Trung ­¬ng III, thµnh phè H¶i Phßng. C«ng thøc cña thuèc nh­ sau: 1.000ml r­îu "Long quy sinh" cã: Cao ban long (= 15%) 10g §ç träng 10g §­¬ng quy 15g Ba kÝch 15g KØ tö 15g C¸t l©m s©m 10g Long nh·n 10g Hoµng k× 5g Ng­u tÊt b¾c 5g Méc qua 2,5g Ph¸ cè chØ 0,5g Sa nh©n 0,5g Cá ngät 3g Vanilin 0,03g Cån 950 võa ®ñ 250 N­íc uèng ®­îc 1.000ml 2. §èi t­îng nghiªn cøu. 2.1. Tiªu chuÈn chän bÖnh nh©n. TÊt c¶ nh÷ng bÖnh nh©n trªn 20 tuæi, kh«ng ph©n biÖt giíi, nghÒ nghiÖp vµ thêi gian m¾c bÖnh, ®­îc chÈn ®o¸n x¸c ®Þnh lµ suy nh­îc thÇn kinh (theo y häc hiÖn ®¹i vÒ l©m sµng). 2.1.1. Tiªu chuÈn theo y häc hiÖn ®¹i. * VÒ l©m sµng. - C¸c triÖu chøng dai d¼ng vÒ sù mÖt mái ngµy cµng t¨ng sau nh÷ng cè g¾ng ho¹t ®éng trÝ ãc vµ nh÷ng ®au khæ vÒ sù suy yÕu cña c¬ thÓ vµ th­êng cã biÓu hiÖn kiÖt søc sau mét cè g¾ng tèi thiÓu. - Ng­êi bÖnh cã mét trong c¸c triÖu chøng sau: + C¶m gi¸c ®au nhøc c¬. + Nhøc ®Çu. + Chãng mÆt. + Rèi lo¹n giÊc ngñ. + KÐm kh¶ n¨ng th­ gi·n. + TÝnh t×nh hay c¸u kØnh. - BÖnh nh©n kh«ng cã nh÷ng triÖu chøng lo ©u hay trÇm c¶m dai d¼ng (®Ó ph©n biÖt víi nh÷ng bÖnh t©m thÇn). 2.1.2. Tiªu chuÈn theo y häc cæ truyÒn. * ThÓ t©m, can khÝ uÊt kÕt. - §Çy tøc. - Hay thë dµi. - Tinh thÇn uÊt øc, hay phiÒn muén. - Bông tr­íng, ®Çy h¬i. - ¡n kÐm. - Rªu l­ìi tr¾ng. - M¹ch huyÒn. * ThÓ can, t©m, thËn ©m h­. -MÖt mái -§au ®Çu -ï tai -Hoa m¾t, chãng mÆt -§au l­ng -Di tinh, liÖt d­¬ng, hoÆc rèi lo¹n kinh nguyÖt. 2.2. Tiªu chuÈn lo¹i bÖnh nh©n. - Nh÷ng bÖnh nh©n d­íi 20 tuæi. - NghiÖn r­îu. - M¾c c¸c bÖnh: cao huyÕt ¸p, viªm gan cÊp, viªm gan m¹n, viªm thËn cÊp, loÐt d¹ dµy - t¸ trµng... Chóng t«i còng lo¹i khái nghiªn cøu nh÷ng bÖnh nh©n sau: - BÖnh nh©n dïng thuèc kh«ng ®óng theo ph¸c ®å hoÆc bá dë ®iÒu trÞ. - BÖnh nh©n kh«ng lµm ®ñ c¸c xÐt nghiÖm (kh«ng lµm l¹i c¸c xÐt nghiÖm sau khi ®iÒu trÞ). 3. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu. - Nghiªn cøu thuÇn tËp - thö nghiÖm më - so s¸nh kÕt qu¶ tr­íc vµ sau ®iÒu trÞ. - C¸c sè liÖu thu ®­îc xö lý theo to¸n thèng kª y häc. 4. Ph­¬ng ph¸p tiÕn hµnh. C¸c ®èi t­îng ®­îc kh¸m toµn diÖn, lËp hå s¬ theo dâi vµ tiÕn hµnh nghiªn cøu theo mét mÉu nghiªn cøu thèng nhÊt. BÖnh nh©n ®­îc kh¸m vµ x¸c ®Þnh theo c¸c tiªu chuÈn trªn; lµm c¸c xÐt nghiÖm c¬ b¶n tr­íc vµ sau ®iÒu trÞ: c«ng thøc m¸u, ure m¸u, creatinin m¸u, sinh ho¸ m¸u, miÔn dÞch ®Æc hiÖu (HBsAg vµ anti HBs), n­íc tiÓu toµn phÇn, siªu ©m th¨m dß chøc n¨ng gan thËn, test kiÓm tra trÝ tuÖ. Theo dâi t¸c dông kh«ng mong muèn cña thuèc: n«n, buån n«n, ®au ®Çu, chãng mÆt, ®au th¾t ngùc, rèi lo¹n thÇn kinh tim, mÊt ngñ, dÞ øng, rèi lo¹n bµi tiÕt. 4.1. §Þa ®iÓm nghiªn cøu. ViÖn Y häc cæ truyÒn ViÖt Nam. Trung t©m b¶o trî x· héi 4 - Së Lao ®éng - Th­¬ng binh x· héi Hµ Néi. Trung t©m nu«i d­ìng ng­êi giµ c« ®¬n vµ trÎ tµn tËt - Së Lao ®éng - Th­¬ng binh x· héi Hµ Néi. 4.2. Sè l­îng bÖnh nh©n dù kiÕn: 60 ng­êi. 4.3. Ph­¬ng ph¸p dïng thuèc. TÊt c¶ c¸c bÖnh nh©n nghiªn cøu ®­îc sö dông thuèc d­íi d¹ng r­îu. LiÒu l­îng: 25ml/ngµy x 1 lÇn/ngµy x 55 ngµy. Uèng tr­íc b÷a ¨n 30 phót. 4.4. ChØ tiªu quan s¸t. 4.4.1. Theo y häc hiÖn ®¹i. 4.4.1.1. VÒ l©m sµng. BÖnh nh©n ®­îc theo dâi hµng ngµy vÒ ¨n, ngñ, ®¹i tiÓu tiÖn, m¹ch, huyÕt ¸p, c¶m gi¸c b¶n thÓ. C¬ lùc chi trªn, träng l­îng c¬ thÓ theo dâi tr­íc vµ sau ®iÒu trÞ. 4.4.1.2. VÒ cËn l©m sµng. - C«ng thøc m¸u: hång cÇu, b¹ch cÇu, tiÓu cÇu. - Hematocrit. - Hemoglobin. - Sinh ho¸ m¸u: Ure m¸u, Creatinin m¸u, men gan, ®iÖn di protein huyÕt thanh. - MiÔn dÞch ®Æc hiÖu: HBsAg vµ anti HBs. - Sinh ho¸ n­íc tiÓu. - Siªu ©m th¨m dß chøc n¨ng gan, thËn. 4.4.1.3. C¸c test (cã phô lôc h­íng dÉn). - Test vÒ sù chó ý. - Test trÝ nhí. 4.4.2. Theo y häc cæ truyÒn. Quan s¸t tr­íc vµ sau ®iÒu trÞ c¸c chØ tiªu sau: - Väng: + S¾c mÆt ®á, vµng hay nhît. + L­ìi ®á, nhît hay tÝa. - V¨n: + Cã n«n, nÊc, ho, kh¹c ®êm hay kh«ng. + H¬i thë m¹nh hay yÕu. + TiÕng nãi to hay nhá. - VÊn: + Ch©n tay l¹nh, sî l¹nh. + Cã ra må h«i hay kh«ng. + ¡n uèng. + NhÞ tiÖn. + §au ®Çu, hoa m¾t, chãng mÆt. + §au mái l­ng. + ï tai. + T×nh tr¹ng tinh thÇn. + Di tinh, liÖt d­¬ng. - ThiÕt: + Bông ®Çy tr­íng. + Ch©n tay l¹nh hay nãng. +Xem m¹ch. Ch­¬ng ba KÕt qu¶ nghiªn cøu 3.1. T×nh h×nh bÖnh nh©n - Ph©n bè bÖnh theo tuæi vµ giíi B¶ng 3.1. Ph©n bè bÖnh nh©n theo tuæi vµ giíi (n=60) Tuæi Giíi 20-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 80-89 ³ 90 Nam 6 2 4 4 4 5 0 0 N÷ 5 2 3 5 7 7 5 1 Tæng 11 4 7 9 11 12 5 1 Nh­ vËy, tØ lÖ m¾c bÖnh gi÷a nam vµ n÷ ë løa tuæi tõ 20 ®Õn 79 lµ : n÷ chiÕm 53,7% vµ nam chiÕm 46,3%. Riªng løa tuæi >80 th× chØ cã n÷. Cã thÓ nguyªn nh©n lµ do tuæi thä cña n÷ lín h¬n nam. 3.2. TriÖu chøng l©m sµng Theo BS TrÞnh Ngäc TuÊn (1982) th× c¸c th¨m dß cËn l©m sµng trong bÖnh suy nh­îc thÇn kinh Ýt cã gi¸ trÞ chÈn ®o¸n. V× vËy, chóng t«i tiÕn hµnh thèng kª c¸c triÖu chøng l©m sµng cña bÖnh ®Ó so s¸nh tÇn sè xuÊt hiÖn cña c¸c triÖu chøng. C¸c th¨m dß cËn l©m sµng ®Ó gióp chóng t«i lo¹i bá nh÷ng bÖnh nh©n m¾c c¸c bÖnh m¹n tÝnh nh­ : Viªm gan m¹n, x¬ gan, viªm gan cÊp, viªm thËn cÊp .... vµ ®¸nh gi¸ t¸c dông kh«ng mong muèn cña thuèc ®èi víi chøc n¨ng gan, thËn. B¶ng 3.2. C¸c triÖu chøng l©m sµng (n=60) TT TriÖu chøng Sè l­îng TØ lÖ % 1 MÖt mái 54 90 2 §au ®Çu 54 90 3 Chãng mÆt 43 71,7 4 Hay quªn 19 31,7 5 ï tai 34 56,7 6 Sî l¹nh 21 35 7 §Çy bông , khã tiªu 29 48,3 8 Ch¸n ¨n 32 53,3 9 §¹i tiÖn t¸o 28 46,7 10 §¹i tiÖn n¸t 4 6,7 11 Ngñ Ýt 54 90 12 Khã vµo giÊc 40 66,7 13 Ngñ mª 17 28,3 14 Tù ra må h«i 8 13,3 15 Ra må h«i trém 5 8,3 16 TiÓu ®ªm 47 78,3 17 Rèi lo¹n sinh dôc 9 15 Nh­ vËy, triÖu chøng l©m sµng gÆp nhiÒu nhÊt lµ : mÖt mái (90%), ®au ®Çu (90%), ngñ Ýt (90%), tiÓu ®ªm (78,3%) 3.3. KÕt qu¶ ®iÒu trÞ trªn l©m