Hoàn thiện chính sách thuế tài sản trong chiến lược cải cách thuế Việt Nam giai đoạn năm 2005 – 2010

MỤC LỤC MỞ ĐẦU .4 CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI SẢN VÀ THUẾ TÀI SẢN .7 1.1. Tài sản: 7 1.1.1 Khái niệm về tài sản: 7 1.1.2 Phân loại tài sản: .10 1.2. Thuế tài sản: 13 1.2.1 Khái niệm về thuế tài sản: 13 1.2.2 Những nguyên lý về sự tồn tại và vai trò của thuế tài sản: 13 1.2.3 Thuế tài sản và mối quan hệ trong hệ thống thuế: .16 1.3. Thuế tài sản ở một số nước trên thế giới: . 18 1.3.1 Nhận xét về thuế tài sản ở một số nước trên thế giới: 18 1.3.2 Kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam trong việc xây dựng chính sách thuế tài sản: .24 CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VỀ CHÍNH SÁCH THUẾ TÀI SẢN Ở VIỆT NAM . .28 2.1. Các quy định về quản lý tài sản ở Việt Nam: .28 2.1.1 Chế độ quản lý nhà nước đối với đất đai: . 28 2.1.2 Chế độ quản lý đối với các loại tài sản khác: .33 2.1.3 Aûnh hưởng của chế độ quản lý và hiện trạng sử dụng tài sản đối với các sắc thuế về tài sản : . 35 2.2. Thực trạng về chính sách thuế tài sản ở Việt Nam hiện nay: .35 2.2.1 Tiền sử dụng đất: . 36 2.2.2 Thuế sử dụng đất nông nghiệp: . 38 2.2.3 Thuế đất (trong thuế nhà đất): 42 2.2.4 Thuế chuyển quyền sử dụng đất: . .45 2.2.5 Thuế tài nguyên: 47 2.2.6 Tiền thuê đất: . .49 2.2.7 Lệ phí trước bạ: . 50 2.2.8 Lệ phí địa chính: . .53 2.3. Nhận xét về các chính sách thuế tài sản ở Việt Nam .54 3 2.3.1 Các chính sách thuế mang tính chất là thuế tài sản: .54 2.3.2 Hình thức đánh thuế tài sản: 56 2.3.3 Sự phù hợp của chính sách thuế tài sản Việt Nam với thông lệ quốc tế: . 56 2.3.4 Tỷ trọng số thu của thuế tài sản trong ngân sách: 57 2.4. Những tồn tại chủ yếu của chính sách thuế tài sản ở Việt Nam hiện nay: .58 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH THUẾ TÀI SẢN Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2005 – 2010 .61 3.1. Xây dựng chính sách thuế tài sản ở nước ta là xu thế tất yếu trong tiến trình cải cách thuế: . .61 3.2. Mục tiêu xây dựng chính sách thuế tài sản của Việt Nam: 63 3.3. Các quan điểm về định hướng trong việc xây dựng chính sách thuế đối với tài sản: .64 3.3.1. Quan điểm 1: Thuế tài sản nhằm điều chỉnh đối với tài sản thuộc sở hữu tư nhân . 64 3.3.2. Quan điểm 2: Thuế tài sản điều chỉnh đối với tài sản nhà nước quản lý . .66 3.3.3. Quan điểm xây dựng chính sách thuế tài sản ở Việt Nam: .68 3.4. Phương hướng xây dựng các chính sách thuế đối với tài sản ở Việt Nam giai đoạn 2005 -2010: . .71 3.4.1 Xây dựng thuế đăng ký tài sản: 72 3.4.2 Xây dựng thuế sử dụng đất: . .75 3.4.3 Xây dựng thuế nhà: . 80 3.5. Một số điều kiện để triển khai chính sách thuế tài sản ở nước ta: .84 3.6. Lộ trình dự kiến ban hành và thực hiện các chính sách thuế tài sản ở Việt Nam giai đoạn 2005 – 2010 .86 KẾT LUẬN .90 4 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Đất nước ta trong thời kỳ đổi mới và phát triển, cùng với việc gia tăng thu nhập quốc dân bình quân trên đầu người, tài sản của Nhà nước, của các tổ chức kinh tế – xã hội, và của tầng lớp dân cư không ngừng tăng lên. Tuy nhiên, việc gia tăng tài sản trong xã hội cũng đặt ra nhiều vấn đề cho công tác quản lý. Thuế là một trong những công cụ tài chính quan trọng không chỉ đơn thuần thực hiện nhiệm vụ huy động nguồn thu cho NSNN mà còn có nhiệm vụ quan trọng điều chỉnh quá trình vận động của nền kinh tế nói chung và tài sản nói riêng. Bên cạnh đó, xu thế hội nhập và liên kết kinh tế luôn gắn với việc xóa bỏ hàng rào thuế quan, cắt giảm thuế nhập khẩu, kéo theo sự thay đổi của tỷ trọng thuế gián thu trong tổng thu NSNN. Để đảm bảo tỷ trọng hợp lý giữa các loại thuế, hệ thống thuế cần tiến hành cơ cấu lại theo hướng tăng tỷ trọng thuế trực thu, giảm tỷ trọng thuế nhập khẩu và thuế gián thu. Trong giai đoạn hiện nay ở nước ta, việc cơ cấu lại nguồn thu từ thuế có thể thực hiện theo hướng mở rộng các hình thức thuế trực thu như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế tài sản và các loại thuế đất. Trong đó, các sắc thuế về tài sản tuy đã được ban hành nhưng vẫn còn nhiều nhược điểm và hạn chế, số thu về thuế tài sản vẫn chiếm tỷ trọng thấp trong ngân sách nhà nước. Hơn nữa, xuất phát từ chiến lược cải cách chung của toàn bộ hệ thống thuế, nhằm xây dựng chính sách thuế đơn giản, dễ thực hiện, căn cứ tính thuế hiện đại, phù hợp với tình hình kinh tế xã hội hiện nay, hạn chế lồng ghép nhiều chính sách xã hội, làm hạn chế tính trung lập của thuế. Trong đó, việc 5 xây dựng các chính sách thuế về tài sản ở nước ta cũng không nằm ngoài những mục tiêu này. Từ những lý do trên, việc đánh giá và hoàn thiện các chính sách thuế tài sản ở Việt Nam hiện nay, nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách hệ thống thuế trong quá trình hội nhập cũng như góp phần quản lý và sử dụng tài sản là những vấn đề cơ bản mà Luận văn “Hoàn thiện chính sách thuế tài sản trong chiến lược cải cách thuế ở Việt Nam giai đoạn 2005 – 2010” muốn trình bày. 2. Mục đích nghiên cứu của đề tài: - Tìm hiểu các vấn đề lý luận về tài sản và thuế tài sản. Tìm hiểu một số chính sách thuế tài sản ở các nước trên thế giới để chọn lọc kinh nghiệm vận dụng ở Việt Nam. - Đánh giá thực trạng, ưu và nhược điểm của các chính sách thuế về tài sản đang áp dụng ở Việt Nam hiện nay. - Đề xuất phương hướng hoàn thiện chính sách thuế tài sản ở Việt Nam giai đoạn 2005 - 2010. