Đề tài Thực trạng và 1 số giải pháp, kiến nghị hình thành và phát triển thị trường chứng khoán ở Việt Nam

36 trang LỜI NÓI ĐẦU Công cuộc đổi mới kinh tế của đất nước trong những năm qua đã và đang kéo theo hàng loạt những thay đổi tích cực tạo nên những cơ sở quan trọng ban đầu để tiến tới một thị trường tài chính, nhằm đảm bảo cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế một cách bền vững. Nhu cầu xây dựng và phát triển đất nước đòi hỏi ngày càng nhiều vốn. Bên cạnh vốn của Nhà nước, cần phải huy động vốn nhàn rỗi của dân cư ở trong nước và của nước ngoài. Một trong những giải pháp để huy động được, khơi dậy mọi nguồn vốn trong nước, khuyến khích dân cư tiết kiệm và thu hút mọi nguồn vốn nhàn rỗi vào đầu tư, thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài; đó là thị trường chứng khoán. Thị trường vốn nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng là một thực thể phức tạp và là hình thức phát triển cao của nền kinh tế thị trường. Đối với nước ta, những vấn đề này đang còn mới mẻ, chúng tôi nghiên cứu đề tài này với huy vọng được đóng góp một phần nhỏ bé những suy nghĩ, ý kiến của bản thân về thị trường chứng khoán và một số giải pháp cơ bản cho sự ra đời và hoạt động của thị trường chứng khoán ở Việt Nam. Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đã sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp để đi đến đánh giá, kết luận về quá trình hoạt động, phát triển và những giải pháp, kiến nghị để hình thành và phát triển thị trường chứng khoán ở Việt Nam Kết cấu của đề tài gồm 3 chương: Chương I : Một số nét khái quát về thị trường chứng khoán. Chương II : Sự ra đời và quá trình hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam. Chương III : Một số giải pháp, kiến nghị hình thành và phát triển thị trường chứng khoán ở Việt Nam. CHƯƠNG I MỘT SỐ NÉT KHÁI QUÁT VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN I. Khái niệm, chức năng, vai trò của thị trường chứng khoán. 1.1. Khái niệm chứng khoán và thị trường chứng khoán. 1.1.1. Khái niệm chứng khoán. Chứng khoán là một danh từ chung để chỉ các loại chứng thư cổ phiếu, trái phiếu, kỳ phiếu. - Cổ phiếu: Là loại chứng thư chứng mình quyền sở hữu của một số cổ đông đối với doanh nghiệp cổ phần. Cổ đông là người có cổ phần thể hiện bằng cổ phiếu. Người có cổ phiếu có các quyền hạn và trách nhiệm đối với Công ty; được chia lời theo kết quả kinh doanh; được quyền bầu cử vào ban quản lý, ban kiểm soát và phải chịu trách nhiệm về sự lỗ lãi, phá sản của Công ty. - Trái phiếu: Là một loại chứng thư xác nhận quyền làm chủ một món nợ của sở hữu chủ (trái chủ) đối với đơn vị phát hành. Trái phiếu là loại chứng khoán có lợi tức cố định, được ấn định trước được gọi là lãi suất. Trái phiếu chỉ được hoàn trả khi đến hạn trái phiếu do các doanh nghiệp phát hành, có thể là doanh nghiệp quốc doanh hoặc tư doanh là cổ phần. - Kỳ phiếu : Là chứng thư của ngân khổ phát hành nhằm để Chính phủ (hoặc có thể là chính quyền địa phương) vay tiền của dân chúng và của các ngân hàng thương mại, các doanh nghiệp, kỳ phiếu có thời hạn trả nhất đinh, có thể là ngắn hạn (dưới 12 tháng), có thể là dài hạn (trên 1 năm). Kỳ phiếu là một biện pháp tiền tệ được ứng dụng đế ứng phó với nhu cầu về tài chính quốc gia hoặc chính quyền địa phương. Mệnh giá kỳ phiếu tuỳ theo nhu cầu tài chính của cấp chính quyền phát hành. Theo khoản 1 điều 2 Nghị định chính phủ số 48/1998/ND - CP ngày 11//1998 về chứng khoán và thị trường chứng khoán thì "Chứng khoán là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ, xác nhận các quyền và lợi ích lợi pháp của người sở hữu chứng khoán đối với tài sản hoặc vốn của tổ chức phát hành. Chứng khoán bao gồm: a, Cổ phiếu. b, Trái phiếu. c, Chứng chỉ quý đầu tư. d, Các loại chứng khoán khác ". 1.1.2. Khái niệm thị trường chứng khoán (TTCK). TTCK không phải là cơ quan mua vào bán ra các loại chứng khoán. TTCK chỉ là nơi giao dịch, ở đó việc mua bán chứng khoán được thực hiện bởi những người môi giới chứng khoán. Như vậy TTCK không phải là nơi giao dịch mua bán ra các loại chứng khoán của những người muốn mua hay bán chứng khoán mà là của những người môi giới, TTCK cũng không liên quan đến giá cả các loại chứng khoán. Giá chứng khoán được hình thành theo hệ thống bán đâú giá hai chiều; Người môi giới mua cạnh tranh với những người môi giới mua khác để đạt được giá thấp nhất, người môi giới bán cạnh tranh với những người môi giới khác để đạt được giá cao nhất. TTCK là thị trường tư do mang tính tự do nhất trong các loại thị trường. TTCK chính thức được thể hiện bằng sở giao dịch chứng khoán (sở chứng khoán). Thông thường trong một sở giao dịch chứng khoán có hai loại thị trường cùng đồng thời tham gia gọi là cơ cấu của một thị trường chứng khoán, gồm thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp. - Thị trường sơ cấp : Là thị trường mà ở đó các loại chứng khoán được phát hành ra lần đầu, nhằm mục đích: Tạo lập doanh nghiệp cổ phần; doanh nghiệp huy động thêm vốn; các cấp chính quyền phát hành kỳ phiếu. - Thị trường thứ cấp là thị trường mà ở đó các loại chứng khoán đã được phát hành (qua thị trường sơ cấp) được đưa ra mua bán lại các nhà đầu tư có thể bán chứng khoán vào bất kỳ lúc nào, hình thức này linh hoạt, mềm dẻo hơn so với tín dụng thông thường. TÀI LIỆU THAM KHẢO. 1. Thị trường chứng khoán ở Việt Nam -PTS. Nguyễn Văn Luân, Trần Quốc Tuấn, Ngô Minh Châu, NXB –TK 1995 2. Thị trường chứng khoán. PGS.TS. Lê Văn Tư, PTS. Nguyễn Ngọc Hùng, NXB - TK 1996 3. Thị trường chứng khoán - Phương thức hoạt động và kinh doanh viện kinh tế thế giới. NXB - TK 1996 4. Chứng khoán và thị trường chứng khoán những kiến thức cơ bản của UBCKNN trung tâm nghiên cứu và bồi dưỡng nghiệp vụ chứng khoán 1999 5. Khung pháp lý về chứng khoán và giao dịch chứng khoán ở Việt Nam (do các khoán trên cung cấp). 6. Vấn đề hình thành TTCK ở Việt Nam và kinh nghiệm của Nhật bản – PTS. Trần Cao Nguyên, PTS. Lê Đình Thu – NXB- Chính trị quốc gia –1995 7. Thời báo kinh tế Việt Nam số 129/27/10/2000 8. Tạp chí ngân hàng số 19. 9.

doc33 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2061 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Thực trạng và 1 số giải pháp, kiến nghị hình thành và phát triển thị trường chứng khoán ở Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
®¹t ®­îc gi¸ thÊp nhÊt, ng­êi m«i giíi b¸n c¹nh tranh víi nh÷ng ng­êi m«i giíi kh¸c ®Ó ®¹t ®­îc gi¸ cao nhÊt. TTCK lµ thÞ tr­êng t­ do mang tÝnh tù do nhÊt trong c¸c lo¹i thÞ tr­êng. TTCK chÝnh thøc ®­îc thÓ hiÖn b»ng së giao dÞch chøng kho¸n (së chøng kho¸n). Th«ng th­êng trong mét së giao dÞch chøng kho¸n cã hai lo¹i thÞ tr­êng cïng ®ång thêi tham gia gäi lµ c¬ cÊu cña mét thÞ tr­êng chøng kho¸n, gåm thÞ tr­êng s¬ cÊp vµ thÞ tr­êng thø cÊp. - ThÞ tr­êng s¬ cÊp : Lµ thÞ tr­êng mµ ë ®ã c¸c lo¹i chøng kho¸n ®­îc ph¸t hµnh ra lÇn ®Çu, nh»m môc ®Ých: T¹o lËp doanh nghiÖp cæ phÇn; doanh nghiÖp huy ®éng thªm vèn; c¸c cÊp chÝnh quyÒn ph¸t hµnh kú phiÕu. - ThÞ tr­êng thø cÊp lµ thÞ tr­êng mµ ë ®ã c¸c lo¹i chøng kho¸n ®· ®­îc ph¸t hµnh (qua thÞ tr­êng s¬ cÊp) ®­îc ®­a ra mua b¸n l¹i c¸c nhµ ®Çu t­ cã thÓ b¸n chøng kho¸n vµo bÊt kú lóc nµo, h×nh thøc nµy linh ho¹t, mÒm dÎo h¬n so víi tÝn dông th«ng th­êng. 1.2.2. Chøc n¨ng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n. TTCK ra ®êi ë thÕ kû 15,16 ë mét sè n­íc Ch©u ¢u, tån t¹i vµ ph¸t triÓn ra kh¾p thÕ giíi nh­ ngµy nay, nã ®· chøng tá sù cÇn thiÕt cho ®êi sèng kinh tÕ - x· héi cña c¸c n­íc. V× vËy chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña TTCK lµ : - TTCK ®­îc xem nh­ lµ c¸c cÇu v« h×nh nèi liÒn gi÷a ng­êi thõa vèn vµ ng­êi thiÕu vèn, ®Ó hä gióp ®ì nhau th«ng qua viÖc mua b¸n cæ phiÕu; hay nãi c¸ch kh¸c, TTCK sinh ra ®Ó huy ®éng vèn nhµn rçi trong nÒn kinh tÕ, bá vµo ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh, t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng, gi¶m thÊt nghiÖp, gãp phÇn æn ®Þnh ®êi sèng d©n c­, x· héi. - TTCK ®ãng vai trß tù ®éng ®iÒu hoµ vèn gi÷a n¬i thõa sang n¬i thiÕu vèn. V× vËy, nã gãp phÇn giao l­u vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. Møc ®iÒu hoµ nµy phô thuéc vµo quy m« ho¹t ®éng cña tõng TTCK. - TTCK b¶o ®¶m th«ng tin chÝnh x¸c, kÞp thêi (cho c¸c nhµ ®Çu t­ vµ c¸c nhµ kinh doanh chøng kho¸n) vÒ t×nh h×nh cung cÇu thÞ gi¸ cña tõng lo¹i trªn thÞ tr­êng m×nh vµ trªn TTCK h÷u quan. - TTCK ®¶m b¶o cho c¸c lo¹i chøng kho¸n ®­îc phÐp l­u hµnh cã n¬i ma b¸n thuËn tiÖn theo quy luËt cung cÇu nh­ mäi hµng ho¸ kh¸c. Tuy nhiªn, cã ®iÒu kh¸c lµ "hµng ho¸ " ë thÞ tr­êng nµy lµ c¸c cæ phiÕu, tr¸i phiÕu. Tãm l¹i, TTCK lµ hßn ®¸ t¶ng lÊp ®i c¸i hç ng¨n c¸ch gi÷a cung vµ cÇu vÒ vèn, gi÷a ng­êi mua vµ ng­êi b¸n chøng kho¸n gi÷a ®Çu c¬ n©ng gi¸ vµ ®Çu c¬ h¹ gi¸ chøng kho¸n. §iÒu nµy ®­îc thÓ hiÖn râ ë c¸c Së giao dÞch chøng kho¸n. §Æc biÖt TTCK lÊp ®i c¸c hè ng¨n c¸ch gi÷a nhu cÇu vay vèn dµi h¹n trong nÒn kinh tÕ vµ c¸c ho¹t ®éng cho vay ng¾n h¹n mµ nhiÒu nhµ t­ doanh th­êng ­a thÝch. V× nã lµ n¬i ®Ó mçi khi c¸c nhµ t­ doanh ®Çu t­ ®em vèn nhµn rçi ra mua chøng kho¸n, khi kh«ng muèn ®Çu t­, cÇn tiÒn chi dïng, th× mang chøng kho¸n ra b¸n. Râ rµng c¸c ho¹t ®éng TTCK linh ho¹t, mÒn dÎo, thuËn lîi h¬n nhiÒu so víi c¸ch huy ®éng vèn th«ng qua c¸c quü tiÕt kiÖm. 1.1.3. Vai trß cña TTCK. - TTCK lµ c«ng vô khuyÕn khÝch d©n c­ chóng tiÕt kiÖm vµ sö dông nguån vèn tiÕt kiÖm vµo c«ng cuéc ®Çu t­. - TTCK lµ ph­¬ng tiÖn huy ®éng vèn. - TTCK lµ c«ng cô lµm gi¶m ¸p lùc l¹m ph¸t. - TTCK cã tæ chøc sÏ cung cÊp th«ng tin cÇn thiªt vÒ c¸c lo¹i cæ p hiÕu, chøng kho¸n còng nh­ kh¶ n¨ng sinh lêi cña tõng lo¹i trong t­¬ng lai. - TTCK b¶o d¶m tÝnh thanh kho¶n. - TTCK thóc ®Èy c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n hiÖu qu¶ kinh tÕ h¬n. - TTCK t¹o thãi quen vÒ ®Çu t­. - TTCK ®iÒu tiÕt viÖc ph¸t hµnh cæ phiÕu. - TTCK nguån thu hót vèn tõ n­íc ngoµi. 1.2. Kinh nghiÖm tæ chøc ph¸t triÓn TTCK ë mét sè n­íc trªn thÕ giíi. * TTCK New york ThÞ tr­êng tµi chÝnh Hoa Kú hiÖn lµ thÞ tr­êng quan träng nhÊt thÕ giíi v× sè l­îng t­ b¶n ®­îc giao kho¸n vµ ¶nh h­ëng cña nã ®èi víi thÞ tr­êng kh¸c ho¹t ®éng thÞ tr­êng Hoa Kú kh«ng chÞu giíi h¹n trong ph¹m vi cña TTCK thuÇn tuý, v× h¬n 2/3 nghiÖp vô trªn gi¸ kho¸n bÊt ®éng s¶n ®­îc thùc hiÖn ngoµi thÞ tr­êng vµ nhÊt lµ viÖc ph¸t hµnh chuyÓn nh­îng chøng kho¸n víi sè l­îng quan träng vµ nh÷ng chuyÓn dÞch tr¸i phiÕu c«ng. Hoa Kú cã 14 thÞ tr­êng chøng kho¸n, trong ®ã cã 3 ë New york. ThÞ tr­êng chøng kho¸n New york cßn ®­îc gäi lµ Wall street, thÞ tr­êng chøng kho¸n Hoa Kú quy tô 2276 xÝ nghiÖp vµ kÓ tõ ngµy 7/3/1962 trë thµnh thÞ tr­êng chøng kho¸n Quèc gia. TÊt c¶ ®êi sèng chøng kho¸n Hoa kú phÇn lín ®Òu ®­îc tËp trung l¹i thÞ tr­êng New york, n¬i quy tô 15% nh÷ng nghiÖp vô giao kho¸n chøng kho¸n trªn toµn thÓ n­íc Mü. * ThÞ tr­êng chøng kho¸n London. ThÞ tr­êng chøng kho¸n London ®­îc thiÕt lËp n¨m 1801 thÞ tr­êng trë nªn mét bé phËn trong toµn thÓ bé m¸y tµi chÝnh cña thµnh phè Lu©n §«n nãi riªng, n­íc Anh nãi chung vµ ®· biÕn Anh quèc thµnh mét trung t©m tµi chÝnh quèc tÕ. Môc ®Ých cña thÞ tr­êng chøng kho¸n Lu©n §«n lµ t¹o ra mét thÞ tr­êng h÷u hiÖu cho viÖc mua, b¸n c¸c chøng kho¸n. ThÞ tr­êng cßn ®ãng vai trß quan träng trong viÖc cung cÊp t­ b¶n míi cho kü nghÖ. Nhê vËy, cuéc c¸ch m¹ng kü nghÖ xuÊt hiÖn vµ ph¸t triÓn m¹nh sang toµn thÕ giíi. ThÞ tr­êng chøng kho¸n Lu©n §«n ph¸t hµnh hµng ngµy vµ hµng th¸ng cc b¶ng thêi gi¸ chÝnh thøc cña 9400 chøng kho¸n. §©y lµ thÞ tr­êng lín nhÊt thÕ giíi vÒ ph­¬ng diÖn chøng kho¸n vµ héi viªn. * ThÞ tr­êng chøng kho¸n Tokyo ThÞ tr­êng chøng kho¸n Tokyo thµnh lËp 1878. So víi c¸c thÞ tr­êng chøng kho¸n cïng thêi ë c¸c n­íc trªn thÕ giíi, th× thÞ tr­êng Tokyo ch­a cã g× næi h¬n, m·i tíi sau thÕ chiÕn thø II nã míi ®­îc nhiÒu ng­êi chó ý kh¸ch hµng trªn thÞ tr­êng nµy ch¼ng nh÷ng lµ c¸c nhµ ®Çu t­ kÕch xï næi tiÕng, c¸c ng©n hµng, c¸c c«ng tû b¶o hiÓm cì lín mµ cßn bao gåm nhiÒu nhµ ®Çu t­ cì nhá. Còng nh­ Thuþ Sü, ë NhËt nh÷ng h·ng muèn trë thµnh thµnh viªn cña thÞ tr­êng chøng kh¸n nhÊt thiÕt ph¶i ®­îc phÐp cña Bé tµi chÝnh. Tr¸i víi ë New york, thµnh viªn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n Tokyo lµ ph¸p nh©n c¸c h·ng ho¹t ®éng chøng kho¸n ë ®©y thùc hiÖn c«ng viÖc cñ m×nh th«ng qua c¸c h·ng trung gian vµ nh÷ng ng­êi m«i giíi chuyªn nghiÖp ®­îc uû quyÒn víi t­ c¸ch lµ ng­êi ®iÒu ®é thÞ tr­êng chøng kho¸n. * ThÞ tr­êng chøng kho¸n Th¸i Lan LuËt vÒ thÞ tr­êng chøng kho¸n Th¸i Lan BE 2517 (1974) quy ®Þnh thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ mét tæ chøc ph¸p nh©n kh«ng mang tÝnh chÊt lîi nhuËn trªn c¬ së ®éc quyÒn. C¸c thµnh viªn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n bao gåm chØ cã c¸c c«ng ty chøng kho¸n ®· ®¨ng ký. Quy ®Þnh ®­îc ®Æt ra ®èi víi viÖc ®iÒu chØnh vµ gi¸m s¸t thÞ tr­êng chøng kho¸n bëi c¸c c¬ quan chÝnh phñ vµ ®èi víi viÖc thiÕt lËp mét quü trî cÊp mµ c¸c thµnh viªn ph¶i ®ãng gãp. C¸c chøng kho¸n cã thÓ d­íi d¹ng ký danh hoÆc v« danh vµ cã thÓ bao gåm cæ phÇn hoÆc quyÒn ®èi víi cæ phÇn hoÆc l·i cæ phÇn, c¸c tr¸i phiÕu hoÆc quyÒn lîi ®èi víi c¸c tr¸i phiÕu, c¸c c«ng tr¸i chÝnh phñ hoÆc c¸c chøng kho¸n ®­îc chÝnh phñ ®¶m b¶o, c¸c tÝn phiÕu hoÆc c¸c cæ phÇn cña vèn t­¬ng trî. C¸c tr¸i phiÕu mçi lÇn ph¸t hµnh kh«ng d­íi 20 triÖu Bath vµ mÖnh gi¸ mçi tr¸i phiÕu kh«ng d­íi d­íi 100 Bath, viÖc thanh to¸n tr¸i phiÕu ph¶i ®­îc thùc hiÖn trong vßng 3 n¨m vµ sè ng­êi lµm së h÷u chñ c¸c tr¸i phiÕu kh«ng d­íi 150 ng­êi. §èi víi mét c«ng ty lÇn ®Çu tiªn muèn ®¨ng ký c¸c cæ phÇn v« danh ph¶i cã Ýt nhÊt 200 cæ ®«ng, mçi cæ ®«ng së h÷u kh«ng qu¸ 0,5% sè cæ phÇn ph¸t hµnh th«ng th­êng (nh­ng kh«ng Ýt h¬n phÇn ®Ó b¸n) vµ cïng nhau së h÷u Ýt nhÊt 25% sè cæ phÇn ph¸t hµnh. * ThÞ tr­êng chøng kho¸n Hungari Hunggari lµ mét trong sè c¸c n­íc §«ng ¢u chuyÓn h­íng sím sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng . Do ®ã, thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ®©y còng ®­îc h×nh thµnh kh¸ lín (vµo ®Çu nh÷ng n¨m 80) so víi c¸c n­íc x· héi chñ nghi· kh¸c. C¬ cÊu tæ chøc thÞ tr­êng chøng kho¸n ®­îc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh thÞ tr­êng nµy c¸c ng©n hµng lµ nÒn t¶ng cña c¬ cÊu Êy. Cho ®Õn n¨m 1985 ng©n hµng Nhµ n­íc lµ ng­êi chñ yÕu tæ chøc thÞ tr­êng chøng kho¸n. Sang n¨m 1986 Ng©n hµng d©n téc Hungari vµ côc tiÕt kiÖm còng tham gia ph¸t hµnh chøng kh¸n. Tíi n¨m 1987 c¸c Ng©n hµng th­¬ng m¹i tham gia lÜnh vùc nµy vµ còng b¾t ®Çu tõ ®©y ng©n hµng Bu®apet ®ãng vai trß ng­êi tæ chøc thÞ tr­êng chøng kho¸n, lµm nhiÖm vô thèng kª tÊt c¶ c¸c tr¸i phiÕu ph¸t hµnh, lËp catalo xÝ nghiÖp ph¸t hµnh tr¸i phiÕu, trong ®ã nãi râ c¸c ®iÒu kiÖn ph¸t hµnh vµ tr¶ nî tr¸i phiÕu, c¸c th«ng tin vÒ t×nh h×nh kinh tÕ cña c¸c xÝ nghiÖp ph¸t hµnh tr¸i phiÕu. HiÖn nay, thÞ tr­êng chøng kh¸n ë Hungari ®ang ho¹t ®éng vµ cã t¸c ®éng thËt sù ®Õn nÒn kinh tÕ cña n­íc nµy, trong ®ã chñ yÕu lµ thÞ tr­êng tr¸i phiÕu. ThÞ tr­êng cæ phiÕu cßn yÕu, nh­ng cã nhiÒu triÓn väng trong t­¬ng lai c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ®­îc thµnh lËp n¨m 1987 cã ¶nh h­ëng tÝch cùc ®Õn viÖc h×nh thµnh vµ ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n. Cßn së giao dÞch chøng kho¸n ®ang trong giai ®o¹n tr­ëng thµnh vµ dÇn dÇn sÏ chiÕm vÞ trÝ xøng ®¸ng trong sinh ho¹t kinh tÕ cña n­íc nµy. * ThÞ tr­êng chøng kho¸n ThÈm QuyÕn Vµo 1/12/1990 thÞ tr­êng chøng kho¸n ThÈm QuyÕn (SSE) ®· b¾t ®Çu c¸c ho¹t ®éng cho thÊy SSE ®· dÇn dÇn ph¸t triÓn thµnh mét thÞ tr­êng tiªu chuÈn ho¸ vÒ qu¶n lý vµ ho¹t ®éng. HiÖn nay SSE ®· thùc hiÖn chuyÓn tõ giao dÞch trao tay (OTC) sang giao dÞch tËp trung. V× lµ mét trung t©m giao dÞch chøng kho¸n SSE ®ãng mét vai trß then chèt trong viÖc c¶i tiÕn ph­¬ng ph¸p kinh doanh vµ ®¶m b¶o c¸c giao dÞch ®­îc thùc hiÖn phï hîp víi 3 nguyªn t¾c lµ: cëi më, trung thùc vµ c«ng b»ng. §iÒu tèt nhÊt SSE ®· lµm lµ cè g¾ng hÕt søc ®Ó ®iÖn to¸n ho¸ c¸c giao dÞch ngay tõ khi b¾t ®Çu ho¹t ®éng. HiÖn nay ph­¬ng thøc tiÕn hµnh kinh doanh lµ ¸p dông viÖc kÕt nèi mua b¸n tù ®éng vµ hÖ thèng kh«ng Ên chØ chøng kho¸n. Nh»m môc ®Ých hoµn thiÖn c¬ chÕ thÞ tr­êng, hiÖn nay SSE ®ang trong tiÕn tr×nh chuÈn bÞ thµnh lËp mét hÖ thèng thanh to¸n tËp trung ®­îc xem nh­ mét b­íc quan träng ®Ó SSE x©y dùng mét hÖ thèng giao kho¸n, ký th¸c vµ cÊt gi÷ t¹i mét trung t©m. §ång thêi SSE dù ®Þnh ph¸t triÓn m¹ng l­íi cmputer víi ý ®Þnh gia t¨ng hiÖu qu¶ trong viÖc giao dÞch vµ computer toµn bé hÖ thèng. HiÖn nay SSE cã h¬n 23 thµnh viªn, 3 trong sè ®ã lµ nh÷ng c«ng ty ë c¸c ®Þa ph­¬ng kh¸c ngoµi ThÈm QuyÕn. HiÖn nay th«ng tin thÞ tr­êng cña SSE cã thÓ ®­îc chuyÓn cho th­îng H¶i H¶i Nam, Hµng Ch©u, Zhihai (Chu H¶i) qua hÖ thèng m¹ng l­íi cña m×nh. Trong t­¬ng lai gÇn, SSE sÏ cã thÓ göi th«ng tin thÞ tr­êng cña m×nh ®Õn kh¾p mäi miÒn ®Êt n­íc vµ c¸c céng ®ång quèc tÕ b»ng c¸ch sö dông kü thuËt th«ng tin qua vÖ tinh tiªn tiÕn nhÊt. Chóng t«i tin ch¾c lµ SSE sÏ trë thµnh mét thÞ tr­êng chøng kho¸n lín nhÊt miÒn nam Trung Quèc. Kh¸i qu¸t kinh nghiÖm cña c¸c n­íc cho thÊy ®Ó cã thÞ tr­êng chøng kho¸n cÇn ph¶i cã c¸c ®iÒu kiÖn chñ yÕu sau: - YÕu tè con ng­êi. - C¬ së vËt chÊt (nÒn kinh tÕ hµng ho¸ ph¸t triÓn) - C¬ së kü thuËt (hÖ thèng th«ng tin, hÖ thèng kÕ to¸n vµ c¸c quy chÕ vÒ h¹ch to¸n kinh tÕ thèng nhÊt) . - L­u th«ng tiÒn tÖ æn ®Þnh. - C¬ së ph¸p lý ®Çy ®ñ, ®ång bé vµ chÆt chÏ (hÖ thèng luËt kinh tÕ, quy chÕ ho¹t ®éng cña TTCK). CÇn ph¶i kh¼ng ®Þnh r»ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn nãi trªn ph¶i cã thêi gian vµ lµ qu¸ tr×nh l©u dµi thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p vµ chñ tr­¬ng cña chÝnh phñ trong sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ. Qua kinh nghiÖm cña c¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ph¸t triÓn, TTCK ë ®ã còng ph¶i mÊt mét thêi gian dµi míi cã ®­îc mét c¬ chÕ ho¹t ®éng b×nh th­êng vµ t­¬ng ®èi æn ®Þnh nh­ ngµy nay. C¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ míi ph¸t triÓn t­¬ng ®èi kh¸ ë §«ng Nam ¸ nh­ §µi Loan, Hång K«ng, TriÒu Tiªn, Xingapo lµ nh÷ng n­íc cã nÒn kinh tÕ h­íng ngo¹i ph¸t triÓn, ®­îc sù gióp ®ì vµ hç trî n­íc ngoµi ®Ó cã TTCK nh­ hiÖn nay còng mÊt vµi thËp kû. §iÒu ®ã cho thÊy qu¸ tr×nh h×nh thµnh TTCK l©u dµi, phøc t¹p tèn nhiÒu c«ng søc trong viÖc t×m tßi, nghiªn cøu vµ thiÕt lËp c¸c b­íc ®i thÝch hîp, kh«ng nªn nãng véi, v× sù nãng véi sÏ dÉn ®Õn hËu qu¶ sai lÇm trong qu¸ tr×nh lµ hÕt søc nghiªm träng. Tãm l¹i, qua kinh nghiÖm cña c¸c n­íc, muèn TTCK h×nh thµnh t¹o nÒn t¶ng cho sù ph¸t triÓn v÷ng m¹nh l©u dµi ®¹t c¸c ®iÒu kiÖn chñ yÕu kÓ trªn. Song ®iÒu quan träng nhÊt lµ chÝnh phñ ph¶i cã chñ ch­¬ng chÝnh s¸ch cô thÓ, ®Ó cïng b­íc t¹o ra c¸c ®iÒu kiÖn nãi trªn mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ ®ång bé. Do ®ã, kinh nghiÖm cã thÓ chØ ra con ®­êng ®i ®Ó thiÕt lËp mét thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ. Nhµ n­íc chñ tr­¬ng thùc hiÖn cæ phÇn ho¸ xÝ nghiÖp quèc doanh, cæ phÇn ®­îc b¸n réng r·i trong x· héi cho c¸c tÇng líp nh©n d©n, nh©n d©n cã quyÒn chuyÓn nh­îng cho ng­êi kh¸c trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. PhÇn II Sù ra ®êi qu¸ tr×nh ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam 2.1. TÝnh tÊt yÕu cña sù h×nh thµnh TTCK ë ViÖt Nam. Trong vßng nhiÒu n¨m nÒn kinh tÕ n­íc ta l©m vµo t×nh tr¹ng khñng kho¶ng nghiªm träng kÌm víi l¹n l¹m ph¸t phi m·, mét c¬ së h¹ tÇng yÕu kÐm, mét sù mÊt c©n ®èi c¬ cÊu kinh tÕ qu¸ lín vµ ®Æc biÖt víi nh÷ng khã kh¨n to lín vÒ mÆt ®êi sèng cña nh©n d©n. Tõ n¨m 1986, §¶ng vµ Nhµ n­íc ta thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®æi míi nh»m chuyÓn nÒn kinh tÕ tù hÖ thèng qu¶n lý tËp trung bao cÊp vµ mÖnh lÖnh cña Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n­íc. C«ng cuéc ®æi míi ®· kÐo theo hµng lo¹t nh÷ng biÕn ®æi tÝch cùc trong ®Êt n­íc vµ ®em l¹i mét kÕt qu¶ quan träng b­íc ®Çu. Nhê ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh høc së h÷u vµ thiÕt lËp mét c¬ cÊu kinh tÕ hçn hîp bao gåm thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh, kinh tÕ tËp thÓ, kinh tÕ c¸ thÓ, kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n, n¨ng lùc s¶n xuÊt ®· ®­îc gi¶i phãng mét c¸ch ®¸ng kÓ. GÇn ®©y, Nhµ n­íc ta ®· thi hµnh mét lo¹t chÝnh s¸ch thuËn lîi cho c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi, trong ®ã viÖc khuyÕn khÝch thµnh lËp c¸c c«ng ty liªn doanh. LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam ban hµnh th¸ng 12/1987 vµ luËt thay thÕ ngµy 12/11/1996 ®· ®­a l¹i nh÷ng kÕt qu¶ l¹c quan. §Õn nay cã h¬n 500 c«ng ty thuéc 42 n­íc vµ khu vùc l·nh thæ ®· vµo ®Çu t­ víi tæng sè vèn trªn 15 tû USD. ViÖc ban hµng luËt Ng©n hµng vµ luËt c«ng ty còng nh»m môc ®Ých ®Èy nhanh qu¸ tr×nh chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. CÇn ph¶i nhËn thÊy r»ng c¸c thay ®æi tÝch cùc nµy ®ang t¹o nªn mét c¬ së quan träng ban ®Çu ®Ó tiÕn tíi mét thÞ tr­êng chøng kho¸n ë n­íc ta. Trong nh÷ng n¨m tr­íc ®©y Nhµ n­íc ®· ph¸t hµnh c«ng tr¸i dµi h¹n (5 – 10 n¨m) lµ nh÷ng chøng kho¸n ®Çu tiªn ®­îc ®em ra b¸n. Míi ®©y Nhµ n­íc ®· chuyÓn qua h×nh thøc: tr¸i phiÕu kho b¹c víi l·i suÊt cao vµ tr¸i phiÕu tµi trî ®­êng d©y 500kw (b¶o ®¶m b»ng vµng), c¸c ng©n hµng quèc doanh vµ cæ phÇn còng ph¸t hµnh tr¸i phiÕu víi l·i suÊt cao hay ®¶m b¶o b»ng vµng, ®­îc d©n c­ h­ëng øng m¹nh mÏ h¬n. MÆt kh¸c sau khi chÊp nhËn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, khu vùc t­ doanh ®­îc më réng, luËt c«ng ty ®· ®­îc ban hµnh. Theo luËt nµy, c«ng ty cæ phÇn ®­îc ph¸t hµnh cæ phiÕu vµ tr¸i phiÕu, lµ nh÷ng mÆt hµng cung cÊp cho TTCK. NÕu thÞ tr­êng chøng kho¸n, th× viÖc mua b¸n chøng kho¸n sÏ dÔ dµng, sÏ ®­a vµo vèn ®Çu t­ s¶n xuÊt tèt h¬n. ViÖc cæ phÇn ho¸ xÝ nghiÖp quèc doanh mµ chóng ta ®ang thùc hiÖn nÕu cã TTCK sÏ thuËn lîi h¬n. §èi víi mét nÒn kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn nh­ n­íc ta hiÖn nay t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ ®ång nghÜa víi qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. V× vËy nhu cÇu vÒ vèn ngµy cµng t¨ng lªn, cÇn cã tÝn dông trung h¹n vµ dµi h¹n cã c¸c ®Þnh chÕ ®Æc biÖt cung cÊp. TTCK lµ mét trong nh÷ng ®Þnh chÕ Êy TTCK cã tæ chøc sÏ ®Èy nhanh viÖc tËp trung vèn ®Ó thóc ®Èy viÖc c«ng nghiÖp ho¸ ®Êt n­íc. Qua xem xÐt ®¸nh gi¸ thùc tiÔn ®· diÔn ra ë n­íc ta trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, chóng t«i cho r»ng nh÷ng tiÒn ®Ò vµ ®iÒu kiÖn cho viÖc h×nh thµnh thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam ®· vµ ®ang xuÊt hiÖn vµ kÕt qu¶ lµ ngµy 20/7/2000 trung t©m giao dÞch thÞ tr­êng chøng kho¸n ®· ®­îc ra ®êi t¹i Thµnh phè Hå ChÝ Minh. 2.2. Qu¸ tr×nh ra ®êi vµ ph¸t triÓn TTCK ë ViÖt Nam. 2.2.1. S¬ ®å tæng qu¸t TTCK ë ViÖt Nam. * Môc