Luận văn Phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng

Tỷ lệ tăng về NNL chưa phù hợp tương đối so với tỷ lệ tăng của khách du lịch. Chưa có sự ổn định cao về đội ngũ lao động trực tiếp phục vụ du lịch.  Công tác đào tạo còn nhiều vấn đề bất cập cần giải quyết:  au khi được thực tập và sau khi tốt nghiệp ra trường, mỗi sinh viên có những cách nhìn nhận khác nhau về ngành du lịch.  Đội ngũ nhân lực vẫn còn hạn chế ngoại ngữ dẫn đến sự giao tiếp thiếu tự tin và hiệu quả thấp.  Một số kỹ năng như: ứng phó tình huống, kỹ năng giới thiệu sản phẩm, dịch vụ một cách chuyên nghiệp chưa được áp dụng nhiều, chưa phát huy đúng tối đa năng lực vốn có.  Nhận thức sai lệch của một số nhân lực xem nghề du lịch như một công việc kiếm tiền không phải là nghề, thiếu tâm huyết và sẵn sàng từ bỏ.  Văn hóa trong tổ chức là một yếu tố rất quan trọng để tạo nên sự văn minh, lịch sự đối của ngành nghề, địa phương trong ánh mắt của du khách thế nhưng xây dựng văn hóa trong tổ chức chưa được chú trọng và phát triển.

pdf26 trang | Chia sẻ: anhthuong12 | Lượt xem: 1032 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận văn Phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ  TRẦN CÔNG HUY PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ PHÁT TRIỂN Mã số: 60.31.01.05 Đà Nẵng - Năm 2017 Công trình được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS. VÕ XUÂN TIẾN Phản biện 1: PGS.TS. Đào Hữu Hòa Phản biện 2: TS. Trƣơng Tấn Quân Luận văn đã được bảo vệ trước hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kinh tế phát triển tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 19 tháng 08 năm 2017 Có thể tìm hiểu luận văn tại: - Trung tâm thông tin – học liệu, Đại học Đà Nẵng - Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, mang nội dung văn hóa sâu sắc, có tính liên ngành liên vùng và xã hội hoá cao. Với đặc thù của hoạt động du lịch là khách du lịch muốn thụ hưởng các sản phẩm và dịch vụ du lịch thì phải thực hiện chuyến đi đến những điểm cung cấp dịch vụ, quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm các dịch vụ du lịch diễn ra đồng thời, thông qua đội ngũ lao động phục vụ trực tiếp, nên chất lượng của nguồn nhân lực ảnh hưởng trực tiếp, quyết định đến chất lượng của sản phẩm và dịch vụ du lịch. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Du lịch là vấn đề mang tính sống còn đối với sự phát triển du lịch của mỗi quốc gia, vùng miền. Hoạt động du lịch gần đây ở thành phố Đà Nẵng tuy phát triển hơn so với khu vực miền Trung những vẫn còn kém so với các tỉnh trong cả nước và hầu như chưa vươn ra được để so sánh với du lịch quốc tế. Một trong những nguyên nhân chính là đội ngũ nguồn nhân lực có trình độ chuyên ngành về du lịch chưa được đào tạo, phát triển đúng mức.Vì vậy việc phát triển nguồn nhân lực là một trong những yêu cầu cấp thiết mà du lịch thành phố Đà Nẵng cần phải quan tâm và đó là lý do tôi chọn đề tài “Phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch thành phố Đà Nẵng” làm luận văn tốt nghiệp. 2. Mục tiêu nghiên cứu Hệ thống hóa các cơ sở lý luận liên quan đến phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng. Phân tích thực trạng hoạt động du lich Đà Nẵng trong thời gian qua. Định hướng và đề xuất một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới. 2 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu a. Về đối tượng: Đề tài ngiên cứu về các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch thành phố Đà Nẵng. b. Phạm vi nghiên cứu:  Về nội dung: tập trung ngiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch.  Về không gian: các nội dung của đề tài được nghiên cứu tại thành phố Đà Nẵng.  Về thời gian: giải pháp đề tài có ý nghĩa trong 5 năm tới. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu  Phương pháp mô tả: Sử dụng phương pháp mô tả để đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng.  Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp: phân tích các số liệu, so sánh qua các năm và tổng hợp để đưa ra nhận xét.  Các phương pháp khác thống kê: Thống kê các bảng biểu, từ đó rút ra các kết luận, các xu hướng để đánh giá tình hình hoạt động của ngành du lịch. 5. Bố cục đề tài Ngoài phần mục lục, tài liệu tham khảo luận văn được chia làm 3 chương như sau :  Chương 1: Một số vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng.  Chương 2: Thực trạng phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng trong thời gian qua.  