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Những trình bày của Luận văn nhằm cung cấp cho người đọc những tìm hiểu, nghiên cứu về thực trạng vận dụng các chính sách thuế tài sản ở nước ta hiện nay, và định hướng hoàn thiện chính sách thuế tài sản ở Việt Nam phù hợp với công cuộc cải cách hệ thống thuế giai đoạn từ nay đến 2010. Do những hạn chế về thời gian, quy mô và vấn đề nghiên cứu, luận văn chỉ đề cập đến các nội dung thuộc về chính sách thuế, không trình bày rõ phương pháp và công tác tổ chức thực hiện các chính sách thuế; cũng như luận văn chỉ phân tích những tài liệu, số liệu được nhà nước công bố rộng rãi. 6 4. Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp diễn giải, phân tích, tổng hợp , lấy phương pháp duy vật biện chứng làm phương pháp luận nghiên cứu. Với phương pháp này, các chính sách thuế về tài sản được đặt trong quá trình vận động, biến đổi không ngừng, và được hoàn thiện để phù hợp với xu thế phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và thế giới. 5. Điểm mới của đề tài: - Hệ thống các chính sách thuế liên quan đến tài sản ở Việt Nam và các quy định thực hiện các sắc thuế tài sản (bao gồm các Luật, Pháp lệnh, Nghị định về thuế tài sản ) - Đánh giá thực trạng, ưu và nhược điểm của các chính sách thuế về tài sản đang áp dụng ở Việt Nam hiện nay. Luận văn đề cập đến những ảnh hưởng của Luật đất đai năm 2003 đến một số chính sách thuế về tài sản ở nước ta. - Đề xuất phương hướng hoàn thiện chính sách thuế tài sản phù hợp với chiến lược cải cách hệ thống thuế ở nước ta, và dự kiến lộ trình ban hành các sắc thuế tài sản giai đoạn 2005 - 2010. 6. Bố cục của luận văn: Nội dung của luận văn được trình bày thành 3 chương: - Chương 1: Lý luận về tài sản và thuế tài sản. - Chương 2: Đánh giá thực trạng chính sách thuế tài sản ở Việt Nam. - Chương 3: Phương hướng xây dựng chính sách thuế tài sản ở Việt Nam giai đoạn 2005 – 2010

pdf90 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 21/08/2013 | Lượt xem: 1931 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Hoàn thiện chính sách thuế tài sản trong chiến lược cải cách thuế Việt Nam giai đoạn năm 2005 – 2010, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
tính thueá ñoái vôùi nhaø, vaät kieán truùc laø toång soá tieàn cho thueâ nhaän ñöôïc haøng naêm. - Thueá tröôùc baï (thueá ñaêng kyù taøi saûn): thueá ñöôïc thu moät laàn vaøo ngöôøi coù taøi saûn naèm trong danh muïc taøi saûn nhaø nöôùc caàn quaûn lyù khi thöïc hieän caùc thuû tuïc ñaêng kyù taøi saûn, hoaëc khi coù nhu caàu ñöôïc xaùc nhaän tính phaùp lyù cuûa caùc vaên töï lieân quan ñeán chuyeån nhöôïng quyeàn sôû höõu ñoái vôùi caùc taøi saûn nhö: nhaø, ñaát, taøu thuyeàn, maùy bay, oâ toâ, xe maùy, suùng theå thao, voán kinh doanh cuûa caùc coâng ty, caùc taøi saûn voâ hình nhö nhaõn hieäu thöông maïi, quyeàn sôû höõu trí tueä, baûn quyeàn saùng cheá. Giaù tính thueá thöôøng laø soá tieàn ghi treân vaên töï chuyeån nhöôïng taøi saûn hoaëc theo giaù thò tröôøng. Thueá suaát coù theå laø moät möùc tuyeät ñoái, tyû leä hoaëc luõy tieán tuøy theo töøng tröôøng hôïp. Thueá ñaêng kyù taøi saûn khoâng ñieàu chænh ñoái vôùi thu nhaäp phaùt sinh töø taøi saûn. - Thueá thöøa keá vaø thueá quaø taëng: Thueá ñaùnh vaøo ngöôøi nhaän taøi saûn thöøa keá hoaëc bieáu taëng, ñöôïc ñaùnh moät laàn khi phaùt sinh söï kieän cho thöøa keá hoaëc 66 taëng quaø. Thueá suaát luõy tieán, möùc ñoäng vieân coù theå cao hôn so vôùi tröôøng hôïp thueá ñaùnh vaøo taøi saûn nhöôïng baùn coù thu tieàn, có quy định khởi điểm chịu thuế. Ngoài ra, khi xaùc ñònh trò giaù taøi saûn tính thueá, ñoái töôïng noäp thueá coøn ñöôïc höôûng moät soá khoaûn khaáu tröø. Möùc ñoä luõy tieán cuûa thueá vaø caùc khoaûn khaáu tröø cao hay thaáp tuøy theo moái quan heä giöõa ngöôøi nhaän taøi saûn vaø ngöôøi cho thöøa keá hoaëc taëng quaø vaø muïc tieâu cuûa vieäc ñaùnh thueá. Theo quan ñieåm naøy, chính saùch thueá ñoái vôùi taøi saûn baûo ñaûm ñöôïc caùc muïc tieâu laø coâng baèng xaõ hoäi, taïo nguoàn thu cho ngaân saùch ñòa phöông. 3.3.2. Quan ñieåm 2: Thueá taøi saûn ñieàu chænh ñoái vôùi taøi saûn nhaø nöôùc quaûn lyù. Quan ñieåm naøy cho raèng chính saùch thueá taøi saûn chæ ñieàu chænh ñoái vôùi moät soá taøi saûn nhaø nöôùc caàn vaø coù theå quaûn lyù. Theo caùch tieáp caän naøy, chính saùch thueá taøi saûn coù theå löïa choïn moät trong hai moâ hình sau: Moâ hình 1: chính saùch thueá taøi saûn seõ goàm ba hình thöùc thueá sau ñaây: - Thueá nhaø, ñaát: Thueá ñaùnh vaøo caùc ñoái töôïng coù quyeàn söû duïng ñaát, quyeàn sôû höõu nhaø, vaät kieán truùc gaén treân ñaát. Thueá thu haøng naêm, vôùi möùc ñoäng vieân thaáp, tính baèng tyû leä phaàn traêm treân trò giaù ñaát, trò giaù nhaø, vaät kieán truùc. Trò giaù ñaát tính thueá ñöôïc xaùc ñònh laø toång trò giaù ñaát maø ñoái töôïng coù quyeàn söû duïng tính theo giaù thò tröôøng. Trò giaù nhaø, vaät kieán truùc tính thueá laø toång trò giaù nhaø sau khi ñaõ tröø caùc chi phí mua saém, xaây döïng nhaø vaø khoaûn mieãn tröø tröôùc khi tính thueá hoaëc laø toång soá tieàn cho thueâ nhaø, vaät kieán truùc nhaän ñöôïc haøng naêm. - Thueá ñaêng kyù taøi saûn (thueá tröôùc baï): gioáng nhö thueá ñaêng kyù taøi saûn cuûa quan ñieåm thöù nhaát, thueá ñöôïc thu moät laàn vaøo ngöôøi coù taøi saûn naèm trong danh muïc taøi saûn nhaø nöôùc caàn quaûn lyù khi thöïc hieän caùc thuû tuïc ñaêng kyù taøi saûn hoaëc khi coù nhu caàu ñöôïc xaùc nhaän tính phaùp lyù cuûa caùc vaên töï lieân quan ñeán caùc 67 giao