sµng. B¶ng 3.3.1. KÕt qu¶ ®èi víi c¸c triÖu chøng l©m sµng (n=60) Tr­íc ®iÒu trÞ Sau ®iÒu trÞ TriÖu chøng Sè BN Khái §ì Kh«ng ®æi MÖt mái 54 33(61,1%) 15(27,8%) 6(11,1%) §au ®Çu 54 32(59,3%) 17(31,5%) 5(9,2%) Chãng mÆt 43 28(65,1%) 13(30,2%) 2(4,7%) Hay quªn 19 7(36,8%) 10(52,6%) 2(10,6%) ï tai 34 20(58,8) 12(35,3%) 2(5,9%) Sî l¹nh 21 18(85,7%) 3(14,3%) 0(0%) §Çy bông , khã tiªu 29 20(69,0%) 7(24,1%) 2(6,9%) Ch¸n ¨n 32 23(71,9%) 7(24,9%) 2(6,2%) §¹i tiÖn t¸o 28 22(78,6%) 6(21,4%) 0(0%) §¹i tiÖn n¸t 4 4(100%) 0(0%) 0(0%) Ngñ Ýt 54 41(75,9%) 13(24,1%) 0(0%) Khã vµo giÊc 40 25(62,5%) 15(37,5%) 0(0%) TiÓu ®ªm 47 25(53,2%) 17(36,2%) 5(10,6%) Rèi lo¹n sinh dôc 9 7(77,8%) 2(22,2%) 0(0%) C¸c triÖu chøng l©m sµng th­êng gÆp lµ: mÖt mái, ®au ®Çu, ngñ Ýt, tiÓu ®ªm. -Víi 54 bÖnh nh©n cã triÖu chøng mÖt mái th× cã 33 bÖnh nh©n khái sau ®ît ®iÒu trÞ, chiÕm 61,1% vµ 15 bÖnh nh©n ®ì, chiÕm 27,8%, 6 bÖnh nh©n kh«ng ®æi chiÕm 11,1%. -TriÖu chøng ®au ®Çu cã 54 bÖnh nh©n, sau ®ît ®iÒu trÞ cã 32 bÖnh nh©n khái, chiÕm 59,3%, 17 bÖnh nh©n ®ì chiÕm 31,5%, 5 bÖnh nh©n kh«ng ®æi chiÕm 9,2%. - TriÖu chøng ngñ Ýt cã 54 bÖnh nh©n , sau ®ît ®iÒu trÞ cã 41 bÖnh nh©n khái chiÕm 75,9%, 13 bÖnh nh©n ®ì chiÕm 24,1%. - TriÖu chøng tiÓu ®ªm cã 47 bÖnh nh©n. Sau ®ît ®iÒu trÞ cã 25 bÖnh nh©n khái, chiÕm 53,2%, 17 bÖnh nh©n ®ì chiÕm 36,2%, 5 bÖnh nh©n kh«ng ®æi chiÕm 10,6%. -TriÖu chøng ®au l­ng cã 10 bÖnh nh©n, chiÕm 16,7%. Sau ®ît ®iÒu trÞ cã 7 bÖnh nh©n khái, chiÕm 0,7%, 3 bÖnh nh©n ®ì, chiÕm 0,3%. B¶ng 3.3.2. KÕt qu¶ sau ®iÒu trÞ ®èi víi c¸c chØ sè ®o l­êng (n=60) T¨ng Gi¶m Kh«ng ®æi C¬ lùc 53(88,3%) 0(0%) 7(11,7%) C©n nÆng 49(81,7%) 0(0%) 11(18,3%) Nh­ vËy, sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, sè bÖnh nh©n cã c¬ lùc t¨ng lµ 53 bÖnh nh©n, chiÕm 88,3%, sè bÖnh nh©n cã c¬ lùc kh«ng ®æi lµ 7 bÖnh nh©n, chiÕm 11,7%. Sè bÖnh nh©n cã c©n nÆng t¨ng lªn lµ 49 bÖnh nh©n chiÕm 81,7%, sè bÖnh nh©n cã c©n nÆng kh«ng ®æi lµ 11 bÖnh nh©n chiÕm 18,3%. B¶ng 3.3.3. KÕt qu¶ vÒ sù thay ®æi c©n nÆng sau 8 tuÇn (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P C©n nÆng (kg) 40,22 ±7.81 41,68 ±8,03 >0,05 Nh­ vËy, sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, sè c©n nÆng t¨ng trung b×nh lµ 1,46 kg, sù chªnh lÖch kh«ng cã ý nghÜa thèng kª víi p>0,05. B¶ng 3.3.4. KÕt qu¶ vÒ sù thay ®æi c¬ lùc sau 8 tuÇn (n=60) TuÇn theo dâi C¬ lùc (kg) To (X±SD) T8 (X±SD) HiÖu suÊt t¨ng (kg) P C¬ lùc tay ph¶i 11,25±7,1 15,18±6,74 3,93 <0,05 C¬ lùc tay tr¸i 9,78±7,68 13,57 ±7,24 3,79 <0,05 Nh­ vËy, sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, trung b×nh, c¬ lùc tay ph¶i t¨ng 3,93 kg, c¬ lùc tay tr¸i t¨ng 3,79 kg. Sù chªnh lÖch cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. B¶ng 3.3.5. KÕt qu¶ vÒ sù thay ®æi huyÕt ¸p sau 8 tuÇn (n=60) TuÇn theo dâi (T) T0 (X±SD) T8 (X±SD) P HA t©m thu ( mm Hg) 115,1±12,65 114,3±11,65 >0,05 HA t©m tr­¬ng( mm Hg) 72,5±9,29 70±8,6 >0,05 Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, huyÕt ¸p t©m thu trung b×nh gi¶m 0,8 mm Hg, huyÕt ¸p t©m tr­¬ng trung b×nh gi¶m 2,5 mm Hg. Sù chªnh lÖch kh«ng cã ý nghÜa thèng kª víi p>0,05. 