tiªu x©y dùng TTCK Môc tiªu cña viÖc x©y dùng TTCK lµ nh»m huy ®éng vµ ph©n phèi nguån vèn mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt, gãp phÇn thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ theo môc tiªu kinh tÕ x· héi do Nhµ n­íc ®Ò ra. Nguån vèn huy ®éng vµ ph©n phèi cã thÓ chia ra lµm hai lo¹i, mét lo¹i lµ nguån vèn Nhµ n­íc huy nh»m x©y dùng nh÷ng c«ng tr×nh míi, ®ßi hái nguån vèn lín vµ cã ý nghÜa chiÕn l­îc ®èi víi ph¸t triÓn tæng thÓ nÒn kinh tÕ, mét lo¹t lµ nguån vèn doanh nghiÖp ®ang ho¹t ®éng cã nhu cÇu cÇn huy ®éng ®Ó t¨ng n¨ng lùc s¶n xuÊt hoÆc ®æi míi c«ng nghÖ nh»m t¨ng hiÖu qu¶ kinh doanh. * C¸c nguyªn t¾c tæ chøc thÞ tr­êng chøng kho¸n X©y dùng thÞ tr­êng chøng kho¸n cÇn tu©n theo c¸c nguyªn t¾c ®¶m b¶o sù qu¶n lý Nhµ n­íc, tù qu¶n thÞ tr­êng ®­îc an toµn, b¶o ®¶m c«ng b»ng vµ b¶o vÖ c«ng b»ng vµ b¶o vÖ cña ng­êi ®Çu t­. - Nguyªn t¾c Nhµ n­íc qu¶n lý: mäi ho¹t ®éng cña TTCK ph¶i tu©n thñ ph¸p luËt Nhµ n­íc, ng­êi muèn ph¸t hµnh chøng kho¸n c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n muèn ho¹t ®éng kinh doanh chøng kho¶n ph¶i ®­îc cÊp giÊy phÐp cña Nhµ n­íc, th«ng qua c¸c c¬ quan cung øng cña Nhµ n­íc, ng­êi ®¹i diÖn cho Nhµ n­íc vÒ qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi chøng kho¸n vµ giao dÞch chøng kho¸n lµ uû ban chøng kho¸n Nhµ n­íc (UBCKNN). - Nguyªn t¾c tù qu¶n: së giao dÞch chøng kho¸n (SGDCK) ngoµi viÖc tu©n thñ viÖc chøng kho¸n vµ giao dÞch chøng kho¸n, chÞu sù gi¸m s¸t cña UBCKNN, cßn ph¶i tù ®Æt ra c¸c ®iÒu lÖ rµng buéc c¸c thµnh viªn cña së giao dÞch chøng kho¸n vµ phï hîp víi luËt chøng kho¸n vµ giao dÞch chøng kho¸n. Ngoµi ra së giao dÞch chøng kho¸n, c¸c c«ng ty chøng kho¸n còng cã thÓ thµnh lËp lªn hiÖp héi chøng kho¸n theo môc ®Ých, ®iÒu lÖ cña m×nh, buéc c¸c héi viªn ph¶i tu©n thñ víi môc ®Ých b¶o vÖ quyÒn lîi chung cña c¸c héi viªn vµ quyÒn lîi cña ng­êi ®Çu t­. - Nguyªn t¾c an toµn thÞ tr­êng, ®ßi hái ph¶i c«ng khai th«ng tin. Khi muèn ph¸t hµnh chøng kho¸n, ng­êi ph¸t hµnh hoÆc niªm yÕt chøng kho¸n ph¶i ®¨ng ký víi UBCKNN vµ së giao dÞch chøng kho¸n, b¶n ®¨ng ký ph¸t hµnh niªm yÕt. B¶n ®¨ng ký nµy ph¶i ph¶n ¸nh trung thùc,®Çy ®ñ c¸c th«ng tin vÒ ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty. Khi ®­îc chÊp nhËn cã hiÖu lùc, ng­êi ph¸t hµnh hoÆc ng­êi b¶o l·nh ph¶i göi b¶ng qu¶ng c¸o b¹ch víi ng­êi mµ c«ng ty ®Þnh qu¶ng c¸o b¸n chøng kho¸n cña m×nh. - Nguyªn t¾c c«ng b»ng vµ b¶o vÖ quyÒn lîi cña ng­êi ®Çu t­, thÓ hiÖn trong viÖc c«ng bè c«ng khai th«ng tin, cÊm sö dông c¸c th«ng tin néi bé. Nguyªn t¾c nµy cßn quy ®Þnh c¸c c«ng ty chøng kho¸n kh«ng ®­îc cã c¸c hµnh vi nh»m lµm ng­êi ®Çu t­ hiÓu sai lÖch gi¸ cña chøng kho¸n hoÆc cã nh÷ng hµnh ®éng lµm cho gi¸ chøng thay ®æi qu¸ mÐo mã so víi thÞ tr­êng. * Tæ chøc TTCK. Tæ chøc thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ hÖ thèng c¸c thµnh viªn tham gia thÞ tr­êng chøng kho¸n tr­íc hÕt lµ nh÷ng ng­êi tham gia mua b¸n chøng kho¸n: ng­êi ph¸t hµnh, c«ng ty kinh doanh chøng kho¸n, ng­êi ®Çu t­. TiÕp ®Õn lµ ng­êi tæ chøc ra thÞ tr­êng ®ã lµ së giao dÞch chøng kho¸n. Sau ®ã lµ c¬ quan gi¸m s¸t thÞ tr­êng nh»m ®¶m b¶o tu©n thñ luËt chøng kho¸n vµ giao dÞch chøng kho¸n. Ngoµi ra cßn cã c¸c hiÖp héi chøng kho¸n b¶o vÖ quyÒn lîi cho c¸c thµnh viªn c«ng ty chøng kho¸n, cña së giao dÞch chøng kho¸n vµ quyÒn lîi cña ng­êi ®Çu t­. Ng­êi ph¸t hµnh: Bao gåm ChÝnh phñ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc vµ c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n. Trong giai ®o¹n ®Çu t­ ph¸t triÓn TTCK ng­êi ph¸t hµnh lín nhÊt nªn lµ chÝnh phñ, tiÕp theo lµ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc vµ ng­êi ph¸t hµnh lín n÷a lµ Ng©n hµng th­¬ng m¹i ph¸t hµnh c¸c tr¸i phiÕu ng©n hµng. TTCK bu«n b¸n chñ yÕu lµ cæ phiÕu. V× vËy ®èi víi ViÖt Nam viÖc ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n liªn quan chÆt chÏ ®Õn qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n­íc theo sù chØ ®¹o cña ChÝnh phñ. Trong giai ®o¹n ®Çu, chÞu tr¸ch nhiÖm ph¸t hµnh chÝnh kho¸n lµ bé tµi chÝnh, Ng©n hµng Nhµ n­íc vµ UBCKNN. C¸c c«ng ty kinh doanh chøng kho¸n: còng ph¶i cã tiªu chuÈn vÒ sè vèn VD ®èi víi c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n th× vèn tèi thiÓu cã thÓ lµ 500.000 USD, ®èi víi c¸c c«ng ty ho¸n dÞch chøng kho¸n, c«ng ty b¶o l·nh chøng kho¸n ph¶i cã tèi thiÓu 10 triÖu USD. - Së giao dÞch chøng kho¸n ë ViÖt Nam ®· cã së giao dÞch chøng kho¸n ë Thµnh phè Hå ChÝ Minh vµ Hµ Néi. - Uû ban chøng kho¸n: UBCKNN Nhµ n­íc cã chøc n¨ng x©y dùng c¬ së ph¸p lý ®Ö tr×nh Quèc héi vµ ChÝnh phñ ban hµnh, xóc tiÕn h×nh thµnh TTCK vµ gi¸m s¸t TTCK. TTCK lµ s¶n phÈm cao cÊp cña kinh tÕ thÞ tr­êng nªn thµnh viªn UBCKNN cÇn thu hót vµ ®µo t¹o c¸c chuyªn gia giái vÒ TTCK. - Phèi hîp x©y dùng thÞ tr­êng chøng kho¸n: ViÖt Nam x©y dùng TTCK tõ con sè kh«ng nªn cÇn cã sù phèi hîp ®ång bé gi÷a c¸c c¬ quan chÝnh phñ, Bé tµi chÝnh, UBCK, ng©n hµng Nhµ n­íc... trong mäi c«ng viÖc, thuéc c¸c giai ®o¹n, tõ so¹n th¶o ®Ó ban hµnh luËt chøng kho¸n vµ giao dÞch chøng kho¸n, t¹o c¸c hµng ho¸ chøng kho¸n, x©y dùng c¸c c«ng ty kinh doanh chøng kho¸n, tæ chøc së giao dÞch chøng kho¸n. - Sù tham gia cña c¸c c«ng ty chøng kho¸n n­íc ngoµi. Trong qu¸ tr×nh x©y dùng thÞ tr­êng chøng kho¸n, uû ban chøng kho¸n Nhµ n­íc sÏ xem xÐt, nghiªn cøu kh¶ n¨ng cho phÐp c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n cña n­íc ngoµi liªn doanh hoÆc më chi nh¸nh ho¹t ®éng ë ViÖt Nam. Kh¶ n¨ng nµy lµ ph­¬ng ¸n t×m trî gióp cña n­íc ngoµi vµo viÖc x©y dùng thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam vµ ph¸t hµnh chøng kho¸n ra n­íc ngoµi. 2.2.2. C¬ së ph¸p lý cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam. Theo nghÞ ®Þnh cña ChÝnh phñ sè 48/198/N§ - CP ngµy 11/7/1998 vÒ chøng kho¸n vµ TTCK lµ khung ph¸p lý cho toµn bé ho¹t ®éng cña TTCK¶ ViÖt Nam. NghÞ ®Þnh gåm 11 ch­¬ng, 83 ®iÒu quy ®Þnh cô thÓ tõ viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n ra c«ng chóng cho ®Õn viÖc thanh tra gi¸m s¸t vµ xö lý vi ph¹n chóng t«i chØ nªu s¬ qua néi dung c¬ b¶n cña NghÞ ®Þnh nµy. Ch­¬ng 1: Quy ®Þnh chung quy ®Þnh ph¹m vi ®iÒu chØnh cña nghÞ ®Þnh vµ gi¶i thÝch thuËt ng÷ + Kh¸i niÖm chøng kho¸n trong NghÞ ®Þnh nµy bao qu¸t c¶ kh¸i niÖm hiÖn ®¹i vµ cæ ®iÓn vÒ chøng kho¸n. Chøng kho¸n ë ®©y cã thÓ tån t¹i d­íi h×nh thøc giÊy tê, (chøng chØ) hay phi chøng chØ (bót to¸n ghi sæ) b»ng c¸ch më tµi kho¶n, bót to¸n tµi kho¶n trªn hÖ thèng ®iÖn tö. + Ph¸t hµnh chøng kho¸n ra c«ng chóng: lµ viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n cho trªn 100 ng­êi ngoµi tæ chøc ph¸t hµnh víi møc tèi thiÓu 20% (hay 15%) vèn cæ phÇn ph¶i ®­îc chµo b¸n ra c«ng chóng. + B¶o l·nh ph¸t hµnh: kh¸c h¼n víi b¶o l·nh tÝn dông ng©n hµng Ch­¬ng 2: Ph¸t hµnh chøng kho¸n ra c«ng chóng + ViÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n ra c«ng chónglµ viÖc ph¸t hµnh nh­ nªu t¹i phÇn gi¶i thÝch thuËt ng÷. + MÖnh gi¸: quy ®Þnh lµ 10.000® + §iÒu kiÖn ph¸t hµnh cæ phiÕu: vèn ®iÒu lÖ tèi thiÓu 10 tû ®ång ho¹t ®éng kinh doanh cã l·i trong hai n¨m liªn tôc gÇn nhÊt. + §iÒu kiÖn ph¸t hµnh tr¸i phiÕu: bæ sung hai ®iÒu kiÖn ph¶i cã tæ chøc b¶o l·nh ph¸t hµnh vµ ph¶i cã ng­êi ®¹i diÖn së h÷u tr¸i phiÕu. + §iÒu kiÖn b¶o l·nh ph¸t hµnh: tæ chøc ph¸t hµnh vµ tæ chøc b¶o l·nh ph¸t hµnh kh«ng ®­îc lµ ng­êi cã liªn quan (kh«ng ph¶i lµ c«ng ty mÑ, c«ng ty con…) Ch­¬ng 3: ThÞ tr­êng giao dÞch tËp trung + ThÞ tr­êng giao dÞch tËp trung (trung t©m giao dÞch chøng kho¸n hay SGDCK) lµ lo¹i thÞ tr­êng tæ chøc giao dÞch d­¬Ý h×nh thøc tËp trung