dòch chuyeån nhöôïng ñoái vôùi taøi saûn nhö: nhaø, ñaát, taøu thuûy, oâ toâ, xe maùy, voán kinh doanh cuûa coâng ty, caùc taøi saûn voâ hình nhö nhaõn hieäu thöông maïi, quyeàn sôû höõu trí tueä… - Thueá thöøa keá vaø thueá quaø taëng: töông töï nhö quan ñieåm ñaàu, ñaây laø loaïi thueá ñaùnh vaøo ngöôøi nhaän taøi saûn thöøa keá hoaëc quaø bieáu taëng, ñöôïc ñaùnh moät laàn khi phaùt sinh söï vieäc cho thöøa keá hoaëc taëng quaø. Thueá suaát luõy tieán, möùc ñoäng vieân coù theå cao hôn so vôùi tröôøng hôïp thueá ñaùnh vaøo taøi saûn nhöôïng baùn coù thu tieàn, coù quy ñònh khôûi ñieåm chòu thueá. Ngoaøi ra, khi xaùc ñònh trò giaù tính taøi saûn tính thueá, ñoái töôïng noäp thueá coøn ñöôïc höôûng moät soá khoaûn tröø. Möùc ñoä luõy tieán cuûa thueá vaø caùc khoaûn khaáu tröø cao hay thaáp tuøy theo moái quan heä giöõa ngöôøi nhaän taøi saûn vaø ngöôøi cho thöøa keá hoaëc taëng quaø vaø muïc tieâu cuûa vieäc ñaùnh thueá. Moâ hình 2: chính saùch thueá taøi saûn seõ goàm ba loaïi thueá sau ñaây: - Thueá söû duïng ñaát: Thueá ñaùnh vaøo caùc ñoái töôïng coù quyeàn söû duïng ñaát, söû duïng vaøo caùc muïc ñích khaùc nhau. Thueá thu haøng naêm, vôùi möùc ñoäng vieân thaáp, tính baèng tyû leä % treân trò giaù ñaát tính thueá. Trò giaù ñaát tính thueá ñöôïc xaùc ñònh döïa theo giaù thò tröôøng cuûa töøng maûnh ñaát maø ñoái töôïng noäp thueá coù quyeàn söû duïng. - Thueá nhaø: thueá ñaùnh vaøo caùc ñoái töôïng coù quyeàn sôû höõu nhaø, vaät kieán truùc gaén treân ñaát. Thueá thu haøng naêm, vôùi möùc ñoäng vieân thaáp, tính baèng tyû leä % treân toång trò giaù nhaø, vaät kieán truùc tính thueá. Trò giaù nhaø, vaät kieán truùc tính thueá laø toång trò giaù nhaø, vaät kieán truùc sau khi ñaõ tröø caùc chi phí mua saém, xaây döïng nhaø, vaät kieán truùc vaø khoaûn mieãn tröø tröôùc khi tính thueá hoaëc laø toång soá tieàn chi thueâ nhaø, vaät kieán truùc nhaän ñöôïc haøng naêm. - Thueá ñaêng kyù taøi saûn (thueá tröôùc baï): gioáng nhö thueá ñaêng kyù taøi saûn cuûa quan ñieåm thöù nhaát, thueá ñöôïc thu moät laàn vaøo ngöôøi coù taøi saûn naèm trong 68 danh muïc taøi saûn nhaø nöôùc caàn quaûn lyù khi thöïc hieän caùc thuû tuïc ñaêng kyù taøi saûn hoaëc khi coù nhu caàu ñöôïc xaùc nhaän tính phaùp lyù cuûa caùc vaên töï lieân quan ñeán caùc giao dòch chuyeån nhöôïng ñoái vôùi taøi saûn nhö: nhaø, ñaát, taøu thuûy, oâ toâ, xe maùy, voán kinh doanh cuûa coâng ty, caùc taøi saûn voâ hình nhö nhaõn hieäu thöông maïi, quyeàn sôû höõu trí tueä… Giaù tính thueá laø soá tieàn ghi treân vaên töï chuyeån nhöôïng taøi saûn hoaëc theo giaù thò tröôøng. Thueá suaát coù theå laø moät möùc tuyeät ñoái, tyû leä hoaëc luõy tieán tuøy theo töøng tröôøng hôïp. Thueá ñaêng kyù taøi saûn khoâng ñieàu chænh ñoái vôùi thu nhaäp phaùt sinh töø taøi saûn. Öu ñieåm noåi baät cuûa caû hai moâ hình veà thueá taøi saûn theo quan ñieåm vöøa neâu treân ñoù laø: - Caû hai moâ hình ñeàu laø nhöõng chính saùch thueá veà taøi saûn phuø hôïp vôùi thöïc tieãn Vieät Nam trong nhöõng naêm tôùi, bôûi vì: möùc thu nhaäp GDP bình quaân ñaàu ngöôøi cuûa Vieät Nam coøn ôû möùc thaáp, khu vöïc kinh teá tö nhaân ñang ñöôïc khuyeán khích phaùt trieån, khoaûng caùch cheânh leäch giaøu ngheøo veà taøi saûn chöa lôùn ñeán möùc phaûi can thieäp baèng thueá cuûa caûi. - Chính saùch thueá theo hai moâ hình naøy ñaõ coù theå lyù giaûi ñöôïc cô sôû khoa hoïc cuûa vieäc ñaùnh thueá taøi saûn treân giaù trò quyeàn söû duïng ñaát; ñoàng thôøi, cuõng deã daøng giaûi thích ñöôïc tính khoa hoïc cuûa vieäc ñaùnh thueá ñaêng kyù taøi saûn (thueá tröôùc baï). Bôûi vì, chuùng ta quaûn lyù ñaát ñai theo sôû höõu toaøn daân, quyeàn söû duïng ñaát laø taøi saûn, chuû sôû höõu taøi saûn ñoù ñaêng kyù taøi saûn cuûa mình seõ ñoùng thueá tröôùc baï, vaø thueá söû duïng ñaát haøng naêm. 3.3.3. Quan ñieåm xaây döïng chính saùch thueá taøi saûn ôû Vieät Nam: Töø caùc quan ñieåm treân veà xaây döïng thueá taøi saûn chuùng ta nhaän thaáy raèng: Quan ñieåm 1 vôùi naêm hình thöùc ñaùnh thueá taøi saûn (Thueá cuûa caûi treân giaù trò taøi saûn roøng, thueá ñaát, thueá nhaø, thueá tröôùc baï, thueá thöøa keá-quaø taëng) chöa 69 thaät söï phuø hôïp vôùi thöïc tieãn cuûa Vieät Nam hieän nay vaø trong nhöõng naêm tôùi, vaø cuõng chöa lyù giaûi ñöôïc caên cöù khoa hoïc cuûa caùc saéc thueá naøy, vì nhöõng lyù do sau: - Lyù do thöù nhaát: hình thöùc thueá cuûa caûi chæ thích hôïp trong ñieàu kieän xaõ hoäi coù möùc thu nhaäp GDP bình quaân ñaàu ngöôøi cao, khu vöïc kinh teá tö nhaân phaùt trieån, taøi saûn coù söï taäp trung quaù möùc vaøo moät nhoùm ngöôøi giaøu coù daãn ñeán khoaûng caùch cheânh leäch giaøu ngheøo lôùn. Vì vaäy, ñeå baûo ñaûm coâng baèng xaõ hoäi vaø oån ñònh neàn kinh teá, caàn thieát phaûi ñieàu chænh khoaûng caùch cheânh leäch ñoù baèng hình thöùc thueá cuûa caûi. Tuy nhieân, ôû Vieät Nam hieän nay vaø keå caû trong nhöõng naêm tôùi, khu vöïc kinh teá tö nhaân vaãn ñang caàn ñöôïc hoã trôï vaø khuyeán khích phaùt trieån, möùc ñoä cheânh leäch thöïc teá veà taøi saûn giöõa caùc taàng lôùp daân cö chöa ôû möùc quaù cao, heä soá phaûn aùnh möùc ñoä baát bình ñaúng giöõa ngöôøi giaøu vaø ngöôøi ngheøo ôû nöôùc ta naêm 1999 vaøo khoaûng 0,390 (Theo keát quaû ñieàu tra ñôøi soáng, kinh teá hoä gia ñình naêm 1999 cuûa Nhaø xuaát baûn Thoáng keâ, Haø Noäi, 2000). Möùc thu nhaäp GDP bình quaân ñaàu ngöôøi cuûa Vieät Nam coøn thaáp so vôùi caùc nöôùc trong khu vöïc. Beân caïnh