Chương 3: Một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới. 6. Tổng quan về tài liệu nghiên cứu 3 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 1.1. KHÁI QUÁT VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 1.1.1. Một số khái niêm a. Nhân lực Nhân lực được hiểu là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này gồm có thể lực, trí lực và nhân cách. Nhân lực được hiểu là toàn bộ các khả năng về thể lực và trí lực của con người được vận dụng trong quá trình lao động sản xuất. Nó được xem là sức lao động của con người – một nguồn lực đáng giá nhất trong các yếu tố sản xuất của các ngành, địa phương. b. Nguồn nhân lực Nguồn nhân lực là tổng thể các tiềm năng của những con người trong tổ chức (trước hết và cơ bản nhất là tiềm năng lao động), gồm: thể lực, trí lực, nhân cách nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của ngành, địa phương. c. Phát triển nguồn nhân lực Thực chất phát triển nguồn nhân lực là tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ về chất lượng của nguồn nhân lực theo hướng tiến bộ. Nói cách khác, phát triển nguồn nhân lực là làm gia tăng đáng kể chất lượng của nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao nhiệm vụ chính trị, kinh tế xã hội của các ngành, địa phương và nhu cầu của người lao động. Phát triển nguồn nhân lực là một tổng thể các cách thức, biện pháp làm gia tăng đáng kể chất lượng của nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các ngành, địa phương cũng như nền kinh tế và nhu cầu của người lao động. 4 1.1.2. Ý nghĩa phát triển nguồn nhân lực  Đáp ứng yêu cầu công việc của ngành, địa phương hay nói cách khác đáp ứng nhu cầu tồn tại và phát triển của ngành, của địa phương.  Nâng cao tính ổn định và năng động của doanh nghiệp. Tạo điều kiện cho áp dụng tiến bộ kỹ thuật và quản lý vào doanh nghiệp.  Giảm bớt sự giám sát vì người lao động được đào tạo là người có khả năng tự giám sát công việc.  Giảm bớt tai nạn lao động do người lao động nắm vững các nghiệp vụ hơn.  Nâng cao tính ổn định và năng động hơn cho sự phát triển kinh tế, xã hội. 1.2. NỘI DUNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 1.2.1. Cơ cấu nguồn nhân lực Cơ cấu NNL được hiểu là tổng thể các mối quan hệ tương tác giữa các bộ phận NNL trong tổng NNL và được biểu hiện thông qua các thành phần, tỷ lệ nhất định. Đây là khái niệm phản ánh số lượng và vai trò các bộ phận hợp thành tổng NNL cùng mối quan hệ tương tác về thành phần, tỷ lệ giữa các bộ phận ấy trong tổng NNL. Việc xác định cơ cấu nguồn nhân lực rất quan trọng, bởi lẽ nhiệm vụ, mục tiêu chiến lược của tổ chức chỉ có thể được thực hiện thắng lợi khi cơ cấu nguồn nhân lực được xác định đúng đắn và phù hợp. Giảm tránh được tình trạng thiếu và thừa nhân lực cũng như xác định được vai trò của từng loại nhân lực nhằm phát huy hết tiềm năng vốn có và tránh lãng phí. Các tiêu chí đánh giá cơ cấu nguồn nhân lực bao gồm:  Cơ cấu nguồn nhân lực theo ngành nghề đào tạo.  Cơ cấu nguồn nhân lực theo lãnh thổ, đơn vị. 5  Cơ cấu nguồn nhân lực theo độ tuổi, giới tính. Như vậy, xác định cơ cấu nguồn nhân lực du lịch là xác lập mối quan hệ lao động hợp lý giữa du lịch và các ngành khác của nền kinh tế, và trong nội bộ ngành du lịch, phù hợp với mục tiêu và chiến lược phát triển ngành du lịch và của cả nền kinh tế. 1.2.2. Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho nguồn nhân lực Theo nghĩa hẹp, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của người lao động được hiểu là cấp bậc đào tạo hay trình độ chuyên môn được đào tạo để người lao động thực hiện các nhiệm vụ cụ thể do tổ chức phân công. Việc nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ nguồn nhân lực thực chất là quá trình nâng cao trình độ học vấn và trình độ đào tạo cho nguồn nhân lực, thông qua hoạt động giáo dục và đào tạo làm nền tảng để người lao động phát triển kỹ năng và nhận thức trong lao động sáng tạo, hiệu quả. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển kiến thức chuyên môn:  Số lượng người lao động được đào tạo và từng nhóm nghành nghề hàng năm.  Sự gia tăng của số người được đào tạo và từng nhóm nghành nghề qua các năm.  Tốc độ phát triển của trình độ đào tạo và từng nhóm nghành nghề qua các năm.  Cơ cấu NNL theo trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.  