t¹i mét ®Þa ®iÓm, gi¸ c¶ ®­îc x¸c theo h×nh thøc tËp trung t¹i mét ®Þa ®iÓm, gi¸ c¶ ®­îc x¸c ®Þnh theo h×nh thøc ®Êu gi¸. Ch­¬ng 4: C«ng ty chøng kho¸n + C«ng ty chøng kho¸n ph¶i lµ mét c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n. Ch­¬ng 5: Quü ®Çu t­ ë ViÖt Nam x©y dùng theo m« h×nh tÝn kh¸c ®Ó tr¸nh nhÇm lÉn víi c«ng ty b×nh th­êng chÞu sù chi phèi cña luËt c«ng ty. Ch­¬ng 6: §¨ng ký, thanh to¸n bï trõ vµ l­u ký chøng kho¸n Do mét hÖ thèng ®¶m nhËn gåm: + Trung t©m ®¨ng ký, thanh to¸n bï trõ, l­u ký + C¸c c«ng ty chøng kho¸n vµ ng©n hµng lµ thµnh viªn cña trung t©m, trung t©m ®¨ng ký, trung t©m bï trõ vµ l­u ký. Ch­¬ng 7: C¸c hµnh vi bÞ cÊm + CÊm b¸n khèng. + CÊm mua b¸n néi gi¸m + Kh«ng ®­îc than gia ho¹t ®éng tÝn dông vµ cho vay chøng kho¸n. 2.2.3. T¹o dùng hµng ho¸ cho TTCK ë ViÖt Nam. §Ó trë thµnh hµng ho¸, mçi lo¹i chøng kho¸n ph¶i tho¶ m·n c¸c ®iÒu kiÖn vÒ chÊt l­îng vµ tÝnh chuyÓn ®æi ë ViÖt Nam, tuy ®ang tån t¹i nhiÒu lo¹i chøng kho¸n, nh­ng ch­a ph¶i hÇu hÕt lµ hµng ho¸ cña TTCK v× ch­a ®ñ ®iÒu kiÖn. Muèn kh¾c phôc t×nh tr¹ng nµy ph¶i cã thêi gian vµ gi¶i ph¸p. C¸c lo¹i chøng kho¸n ®· cã ë ViÖt Nam cã thÓ chia thµnh hai nhãm. Nhãm tr¸i phiÕu vµ nhãm cæ phiÕu. * Tr¸i phiÕu - Tr¸i phiÕu chÝnh phñ: b¾t ®Çu tõ 20/6/1994 kho b¹c Nhµ n­íc (UBNN) ®· triÓn khai ph¸t hµnh mét lo¹i chøng kho¸n míi kh«ng ghi tªn gäi lµ tr¸i phiÕu KBNN, cã mÖnh gi¸, cã thÓ mua ®i b¸n l¹i, thêi h¹n cña tr¸i phiÕu lµ 3 n¨m, l·i suÊt ®­îc c«ng bè theo tõng n¨m, n¨m l·i suÊt 21% mét n¨m vµ ®­îc lÊy l·i tr­íc. Cã thÓ nãi ®©y lµ lo¹i chøng kho¸n ®Çu tiªn cã ®ñ tiªu chuÈn lµ hµng ho¸ cho TTCK. TiÕp theo còng trong thêi kú nµy, Bé tµi chÝnh ®· ph¸t hµnh tr¸i phiÕu ®« thÞ nh»m huy ®éng vèn x©y dùng c«ng tr×nh ®« thÞ ë thµnh phè Hå ChÝ Minh víi sè tiÒn 30 tû VN§, ®©y lµ lo¹i tr¸i phiÕu cã ®ñ tiªu chuÈn trë thµnh hµng ho¸ cña TTCK. - Tr¸i phiÕu ng©n hµng: hiÖn nay c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i b¾t ®Çu ph¸t hµnh tr¸i ng©n hµng víi thêi h¹n dµi h¬n, kh«ng ghi tªn, cã thÓ chuyÓn ®æi ®­îc. - Tr¸i phiÕu c«ng ty (tr¸i phiÕu doanh nghiÖp); ®­îc ph¸t hµnh tõ 7/1994 nh»m huy ®éng vèn cho ®Çu t­ më réng c¸c doanh nghiÖp cã mét sè ngµnh ®· x©y dùng ®Ò ¸n ph¸t hµnh tr¸i phiÕu (b­u ®iÖn, xi m¨ng…) kh¶ n¨ng ph¸t triÓn lo¹i tr¸i phiÕu nµy rÊt lín, song cÇn cã thêi gian triÓn khai vÝ dô nh­ triÓn khai ph¸t hµnh tr¸i phiÕu cho mét xÝ nghiÖp xi m¨ng thêi h¹n lµ 4 n¨m, tæng sè vèn huy ®éng dù kiÕn 100 tû ®ång NV§, l·i suÊt n¨m ®Çu lµ 15%/n¨m, c¸c n¨m tiÕp theo sÏ ®­îc c«ng bè cho tõng n¨m. * Cæ phiÕu. N¨m 1990, Quèc héi CHXHCN ViÖt Nam th«ng qua luËt c«ng ty, trong ®ã cho phÐp thµnh lËp c¸c c«ng ty cæ phÇn cã ph¸t hµnh cæ phiÕu. HiÖn nay kÓ tõ ngµy 30/6/2002 qua 322 phiªn giao dÞch th× tæng sè cæ phiÕu ®· ®­îc thùc hiÖn cña thÞ tr­êng lµ 413 triÖu cæ phiÕu; 841 ngµn tr¸i phiÕu. Tæng gi¸ trÞ giao dÞch qua 322 phiªn lµ 1.673 tû ®ång. Tuy nhiªn ®Ó cung cÊp hµng ho¸ cã chÊt l­îng vµ ®ñ sè l­îng ch TTCK ph¶i cã sù chuÈn bÞ b»ng c¸ch võa kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ cña c¸c lo¹i chøng kho¸n ®· cãa võa khuyÕn khÝch t¹o ®iÒu kiÖn ch sù ra ®êi, ph¸t triÓn cña c¸c lo¹i chøng kho¸n míi cô thÓ. - Hoµn thiÖn c¬ së ph¸p lý cã liªn quan ®Õn viÖc ph¸t hµnh, mua b¸n chøng kho¸n vµ b¶o vÖ lîi Ých ng­êi ®Çu t­. - T¹o ®iÒu kiÖn m«i tr­êng vµ sù hÊp dÉn ®èi víi c¸c lo¹i chøng kho¸n dµi h¹n, ®Æc biÖt lµ tr¸i phiÕu chÝnh phñ vµ tr¸i phiÕu c«ng ty. - TiÕp tôc th¸o gì khã kh¨n ®Ó ®Èy nhanh tiÕn ®é cæ phÇn ho¸ c¸c xÝ nghiÖp Nhµ n­íc, ®ång thêi khuyÕn khÝch thµnh lËp c¸c c«ng tu cæ phÇn cã ph¸t hµnh cæ phiÕu cho d©n chóng. - TiÕp tôc nghiªn cøu, ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i chøng kho¸n vµ t¹o ra sù hÊp dÉn cña tõng lo¹i chøng kho¸n. - Cho phÐp thµnh lËp c¸c tæ chøc ®Çu t­ (quü ®Çu t­), c¸c c«ng ty tµi chÝnh, c«ng ty chøng kho¸n ®Ó t¹o m«i tr­êng cho sù ra ®êi, ph¸t triÓn c¸c lo¹i chøng kho¸n. - Xóc tiÕn thÝ ®iÓm viÖc ph¸t hµnh tr¸i phiÕu chÝnh phñ, kÓ c¶ tr¸i phiÕu c«ng ty ra n­íc ngoµi ®Ó thu hót ngo¹i tÖ, t¨ng vèn ®Çu t­. - KiÓm so¸t thÞ tr­êng bÊt ®éng s¶n, thÞ tr­êng vµng, ngo¹i hèi ®Ó ®Þnh h­íng ng­êi ®Çu t­ vµo TTCK. - Më réng tuyªn truyÒn, gi¸o dôc vµ h­íng dÉn c«ng chóng trong lÜnh vùc ®Çu t­ chøng kho¸n. 2.2.4. VÒ ®iÒu kiÖn kü thuËt vµ con ng­êi trong qu¸ tr×nh x©y dùng TTCK ë ViÖt Nam. VÊn ®Ò con ng­êi trong viÖc triÓn khai TTCK lµ mét yÕu tè quyÕt ®Þnh vµ träng yÕu hiÖn nay. YÕu tè con ng­êi bao gåm: Ng­êi d©n, giíi doanh gia, giíi chuyªn m«n vµ c¸n bé qu¶n lý. ë ViÖt Nam ®Ó ng­êi d©n tham gia vµo TTCK th× ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt lµ ph¶i “phæ cËp” cho hä mét “v¨n ho¸ chøng kho¸n” tèi thiÓu. §iÒu nµy cã nghÜa lµ ph¶i th«ng tin, phæ biÕn kiÕn thøc, ®µo t¹o vµ lµm quen víi chøng kho¸n vµ TTCK th«ng qua c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng, s¸ch b¸o, t¹p chÝ kinh tÕ, c¸c líp häc nghiÖp vô víi mét quy m« réng. Giíi doanh nh©n sÏ lµ mét trong nh÷ng lùc l­îng “mua vèn” chñ yÕu trªn thÞ tr­êng s¬ cÊp vµ sÏ lµ lùc l­îng tham gia mua b¸n chÝnh trªn thÞ tr­êng thø cÊp. Do ®ã viÖc më réng cung cÊp th«ng tin vµ ®µo t¹o nghiÖp vô vÒ lÜnh vùc nµy vÉn hÕt søc cÊp b¸ch vµ quan träng. Lùc l­îng phôc vô cho kh©u g¾n nèi gi÷a ng­êi mua vµ ng­êi b¸n trªn TTCK, ®¶m b¶o kh©u vËn hµnh TTCK chÝnh lµ giíi chuyªn m«n c¸c chuyªn gia vµ nh©n viªn cña ngµnh “c«ng nghiÖp chøng kho¸n”. §ã lµ c¸c m«i giíi viªn, kho¸n dÞch viªn, t­ vÊn ®Çu t­, ng­êi b¶o l·nh ph¸t hµnh, kiÓm to¸n viªn. ë ViÖt Nam ®Ó ®µo t¹o ®­îc ®éi ngò chuyªn m«n chøng kho¸n kh«ng thÓ thiÕu ®­îc sù gióp ®ì cña n­íc ngoµi. §éi ngò qu¶n lý, kÓ c¶ c¸n bé l·nh ®¹o – nh÷ng ng­êi chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ sù thµnh ®¹t cña TTCK nãi chung lµ ®Þnh ra luËt ch¬i, lµ tæ chøc bé m¸y, gi¸m s¸t, kiÓm tra TTCK… nh»m duy tr× sù ho¹t ®éng b×nh th­êng cña TTCK. Do ®ã cÇn ph¶i lµ nh÷ng ng­êi am hiÓu thËt kü vÒ lÜnh vùc TTCK. 9. Qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam thêi gian qua. 2.9.1.VÒ ho¹t ®éng ph¸t hµnh vÒ niªm yÕt chøng kho¸n. Tuy thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam ®· b¾t ®Çu ho¹t ®éng tõ ngµy 20/7/2000. Nh­ng nh÷ng ngµy ®Çu ho¹t ®äng thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam rÊt ¶m ®¹m cã nh÷ng lóc ng­êi ta cßn lµ hoµi nghi trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam cã tån t¹i ®­îc hay kh«ng hiÖn nã ra ®êi ®· ®óng lóc ch­a. Nh­ng hiÖn nay sau h¬n hai n¨m ®i vµo ho¹t ®éng chóng ta ®· thÊy ®­îc sù ra ®êi cña nã lµ rÊt ®óng lóc. Trong hai n¨m qua UBCKNN ®· cÊp phÐp ph¸t hµnh, t¨ng vèn vµ ®¨ng ký niªm yÕt cæ phiÕu cho 19 C«ng ty cæ phÇn. STT Tªn c«ng ty M· cæ phiÕu Sè khong cæ phiÕu niªm yÕt 1 C«ng ty cæ phÇn c¬ ®iÖn l¹nh REE 22.500.000 2 C«ng ty cæ phÇn c¸p vµ vËt liÖu viÕn th«ng SAM 12.000.000 3 C«ng ty cæ phÇn giÊy H¶i Phßng HAP 2.008.000 4 C«ng ty CP kho vËn t¶i giao nhËn ngo¹i th­¬ng TMS 2.200.000 5 C«ng ty cæ phÇn kh¸ch s¹n Sµi Gßn SGH 1.766.300 6 C«ng ty CP chÕ biÕn hµng xuÊt khÈu Long An LAF 1909.840 7 C«ng ty cæ phÇn ®å hép H¹ Long CAN 3.500.000 8 C«ng ty cæ phÇn nhùa §µ N½ng DPC 1587.280 9 C«ng ty cæ phÇn b¸nh kÑo Biªn Hoµ BBC 5.600.000 10 C«ng ty cæ phÇn n­íc gi¶i kh¸t Sµi Gßn TRJ 3.790.300 Vµo th«ng tin ®Þnh kú vµ th«ng tin cÊp theo yªu cÇu, ch­a chñ ®éng cung cÊp th«ng tin liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña C«ng ty. 2.9.2. VÒ ho¹t ®éng cña c¸c C«ng ty chøng kho¸n. Nh÷ng ngµy ®Çu do thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam rÊt míi mÎ nh­ng ch­a thu hót ®­îc c¸c C«ng ty chøng kho¸n nhËp cuéc nh­ng ®Õn nayUBCKNN ®É cÊp phÐp cho 9 C«ng ty chøng kho¸n trong ®ã cã 3 C«ng ty cæ phÇn vµ 6 C«ng ty TNHH. §ã lµ : C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n B¶o ViÖt. - C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n Sµi Gßn. - C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n §Ö NhÊt. - C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n Ng©n hµng vµ ph¸t triÓn. - C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n Th¨ng Long. - C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n ng©n hµng C«ng - C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n th­¬ng ViÖt Nam. - C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n Ng©n hµng Nhµ n­íc. - C«ng ty cæ phÇn chøng kho¸n Ng©n hµng vµ ph¸t triÓn n«ng th«n. - C«ng ty cæphÇn chøng kho¸n Ng©n hµng ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam.Thêi gian qua c¸c c«ng ty ho¹t ®éng æn ®Þnh tu©n thñ c¸c quy ®Þnh ph¸p luËt vÒ chøng kho¸n vµ TTCK, c¸c quy ®Þnh cña UBCK ViÖt Nam. TÝnh ®Õn 7/2—2, sè tµi kho¶n giao dÞch cña kh¸ch hµng më t¹i c¸c c«ng ty gÇn 1200 tr«ng ®ã cã 91 nhµ ®Çu t­ cã tæ chøc vµ 33 nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. 2.3.4. Ho¹t ®éng qu¶n lý Nhµ n­íc cña UBCCKNN Ngay sau khi TTCTDCK thµnh phè Hå ChÝ Minh ®i vµo ho¹t ®éng, víi ®Æc ®iÓm nh­ hh Ýt, sù kiÖn biÕt vÒ chøng kho¸n vµ TTCK cßn h¹n chÕ, v× vËy ®Ó ®¶m b¶o ho¹t ®éng ho¹t ®éng æn ®Þnh cña thÞ tr­êng trong giai ®o¹n ®Çu UBCKNN ®· tËp trung chØ ®¹o vµ thùc hiÖn tèt 1 sè biÖn ph¸p sau. N©ng cao n¨ng lùc tæ chøc, ®iÒu hµnh ho¹t ®éng cña TTCTDCK. T¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý, gi¶m s¸ch ®¶m b¶o cho thÞ tr­êng c«ng khai minh s¹ch. UBCKNN t¹o thªm hµng ho¸ cho thÞ tr­êng chøng kho¸n b»ng c¸ch phèi hîp víi bé tµi chÝnh, c¸c c«ng ty cæ phÇn lín ®­a cæ phiÕu voµ niªm yÕt. II. §¸nh gi¸ 2 n¨m ho¹t ®éng cña TTCK. Uû ban Chøng kho¸n Nhµ n­íc s¬ bé ®¸nh gi¸ 2 n¨m ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam nh­ sau: 1. MÆt ®­îc: Mét lµ, trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ n­íc ta ph¶i ®èi mÆt víi nhiÒu khã kh¨n, th¸ch thøc tr­íc nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt a trong qu¸ tr×nh më cöa vµ héi tÖ nhËp, ®ång thêi ph¶i chÞu ¶nh h­ëng cña cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh - tiÒn tÖ khu vùc, thÞ t r­êng chøng kho¸n ViÖt Nam vÉn ®­îc ra ®êi vµ ®i vµo ho¹t ®éng. Tuy ch­a thùc sù trë thµnh kªnh huy ®éng vèn trung vµ dµi h¹n cho nÒn kinh tÕ, nh­ng sau hai n¨m ho¹t ®éng, thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ, t¹o dùng nÒn mãng ban ®Çu hÕt søc c¬ b¶n cho sù pt cña thÞ tr­êng trong t­¬ng lai, ®ång thêi ®¸nh dÊu b­íc tiÕn míi trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt Nam thÓ hiÖn quyÕt t©m x©y dùng thÓ chÕ kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë n­íc ta. Hai lµ, c¬ b¶n ®· x©y dùng ®­îc mét hÖ thèng v¨nb ¶n ph¸p luËt vµ h­íng dÉn vÒ ho¹t ®éng vµ qu¶n lý thÞ tr­êng t­¬ng ®èi ®Çy ddñ ®¶m b¶o cho sù vËn hµnh ban ®©u cña thÞ tr­êng. Ba lµ, ®· tæ chøc vµ vËn hµnh ®­îc mét trung t©m giao dÞch chøng kho¸n tËp trung b¸n tù ®éng víi h¬n 300 phiªn giao dÞch hoµn toµn su«n sÎ. HÖ thèng giao dÞch cña TTGDCK ban ®Çu cho phÐp ®Êu lÖnh 300.000 lÖnh/ phiªn víi thêi h¹n thanh to¸n giao dÞch lµ 4 ngµy (T+4) ®Õn nay, ®· ®­îc n©ng cÊp víi nhiÒu chøc n¨ng sö dông hç trî cho u¶nt lý giao dÞch vµ heÞen nay ®· thùc hiÖn gi¶m thêi gian thanh to¸n xuèng 3 ngµy (T+ 3) Bèn lµ, ho¹t ®éng qu¶n lý, vËn hµnh thÞ tr­êng cña Uû b¶n chøng kho¸n Nhµ n­íc vµ trung t©m giao dÞch chøng kho¸n thµnh phè Hå chÝ minh ®· cã nhiÒu c¶i tiÕn vµ tõng b­íc hoµn thiÖn trªn c¬ së rót kinh nghiÖm tõ ho¹t ®éng thùc tiÔn. Uû b¶n chøng kho¸n Nhµ n­íc ®· ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p, chÝnh s¸ch thÝch hîp, kÞp thêi, nh»m ®¶m b¶o cho thÞ tr­êng ho¹t ®éng æn ®Þnh, c«ng khai, c«ng b»ng vµ hiÖu qu¶, kh«ng ®Ó x¶y ra nh÷ng h©u qu¶ bÊt æn ®¸ng tiÕc. N¨m lµ, c¸c chñ thÓ tham gia thÞ tr­êng chøng kho¸n nh­ trung t©m giao dÞch chøng kho¸n, c«ng ty niªm yÕt, c«ng ty chøng kho¸n, c¸c nhµ qu¶n lý, c¸c nhµ ®Çu t­ qua b­íc ®Çu lµm quen nay ®· tr­ëng thµnh mét b­íc vµ tham gia thÞ tr­êng víi vai trß ngµy cµng tÝch cùc, hiÖu qu¶. Th«ng qua ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng, c¸c c«ng ty niªm yÕt, c«ng ty chøng kho¸n tËn dông ®­îc nh÷ng lîi thÕ mµ thÞ tr­êng ®em l¹i, c«ng ty ®· c¶i tiÕn ph­¬ng thøc ho¹t ®éng, c«ng khai th«ng tin, n©ng cao vai trß qu¶n trÞ c«ng ty, nhê vËy, mµ v× thÕ va uy tÝn cña c«ng ty ®­îc n©ng lªn. S¸u lµ, thÞ tr­êng tõng b­íc cã sù ph¸t triÓn. So víi thêi gian ®Çu kh¸ khiªm tèn ®Õn nay ®· cã 19 c«ng ty niªm yÕt vµ 9 c«ng ty chøng kho¸n. sè lªn dÇn. §Òu ®¸ng chó ý cã mét sã c«ng ty niªm yÕt ®· hoÆc ®ang cã ®Ò ¸n ph¸t hµnh thªm cæ phiÕu ®Ó huy ®éng vèn më réng s¶n xuÊt kinh doanh th«ng qua thÞ tr­êng chøng kho¸n. Bªn c¹nh ®ã, nh»m më réng ph¹m vi, qui m« thÞ tr­êng, theo quyÕt ®Þnh vµ chØ ®¹o cña chÝnh phñ, UBCKNN ®ang triÓn khai ®­a thÞ tr­êng giao dÞch cæ phiÕu cho doanh nghiÖp võa vµ nhá vµo ho¹t ®éng. B¶y lµ, c«ng t¸c ®µo t¹o vµ tuyªn truyÒn ®· lu«n ®­îc chó träng vµ ®ãng gãp ®¸ng kÓ trong viÖc cung cÊp kiÕn thøc c¬ b¶n còng nh­ hiÓu biÕt ph¸p luËt vÒ chøng kho¸n vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n cho ch«ng chóng. T¸m lµ, ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n còng ®· gèp phÇn thóc ®Èy tiÕn tr×nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n­íc. 2. MÆt cßn h¹n chÕ. Mét lµ, V¨n b¶n ph¸p lý cao nhÊt cña thÞ tr­êng hiÖn nay lµ NghÞ ®Þnh 48/1998/N§- CP ngµy 11/7/1998 cña ChÝnh phñ ®­îc so¹n th¶o vµ ban hµnh trong ®iÒu kiÖn thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam ch­a ®i vµo ho¹t ®éng, do vËy qua mét thêi gian vËn hµnh mét sè néi dung kh«ng cßn phï hîp víi ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng hiÖn t¹i còngnh­ víi néi dung míi cña luËt doanh nghiÖp. Trong qu¸ tr×nh vËn hµnh thÞ tr­êng, m¨c dï UBCKNN ®· ban hµnh, söa ®æi, bæ sung c¸c qiu ®Þnh ph¸p luËt cho phï hîp víi yªu cÇu cña thÞ tr­êng nh­: Th«ng t­ vÒ ph¸t hµnh chøng kho¸n ra c«ng chóng; qui chÕ thµnh viªn, niªm yÕt, c«ng bè th«ng tin vµ giao dÞch chøng kho¸n; qiu chÕ ®¨ng ký, l­u ký vµ thanh to¸n bï trõ, quy chÕ vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c«ng ty chøng kho¸n; qiu chÕ ho¹t ®éng thanh tra vµ gi¸m s¸t… nh­ng nh×n chung, viÖc söa ®æi nµy vÉn ch­a thùc sù ®¸p øng ®­îc ®ßi hái cña ho¹t ®éng trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. Hai lµ, hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n tuy ®· t¨ng vÒ sè l­îng nh÷ng thùc sù lµ ch­a nhiÒu vÒ ch­a ®a d¹ng vÒ chñng lo¹i, Trªn thÞ tr­êng hiÖn nay chØ cã 2 lo¹i hµng ho¸ lµ cæ phiÕu vµ tr¸i phiÕu. Ba lµ, VÒ ho¹t ®éng kinh doanh vµ qu¶n trÞ c¸c c«ng ty niªm yÕt hiÖn t¹i c¸c c«ng ty cã tû lÖ t¨ng doanh thu cao nh­ng phÇn lín c¸c c«ng ty cã quy m« vèn nhá; sp cña c¸c c«ng ty nµy cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh cßn khiªm tèn trªn thÞ tr­êng, ®Æc biÖt lµ thÞ tr­êng ngoµi n­íc; c¬ chÕ qu¶n trÞ c«ng ty, chÕ ®é kÕ to¸n, kiÓm to¸n cã nh÷ng ®iÓm ch­a phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ. B­íc ®Çu tham gia thÞ tr­êng c¸c tæ chøc niªm yÕt ch­a thÊy hÕt ®­îc tÇm quan träng cña viÖc c«ng khai th«ng tin. Do ®ã ch­a chñ ®éng, tù gi¸c cung cÊp th«ng tin cho c«ng chóng ®Çu t­, chÝnh ®iÒu nµy phÇn nµo ¶nh h­ëng ®Õn lßng tin vµ quyÕt ®Þnh tham giam thÞ tr­êng cña ng­êi ®Çu t­. Bèn lµ, c«ng t¸c phæ biÕn, qu¸n triÖt c¸c quy ®Þnh chÝnh s¸ch, ®èi víi ho¹t ®éng thÞ tr­êng chøng kho¸n tuy ®· ®­îc tæ chøc thùc hiÖn nh­ng ch­a thËt s©u réng