ñoù, ta vaãn ñang thöïc hieän chuû tröông khuyeán khích thu huùt voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaø phaùt huy noäi löïc neàn kinh teá ñeå xaây döïng ñaát nöôùc trôû thaønh nöôùc coâng nghieäp vaøo naêm 2020, voán dó yeâu caàu söï phaùt trieån cuûa taát caû caùc thaønh phaàn kinh teá, neáu aùp duïng thueá cuûa caûi ñoái vôùi moät nhoùm ngöôøi giaøu coù (trong ñoù seõ bao goàm caû giôùi kinh doanh) seõ haïn cheá veà vieäc khuyeán khích caùc thaønh phaàn naøy tham gia vaøo neàn kinh teá. Ngoaøi ra, chuùng ta coøn nhieàu haïn cheá trong coâng taùc kieåm soaùt vaø quaûn lyù thu nhaäp, taøi saûn cuûa daân cö noùi chung, vaø chuùng ta vaãn chöa coù ñuû cô sôû phaùp lyù laãn kinh nghieäm thöïc tieãn ñeå coù theå aùp duïng hình thöùc thueá cuûa caûi (ta chöa coù luaät veà quaûn lyù taøi saûn, coâng taùc thoáng keâ taøi saûn cuûa daân cö töø tröôùc ñeán nay chöa thaønh neàn neáp,…) - Lyù do thöù hai: Hình thöùc thueá ñaát ñaùnh vaøo chuû sôû höõu ñaát ñai khoâng thích hôïp vôùi thöïc tieãn Vieät Nam. Vì ñaát ñai cuûa chuùng ta thuoäc sôû höõu toaøn daân, 70 nhaø nöôùc chæ giao quyeàn söû duïng ñaát cho toå chöùc, caù nhaân söû duïng ñaát oån ñònh, laâu daøi. Neáu ñaùnh thueá vaøo chuû sôû höõu ñaát thì khoâng khaùc gì vieäc nhaø nöôùc töï ñaùnh thueá vaøo chính mình. - Lyù do thöù ba: khi xaây döïng chính saùch thueá taøi saûn theo quan ñieåm naøy, chuùng ta seõ phaûi söûa ñoåi cuøng luùc haàu heát caùc chính saùch thueá hieän haønh, nhö: xaùc ñònh giaù trò cuûa caûi cuûa caùc taàng lôùp daân cö, xaùc ñònh laïi quyeàn sôû höõu veà ñaát ñai, ban haønh luaät veà quaûn lyù taøi saûn… neân khoâng theå giaûi quyeát trong moät thôøi gian ngaén. Veà maët taâm lyù ngöôøi noäp, deã gaây ngoä nhaän laø sau nhieàu naêm ñaát nöôùc thöïc hieän ñoåi môùi, ñôøi soáng nhaân daân vöøa ñöôïc caûi thieän vaø naâng cao phaàn naøo, nay nhaø nöôùc ñaõ ban haønh caùc loaïi thueá môùi ñeå ñieàu chænh theâm vaøo thu nhaäp vaø taøi saûn cuûa ngöôøi daân; vì theá, coâng taùc tuyeân truyeàn, giaûi thích phöùc taïp vaø caàn phaûi coù thôøi gian, do ñoù tính khaû thi seõ thaáp. Quan ñieåm thöù 2 ñöa ra hai moâ hình khi xaây döïng thueá taøi saûn, trong ñoù moâ hình 1 goàm thueá nhaø, ñaát, thueá daêng kyù taøi saûn vaø thueá thöøa keá-quaø taëng; moâ hình 2 goàm thueá söû duïng ñaát, thueá nhaø, vaø thueá ñaêng kyù taøi saûn. Tuy nhieân, xeùt theo phöông dieän chính saùch, caû hai moâ hình ñeàu chöa ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu coâng baèng xaõ hoäi vaø tính trung laäp cuûa thueá, vì thueá taøi saûn ôû ñaây chæ ñaùnh vaøo moät soá taøi saûn nhaø nöôùc caàn vaø coù theå quaûn lyù. Rieâng moâ hình thöù nhaát coøn coù theâm nhöôïc ñieåm laø ñoäng chaïm nhieàu ñeán heä thoáng chính saùch thueá hieän haønh neân gaây taùc ñoäng khoâng toát ñeán taâm lyù daân cö, vì vaäy, moâ hình naøy coù tính khaû thi thaáp. Cuï theå: - Vieäc ban haønh thueá nhaø, ñaát ñoøi hoûi phaûi baõi boû Luaät thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp vaø Phaùp leänh thueá nhaø, ñaát hieän haønh ñeå xaây döïng moät luaät thueá chung, trong ñoù ñieàu chænh caû ñaát vaø nhaø. 71 - Vieäc ban haønh thueá quaø taëng, thueá thöøa keá ñoøi hoûi phaûi söûa ñoåi, boå sung luaät thueá Thu nhaäp doanh nghieäp, Phaùp leänh thueá thu nhaäp ñoái vôùi ngöôøi coù thu nhaäp cao vaø leä phí tröôùc baï hieän haønh. Do ñoù, caên cöù vaøo tình hình thöïc tieãn cuûa Vieät Nam, chuùng ta thaáy raèng vieäc xaây döïng chính saùch thueá ñoái vôùi taøi saûn ôû nöôùc ta neân theo moâ hình thöù hai cuûa quan ñieåm hai seõ phuø hôïp vaø coù tính khaû thi hôn. 3.4. Phöông höôùng xaây döïng caùc chính saùch thueá ñoái vôùi taøi saûn ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2005 -2010: Phöông höôùng xaây döïng chính saùch thueá ñoái vôùi taøi saûn ôû nöôùc ta trong giai ñoaïn naøy phaûi nhaèm ñaït ñöôïc nhöõng muïc tieâu veà chöông trình caûi caùch heä thoáng thueá noùi chung, vaø phuø hôïp vôùi moâ hình veà thueá taøi saûn ñaõ ñeà ra. Vì vaäy, ñoøi hoûi chuùng ta caàn coù thôøi gian vaø trình töï thöïc hieän cuï theå. Tröôùc maét, chuùng ta coù theå tieán haønh nhö sau: - Ban haønh Luaät thueá ñaêng kyù taøi saûn (hay thueá tröôùc baï) thay theá cho leä phí tröôùc baï ñeå theå hieän ñuùng vôùi baûn chaát cuûa khoaûn thu naøy. - Xaây döïng Luaät thueá söû duïng ñaát treân cô sôû söûa ñoåi, boå sung Luaät thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp theo höôùng môû roäng phaïm vi ñieàu chænh ñoái vôùi ñaát söû duïng vaøo caùc muïc ñích khaùc nhö ñaát ôû, xaây döïng … - Xaây döïng Luaät thueá nhaø treân cô sôû söûa ñoåi, boå sung Phaùp leänh thueá nhaø, ñaát hieän nay ñeå ñieàu chænh thueá ñoái vôùi taøi saûn laø nhaø, vaät kieán truùc… Phöông höôùng xaây döïng cuï theå caùc chính saùch thueá taøi saûn nhö sau: 72 3.4.1 Xaây döïng thueá ñaêng kyù taøi saûn: Thueá ñaêng kyù taøi saûn laø khoaûn thu maø caùc toå chöùc, caù nhaân khi noäp seõ ñöôïc nhaø nöôùc cung caáp dòch vuï haønh chính, phaùp lyù töông öùng… Ñoù laø nhaø nöôùc coâng nhaän vaø baûo veä quyeàn sôû höõu, quyeàn söû duïng taøi saûn hôïp phaùp. 