3.4. C¸c thay ®æi chØ sè cËn l©m sµng : B¶ng 3.4.1. Sù thay ®æi sè l­îng hång cÇu trong m¸u ngo¹i vi (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P Sè l­îng HC (m/Ul) 4,698 ±0,68 4,686±0,65 >0,05 Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, sè l­îng hång cÇu trung b×nh gi¶m 0,012 m/Ul. Sù chªnh lÖch kh«ng cã ý nghÜa thèng kª víi p>0,05. B¶ng 3.4.2. Sù thay ®æi cña Hb trong m¸u ngo¹i vi (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P Hemoglobin (g/dL) 13,08±1,84 12,92±1,83 <0,05 Nh­ vËy, sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, l­îng Hemoglobin trung b×nh trong m¸u ngo¹i vi gi¶m 0,16 g/dL. Sù chªnh lÖch cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. Tuy nhiªn, c¸c chØ sè nµy ®Òu giao ®éng trong giíi h¹n b×nh th­êng. B¶ng 3.4.3. Sù thay ®æi vÒ sè l­îng b¹ch cÇu trong m¸u ngo¹i vi (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P Sè l­îng b¹ch cÇu (K/Ul) 8,41±1,48 7,4±1,48 <0,05 Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, sè l­îng b¹ch cÇu trung b×nh trong m¸u ngo¹i vi gi¶m 1,01 K/Ul. Sù chªnh lÖch cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. Tuy nhiªn, c¸c chØ sè nµy ®Òu giao ®éng trong giíi h¹n b×nh th­êng. B¶ng 3.4.4. Sù thay ®æi vÒ sè l­îng tiÓu cÇu trong m¸u ngo¹i vi (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P Sè l­îng tiÓu cÇu (K/Ul) 257,08±78,75 242,94±65,83 <0,05 Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, sè l­îng tiÓu cÇu trung b×nh trong m¸u ngo¹i vi gi¶m 14,14 K/Ul. Sù chªnh lÖch cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. Tuy nhiªn, c¸c chØ sè nµy ®Òu giao ®éng trong giíi h¹n b×nh th­êng. B¶ng 3.4.5. Sù thay ®æi cña Hct trong m¸u ngo¹i vi (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P Hematocrit(%) 40,2±5,52 39,3±5,41 >0,05 Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, tØ lÖ Hematocrit trung b×nh trong m¸u ngo¹i vi gi¶m 0,9%. Sù chªnh lÖch kh«ng cã ý nghÜa thèng kª víi p>0,05. B¶ng 3.4.6. Sù thay ®æi cña nång ®é ure trong m¸u (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P ure (mmol/l) 5,58±1,5 3,73±0,87 <0,05 Nh­ vËy, sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, nång ®é Ure trung b×nh trong m¸u ngo¹i vi gi¶m 1,85 mmol/l. Sù chªnh lÖch cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. B¶ng 3.4.7. Sù thay ®æi cña nång ®é creatinin trong m¸u (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P Creatinin (mmol/l) 97,77±16,22 85,85±15,8 <0,05 Nh­ vËy, sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, nång ®é