Biến động của cơ cấu nguồn nhân lực theo trình độ đào tạo qua các năm. 6 1.2.3. Nâng cao trình độ kỹ năng cho nguồn nhân lực Kỹ năng nghề nghiệp là sự hiểu biết và trình độ thành thạo tay nghề và những kinh nghiệm, mức độ tinh xảo trong việc thực hiện các công việc. Sự rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, sẽ giúp con người nâng cao trình độ kỹ năng nghề. Phát triển kỹ năng của người lao động là làm gia tăng sự khéo léo, sự thuần thục và sự nhuần nhuyễn; là nâng cao khả năng của người lao động trên nhiều khía cạnh đế đáp ứng các yêu cầu cao hơn trong hoạt động nghề nghiệp hiện tại hoặc để trang bị kỹ năng mới cho việc thay đổi công việc trong tương lai. Phải gia tăng kỹ năng của người lao động vì kỹ năng chính là yêu cầu quá trình lao động trong tổ chức hay một cách tổng quát là từ nhu cầu của xã hội.  Có thể nâng cao kỹ năng của NNL bằng cách: + Đào tạo: Cử hoặc khuyến khích người lao động đi học, tham gia các cuộc seminar của các hiệp hội kinh doanh, các nhà kinh doanh nước ngoài; tổ chức các lớp học ngắn hạn đào tạo kỹ năng do những chuyên gia có kinh nghiệm trong và ngoài nước đảm nhiệm + Tự đào tạo: Tạo điều kiện và môi trường cho người lao động ứng dụng kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn  Một số tiêu chí đánh giá trình độ kỹ năng nguồn nhân lực:  Các kĩ năng cần có của người lao động  Sự gia tăng của các loại kĩ năng hàng năm  Trình độ thành thạo của các kĩ năng. 1.2.4. Phát triển trình độ nhận thức cho ngƣời lao động Nâng cao trình độ nhận thức là quá trình làm tăng mức độ sự hiểu biết về chính trị, xã hội, tính tự giác, tính kỷ luật, thái độ, tác 7 phong lao động, tinh thần trách nhiệm, tính thích ứng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của người lao động Nhận thức của người lao động được coi là một trong các tiêu chí để đánh giá trình độ phát triển nguồn nhân lực của các ngành, địa phương. Nâng cao nhận thức người lao động sẽ giúp các ngành, địa phương nâng cao năng suất và hiệu quả lao động. Tiêu chí phản ánh nhận thức của người lao động là hành vi và thái độ của người lao động. Để nâng cao nhận thức các ngành, địa phương cần phải:  Tiến hành công tác đào tạo.  Sử dụng các chính sách động viên, kích thích tính tự giác, tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, thái độ làm việc của người lao động. Bên cạnh đó, bản thân người lao động cũng cần phải luôn không ngừng rèn luyện và học hỏi để nâng cao nhận thức. 1.2.5. Nâng cao động lực thúc đẩy nguồn nhân lực Các ngành có thể sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để nâng cao động lực thúc đẩy cho người lao động, cụ thể như sau: a. Công tác tiền lương Tiền lương được hiểu là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động khi họ hoàn thành công việc theo chức năng, nhiệm vụ được pháp luật quy định hoặc được hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động. b. Các yếu tố tinh thần Dùng lợi ích tinh thần để nâng cao tính tích cực, khả năng làm việc của người lao động. 8 Yếu tố tinh thần là những yếu tố thuộc về tâm lý của con người và không thể định lượng được như: khen ngợi, động viên, tuyên dương, c. Cải thiện điều kiện làm việc Điều kiện làm việc là tập hợp các yếu tố của môi trường lao động có tác động lên trạng thái chức năng của cơ thể con người, khả năng làm việc, thái độ lao động, sức khỏe, quá trình tái sản xuất sức lao động và hiệu quả lao động của họ trong hiện tại cũng như lâu dài. d. Sự thăng tiến hợp lý Thăng tiến có nghĩa là đạt được một vị trí cao hơn trong tập thể. Người được thăng tiến sẽ có được sự thừa nhận, sự quý nể của nhiều người. Sự thăng tiến hợp lý sẽ tạo động lực phấn đấu cho người lao động, bởi lẽ mọi người lao động đều có tinh thần cầu tiến. e. Thay đổi vị trí làm việc Thay đổi vị trí làm việc có nghĩa là đặt người lao động vào những vị trí công việc mới, khác hẳn so với những công việc đang làm. 1.3. ĐẶC ĐIỂM NGÀNH DU LỊCH TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 1.3.1. Tính chất trẻ trung, năng động Ngày nay khi điều kiện kinh tế - xã hội không ngừng phát triển vì thế chẩ lượng cuộc sống của con người cũng ngày một nâng cao. Điều này dẫn đến các nhu cầu về thưởng thức, hưởng thụ ngày càng đa dạng và phong phú. Để phục vụ tốt các yêu cầu này đòi hỏi nguồn nhân lực du lịch phải có tính năng động, sáng tạo và độ linh hoạt cao. 1.3.2. Tính thời vụ Tính thời vụ trong du lịch là những biến động lặp đi lặp lại theo chu kỳ thời gian của cung và cầu du lịch diễn ra dưới tác động của 9 một số nhân tố xác định như thời tiết, khí hậu, loại hình du lịch,.... và trong thực tế đó là tập hợp những biến động theo mùa của cung và cầu trong du lịch. 1.3.3. Văn hóa theo vùng miền Việt Nam có 54 dân tộc anh em, mỗi dân tộc tương ứng với mỗi vùng miền khác nhau với nền văn hóa khác nhau tạo nên sự đa dạng bản sắc dân tộc. Do vậy, ngành du lịch mỗi nơi sẽ mang tính văn hóa, tập quán vùng miền và đòi hỏi nguồn nhân lực phục vụ trong lĩnh vực du lịch khi đào tạo không được bỏ qua yếu tố này. 1.4. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 1.4.1. Nhân tố kinh tế  Trình độ phát triển kinh tế.  Trình độ phát triển du lịch.  Tình hình thị trường lao động và cạnh tranh.  Các chính sách kinh tế - xã hội của Nhà nước.  Các quy định luật pháp của Nhà nước về lĩnh vực lao động. 1.4.2. Nhân tố xã hội  Yếu tố dân số, lực lượng lao động.  Môi trường văn hóa.  Các chính sách kinh tế - xã hội. 1.4.3. Một số nhân tố khác  Chiến lược, mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp.  Nhân tố quản lý.  Văn hóa doanh nghiệp. 10 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 2.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN. KINH TẾ, XÃ HỘI ĐÀ NẴNG ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU LỊCH 2.1.1. Các đặc điểm tự nhiên a. Vị trí địa lí b. Khí hậu c. Các nguồn tài nguyên du lịch 2.1.2. Đặc điểm kinh tế Trong mấy năm trở lại đây, Đà Nẵng đã khác trước nhiều. Những vận động nội lực đã khiến Đà Nẵng ngày càng mở rộng tầm vóc của mình. Bắt đầu từ kế hoạch phát triển cơ sở hạ tầng, nhất là cơ sở về hạ tầng giao thông, tiến hành chỉnh trang đô thị, xây dựng một môi trường mới hiểu theo nghĩa rộng, tạo điều kiện cho công cuộc phát triển mới. Khai thác tốt những lợi thế sẵn có, trong những năm qua Đà Nẵng đã có những biến đổi rõ rệt về nhịp độ và khí thế phát triển. 2.1.3. Đặc điểm xã hội a. Nguồn nhân lực Bảng 2.1: Dân số và nguồn lao động thành phố Đà Nẵng từ năm 2010 đến năm 2015 (ĐVT: Người) Năm Dân số Nguồn lao động Lao động có việc làm Lao động thất nghiệp 2010 922.712 454.858 424.418 30.406 2011 946.028 504.638 483.286 21.352 11 2012 966.319 508.760 483.731 25.092 2013 986.792 533.777 514.683 19.094 2014 1.007.653 541.181 522.483 18.698 2015 1.028.838 547.007 523.280 23.727 (Nguồn niêm giám thống kê thành phố Đà Nẵng 2015) Qua bảng số liệu 2.1 ta thấy nguồn lao động Đà Nẵng rất dồi dào, tỷ lệ trong độ tuổi lao động và số lao động đang làm việc trong nền kinh tế tương đối lớn là điều kiện thuận lợi về nguồn lao động. b. Hệ thống y tế Công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của người dân đã và đang được cải thiện, công tác phòng bệnh ngày càng được quan tâm kịp thời và đúng lúc. c. Tiềm năng du lịch Tài nguyên du lịch của Đà Nẵng ngày càng phong phú và đa dạng, bao gồm cả núi, biển, các di tích lịch sử văn hóa, các lệ hội có sứ hấp dẫn 2.1.4. Tình hình phát triển du lịch Đà Nẵng trong thời gian qua Có thể nói ngành du lịch Đà Nẵng trong năm 2015 đã có những thành công nhất định: Bảng 2.2: Khách du lịch đến Đà Nẵng từ năm 2010 đến năm 2015 ĐVT: nghìn lượt khách Năm 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Khách quốc tế 290 401 409 595 531 652 Khách nội địa 1.206 1.826 2.161 2.348 2.928 3.012 Tổng số 1.499 2.227 2.570 2.943 3.459 3.664 (Nguồn niêm giám thống kê thành phố Đà Nẵng 2015) 12 Phát triển du lịch tại thành phố Đà Nẵng đang ngày càng lớn mạnh, thu hút rất nhiều khách nội địa cũng như khách nước ngoài. So với các tỉnh thuộc khu vực Duyên hải miền Trung thì Đà Nẵng có chỉ số phát triển du lịch cao. Bảng 2.3: Doanh thu du lịch Đà Nẵng từ năm 2010 đến năm 2015 ĐVT:triệu đồng Năm 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Doanh thu từ dich vụ lưu trú và ăn uống 714.785 935.203 1.586.515 2.130.343 3.190.034 4.188.825 Doanh thu từ dịch vụ lữ hành 379.911 813.836 621.361 686.655 987.086 1.022.752 Tổng số 1.094.696 1.749.039 2.207.876 2.816.998 4.177.120 5.211.577 (Nguồn niêm giám thống kê thành phố Đà Nẵng 2015) Qua bảng 2.3 ta thấy doanh thu du lịch thành phố Đà nẵng tăng đều qua các năm và giai đoạn 2010-20115 tăng vượt bậc hơn so với các năm trước. Vì thế nhu cầu cung cấp nguồn nhân lực trong lĩnh vực du lịch ngày càng tăng, đặc biệt là nguồn nhân lực có kinh qua đào tạo. 2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH ĐÀ NẴNG THỜI GIAN QUA 2.2.1. Thực trạng về cơ cấu nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng Thời gian qua, nguồn nhân lực kinh doanh du lịch có sự phát triển nhanh về số lượng và chất