3.4.1.1 Quan ñieåm veà xaây döïng thueá ñaêng kyù taøi saûn: Thueá ñaêng kyù taøi saûn ñöôïc xaây döïng treân quan ñieåm phaùt trieån tính chaát thueá cuûa leä phí tröôùc baï, thueá ñaùnh moät laàn vaøo caùc taøi saûn chòu thueá khi caùc chuû theå ñaêng kyù quyeàn sôû höõu, söû duïng taøi saûn. Vieäc phaùt trieån leä phí tröôùc baï theo höôùng naøy coù öu ñieåm laø keát hôïp moät caùch hôïp lyù tính chaát phí vaø tính chaát thueá cuûa leä phí tröôùc baï hình thaønh moät saéc thueá thoáng nhaát. Nhö vaäy, thueá ñaêng kyù taøi saûn seõ keá thöøa coù boå sung, söûa ñoåi chính saùch hieän haønh veà leä phí tröôùc baï. Thoâng qua thueá ñaêng kyù taøi saûn, nhaø nöôùc quaûn lyù, kieåm soaùt ñöôïc caùc taøi saûn quan troïng, töøng böôùc baûo ñaûm traät töï kyû cöông trong chuyeån dòch taøi saûn, taïo caên cöù cho vieäc xaây döïng moät soá chính saùch veà kinh teá – xaõ hoäi. Thueá ñaêng kyù taøi saûn vöøa ñoäng vieân ñöôïc nguoàn thu, ñaûm baûo tính chaát ñieàu tieát thu nhaäp cuûa saéc thueá naøy, vöøa coù chi phí haønh thu khoâng cao, ñaûm baûo ñöôïc tính hieäu quaû vaø coâng baèng. Vôùi nhöõng quan ñieåm naøy, ñoái chieáu vôùi hoaøn caûnh cuï theå ôû Vieät Nam, ñaây laø saéc thueá phuø hôïp vaø coù tính khaû thi. 3.4.1.2 Noäi dung chuû yeáu cuûa Luaät thueá ñaêng kyù taøi saûn: - Taøi saûn chòu thueá ñaêng kyù taøi saûn: Laø caùc taøi saûn thuoäc danh muïc nhaø nöôùc caàn quaûn lyù vaø thuoäc dieän phaûi ñaêng kyù quyeàn sôû höõu, söû duïng. Coù theå vaãn quy ñònh nhö caùc taøi saûn hieän ñang chòu leä phí tröôùc baï hieän nay, bao goàm caùc loaïi taøi saûn: ñaát ñai, vaät kieán truùc vaø nhöõng taøi saûn gaén lieàn vôùi ñaát, phöông tieän 73 vaän taûi, suùng saên vaø suùng theå thao. Tuy nhieân, ñoái vôùi moät soá taøi saûn cuï theå caàn ñöôïc xem xeùt ñaày ñuû hôn, nhö voán kinh doanh… Ñoái vôùi nhaø, vaät kieán truùc treân ñaát: hieän nay ñöôïc xem laø moät taøi saûn lôùn cuûa ñaïi ña soá ngöôøi daân, theå hieän ñöôïc möùc ñoä giaøu coù cuûa chuû sôû höõu vaø coù ñaëc tính coá ñònh, gaén lieàn vôùi ñaát, deã quaûn lyù. Chính vì vaäy caàn coù caùch ñoái xöû khaùc veà thueá ñoái vôùi loaïi taøi saûn naøy, ngoaøi vieäc noäp thueá ñaêng kyù taøi saûn khi chuû sôû höõu ñaêng kyù quyeàn sôû höõu coøn phaûi noäp thueá nhaø haøng naêm. Thueá seõ ñaùnh vaøo caùc loaïi nhaø, vaät kieán truùc treân ñaát. Ñoái vôùi ñaát ñai, do cheá ñoä sôû höõu toaøn daân, caùc toå chöùc, caù nhaân chæ ñöôïc nhaø nöôùc caáp quyeàn söû duïng ñaát. Do ñoù, quyeàn söû duïng ñaát trôû thaønh moät taøi saûn quan troïng cuûa toå chöùc, caù nhaân ñoù vaø khi hoï ñaêng kyù quyeàn söû duïng ñaát phaûi noäp thueá ñaêng kyù taøi saûn. Ñoái vôùi tieàn voán, laø taøi saûn söû duïng trong kinh doanh döôùi hình thöùc luaân chuyeån tieàn teä. Hieän taïi, ôû Vieät Nam voán kinh doanh cuûa caùc toå chöùc, caù nhaân ñang chòu söï ñieàu chænh cuûa thueá moân baøi, thu haøng naêm caên cöù vaøo voán kinh doanh. Do ñoù, thueá ñaêng kyù taøi saûn treân voán kinh doanh coù theå thay cho thueá moân baøi hieän nay. - Taøi saûn khoâng thuoäc dieän chòu thueá: ñöôïc xaùc laäp caên cöù vaøo tính chaát, muïc ñích cuûa vieäc söû duïng taøi saûn; chuû theå sôû höõu, söû duïng taøi saûn vaø ñaët trong moái quan heä vôùi caùc chính saùch kinh teá xaõ hoäi khaùc. Tröôùc maét, coù theå quy ñònh caùc taøi saûn khoâng thuoäc dieän chòu thueá ñaêng kyù taøi saûn gioáng nhö caùc taøi saûn khoâng thuoäc dieän chòu leä phí tröôùc baï nhö hieän nay. Ñoù laø ñaát ñai, caùc taøi saûn söû duïng cho muïc ñích coâng coäng; an ninh, quoác phoøng; nghieân cöùu khoa hoïc, cô quan ngoaïi giao ñöôïc höôûng tieâu chuaån mieãn tröø; taøi saûn phaân chia, saùp nhaäp, chuyeån ñoåi cuûa cuøng moät chuû sôû höõu; taøi saûn cuûa moät soá ñoái töôïng chính saùch xaõ hoäi… 74 - Ñoái töôïng noäp thueá: toå chöùc, caù nhaân khi mua saém, xaây döïng môùi, khi chuyeån nhöôïng caùc taøi saûn thuoäc danh muïc nhaø nöôùc quaûn lyù muoán xaùc laäp quyeàn sôû höõu hôïp phaùp laø ñoái töôïng phaûi noäp thueá. - Caên cöù tính thueá: Bao goàm giaù tính thueá vaø thueá suaát. Giaù tính thueá laø giaù trò thöïc teá cuûa taøi saûn ghi taïi caùc chöùng töø phaùp lyù lieân quan ñeán vieäc xaây döïng, mua saém, chuyeån nhöôïng taøi saûn. Giaù tính thueá xaây döïng theo caùc chöùng töø naøy cuõng chính laø giaù thò tröôøng cuûa taøi saûn taïi thôøi ñieåm phaùt sinh nghóa vuï thueá. Trong moät soá tröôøng hôïp, giaù tính thueá coù theå laø giaù thò tröôøng cuûa taøi saûn töông ñöông hoaëc gioáng heät; laø giaù trò tính toaùn hoaëc giaù quy ñònh, aán ñònh cuûa cô quan coù thaåm quyeàn. Chaúng haïn, ñoái vôùi taøi saûn laø ñaát ñai thì giaù tính thueá laø giaù ñöôïc coâng boá haøng naêm theo luaät ñaát ñai naêm 2003. Thueá suaát duøng laøm caên cöù tính thueá ñaêng kyù taøi saûn ñöôïc quy ñònh theo tyû leä phaàn traêm treân trò giaù tính thueá tuyø thuoäc vaøo tính chaát töøng loaïi taøi saûn, chuû sôû höõu taøi saûn, ñòa baøn söû duïng taøi saûn nhaèm ñaûm baûo ñoäng vieân hôïp lyù phaàn thu nhaäp cuûa caùc chuû theå vaø phuø hôïp vôùi caùc chính saùch kinh teá – xaõ hoäi khaùc cuûa nhaø nöôùc. Do vaäy coù theå quy ñònh thueá suaát thaáp ñoái vôùi caùc taøi saûn thuoäc sôû höõu cuûa doanh nghieäp vaø caùc taøi saûn coù giaù trò lôùn thuoäc dieän chòu caùc saéc thueá haøng naêm (nhö thueá nhaø, thueá söû duïng ñaát); quy ñònh thueá suaát cao ñoái vôùi nhöõng taøi saûn chæ chòu thueá moät laàn hoaëc cuûa caùc caù nhaân ôû caùc ñoâ thò lôùn… Höôùng hoaøn thieän thueá ñaêng kyù taøi saûn laø môû roäng dieän taøi saûn phaûi chòu thueá, goùp phaàn taïo laäp söï coâng baèng xaõ hoäi giöõa caùc toå chöùc, caù nhaân coù quyeàn sôû höõu, söû duïng taøi saûn. Do ñoù, thueá suaát coù theå seõ phaân bieät giöõa loaïi taøi saûn do thu