Creatinin trung b×nh trong m¸u gi¶m 11,92 mmol/l. Sù chªnh lÖch cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. B¶ng 3.4.8. Sù thay ®æi cña SGOT vµ SGPT trong m¸u (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P SGOT ( U/L ) 38,8±15,11 28±8,07 <0,05 SGPT ( U/L ) 27,8±14,19 20,13±6,45 <0,05 Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, l­îng SGOT trung b×nh trong m¸u gi¶m 10,8 U/L, l­îng SGPT trung b×nh trong m¸u gi¶m 7,67 U/L. Sù chªnh lÖch cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. B¶ng 3.4.9. Sù thay ®æi cña c¸c thµnh phÇn Protein trong m¸u (n=60) TuÇn theo dâi (T) To (X±SD) T8 (X±SD) P Albumin (%) 55,63±6,16 59,08±5,88 <0,05 a1(%) 3,04±0,87 2,83±1,09 >0,05 a2(%) 11±2,54 9,32±2,16 <0,05 b (%) 9,71±2,57 8,37±2,08 <0,05 (%) 20,02±5,19 20,23±4,32 >0,05 Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, nång ®é Albumin trung b×nh trong m¸u t¨ng 3,45%. Sù chªnh lÖch cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. B¶ng 3.4.10. MiÔn dÞch ®Æc hiÖu (n=60) Tr­íc ®iÒu trÞ Sau ®iÒu trÞ HBsAg 9(+) 9(+) Anti HBs 1(+) 1(+) Tr­íc khi ®iÒu trÞ cã 9 bÖnh nh©n cã HBsAg (+) vµ 1 bÖnh nh©n cã Anti HBs (+). Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ cã 9 bÖnh nh©n cã HBsAg (+), 1 bÖnh nh©n cã Anti HBs (+). B¶ng 3.4.11.BiÕn ®éng hµm l­îng c¸c thµnh phÇn n­íc tiÓu tr­íc vµ sau ®iÒu trÞ (n=60) STT Thµnh phÇn Tr­íc ®iÒu trÞ Sau ®iÒu trÞ 1 Glucose 0(+) 0(+) 2 Blirubin 0(+) 0(+) 3 Ket 2-vÕt, 1(+) 4-vÕt 4 SG 1,022±0,008 1,018±0,006 5 pH 5,36±0,9 5,24±0,71 6 Protein 1-vÕt 2-vÕt 7 Uro 0,22±0,12 0,2±0 8 Net 1(+) 9(+) 9 Blood 4(+), 1(++), 1(+++), 5-vÕt 6(+), 3-vÕt 10 Leucose 1(+), 2-vÕt 2(+), 1-vÕt Nh­ vËy, sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, nång ®é trung b×nh cña c¸c thµnh phÇn trong n­íc tiÓu giao ®éng trong giíi h¹n b×nh th­êng. 3.4. KÕt qu¶ ®iÒu trÞ theo c¸c thÓ cña y häc cæ truyÒn KÕt qu¶ ThÓ bÖnh Khái §ì Kh«ng ®æi Tæng ¢m h­ ho¶ v­îng 7 (53,8%) 6(46,2%) 0(0%) 13 (100%) T©m tú h­ 7(63,7%) 4(36,3%) 0(0%) 11 (100%) T©m, can, thËn ©m h­ 9(81,8%) 2(18,2%) 0(0%) 11 (100%) ThËn ©m, thËn d­¬ng h­ 10(66,7%) 5(33,3%) 0(0%) 15 (100%) T©m, can khÝ uÊt kÕt 8(80%) 2(20%) 0(0%) 10 (100%) Nh­ vËy ®a sè bÖnh nh©n ë 5 thÓ khái vµ ®ì sau ®iÒu trÞ. Kh«ng cã bÖnh nh©n nµo kh«ng thay ®æi sau ®iÒu trÞ vµ tØ lÖ khái lµ nh­ nhau ®èi víi c¸c thÓ, cã ý nghÜa víi p<0,01. Ch­¬ng bèn Bµn luËn 4.1. T×nh h×nh bÖnh nh©n - BÖnh nh©n m¾c bÖnh suy nh­îc thÇn kinh gÆp ë c¸c løa tuæi tõ 20 ®Õn 90 tuæi. Trong ®ã sè l­îng tËp trung nhiÒu nhÊt lµ tõ 20 ®Õn 29 tuæi vµ tõ 50 ®Õn 79 tuæi. §iÒu nµy kh¸c víi ®a sè c¸c t¸c gi¶ cho r»ng bÖnh suy nh­îc thÇn kinh hay gÆp ë løa tuæi tõ 20 ®Õn 45 tuæi. Chóng t«i cã thÓ gi¶i thÝch r»ng : + Løa tuæi tõ 20 ®Õn 29 tuæi lµ løa tuæi b¾t ®Çu b­íc vµo cuéc sèng tù lËp, cã nhiÒu ®iÒu míi mÎ, ph¶i lo nghÜ nªn tØ lÖ bÖnh