nªn ý thøc chÊp hµnh ch­a cao; hÖ thèng gi¸m s¸t ho¹t ®éng thÞ tr­êng chøng kho¸n ®· ®­îc thiÕt lËp, nh­ng ho¹t ®éng ch­a thùc sù cã hiÖu qu¶, ch­a cã hÖ thèng chØ tiªu gi¸m s¸t, ®éi ngò, c¸n bé lµm c«ng t¸c thanh tra, kiÓm tra ch­a cã kinh nghiÖm, ch­a n¾m ch¾c c¸c chÕ ®é, chÝnh s¸ch, nghiÖp vô nªn kÕt qu¶ kiÓm tra cßn h¹n chÕ. N¨n lµ, ho¹t ®éng cña trung t©m giao dÞch chøng kho¸n cßn h¹n chÕ vÒ m« h×nh tæ chøc vµ tr×nh ®é kü thuËt. VÒ m« h×nh tæ chøc, trung t©m giao dÞch chøng kho¸n lµ mét ®¬n vÞ sù nghiÖp cã thu trùc thuéc UBCKVN kiªm chøc n¨ng l­u ý, ®¨ng ký thanh to¸n bï trõ chØ phï hîp trong giai ®o¹n ®Çu cña thÞ tr­êng. VÒ l©u dµi, trung t©m giao dÞch cÇn ph¶i ®­îc tæ chøc l¹i theo h­íng n©ng cao tÝnh tù chñ trong viÖc tæ chøc vËn hµnh ho¹t ®éng thÞ tr­êng, còng nh­ t¨ng c­êng kh¶ n¨ng thu chi sù nghiÖp, gi¶m bít sù bao cÊp cña ng©n s¸ch Nhµ n­íc. Bé phËn l­u ký, ®¨ng ký, thanh to¸n cÇn ph¶i ®­îc t¸ch biÖt thµnh mét trung t©m ®éc lËp, cã chøc n¨ng chuyªn tr¸ch ®Ó cã thÓ ph¸t triÓn theo h­íng chuyªn s©u vµ më réng quy m« ho¹t ®éng,. VÒ n¨ng lùc kü thuËt: HÖ thèng giao dÞch cña TTGDCK chØ lµ hÖ thèng b¸n tù ®éng víi m¹ng côc bé, n¨ng lùc ho¹t ®éng cßn h¹n chÕ. BÊt cËp chÝnh liªn quan chñ yÕu ®Õn tÝnh n¨ng c¸c hÖ thèng cña TTGDCK, bao gåm: hÖ thèng giao dÞch, hÖ thèng th«ng tin thÞ tr­êng, hÖ thèng thanh to¸n - bï tr×, hÖ thèng l­u ký, hÖ thèng gi¸m s¸t. Do møc ®é tù ®éng ho¸ cña c¸c hÖ thèng cßn thÊp dÉn ®Õn c«ng suÊt vµ hiÖuk qu¶ ch­a cao, dÔ g©y lÇm lÉn, sai sãt, vµ khã kh¨n trong thùc thi sè chøc n¨ng nh­ chøc n¨ng gi¸m s¸t thÞ tr­êng. HÖ thèng c«ng bè th«ng tin thÞ tr­êng hiÖn nay tuy ®· cung cÊp ®­îc mét sè th«ng tin vÒ gi¸, khèi l­îng chøng kho¸n giao dÞch hµng ngµy, tuy nhiªn l­îng th«ng tin cung cÊp mét mÆt ch­a ®¸p øng nhu cÇu cña c¸c ®èi t­îng tham gia thÞ tr­êng, ®Æc biÖt lµ th«ng tin vÒ c¸c c«ng ty niªm yÕt, th«ng tin vÒ qu¶n lý thÞ tr­êng, c¸c v¨n b¶n ph¸p quy. Th«ng tin vÒ c¸c tæ chøc trung gian thÞ tr­êng, vÒ ph©n tÝch t×nh h×nh thÞ tr­êng, mÆt kh¸c th«ng tin ch­a ®­îc cung cÊp b¾ng nh÷ng ph­¬ng tiÖn tiÖn lîi cho ng­êi quan t©m. S¸u lµ, ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc trung gian, vµ hç trî thÞ tr­êng cßn nhiÒu h¹n chÕ. Quan h¬n gÇn 2 n¨m ho¹t ®éng c¸c c«ng ty chøng kho¸n, tæ chøc l­u ký thÓ hiÖn ë mét sè mÆt kh¸c nh­: §éi ngò nh©n viªn lµnh nghÒ kinh doanh chøng kho¸n cßn yÕu vÒ tr×nh ®é, kinh nghiÖm, kü n¨ng lµnh nghÒ. C¸c c«ng ty chøng kho¸n míi triÓn khai ®­îc nghiÖp vô m«i giíi vµ ho¹t ®éng tù doanh lµ chñ yÕu ngoµi ra mét phÇn nhá nghiÖp vô b¶o l·nh ph¸t hµnh, hÇu nh­ ch­a triÓn khai ®­îc ®Çy ®ñ viÖc b¶o l·nh ph¸t triÓn, t­ vÊn, ®Çu t­. Chi nh¸nh cña c¸c c«ng ty, chøng kho¸n va thµnh viªn l­u ký hÇu nh­ chØ tËp trung ë hai thµnh phè kh¸c l­u ký vµ giao dÞch chøng kho¸n. BÈy lµ, vÒ vÊn ®Ò th«ng tin thÞ tr­êng chøng kho¸n. Qua thùc tiÔn ho¹t ®éng thÞ tr­êng, c¶ c¬ quan qu¶n lý lÉn c¸c ®èi t­îng tham gia thÞ tr­êng ®Òu nhËn thøc ®­îc vai trß ®Æc biÖt quan träng cña th«ng tin ®èi víi ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n. Tuy nhiªn, hiÖn nay c¸c qui ®Þnh vÒ c«ng bè, cung cÊp th«ng tin, viÖc thùc hiÖn quy ®Þnh ®ã cßn nhiÒu h¹n chÕ ch­a ®¶m b¶o yªu cÇu kÞp thêi, chÝnh x¸c, b×nh ®¼ng vÒ th«ng tin trªn thÞ tr­êng. T¸m lµ, thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam vÉn cßn Ýt nhµ ®Çu t­ cã tæ chøc, ®Çu t­ víi quy m« lín vµ dµi h¹n gãp phÇn t¨ng tÝnh æn ®Þnh cho thÞ tr­êng nh­ quü ®Çu t­, c«ng ty qu¶n lý quü. C«ng ty ®Þnh møc tÝn nhiÖm, c«ng ty ®¨ng ký chuyÓn nh­îng chøng kho¸n. lµ c¸c ®Þnh chÕ cã vai trß quan träng trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. C¸c tån t¹i nh­ trªn do c¶ nguyªn nh©n kh¸ch quan lÉn chñ quan, ®ã lµ: Chøng kho¸n vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ mét lÜnh vùc míi, thùc tiÔn vµ kinh nghiÖm qu¶n lý vËn hµnh cña UBCKNN, TTGDCK, c¸c c«ng ty niªm yÕt, c«ng ty chøng kho¸n vµ c¸c tæ chøc trung gian kh¸c cßn h¹n chÕ, ®©y còng lµ mét lÜnh vùc hoµn toµn míi mÎ ®èi víi c«ng chóng ®Çu t­. HÖ thèng c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ thÞ tr­êng chøng kho¸n vµ c¸c v¨n b¶n luËt liªn quan cßn thiÕu, kh«ng ®ång bé cña thÞ tr­êng chøng kho¸n. PhÇnIII. Mét sè gi¶i ph¸p, kiÕn nghÞ cho sù ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam. 3.1. §Þnh h­íng cña Nhµ n­íc ta vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam. NghÞ quyÕt ®¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn 8 §¶ng céng s¶n ViÖt Nam chØ râ ” chuÈn bÞ c¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó tõng b­íc x©y dùng thÞ tr­êng chøng kho¸n phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam vµ ®Þnh h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt n­íc v× vËy, viÖc chuÈn bÞ nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn vµ ®ñ ®Ó sím cho ra ®êi thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ vÊn ®Ò tÇm chiÕn l­îc trong c«ng cuéc c¶i c¸ch kinh tÕ, thùc hiÖn c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc theo ®inh h­íng x· héi chñ nghÜa. Theo kÕ ho¹hc cña Nhµ n­íc ta ®Õn hÕt 1998 lµ giai ®o¹n chuÈn bÞ c¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó h×nh thµnh thÞ tr­êng chøng kho¸n s¬ cÊp bao gåm thµnh lËp UBCKNN, tËp trung so¹n th¶o t¹o v¨nb ¶n ph¸p lý vÒ chøng kho¸n vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n, tæ chøc ®µo t¹o c¸n bét rong tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc qu¶n lý, ®iÒu hµnh vµ vËn hµnh cô thÓ vµ ®Æc biÖt triÓn khai ch­¬ng tr×nh cæphÇn ho¸ doanh nghiÖp. Tõ 1999 trë ®i chóng ta sÏ b­íc sang giai ®o¹n 2 thµnh lËp thÞ tr­êng chøng kho¸n thø cÊp lµ thÞ tr­êng mua ®i b¸n l¹i c¸c chøng kho¸n th× ®iÒu kiÖn quyÕt kh«ng chØ giíi h¹n trong c¸c chøng kho¸n th× ®iÒu kiÖn kh«ng chØ giíi h¹n trong yÕu tè cña thÞ tr­ên nµy, mµ quan träng h¬n lµ sù t¨ng tr­ëng æn ®Þnh cña s¶n xuÊt, lµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh vµ tÊt nhiªn lµ sù æn ®Þnh tiÒn tÖ. Míi ®©y the ®¸nh gi¸ 2 n¨m ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam (07/200 ®Õn7/2002) UBCKNN ®· ®Ò ra ph­¬ng h­íng ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n trong thêi gian tíi (2002 -2010) nh­ sau: Mét lµ, hy ®éng ph¸t triÓn nÒnkt cho ®Çu t­ ph¸t triÓn, thóc ®Èy cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. Hai lµ, gãp phÇn ph¸t triÓn thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt Nam cïng víi Bé tµi chÝnh, ng©n hµng Nhµ n­íc æn ®Þnh tµi chÝnh tiÒn tÖ. Ba lµ, N©ng cao chÊt l­îng ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n khiÕn mäi ¶nh h­ëng tiªu cùc tõ thÞ tr­êng, b¶o vÖ ng­êi ®Çu t­ thóc ®Èy qu¸ tr×nh tù do ho¸ tµi chÝnh héi nhËp thÞ tr­êng tµi chÝnh quèc tÕ. 3.2. C¸c gi¶i ph¸p cho sù ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam. D­íi gãc ®é lµ mét sinh viªn tham gia nghiªn cøu ®Ò tµi, em xin ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p tr­íc m¾t còng nh­ l©u dµi, cho sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn tiÕp theo cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam nh­ sau: 3.2.1. Hoµn thiÖn khung ph¸p lý cho thÞ tr­êng chøng kho¸n. UBCKNN vµ chÝnh phñ nªn söa ®æi bæ sung theo h­íng má réng ®Ó khung ph¸p lý vÒ thÞ tr­êng chøng kho¸n th«ng tho¸ng phï hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tiÔn. Víi yªu cÇu ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n. Nghiªn cøu x©y dùng luËt chøng kho¸n vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n. Söa ®æi, bæ sung, hÖ thèng c¸c v¨n b¶n ph¸p quy, quy ®Þnh vÒ thuÕ, phÝ, chÕ ®é kÕ to¸n kiÓm to¸n, chÕ ®é qu¶n