nhaäp chính ñaùng töø söùc lao ñoäng vaø töø caùc nguoàn khaùc, nhöõng taøi saûn ñöôïc thöøa höôûng töø nguoàn khoâng baèng söùc lao ñoäng taïo ra, nhö cho, taëng, thöøa keá seõ phaûi chòu möùc thueá suaát cao, coù theå laø raát cao (nhö moät soá nöôùc thueá ñaêng kyù taøi saûn thöøa keá, cho taëng thaäm chí coøn ñeán 70% – 89%) 75 Caùc vaán ñeà lieân quan ñeán vieäc thu, noäp thueá ñaêng kyù taøi saûn nhö quy ñònh veà keâ khai, ñaêng kyù, noäp thueá; xöû lyù vi phaïm, khen thöôûng; khieáu naïi, thôøi hieäu; toå chöùc thöïc hieän vaø ñieàu khoaûn thi haønh ñöôïc quy ñònh phuø hôïp vôùi tình hình thöïc teá veà ñaêng kyù vaø quaûn lyù taøi saûn hieän haønh vaø baûo ñaûm ñoàng boä vôùi caùc saéc thueá khaùc trong heä thoáng chính saùch thueá. Ngoaøi ra, chính saùch thueá cuõng coù quy ñònh mieãn, giaûm thueá trong moät soá tröôøng hôïp. Tuy nhieân, neân thu heïp moät soá tröôøng hôïp mieãn, giaûm thueá ñaêng kyù taøi saûn, chaúng haïn tröôøng hôïp khi chuyeån dòch taøi saûn giöõa cha meï vaø con caùi nhö hieän nay… Haïn cheá cuûa saéc thueá naøy laø môùi chæ ñaùnh thueá ñöôïc moät laàn khi ñaêng kyù taøi saûn vaø ñaõ ñoàng nhaát hoaù phöông thöùc ñaùnh thueá ñoái vôùi caùc taøi saûn chòu thueá. Caùc taøi saûn naøy coù tính chaát khaùc nhau, vò trí khaùc nhau ñoái vôùi ñôøi soáng, thu nhaäp cuûa ngöôøi daân neân khi aùp duïng saéc thueá naøy, ngoaøi vieäc phaân bieät thueá suaát theo töøng loaïi taøi saûn caàn xaây döïng vaø hoaøn thieän caùc saéc thueá khaùc lieân quan ñeå ñaûm baûo tính ñoàng boä, hôïp lyù cuûa heä thoáng thueá. 3.4.2 Xaây döïng thueá söû duïng ñaát: Thueá söû duïng ñaát laø thueá ñaùnh haøng naêm vaøo vieäc söû duïng ñaát theo caùc muïc ñích khaùc nhau ñoái vôùi nhöõng ngöôøi coù quyeàn söû duïng ñaát. 3.4.2.1 Quan ñieåm xaây döïng thueá söû duïng ñaát: Chính saùch thueá SDÑ ñöôïc xaây döïng treân cô sôû keá thöøa coù choïn loïc hai loaïi thueá söû duïng ñaát hieän haønh ñeå aùp duïng cho caùc muïc ñích söû duïng ñaát, khoâng phaân bieät muïc ñích söû duïng ñaát nhaèm ñaûm baûo söï coâng baèng veà quyeàn lôïi vaø nghóa vuï kinh teá cuûa ngöôøi söû duïng ñaát. Chuùng ta xaùc ñònh ñaát ñai laø nguoàn taøi saûn quoác gia quyù hieám, do ñoù caàn phaûi ñöôïc quaûn lyù chaët cheõ, khuyeán khích söû duïng ñaát hôïp lyù, tieát kieäm, coù hieäu quaû, ngaên chaën ñaàu cô, luõng ñoaïn ñaát ñai. 76 Thoâng qua chính saùch thueá söû duïng ñaát, thöïc hieän kieåm keâ, kieåm soaùt quyõ ñaát ñai vôùi töøng ñoái töôïng söû duïng ñaát vaø taïo nguoàn thu quan troïng cho ngaân saùch ñòa phöông. Thueá söû duïng ñaát khi thöïc hieän phaûi baûo ñaûm coâng baèng veà quyeàn lôïi vaø nghóa vuï kinh teá cuûa ngöôøi söû duïng ñaát, phuø hôïp vôùi Luaät ñaát ñai. 3.4.2.2 Noäi dung chuû yeáu cuûa Luaät thueá söû duïng ñaát: Luaät thueá söû duïng ñaát seõ thay theá cho Luaät thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp vaø Phaùp leänh thueá nhaø, ñaát hieän haønh. - Ñoái töôïng chòu thueá laø ñaát ñai ñöôïc söû duïng vaøo saûn xuaát noâng nghieäp, ñaát ôû, ñaát xaây döïng coâng trình, ñaát phuïc vuï saûn xuaát kinh doanh vaø caùc muïc ñích khaùc. - Ñoái töôïng noäp thueá laø moïi toå chöùc, caù nhaân thöïc teá ñang söû duïng ñaát vaøo caùc muïc ñích khaùc nhau (saûn xuaát noâng nghieäp, laâm nghieäp, nuoâi troàng thuyû saûn, laøm muoái, ôû, xaây döïng coâng trình, kinh doanh…), khoâng phaân bieät ngöôøi söû duïng ñaát ñaõ coù giaáy chöùng nhaän quyeàn söû duïng ñaát hay chöa coù giaáy chöùng nhaän quyeàn söû duïng ñaát. - Höôùng ñieàu tieát laø ñaát söû duïng vaøo muïc ñích kinh doanh, dòch vuï phaûi chòu möùc thueá suaát cao hôn ñaát söû duïng vaøo saûn xuaát noâng nghieäp, ñaát ôû vaø caùc loaïi ñaát hoaït ñoäng khoâng vì muïc ñích kinh doanh. - Caên cöù tính thueá laø dieän tích, giaù tính thueá, thueá suaát (thay cho caên cöù tính thueá hieän nay laø dieän tích, haïng ñaát vaø ñònh suaát thueá cuûa töøng haïng ñaát tính baèng kg thoùc), trong ñoù: + Dieän tích ñaát söû duïng: Laø toaøn boä dieän tích maø toå chöùc, caù nhaân ñöôïc nhaø nöôùc giao quyeàn söû duïng ñaát ghi trong soå ñòa chính hoaëc giaáy chöùng nhaän, quyeát ñònh giao ñaát cuûa cô quan nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn. Neáu ngöôøi söû duïng ñaát chöa coù giaáy chöùng nhaän 77 quyeàn söû duïng ñaát, thì coù theå caên cöù vaøo dieän tích ñaát töï keâ khai coù xaùc nhaän cuûa chính quyeàn ñòa phöông. + Giaù ñaát tính thueá: Giaù ñaát tính thueá seõ ñöôïc xaùc ñònh theo nhöõng quy ñònh veà giaù ñaát cuûa Luaät ñaát ñai 2003 (Ñieàu 55, 56, 57) vaø Nghò ñònh soá 188/2004/NÑ-CP ngaøy 16/11/2004 cuûa Chính phuû veà phöông phaùp xaây döïng giaù ñaát vaø khung giaù caùc loaïi ñaát. Giaù ñaát do UBND tænh, thaønh phoá quy ñònh, ñöôïc coâng boá haøng naêm theo quy ñònh cuûa luaät ñaát ñai (treân cô sôû khung giaù ñaát vaø heä soá do nhaø nöôùc quy ñònh, phuø hôïp vôùi giaù trò söû duïng hoaëc giaù trò sinh lôïi cuûa töøng loaïi ñaát nhöng phaûi theo nguyeân taéc cuûa thò tröôøng) (baûng 3.1 vaø baûng 3.2). Theo ñònh kyø, haøng naêm nhaø nöôùc seõ quy ñònh ñieàu chænh laïi giaù cho saùt vôùi dieãn bieán thò tröôøng. Tuy nhieân, coù theå xaây döïng giaù tính thueá thaáp hôn giaù thò tröôøng ôû möùc vöøa phaûi (ví duï töø 70% - 80% giaù thò tröôøng) ñeå ñaûm baûo yeâu caàu ñoäng vieân cho NSNN. + Veà thueá suaát: Vieäc xaây döïng thueá suaát luoân döïa treân hai cô sôû laø: Muïc tieâu, nhu caàu ñoäng vieân – caàn chi tieâu bao