nh©n bÞ bÖnh suy nh­îc thÇn kinh th­êng cao. + Løa tuæi tõ 50 ®Õn 79 tuæi : Nh÷ng bÖnh nh©n ë løa tuæi nµy cã thÓ bÞ bÖnh ®· l©u mµ kh«ng ph¸t hiÖn ra. §ång thêi, ë løa tuæi nµy c¬ thÓ vµ t©m thÇn cã nhiÒu biÕn ®æi, dÔ mÊt bï trõ. V× vËy, tØ lÖ m¾c bÖnh còng cao h¬n so víi løa tuæi tõ 30 ®Õn 49 tuæi. - Tû lÖ gi÷a nam vµ n÷ : §a sè c¸c t¸c gi¶ thÊy trong bÖnh suy nh­îc thÇn kinh, tØ lÖ nam nhiÒu h¬n n÷. Song còng cã nhiÒu ng­êi cã nhËn xÐt ng­îc l¹i nh­ : Klimpc«p, §oi-tre-va, Matrªch, Istamanova, TrÞnh Ngäc TuÊn ... Theo c¸c t¸c gi¶ nµy, tû lÖ n÷ xoay quanh con sè 60%. Theo sè liÖu thèng kª cña chóng t«i, n÷ chiÕm 58,3% (35/60). - C¸c bÖnh nh©n ®Õn kh¸m th­êng lµ do ®au ®Çu (90%), mÖt mái (90%), ngñ Ýt (90%). 4.2. T¸c dông cña thuèc ®èi víi c¸c triÖu chøng l©m sµng. Nh×n chung c¸c triÖu chøng l©m sµng ®Òu ®¸p øng rÊt tèt víi ®iÒu trÞ. HÇu hÕt ®Òu mÊt h¼n hoÆc gi¶m ®i râ rÖt so víi tr­íc ®iÒu trÞ. §Æc biÖt lµ c¸c triÖu chøng chÝnh nh­ : - MÖt mái : Trong 60 bÖnh nh©n nghiªn cøu cã 54 bÖnh nh©n cã triÖu chøng mÖt mái, chiÕm 90%. Sau ®iÒu trÞ cßn 21 bÖnh nh©n cã triÖu chøng nµy chiÕm 35%. Trong ®ã cã 15 bÖnh nh©n ®ì, 6 bÖnh nh©n kh«ng thay ®æi sau ®iÒu trÞ. Nh­ vËy tØ lÖ khái lµ 61,1%. - §au ®Çu : cã 54 bÖnh nh©n cã triÖu chøng ®au ®Çu, chiÕm 90%. Sau ®iÒu trÞ cßn 22 bÖnh nh©n cã triÖu chøng nµy chiÕm 36,7%. Trong ®ã cã 17 bÖnh nh©n ®ì, 5 bÖnh nh©n kh«ng thay ®æi sau ®iÒu trÞ. - Chãng mÆt : cã 43 bÖnh nh©n, chiÕm tØ lÖ 71,1%. Sau ®iÒu trÞ cßn 15 bÖnh nh©n chiÕm 25%. Trong ®ã cã 13 bÖnh nh©n ®ì, 2 bÖnh nh©n kh«ng thay ®æi sau ®iÒu trÞ. Thêi gian hÕt c¸c thay ®æi vÒ c¶m gi¸c b¶n thÓ trung b×nh lµ sau 4 tuÇn. Trong ®ã, hÕt nhanh nhÊt lµ sau 1 tuÇn, l©u nhÊt lµ sau 8 tuÇn. Cã 13 bÖnh nh©n ®ì sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ. - ¡n kÐm , ch¸n ¨n : cã 32 bÖnh nh©n, chiÕm tØ lÖ 53,3%. Sau ®iÒu trÞ cßn 9 bÖnh nh©n chiÕm 15%. Trong ®ã cã 7 bÖnh nh©n ®ì, chiÕm 11,7% vµ 2 bÖnh nh©n kh«ng thay ®æi chiÕm 3,3%. TØ lÖ nµy cao h¬n h¼n so víi kÕt qu¶ nghiªn cøu 7,14% cña r­îu thuèc bæ “Tam b¶o” cña Lª Thanh Nh¹n vµ TrÇn Quèc Hïng (1997). Nh÷ng bÖnh nh©n khái vµ ®ì ®Òu cã c¶m gi¸c ngon miÖng, chãng ®ãi, ¨n tèt h¬n. - Ngñ Ýt : Cã 54 bÖnh nh©n, chiÕm 90%. Sau ®iÒu trÞ cã 41 bÖnh nh©n khái ( ngñ ®ñ giê trong ngµy), chiÕm 73,9%;13 bÖnh nh©n cã giê ngñ ®­îc c¶i thiÖn, chiÕm 24,1%. KÕt qu¶ nµy cao h¬n so víi kÕt qña nghiªn cøu 26,78% trung b×nh vµ 32,14% kÐm cña r­îu thuèc bæ “Tam B¶o” cña Lª Thanh Nh¹n vµ TrÇn Quèc Hïng (1997). Nh÷ng bÖnh nh©n dïng thuèc "Long qui sinh" ®Òu ngñ tèt h¬n, giÊc ngñ s©u h¬n, Ýt mª, sau khi ngñ dËy thÊy tho¶i m¸i. HiÖn t­îng nµy biÓu hiÖn cã sù c¶i thiÖn toµn bé hÖ thèng chøc n¨ng cña c¬ thÓ theo chiÒu h­íng tèt. XÐt vÒ mÆt Y häc cæ truyÒn, ¨n ngon miÖng h¬n lµ biÓu hiÖn chøc n¨ng vËn ho¸ cña tú tèth¬n: "tú vÞ hËu thiªn chi b¶n". Khi