lượng, tỷ lệ lao động trực tiếp và gián tiếp qua đào tạo ngày càng tăng. 13 Bảng 2.4: Lao động trong ngành du lịch Đà Nẵng từ năm 2011 đến năm 2015 ĐVT: người Năm 2011 2012 2013 2014 2015 Lao động làm trong các cơ sở lưu trú và ăn uống 48.360 53.540 58.490 58.270 58.560 Lao động trong các khu du lịch, điểm du lịch 6.420 7.300 6.500 10.630 11.230 Tổng số lao động 54.780 60.840 64.990 68.900 69.790 (Nguồn niêm giám thống kê thành phố Đà Nẵng 2015) Tổng nguồn lao động trong khu vực du lịch ngày một tăng lên tuy nhiên mức tăng không cao: năm 2014 tăng 6% so với năm 2013, năm 2015 tăng 2% so với năm 2014, còn trong thời kì 2011 – 2015 tăng 27%. Có thể thấy chưa có sự phát triển mạnh về nguồn lao động du lịch của thành phố. Bảng 2.5: Tỷ trọng lao động của ngành du lịch Đà Nẵng trong tổng số lao động trong từ năm 2011 đến năm 2015 Năm Đơn vị 2011 2012 2013 2014 2015 Tổng số lao động Người 462.630 486.740 499.900 518.580 523.280 Lao động trong ngành du lịch Người 48.360 53.540 58.490 58.270 58.550 Tỷ trọng lao động của ngành du lịch % 10,45 11,00 11,70 11,24 11,19 (Nguồn niêm giám thống kê thành phố Đà Nẵng 2015 Qua bảng 2.5 ta thấy tỷ trọng lao động của ngành du lịch của thành phố vẫn còn chiếm tỷ trọng nhỏ trong toàn lao động thành phố Đà Nẵng. Đó là một vấn đề đáng báo động khi lực lượng lao động 14 của ngành du lịch không những còn thấp về chất lượng mà còn cả số lượng. 2.2.2. Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của nguồn nhân lực Đội ngũ nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực du lịch trên địa bàn thành phố hiện nay đã có sự chuyển biến rõ rệt, đổi mới, nâng cao về trình độ chuyên môn nghiệp vụ từng bước đáp ứng yêu cầu hoạt động kinh doanh du lịch theo cơ chế thị trường. Hiện tại, ngày càng có nhiều doanh nghiệp liên doanh trong nước và nước ngoài như: InterContinental Danang un Peninsula Resort, Hyatt Regency Danang Resort pa, Khách sạn La Carte.đã áp dụng mô hình quản trị nguồn nhân lực tiên tiến, làm tốt các khâu tuyển chọn, đào tạo bồi dưỡng, sử dụng nguồn nhân lực có đội ngũ lao động có chất lượng khá, được đào tạo bài bản, chính quy, thái độ nghề nghiệp nghiêm túc, kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ khá chuyên nghiệp, đáp ứng tốt yêu cầu của công việc. Bảng 2.6. Thực trạng lao động du lịch thành phố Đà Nẵng từ năm 2011 đến năm 2015 Chỉ tiêu 2011 2012 2013 2014 2015 Lao động làm du lịch 48.360 53.540 58.490 58.270 58.550 Trình độ sơ cấp đến đại học 24664 27305 29830 29718 29861 Trong đó: khả năng giao tiếp 1 trong 3 ngoại ngữ: nh, Pháp, Trung 18377 20345 22226 22143 22249 (Nguồn: Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng) 15 Qua bảng số liệu 2.6 ta thấy về trình độ ngoại ngữ, ngoại trừ một số lao động tốt nghiệp chuyên ngành ngoại ngữ, phần lớn còn lại có trình độ ngoại ngữ tương đương bằng A, B tiếng Anh. Tuy nhiên, so với một số điểm du lịch khác ở nước ta, sự phát triển du lịch ở Đà Nẵng chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của minh. 2.2.3. Trình độ kỹ năng của nguồn nhân lực du lịch Trong thời gian qua, kỹ năng nguồn nhân lực du lịch đặc biệt là đội ngũ trực tiếp phục vụ khách hàng đã được tỉnh và các doanh nghiệp đặc biệt chú trọng, nhất là các kỹ năng cần thiết và cơ bản nhất phải có của đội ngũ nhân lực hoạt động trực tiếp trong ngành du lịch Các kỹ năng phục vụ trong ngành du lịch đã được đào tạo huấn luyện như: kỹ năng giao tiếp 80%, kỹ năng xử lý tình huống đạt 80%, kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ đạt 75%, kỹ năng nghiệp vụ du lịch đạt 70%, kỹ năng chăm sóc khách hàng đạt 60%, phản ảnh sự nỗ lực cố gắng vươn lên của nguồn nhân lực du lịch tỉnh Đà Nẵng. Nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng tuy có tính năng động những chưa cao, kỹ năng ngoại ngữ mức độ trung bình gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập, giao tiếp với khách hàng, hay học hỏi những điều hiện đại, công nghệ mới. Với thực trạng như trên, nếu trong thời gian tới Đà Nẵng tìm được hướng đi mới tạo sự đột phá về đào tạo nguồn nhân lực du lịch thì nguồn nhân lực du lịch sẽ phát triển mạnh và thúc đẩy du lịch phát triển mạnh và khai thác được tất cả các tiềm năng du lịch trong toàn thành phố. 2.2.4. Trình độ nhận thức của nguồn nhân lực Nhận thức đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra tính tích cực, nâng cao năng suất và hiệu quả lao động. 16 Đại đa số nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng đã nhận thức được tầm quan trọng của ngành du lịch, xem du lịch là một ngành nghề hướng tới cái đẹp, cái hoàn mỹ, phải chịu thương chịu khó, kiên nhẫn, luôn đặt khách hàng lên hàng đầu,nên đã có thái độ làm việc tích cực và đúng đắn. Một bộ phận dân số không đánh giá cao người hoạt động trong nghành du lịch, xem hoạt động kinh doanh du lịch như một công việc kiếm tiền chứ không phải là nghề, thiếu sự yêu nghề, thiếu tâm huyết và sẵn sàng từ bỏ khi có công việc tốt hơn. 2.2.5. Nâng cao động lực thúc đẩy nguồn nhân lực Trong thời gian qua, thành phố Đà Nẵng đã có những chính sách, chế độ dành cho đội ngũ lao động hoạt động trong ngành du lịch tiêu biểu như: chế độ tiền lương, chính sách đi học nơi khác về phát triển địa phương,.... Bên cạnh tiền lương cơ bản, các doanh nghiệp du lịch trong thành phố nói riêng và toàn Đà Nẵng nói chung đã có những hỗ trợ khác nhằm tăng thu nhập cho nhân viên, cho người lao động như: tiền phụ cấp, tiền thưởng,... Các doanh nghiệp kinh doanh du lịch nói riêng và ngành du lịch nói chung tại thành phố Đà Nẵng đã có nhiều chế độ đãi ngộ: bảo hiểm, chế độ ăn uống theo giờ giấc, hỗ trợ tiền xăng xe đi lại,...tạo động lực cho người lao động có mục đích làm việc để làm việc tốt hơn, có điều kiện được đầu tư tâm huyết vào công việc hơn. Tuy nhiên việc xây dựng các chính sách còn ở mức hạn chế, chưa thật sự thu hút được đội ngũ lao động tâm huyết với nghề, sẵn sàng hy sinh vì nghề nghiệp,... 17 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH ĐÀ NẴNG 2.3.1. Thành công và hạn chế a. Thành công  Nguồn nhân lực đầu tư kinh doanh du lịch có sự phát triển nhanh về số lượng và chất lượng  Số lượng nguồn nhân lực du lịch tăng lên qua các năm, cả về lao động trực tiếp và lao động gián tiếp.  Đội ngũ nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực du lịch trên địa bàn tỉnh hiện nay đã có sự chuyển biến rõ rệt, đổi mới, nâng cao về trình độ chuyên môn nghiệp vụ.  Có nhiều khách sạn lớn, quy mô, nên học viên theo học ở trường có cơ hội được gửi đi thực tập nhằm có sơ hội sát với thực tế, tự tìm hiểu kinh nghiệm để làm việc hiệu quả hơn về sau.  Trình độ ngoại ngữ cho lao động trong lĩnh vực du lịch ngày càng được cải thiện. Đại đa số lao động đều biết sử dụng vi tính cho công việc.  Các kỹ năng phục vụ trong ngành du lịch đã được đào tạo và huấn luyện.  Đại đa số lao động đã nhận thức được tầm quan trọng của ngành du lịch, Nhận thức được tính chất của người làm du lịch là phải chịu thương chịu khó, kiên nhẫn, luôn đặt khách hàng lên hàng đầu,đã có thái độ làm việc tích cực, làm việc hết sức mình và mang lại hiệu quả công việc cao hơn.  Các cơ quan, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch từng bước cải thiện chế độ, chính sách, đãi ngộ,cho lực lượng lao động. Tạo môi trường lao động chuyên nghiệp, an toàn. 18  Thành phố có ban hành chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện để nguồn nhân lực quản lý nhà nước về du lịch đi đào tạo.  Các doanh nghiệp đã đào tạo người lao ñộng bằng kinh phí của đơn vị đặc biệt là ở doanh nghiệp FDI. b. Hạn chế  Tỷ lệ tăng về NNL chưa phù hợp tương đối so với tỷ lệ tăng của khách du lịch. Chưa có sự ổn định cao về đội ngũ lao động trực tiếp phục vụ du lịch.  Công tác đào tạo còn nhiều vấn đề bất cập cần giải quyết:  au khi được thực tập và sau khi tốt nghiệp ra trường, mỗi sinh viên có những cách nhìn nhận khác nhau về ngành du lịch.  Đội ngũ nhân lực vẫn còn hạn chế ngoại ngữ dẫn đến sự giao tiếp thiếu tự tin và hiệu quả thấp.  Một số kỹ năng như: ứng phó tình huống, kỹ năng giới thiệu sản phẩm, dịch vụ một cách chuyên nghiệp chưa được áp dụng nhiều, chưa phát huy đúng tối đa năng lực vốn có.  Nhận thức sai lệch của một số nhân lực xem nghề du lịch như một công việc kiếm tiền không phải là nghề, thiếu tâm huyết và sẵn sàng từ bỏ.  Văn hóa trong tổ chức là một yếu tố rất quan trọng để tạo nên sự văn minh, lịch sự đối của ngành nghề, địa phương trong ánh mắt của du khách thế nhưng xây dựng văn hóa trong tổ chức chưa được chú trọng và phát triển. 2.3.2. Nguyên nhân của hạn chế  Các đơn vị, doanh nghiệp cũng như hoạt động ngành du lịch chưa có dự báo được số lượng cần thiết cũng như kế hoạch nhân sự phù hợp với xu thế phát triển của nền kinh tế. 19  Kinh phi đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và hỗ trợ đào tạo còn hạn chế dẫn đến tình trạng chất lượng đào tạo chưa cao.  