nhieâu cho nhu caàu quaûn lyù söû duïng ñaát; vaø giaù trò cuûa ñaát (laø giaù ñaát). Vieäc xaây döïng coù theå aùp duïng theo coâng thöùc: Thueá suaát = Toång nhu caàu ñoäng vieân : Toång giaù ñaát. Trong ñoù, veà toång nhu caàu ñoäng vieân, muïc tieâu ñoäng vieân cuûa nhaø nöôùc ta hieän nay laø giaûm thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp. Thu thueá SDÑNN theo Luaät hieän haønh chæ baèng khoaûng 1/3 löôïng ñoäng vieân töø thueá SDÑNN tröôùc ñaây (chöa tính ñeán vieäc mieãn giaûm theo Nghò quyeát môùi ñaây cuûa Quoác hoäi ñöôïc thöïc hieän, ñeán 2010). Nhöng ñoái vôùi ñaát ôû vaø ñaát phi noâng nghieäp laïi caàn phaûi taêng leân ñeå buø laïi phaàn giaûm thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp vaø ñeå giöõ caân ñoái veà toång möùc hieän nay. Veà toång giaù ñaát, vieäc xaùc ñònh toång giaù trò ñaát cuûa caû nöôùc laø vieäc coøn gaëp nhieàu khoù khaên vaø haïn cheá. Tuy vaäy, khi giaù ñaát ñöôïc thöïc hieän toát theo 78 Luaät ñaát ñai 2003, nghóa laø giaù ñaát ñöôïc coâng boá vaøo ngaøy ñaàu moãi naêm vaø phuø hôïp vôùi giaù ñaát thò tröôøng, thì toång giaù trò ñaát ñai laøm caên cöù tính thueá seõ ñöôïc xaùc ñònh töông ñoái laø hôïp lyù. Vieäc xaây döïng thueá suaát phuø hôïp cuõng caàn tính ñeán tính khaû thi cuûa cheá ñoä thu thueá, ñoù laø möùc ñoä noäp phaûi “vöøa söùc” ngöôøi daân. Do ñoù, thueá suaát neân ñöôïc xaây döïng ôû möùc thaáp. Veà nguyeân taéc, oån ñònh möùc ñoäng vieân veà thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp vaø coù möùc ñoäng vieân phuø hôïp ñoái vôùi ñaát ôû, ñaát xaây döïng coâng trình. Veà kyõ thuaät, coù theå aùp duïng hai möùc thueá suaát khaùc nhau ñoái vôùi ñaát noâng nghieäp vaø ñaát ôû, ñaát kinh doanh, ñaát xaây döïng. Do ñoù, thueá suaát neân ñöôïc phaân bieät theo muïc ñích söû duïng ñaát, thueá suaát thueá söû duïng ñaát kinh doanh, dòch vuï phaûi cao hôn thueá suaát ñaát ôû vaø thueá suaát ñaát ôû thì phaûi cao hôn thueá suaát ñaát söû duïng vaøo saûn xuaát noâng nghieäp v.v… Ngoaøi ra, thueá suaát coøn coù theå quy ñònh theo luyõ tieán töøng phaàn ñöôïc aùp duïng ñoái vôùi ñaát ôû cuûa hoä gia ñình, caù nhaân. Giaù trò khôûi ñieåm tính thueá theo thueá suaát naøy laø möùc giaù trò trung bình cuûa moät thöûa ñaát coù dieän tích baèng haïn möùc giao ñaát ôû taïi ñòa phöông. UBND caáp tænh quy ñònh cuï theå haïn möùc giao ñaát ôû taïi ñòa phöông theo quy ñònh cuûa Luaät ñaát ñai vaø tình hình thöïc teá ôû ñòa phöông ñeå laøm cô sôû xaùc ñònh giaù trò khôûi ñieåm tính thueá. Trong tröôøng hôïp ñaát ñaõ coù ñuû caùc ñieàu kieän ñeå ñöa vaøo söû duïng theo muïc ñích quy ñònh cuûa cô quan nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn (saûn xuaát noâng nghieäp, laâm nghieäp, nuoâi troàng thuûy saûn, xaây döïng nhaø ôû hoaëc coâng trình…) maø ngöôøi söû duïng ñaát khoâng söû duïng, ñeå ñaát hoang hoùa thì aùp duïng thueá boå sung ñaùnh vaøo dieän tích ñaát boû troáng baèng 2 – 5 laàn möùc thueá cô baûn cuûa khu ñaát ñoù theo caùch tính thueá thoâng thöôøng ñaõ neâu treân. Aùp duïng quy ñònh naøy seõ khaéc phuïc ñöôïc nhöõng toàn taïi cuûa chính saùch thueá hieän nay laø: Khaéc phuïc söï baát hôïp lyù trong söï ñoäng vieân thueá ñoái vôùi ñaát söû duïng vaøo caùc muïc ñích khaùc nhau; giuùp nhaø nöôùc kieåm soaùt ñöôïc quyõ ñaát quoác 79 gia. Vieäc ñaùnh thueá theo thueá suaát luõy tieán ñoái vôùi ñaát ôû seõ goùp phaàn haïn cheá vieäc ñaàu cô, naém giöõ ñaát ñai traùi phaùp luaät do caøng söû duïng nhieàu ñaát, ñaát coù giaù trò cao, thì caøng phaûi chòu möùc thueá cao. Vieäc aùp duïng thueá boå sung ñoái vôùi caùc khu ñaát ñaõ coù ñuû ñieàu kieän ñeå ñöa vaøo söû duïng nhöng ngöôøi söû duïng ñaát vaãn coøn boû hoang seõ goùp phaàn haïn cheá ñaàu cô ñaát ñai, khuyeán khích vieäc söû duïng ñaát moät caùch tieát kieäm, coù hieäu quaû. Beân caïnh ñoù, caùc quy ñònh veà mieãn giaûm thueá coù theå keá thöøa coù caûi tieán moät soá cheá ñoä mieãn, giaûm thueá hieän haønh theo höôùng môû roäng dieän mieãn ñoái vôùi caùc hoä noâng daân ngheøo ñoùi, coù khoù khaên trong saûn xuaát vaø ñôøi soáng, phuïc vuï toát hôn chính saùch xoùa ñoùi giaûm ngheøo vaø khuyeán khích phaùt trieån noâng nghieäp, noâng thoân vaø naâng daàn ñôøi soáng noâng daân, giaûm bôùt khoaûng caùch veà sinh hoaït giöõa thaønh thò vaø noâng thoân. Baûng 3.1: Khung giaù caùc loaïi ñaát Ñôn vò tính: Nghìn ñoàng/m2 Xaõ ñoàng baèng Xaõ trung du Xaõ mieàn nuùi Loaïi ñaát Giaù toái thieåu Giaù toái ña Giaù toái thieåu Giaù toái ña Giaù toái thieåu Giaù toái ña Ñaát troàng caây haøng naêm 4,0 90,0 3,0 70,0 1,0 47,5 Ñaát troàng caây laâu naêm 5,0 105,0 3,5 65,0 0,8 45,0 Ñaát röøng saûn xuaát 1,5 40,0 0,8 25,5 0,5 20,0 Ñaát nuoâi troàng thuûy saûn 3,0 90,0 2,0 50,0 0,5 24,0 Ñaát laøm muoái 1,5 41,0 1,5 41,0 1,5 41,0 Ñaát ôû taïi noâng thoân 10,0 1.250,0 4,5 850,0 2,5 600,0 Ñaát saûn xuaát, kinh doanh phi noâng nghieäp taïi noâng thoân 10,0 900,0 4,5 600,0 2,5 350,0 80 Nguoàn: Nghò ñònh soá 188/2004/NÑ-CP ngaøy 16/11/2004 cuûa Chính phuû Baûng 3.2 Khung giaù ñaát taïi ñoâ thò Ñôn vò tính: Nghìn ñoàng/m2 Ñaëc bieät I II III IV V Loaïi ñoâ thò Giaù toái thieåu Giaù toái ña Giaù toái thieåu Giaù toái ña Giaù toái thieåu Giaù toái ña Giaù toái thieåu Giaù toái ña Giaù toái thieåu Giaù toái ña Giaù toái thieåu Giaù toái ña Ñaát ôû 1.500 67.500 400 42.500 150 30.000 120 19.500 50 13.350 30 6.700 Ñaát SXKD phi noâng nghieäp 1.000 47.810 250 29.500 100 20.000 50 13.500 