tú tèt lªn th× t©m huyÕt sÏ tèt h¬n vµ bæ sung nguån cho thËn. HiÖn t­îng ngñ tèt h¬n vÒ thêi gian vµ chÊt l­îng, ®¹i tiÖn nhu nhuËn h¬n phï hîp víi kÕt qu¶ cña sù t­¬ng t¸c hÖ thèng trong viÖc duy tr× chøc n¨ng sèng cña c¸c c¬ quan trong c¬ thÓ. -Hay quªn: chung t«i ®¸nh gi¸ triÖu chøng nµy b»ng test trÝ tuÖ ( test vÒ sù chó ý vµ test trÝ nhí ) mµ ViÖn l·o khoa vÉn th­êng ¸p dông ( cã phô lôc h­íng dÉn ). Chóng t«i thÊy r»ng: tr­íc ®iÒu trÞ cã 19/60 bÖnh nh©n cã biÓu hiÖn hay quªn, chiÕm 31,7%. Sau ®iÒu trÞ, sè bÖnh nh©n khái lµ 7, chiÕm 36,8%, ®ì lµ 10, chiÕm 52,6% vµ kh«ng ®æi lµ 2, chiÕm 5,9%. Nh­ vËy, thuèc "Long qui sinh" cã t¸c dông c¶i thiÖn trÝ nhí, ®Æc biÖt t¸c dông tèt trªn nh÷ng tr­êng hîp trÝ nhí gi¶m ë møc ®é võa ph¶i ( ®¸nh gi¸ theo thang ®iÓm 10 ). - TiÓu ®ªm : Tr­íc ®iÒu trÞ cã 47 bÖnh nh©n, chiÕm 78,3% . Sau ®iÒu trÞ cã 17 bÖnh nh©n ®ì, chiÕm 36,2% vµ 5 bÖnh nh©n kh«ng thay ®æi, chiÕm 10,6%. KÕt qu¶ nµy cao h¬n so víi nghiªn cøu cña Lª Thanh Nh¹n vµ TrÇn Quèc Hïng (1997) cã thÓ lµ do sè bÖnh nh©n tiÓu ®ªm cña chóng t«i qu¸ cao. - Rèi lo¹n sinh dôc : tr­íc ®iÒu trÞ cã 9 bÖnh nh©n chiÕm 15%. Sau ®iÒu trÞ cã 7 bÖnh nh©n khái h¼n,chiÕm 77,8%; 2 bÖnh nh©n ®ì, chiÕm 22,2%. -§au l­ng: tr­íc ®iÒu trÞ cã 10 bÖnh nh©n ®au l­ng, trong ®ã cã 8 bÖnh nh©n ë thÓ thËn ©m, thËn d­¬ng h­; 2 bÖnh nh©n ë thÓ t©m, can, thËn ©m h­. Sau ®iÒu trÞ cã 7 bÖnh nh©n khái, 3 bÖnh nh©n ®ì. §iÒu nµy cho thÊy r»ng: r­îu thuèc "Long qui sinh" cã t¸c dông ®iÒu trÞ c¸c tr­êng hîp thËn h­ g©y ®au mái vïng l­ng, th¾t l­ng, ®au mái x­¬ng cèt. 4.3. T¸c dông cña thuèc ®èi víi c¸c chØ sè ®o l­êng : Do bÖnh tËp trung nhiÒu nhÊt ë løa tuæi tõ 50-79 tuæi, cã thÓ do c¸c sang chÊn vÒ t©m lý tÝch tô kÐo dµi nªn hÇu hÕt bÖnh nh©n ®Òu cã biÓu hiÖn gÇy sót, c¬ lùc gi¶m. Sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ, chóng t«i nhËn thÊy cã c¸c thay ®æi nh­ sau : - C©n nÆng : Cã 17/60 bÖnh nh©n cã c©n nÆng t¨ng lªn, chiÕm tØ lÖ 28,3%, tr­êng hîp t¨ng träng l­îng c¬ thÓ cao nhÊt lµ 5 kg, Ýt nhÊt lµ 0,5 kg. 34 bÖnh nh©n cã c©n nÆng kh«ng thay ®æi, chiÕm 56,7%. Cã 9 bÖnh nh©n gi¶m c©n, t­êng hîp gi¶m träng l­îng c¬ thÓ cao nhÊt lµ 3kg, thÊp nhÊt lµ 1kg. Sè c©n nÆng t¨ng trung b×nh lµ 1,46kg, kh«ng cã ý nghÜa víi p>0,05. - C¬ lùc : Cã 53/60 bÖnh nh©n cã c¬ lùc t¨ng lªn, chiÕm tØ lÖ 88,3%. 7 bÖnh nh©n cã c¬ lùc kh«ng ®æi, chiÕm 11,7%. Kh«ng cã bÖnh nh©n nµo cã c¬ lùc gi¶m. HiÖu suÊt t¨ng c¬ lùc lµ : + C¬ lùc tay ph¶i : 3,93 kg, cã ý nghÜa víi p<0,05 + C¬ lùc tay tr¸i : 3,79 kg, cã ý nghÜa víi p<0,05. -HuyÕt ¸p: c¸c chØ sè huyÕt ¸p hÇu nh­ kh«ng ®æi sau 8 tuÇn ®iÒu trÞ. §iÒu nµy cho thÊy r»ng: r­îu thuèc "Long qui sinh" kh«ng g©y t¨ng huyÕt ¸p. 4.4. T¸c dông cña thuèc ®«Ý víi c¸c chØ sè cËn l©m sµng : Qua b¶ng thèng kª, chóng t«i nhËn thÊy : -Thuèc "Long qui sinh cã t¸c dông lµm thay ®æi