lý ngo¹i hèi ®èi víi ho¹t ®éng thÞ tr­êng chøng kho¸n. 3.2.2. Hoµn thiÖn c¬ së vËt chÊt, kü thuËt cña thÞ tr­êng chøng kho¸n. Nªn n©ng cÊp, hiÖn ®¹i ho¸ hÖ thèng giao dÞch vµ gi¸m s¸t thÞ tr­êng cña TTCTDCK, tù ®éng ho¸ mét b­íc l­u ký vµ thanh to¸n bï trõ chøng kho¸n. HiÖn ®¹i ho¸ c¬ së vËt chÊt cña c¸c c«ng ty chøng kho¸n, ®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt gi÷a c¸c c«ng ty, c«ng bè th«ng tin cña c¸c TTCDCK, 3.2.3. Thùc hiÖn “t¨ng cung kÝnh cÊu” trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. T¹o ngµy cµng nhiÒu hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng ®Ó huy ®éng m¹nh mÏ h¬n n÷a vèn nhµn rçi ®Ó phôc vô cho nÒn kinh tÕ. §Èy m¹nh ph¸t triÓn kinh tÕ chÝnh phñ, t¨ng l­¬ng c«ng ty niªm yÕt cæ phiÕu trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n, g¾n viÖc cæ phÇn ho¸ víi viÖc niªm yÕt cæ phiÕu trªn thÞ tr­êng. X©y dùng vµ më réng ho¹t ®éng cña c¸c trung gian tµi chÝnh, c¸c tæ chøc hç trî ph¸t triÓn thÞ tr­êng, n©ng quy m« vèn, më réng ph¹m vi vµ lo¹i h×nh nghiÖp vô cña c¸c c«ng ty chøng kho¸n, khuyÕn khÝch ho¹t ®éng cña c¸c quü ®Çu t­ chøng kho¸n, t¨ng c­êng trung gian tµi chÝnh. 3.2.4. T¨ng c­êng qu¶n lý gi¸m s¸t thÞ tr­êng. Th«ng qua viÖc tæ chøc ho¹t ®éng theo dâi kiÓm tra thanh tra c¸c ho¹t ®éng trªn thÞ tr­êng ®Ó kÞp thêi ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch ®iÒu chØnh phï hîp. 3.2.5. T¨ng c­êng hîp t¸c vµ héi nhËp quèc tÕ vÒ chøng kho¸n vµ TTCK. Hîp t¸c trªn ph­¬ng tiÖn t­ vÊn x©y dùng c¸c chÝnh s¸ch ph¸t triÓn vµ qu¶n lý TTCK, x©y dùng khu©n khæ cho TTCK. 3.2.6. §µo t¹o, phæ cËp th«ng tin. §Èy m¹nh viÖc ®µo t¹o, tuyªn truyÒn phæ cËp vµ n©ng cao kiÕn thøc cho c«ng chóng vµ c¸c ®èi t­îng tham gia. 3.3. Mét sè kiÕn nghÞ ®Ó th­c thi c¸c gi¶i ph¸p cho sù ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam . 3.3.1. CÇn t¨ng c­êng sù chØ ®¹o cña chÝnh phñ vµ sù phèi hîp chÆt chÏ cña c¸c bä, ngµnh chøc n¨ng, c¸c ®Þa ph­¬ng ®Ó tõng b­íc ®­a TTCK trë thµnh mét kªnh huy ®éng vèn cã hiÖu qu¶ ch« doanh nghiÖp, lµ ph­¬ng thøc ®Çu t­ hÉp dÉn ®èi víi c«ng chóng. 3.2.3. §Ó TTCK ngµy cµng ph¸t triÓn vÒ quy m«, ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ cÇn sù cã hiÖu qu¶ gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ cÇn sù tham gia tÝch cùc cña c¸c doanh nghiÖp vµ nhµ ®Çu t­. Qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ cña c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc cÇn ph¶i thùc hiÖn mét c¸ch m¹nh mÏ h¬n n÷a tõ ®ã t¨ng l­îng cæ phiÕu niªm yÕt. TTCK. §Æc biÖt ®Ó n©ng cao, chÊt l­îng hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng, rÊt cÇn c¸c doanh nghiÖp lín tham gia niªm yÕt trªn TTCK. 3.3.3. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña TTCK lµ qu¸ tr×nh ¸p dông th«nglÖ quèc tÕ vÒ qu¶n trÞ c«ng ty ®ang trong qu¸ tr×nh triÓn khai t¹i n­íc ta. Sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c c¬ quan liªn quan nh­ Bé tµi chÝnh, ng©n hµng Nhµ n­íc, ban chØ ®¹o ®æi míi doanh nghiÖp, UBCKKNN sÏ thóc ®Èy thùc hiÖn vÊn ®Ò n©ng nhanh chãng vµ cã hiÖu qu¶ cao.kinh ngiÖm trªn thÕ giíi cho thÊy viÖc n©ng cao chÊt l­îng, ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp cña tæ chøc kiÓm to¸n ®éc lËop, lµ v« cïng quan träng trªn TTCK vµ ®èi víi nÒn kinh tÕ. 3.3.4 Chi phÝ bé tµi chÝnh nÒn cã mét chÝnh s¸ch l·i suÊt thÝch hîp ®Ó khuyÕn khÝch c¸c nhµ ®Çu t­, c¸c ®èi t­îng tham gia TTCK. Ng©n hµng nªn nghiªn cøu vµ hoµn thiÖn chÝnh s¸ch qu¶n lý ngo¹i hèi ®èi víi vÊn ®Ò ®Çu t­ trªn TTCK b»ng ngo¹i tÖ vµ c¸c giÊy tê cã gi¸ kh¸c. 3.3.5. §Ó thùc hiÖn tèt chøc n¨ng qu¶n lý cña Nhµ n­íc ®èi víi thÞ tr­êng ch­ng kho¸n, viÖc x¸c ®Þnh râ m« h×nh tæ chøc cña UBCKNN, trong ®ã ®¶m b¶o sù qu¶n lý, chØ ®¹o h­íng dÉn ho¹t ®éng, vËn hµnh thÞ tr­êng mét c¸ch linh ho¹t, kÞp thêi lµ rÊt cÇn thiÕt. UBCKNN vµ chÝnh phñ nªn ®Ò ra m« h×nh tæ chøc thÝch hîp ®Ó qu¶n lý tèt h¬n ®èi víi lÜnh vùc míi mÎ vµ phøc t¹p nµy. Tãn l¹i, tæ chøc ra mét thÞ tr­êng chøng kho¸n, duy tr× ho¹t ®éng b×nh th­êng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n vµ ph¸t huy ®­îc vai trß cña nã h¬n gÊp béi lÇn. Mét thÞ tr­êng chøng kho¸n muèn ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ tr­íc hÕt ph¶i cã m«i tr­êng kinh tÕ, tµi chÝnh vµ ph¸p lý ®Ó tån t¹i, ph¶i thu hót ®­îc ng­êi b¸n, ng­êi mua, ph¶i ho¹t ®éng theo mét lÒ lèi trËt tù cña ph¸p luËt, ph¶i cã c¬ së vËt chÊt kü thuËt chuyªn dïng vµ kü thuËt chuyªn m«n. Tøc lµ thÞ tr­êng chøng kho¸n muèn h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ®­îc ph¶i cã ®ñ 5 yÕu tè c¬ b¶n. YÕu tè kinh tÕ, tµi chÝnh, yÕu tè ph¸p lý, yÕu tè t©m lý, yÕu tè kiÓm so¸t vµ yÕu tè vËt chÊt kü thuËt chØ khi nµo gi¶i quyÕt ®­îc 5 yÕu tè ®ã mét c¸ch t­¬ng ®èi hoµn chØnh, chóng ta míi hy väng ph¸t triÓn mét thÞ tr­êng chøng kho¸n lµnh m¹nh v÷ng ch¾c. KÕt luËn ë ViÖt Nam, trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc, chóng ta cÇn ph¶i gi¶i quyÕt ®ång bé nhiÒu vÊn ®Ò cã ý nghÜa, võa cÊp b¸ch võa l©u dµi, trong ®ã cã yÕu tè hÕt søc quan träng, ®ã lµ viÖc xö lý vÊn ®Ò vèn. §Ó xö lý vÊn ®Ò nµy, ngoµi nh÷ng c«ng cô kh¸c nhau, kh«ng thÓ kh«ng ®Ò cËp tíi viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn mét TTCK: §iÒu quan träng lµ chóng ta ph¶i lµm cho TTCK nµy ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶, gãp phÇn quan träng vµ trë thµnh mét kªnh quan träng ®Çu t­ vµ trang t¹o vèn. Cho ®Õn nay TTCK vÉn cßn kh¸ míi mÎ ®èi víi phÇn lín ng­êi d©n ViÖt Nam vµ ®ang lµ n¬i héi tô mèi quan t©m chung cña §¶ng, chÝnh phñ, ®Ó ®¸p øng nguyÖn väng vµ b¶o vÖ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸c doanh nghiÖp vµ ng­êi lao ®éng, nh»m x©y dùng nÒn kinh tÕ cã tèc ®é t¨ng tr­ëng nhanh, thùc hiÖn môc tiªu c«ng ngiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. Víi nh÷ng g× nªu trong ®Ò tµi nµy, chóng t«i chØ ph¸c hoa mét sè suy nghÜa b­íc ®Çu vµ cßn ph¶i nghiªn cøu chi tiÕt,m häc tËp h¬n n÷a. víi lßng mong mái cho nÒn kinh tÕ n­íc ta hoµ nhËp vµo trao l­u ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÕ giíi vµ khu vùc, chóng t«i m¹nh dan t×m hiÓu nghiªn cøu vµ ®­a ra nh÷ng b­íc ®Çu vµ cßn ph¶i nghiªn cøu chi tiÕt, häc tËp nhiÒu h¬n n÷a. Víi lßng mong mái cho nÒn kinh tÕ n­íc ta hoµ nhËp vµo trao l­u ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÕ giíi vµ khu vùc, chóng t«i m¹nh d¹n t×m hiÓu nghiªn cøu vµ ®­a ra nh÷ng b­íc thö nghiÖm ®Çy khã kh¨n nµy. v× vËy ®Ò tµi kh«ng thÓ nµo tr¸nh khái nh÷ng h¹n chÕ vµ thiÕu sãt. Chóng t«i rÊt mong ®­îc sù ®ãng gãp, gióp ®ì cña c¸c thÇy c« vµ c¸c ban quan t©m ®Õn vÊn ®Ò bøc xóc nµy. Tµi liÖu tham kh¶o. 1. ThÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam -PTS. NguyÔn V¨n Lu©n, TrÇn Quèc TuÊn, Ng« Minh Ch©u, NXB –TK 1995 2. ThÞ tr­êng chøng kho¸n. PGS.TS. Lª V¨n T­, PTS. NguyÔn Ngäc Hïng, NXB - TK 1996 3. ThÞ tr­êng chøng kho¸n - Ph­¬ng thøc ho¹t ®éng vµ kinh doanh viÖn kinh tÕ thÕ giíi. NXB - TK 1996 4. Chøng kho¸n vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n cña UBCKNN trung t©m nghiªn cøu vµ båi d­ìng nghiÖp vô chøng kho¸n 1999 5. Khung ph¸p lý vÒ chøng kho¸n vµ giao dÞch chøng kho¸n ë ViÖt Nam (do c¸c kho¸n trªn cung cÊp). 6. VÊn ®Ò h×nh thµnh TTCK ë ViÖt Nam vµ kinh nghiÖm cña NhËt b¶n – PTS. TrÇn Cao Nguyªn, PTS. Lª §×nh Thu – NXB- ChÝnh trÞ quèc gia –1995 Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt Nam sè 129/27/10/2000 T¹p chÝ ng©n hµng sè 19.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docThực trạng và 1 số giải pháp, kiến nghị hình thành và phát triển thị trường chứng khoán ở Việt Nam.DOC
Luận văn liên quan