Tiêu chuẩn về ngành nghề trong lĩnh vực du lịch tại các khách sạn, các đơn vị kinh doanh du lịch chưa đồng bộ, nên sau khi tốt nghiệp mỗi sinh viên có một cách làm, cách suy nghĩ khác nhau.  Đào tạo ngoại ngữ đa phần là giáo viên trong tỉnh, có trình độ nhưng kinh nghiệm ít, chưa có kinh nghiệm tạo những tình huống nâng cao trong giao tiếp, môi trường thể hiện còn ít, làm cho học viên chán nản, thiếu tự tin.  Chưa chú trọng đến đào tạo các kỹ năng mềm, các kỹ năng quan trọng cần có của một người hoạt động du lịch nhằm tạo ấn tượng tốt và thu hút du khách.  Công tác quảng bá, tuyên truyền về ngành du lịch còn hạn chế. Một số lao động có điểm xuất phát thấp, suy nghĩ lạc hậu bảo thủ nên có suy nghĩ xấu về ngành du lịch.  Xây dựng văn hóa trong tổ chức là một vấn đề mới đối với các địa phương trong tỉnh, nên chưa nhận thức được tầm quan trọng cũng như sức ảnh hưởng lớn của văn hóa doanh nghiệp. CHƢƠNG 3 GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH ĐÀ NẴNG TRONG THỜI GIAN TỚI 3.1. CĂN CỨ ĐỂ XÁC ĐỊNH GIẢI PHÁP 3.1.1. Chiến lƣợc phát triển kinh tế chính trị xã hội thành phố Đà Nẵng 3.1.2. Chiến lƣợc phát triển du lịch thành phố Đà Nẵng a. Mục tiêu chung 20 b. Mục tiêu cụ thể 3.1.3. Các yêu cầu khi phát triển nguồn nhân lực  Đảm bảo cung cấp đủ nguồn nhân lực cho ngành du lịch phù hợp với mô hình kinh doanh và nhu cầu nhân lực.  Thực hiện tuyển dụng và sử dụng nhân lực ngành du lịch theo đúng năng lực chuyên môn để có thể phát huy tốt năng lực của nguồn nhân lực trong quá trình làm việc.  Nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính năng động của cơ sở đào tạo nhân lực ngành du lịch.  Đặc biệt quan tấm đến chính sách đãi ngộ, chính sách thu hút phù hợp để phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch: lương, phụ cấp, 3.2. CÁC GIẢI PHÁP 3.2.1. Hoàn thiện cơ cấu nguồn nhân lực,hoạch định nguồn nhân lực du lịch Việc tăng cường số lượng lao động trong ngành du lịch là cấp bách và cần thiết. Theo đó, cần tiến hành các nội dung sau:  Có chính sách cụ thể để thu hút nhân tài từ các khách sạn lớn trong nước và đặc biệt là người tài ở Đà Nẵng đang làm ở nơi khác.  Có biện pháp hữu hựu để tuyển dụng, thu hút học sinh tốt nghiệp từ các trường đại hoc, cao đẳng về làm việc tại thành phố Đà Nẵng. Đội ngũ nhân viên trẻ trung năng động, nhiệt tình sẽ mang lại hiệu quả công việc cao hơn với nhiều sự sáng tạo mới.  Về lâu dài phải xác định kế hoạch và chuẩn bị nhân sự cho từng loại công việc cụ thể của từng dự án, nhằm chủ động nguồn nhân lực khi hoàn thành dự án. Và sự chuẩn bị này giúp cho hiệu quả hoạt động cao hơn và tận dụng được mọi nguồn lực có thể. 21  Mỗi doanh nghiệp khách sạn, khu du lịch đều phải có kế hoạch thu hút và bồi dưỡng nhân viên của mình để phù hợp với sự phát triển từng ngày của của đơn vị cũng như đáp ứng đúng nhu cầu của ngành du lịch đề ra. Bảng 3.1: Mục tiêu phát triển lao động du lịch thành phố Đà Nẵng năm 2020 (ĐVT: người) TT Chỉ tiêu 2020 1 Lao động trực tiếp 24.000 2 Lao động gián tiếp 48.000 3 Tổng số lao động 72.000 (Nguồn Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng) Thông qua bảng số liệu 3.1, ta thấy mục tiêu về lao động, việc làm: đào tạo nghề và tạo việc làm cho người lao động đến năm 2020 giải quyết việc làm cho 72.000 lao động ngành du lịch. 3.2.2. Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho nguồn nhân lực Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ngành du lịch là vấn đề đầu tiên, chiếm nội dung và vị thế cực kỳ quan trọng không chỉ các cơ sở đào tạo, của ngành du lịch mà là của toàn xã hội. Để đảm bảo nâng cao chất lượng nguồn lao động cần phải tiến hành điều tra, thống kê phân tích lao động trực tiếp nhằm đáp ứng tốt nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ du lịch tại chỗ. Căn cứ tiêu chuẩn định mức lao động của ngành du lịch xây dựng kế hoạch lộ trình đào tạo nguồn nhân lực du lịch tầm nhìn đến 2020. Chú trọng việc đào tạo ngoại ngữ, trước tiên là tiếng Anh cho những người lao động trong ngành du lịch đặc biệt là đối với đội ngũ lao động trực tiếp. 22 Các doanh nghiệp trong tỉnh nên có kế hoạch phối hợp với các trường chuyên môn nghiệp vụ để tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng về công tác quản lý khách sạn, nghiệp vụ buồng, bàn, bếp, lễ tân, Hàng năm thành phố nên bố trí nguồn ngân sách hỗ trợ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác du lịch, tổ chức các cuộc thi nâng cao tay nghề, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật cho các cơ sở đào tạo nghề, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật cho các cơ sở đào tạo của thành phố Đà Nẵng. Đầu tư kinh phí cho hoạt động đào tạo nhân lực nói chung và nhân lực du lịch nói riêng. Hàng năm thành phố nên bố trí nguồn ngân sách hỗ trợ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác du lịch, tổ chức các cuộc thi nâng cao tay nghề, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật cho các cơ sở đào tạo nghề, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật cho các cơ sở đào tạo của thành phố Đà Nẵng. 3.2.3. Nâng cao trình độ kỹ năng của nguồn nhân lực Tổ chức phổ biến và tập huấn những tình huống thường gặp trong quá trình làm việc để giúp nhân viên nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, chủ động xử lý tình huống, chăm sóc khách hàng chu đáo nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch nói chung và nơi đang công tác nói riêng. Hàng tháng, hàng năm tại các tổ chức du lịch mở các lớp tập huấn nhằm huấn luyện cho lực lượng lao động trong ngành du lịch ôn luyện lại kiến thức cũng như nâng cao sự tinh tế trong các tình huống. Khắc phục tình trạng kỹ năng yếu, cần phải xác định đào tạo cho nhân lực một cách cơ bản ở trình độ trung cấp, hoặc ít nhất phải thường xuyên tập huấn cho nhân viên tại mỗi đơn vị về các kỹ năng. 23 3.2.4. Phát triển trình độ nhận thức của nguồn nhân lực Nâng cao công tác tuyên truyền về lợi ích và sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch nhằm hướng nguồn nhân lực có nhận thức đúng đắn để thực hiện công việc có tâm huyết và tốt hơn. Nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân về vị trí, vai trò, nhiệm vụ và sự cần thiết phải phát triển du lịch cũng như đóng góp, tác động tích cực của ngành du lịch đối với phát triển kinh tế xã hội của Đà Nẵng. Tổ chức các chương trình tuyên truyền giáo dục nhận thức cộng đồng về vai trò, vị trí của du lịch tại khu vực trọng điểm phát triển du lịch. Mở các lớp đào tạo văn minh du lịch tại các khu điểm du lịch để đào tạo nâng cao nhận thức về văn minh du lịch cho các cấp chính quyền và nhân dân địa phương nhằm góp phần làm trong sạch môi trường du lịch tại các khu điểm du lịch. Tuyên truyền và giáo dục ý thức cộng đồng cho người trực tiếp tham gia các hoạt động liên quan đến du lịch tại các khu, điểm du lịch theo quy hoạch của thành phố về văn hóa giao tiếp, thái độ ân cần, niềm nở, tạo ấn tượng tốt đẹp với du khách, giữ gìn môi trường du lịch xanh, sạch đẹp tạo vẻ mỹ quang tại điểm du lịch. 3.2.5. Nâng cao động lực thúc đẩy nguồn nhân lực Xây dựng kế hoạch tuyển chọn, cử các cán bộ trẻ đi học tập tại các cơ sở đào tạo chuyên ngành du lịch ở trong và ngoài nước để sử dụng trong lâu dài và có những chính sách đãi ngộ hợp lý đối với lực lượng nguồn nhân lực này Mở rộng giao lưu hợp tác đào tạo và nghiên cứu khoa học với các tổ chức quốc tế. 24 Để có được nhân lực du lịch bổ sung với chỉ tiêu và kế hoạch đề ra thì thành phố cần có chính sách đãi ngộ thỏa đáng và xem đây là một trong những khâu quan trọng về phát triển nguồn nhân lực.  Mục tiêu của giải pháp: thu hút được đội ngũ lao động có chất lượng, sử dụng có hiệu quả lực lượng lao động.  Nội dung của giải pháp + Hoàn thiện cơ chế tuyển dụng. + Sử dụng lao động hợp lý. + Hoàn thiện chế độ đãi ngộ, đánh giá và khen thưởng người lao động. + Chế độ thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. + Có kế hoạch tuyển chọn, cử các cán bộ trẻ đi học tập tại các cơ sở đào tạo chuyên ngành du lịch ở trong và ngoài. + Mở rộng giao lưu hợp tác đào tạo và nghiên cứu khoa học với các tổ chức quốc tế KẾT LUẬN Thành phố Đà Nẵng đang trên đà mở cửa và đang có cơ hội lớn về phát triển du lịch. Việc mở rộng về quy mô song hành cùng việc nâng cao chất lượng nhân lực ngành du lịch là điều mà Đà Nẵng đã và đang hết sức quan tâm. Tuy nhiên thành phố vẫn chưa tận dụng và phát huy tối đa tiềm năng nhân lực du lịch hiện có, chưa đáp ứng sự mong đợi của ngành du lịch. Luận văn đã góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận của phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch. Từ đó phân tích làm rõ thực trạng việc phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Đà Nẵng. Căn cứ vào chiến lược phát triển kinh tế xã hội, các đề án về phát triển nguồn nhân lực du lịch tại thành phố Đà Nẵng, đề ra một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdftranconghuy_tt_3813_2073570.pdf
Luận văn liên quan