c¸c chØ sè sinh ho¸ m¸u nh­: Ure, Creatinin, SGOT, SGPT, ®iÖn di Protein theo h­íng cã lîi cho søc khoÎ. Cô thÓ: +Ure m¸u trung b×nh tõ 5,58 (mmol/l) gi¶m xuèng cßn 3,73(mmol/l). Sù kh¸c biÖt cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. +Creatinin m¸u trung b×nh tõ 97,77 (mmol/l) gi¶m xuèng cßn 85,85 (mmol/l) . Sù kh¸c biÖt cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. +SGOT trung b×nh tõ 38,8 (U/L) gi¶m xuèng 28 (U/L). Sù kh¸c biÖt cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. +SGPT trung b×nh tõ 27,8 (U/L) gi¶m xuèng 20,13 (U/L). Sù kh¸c biÖt cã ý nghÜa thèng kª víi p<0,05. +Cã sù c¶i thiÖn vÒ tØ lÖ Globulin trong protein huyÕt t­¬ng. §iÒu nµy cã ý nghÜa vÒ viÖc x¸c ®Þnh t¸c dông n©ng cao thÓ tr¹ng vµ t¨ng c­êng miÔn dÞch. -C¸c chØ sè sinh ho¸ n­íc tiÓu giao ®éng trong giíi h¹n b×nh th­êng. KÕt qu¶ nµy phï hîp víi kÕt qu¶ "§¸nh gi¸ l©m sµng vµ thùc nghiÖm cña thuèc "Long qui sinh" " ( GS. TrÇn Thuý vµ céng sù - 1996 ). 4.5. T¸c dông kh«ng mong muèn cña thuèc : Trong qu¸ tr×nh ®iÒu trÞ, chóng t«i theo dâi c¸c t¸c dông kh«ng mong muèn cña thuèc trªn l©m sµng nh­ : n«n, buån n«n, ®au ®Çu, chãng mÆt, ®au th¾t ngùc, rèi lo¹n thÇn kinh tim, mÊt ngñ, dÞ øng, rèi lo¹n bµi tiÕt .... Vµ chóng t«i nhËn thÊy r»ng : Thuèc kh«ng g©y t¸c dông kh«ng mong muèn nµo trªn l©m sµng. Ch­¬ng n¨m KÕt luËn Qua mét thêi gian nghiªn cøu, chóng t«i rót ra mét sè kÕt luËn vÒ t¸c dông cña thuèc “Long quy sinh” nh­ sau : 5.1. Thuèc “Long quy sinh” cã t¸c dông c¶i thiÖn tèt c¸c triÖu chøng l©m sµng cña bÖnh suy nh­îc thÇn kinh nh­ : mÖt mái, ®au ®Çu, chãng mÆt, ®Çy bông, khã tiªu, ch¸n ¨n, Ýt ngñ, tiÓu ®ªm, rèi lo¹n sinh dôc. 5.2. §èi víi c¸c chØ sè ®o l­êng : Thuèc cã t¸c dông lµm t¨ng c¬ lùc, kh«ng cã t¸c dông lµm t¨ng c©n nÆng vµ kh«ng lµm thay ®æi huyÕt ¸p. 5.3. §èi víi c¸c chØ sè cËn l©m sµng : -C¸c chØ sè vÒ sinh ho¸ m¸u thay ®æi theo chiÒu h­íng cã lîi cho søc khoÎ. -C¸c chØ sè vÒ c«ng thøc m¸u,®iÖn tim, siªu ©m, sinh ho¸ n­íc tiÓu giao ®éng trong giíi h¹n b×nh th­êng. 5.4. Thuèc kh«ng cã t¸c dông kh«ng mong muèn trªn l©m sµng. Tµi liÖu tham kh¶o 1. Bµi gi¶ng Y häc cæ truyÒn - Bé m«n Y häc cæ truyÒn - tr­êng §H Y khoa Hµ Néi. 2. Ch÷a bÖnh néi khoa b»ng y häc cæ truyÒn Trung Quèc - NXB Thanh Ho¸, 1993. 3. Bµi gi¶ng "BÖnh suy nh­îc thÇn kinh" - TS. NguyÔn Nh­îc Kim. 4. NhËn xÐt vÒ nh÷ng ng­êi thiÖt thßi do bÖnh t©m c¨n suy nh­îc ë ph­êng Thæ Quan - Hµ Néi. -LuËn v¨n tèt nghiÖp chuyªn khoa cÊp I - BSNT TrÞnh Ngäc TuÊn - 1982. 5.` KØ yÕu c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu khoa häc - ViÖn Y häc cæ truyÒn ViÖt Nam - 1996. 6. KØ yÕu c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu khoa häc - ViÖn Y häc cæ truyÒn ViÖt Nam - 2000.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docĐánh giá tác dụng của thuốc.DOC
Luận văn liên quan