40 8.500 15 4.500 Nguoàn: Nghò ñònh soá 188/2004/NÑ-CP ngaøy 16/11/2004 cuûa Chính phuû 3.4.3 Xaây döïng thueá nhaø: Laø loaïi thueá thu haøng naêm, vôùi möùc ñoäng vieân thaáp vaøo caùc ñoái töôïng coù quyeàn sôû höõu nhaø. 3.4.3.1 Quan ñieåm xaây döïng chính saùch thu thueá nhaø: Trong vieäc xaây döïng Luaät thueá nhaø, coù caùc quan ñieåm sau: - Luaät thueá nhaø phaûi thöïc hieän ñöôïc yeâu caàu kieåm keâ, kieåm soaùt, quaûn lyù cuûa nhaø nöôùc ñoái vôùi quyõ nhaø. Töø ñoù, laøm caên cöù hoaïch ñònh caùc chính saùch kinh teá vó moâ veà söû duïng nhaø ôû, khuyeán khích söû duïng quyõ nhaø ôû tieát kieäm, hôïp lyù, coù hieäu quaû trong phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi. - Luaät thueá nhaø ra ñôøi nhaèm goùp phaàn thöïc hieän coâng baèng xaõ hoäi, thu heïp khoaûng caùch cheânh leäch veà thu nhaäp, taøi saûn, ñôøi soáng cuûa caùc taàng lôùp daân cö. 81 - Cuõng nhö caùc saéc thueá khaùc, Luaät thueá nhaø phaûi töøng böôùc bao quaùt nguoàn thu trong lónh vöïc nhaø ôû, ñoäng vieân söï ñoùng goùp cho ngaân saùch nhaø nöôùc, phuø hôïp vôùi yeâu caàu cuûa chöông trình caûi caùch thueá, taïo ñieàu kieän môû roäng ñaàu tö, xaây döïng cô sôû haï taàng, thu huùt ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaøo Vieät Nam. - Cheá ñoä thu ñoái vôùi thueá nhaø phaûi ñôn giaûn, deã hieåu, deã thöïc hieän, deã kieåm tra, phuø hôïp vôùi trình ñoä daân trí trung bình trong xaõ hoäi. - Luaät thueá nhaø khi trieån khai thöïc hieän phaûi coù böôùc ñi thích hôïp vôùi ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi ôû thaønh thò vaø noâng thoân, phuø hôïp vôùi khaû naêng ñoùng goùp cuûa ngöôøi noäp thueá, gaén vôùi yeâu caàu khuyeán khích phaùt trieån noâng nghieäp noâng thoân vaø naâng cao daàn ñôøi soáng nhaân daân. 3.4.3.2 Noäi dung chuû yeáu cuûa Luaät thueá nhaø: - Ñoái töôïng chòu thueá: Laø caùc loaïi nhaø, vaät kieán truùc gaén lieàn vôùi ñaát. Thuoäc ñoái töôïng naøy bao goàm nhaø ôû, nhaø laøm vieäc, nhaø duøng vaøo saûn xuaát, kinh doanh (nhö nhaø kho, khaùch saïn, cöûa haøng, …) vaø nhaø duøng vaøo caùc muïc ñích khaùc. Tröôùc maét, chæ neân ñaùnh thueá ñoái vôùi nhaø töø caáp 3 trôû leân ôû thaønh phoá, thò xaõ. - Ñoái töôïng khoâng chòu thueá: Luaät thueá nhaø khoâng thu thueá ñoái vôùi nhaø ôû thuoäc sôû höõu nhaø nöôùc; nhaø thuoäc sôû höõu cuûa caùc toå chöùc chính trò – xaõ hoäi; nhaø thuoäc sôû höõu tö nhaân duøng vaøo muïc ñích coâng coäng, toân giaùo, thôø cuùng; nhaø cuûa caùc cô quan ngoaïi giao theo caùc Hieäp ñònh maø Vieät Nam coù kyù keát hoaëc tham gia hoaëc theo thoâng leä quoác teá. - Ñoái töôïng noäp thueá: Thueá nhaø do caùc chuû sôû höõu nhaø noäp. Trong tröôøng hôïp nhaø ñang coù tranh chaáp thì ngöôøi noäp thueá nhaø laø ngöôøi thöïc teá ñang söû duïng nhaø. - Caên cöù tính thueá nhaø: laø dieän tích nhaø, vaät kieán truùc; giaù tính thueá vaø thueá suaát. 82 + Dieän tích nhaø chòu thueá bao goàm dieän tích nhaø chính (duøng ñeå ôû, laøm vieäc, saûn xuaát, kinh doanh) vaø toång dieän tích coâng trình phuï (nhö nhaø beáp, nhaø taém, nhaø veä sinh, haønh lang, ban coâng…) coù heä soá quy ñoåi thích hôïp vôùi dieän tích coâng trình phuï. + Giaù tính thueá nhaø do UBND tænh, thaønh phoá quy ñònh vaø coù theå oån ñònh trong töøng khoaûng thôøi gian nhaát ñònh (thöôøng laø 5 naêm). Giaù tính thueá nhaø ñöôïc tính cho töøng meùt vuoâng nhaø, caên cöù nhöõng yeáu toá sau: /. Chaát löôïng söû duïng cuûa nhaø ñöôïc theå hieän qua thôøi gian söû duïng. Coù theå vaãn vaän duïng theo quy ñònh hieän nay, caên cöù ñeå phaân loaïi nhaø cuõ hay môùi laø döïa vaøo thôøi gian söû duïng. Neáu nhaø ñöôïc xaây döïng trong thôøi gian 5 naêm cho ñeán ngaøy keâ khai thueá thì ñöôïc xeáp loaïi nhaø môùi, neáu ñaõ xaây döïng quaù 5 naêm cho ñeán ngaøy keâ khai thueá thì ñöôïc xeáp loaïi nhaø cuõ. Giaù tính thueá theo loaïi nhaø cuõ hay môùi seõ do Boä Xaây döïng quy ñònh, coù theå phaân loaïi chi tieát veà chaát löôïng söû duïng cuûa nhaø theo heä soá veà thôøi gian söû duïng. /.Phaân bieät loaïi nhaø: bieät thöï, caáp 1, caáp 2, caáp 3 hoaëc veà keát caáu chòu löïc; bao che nhaø, töôøng ngaên; maùi; vaät lieäu hoaøn thieän; tieän nghi sinh hoaït;.. hoaëc cho töøng loaïi taàng cuï theå trong nhaø (nhö nhaø treät, treät coù gaùc baèng goã hoaëc beâtoâng, nhaø laàu goã, nhaø laàu ñuùc…). Giaù tính thueá cho töøng loaïi nhaø cuï theå cuõng do Boä Xaây döïng quy ñònh. + Thueá suaát: Veà nguyeân taéc xaây döïng möùc thueá suaát thaáp treân cô sôû keát quaû ñieàu tra, tính toaùn cuï theå ñeå phuø hôïp vôùi khaû naêng ñoùng goùp cuûa ngöôøi noäp thueá, ñaëc bieät vôùi tình hình thu nhaäp phoå bieán cuûa caùn boä coâng nhaân vieân nhaø nöôùc. Töø giaù nhaø tính thueá oån ñònh vaø thueá suaát hôïp lyù, coù theå quy ra möùc thueá haøng naêm cho 1m2 dieän tích nhaø ñeå ngöôøi noäp thueá deã daøng tính ñöôïc soá thueá phaûi noäp neáu khoâng coù gì thay ñoåi veà dieän tích, veà chaát löôïng nhaø (thueá suaát vôùi 83 nhaø trong thueá thoå traïch cuõ ôû mieàn Baéc laø 0,8%, ôû mieàn Nam tröôùc ngaøy giaûi phoùng laø töø 0,5% ñeán 1%). Veà mieãn, giaûm thueá: thueá nhaø coù theå ñöôïc giaûm hoaëc mieãn ñoái vôùi nhaø söû duïng vaøo muïc ñích lôïi ích coâng coäng nhö tröôøng hoïc, traïm xaù, beänh vieän, nhaø baûo taøng, ñình, chuøa, nhaø thôø…; nhaø maø chuû sôû höõu khoâng thu tieàn hoaëc tieàn thueâ chæ ñuû buø ñaép chi phí baûo döôõng, söûa chöõa; nhaø tình nghóa; nhaø bò thieân tai, ñòch hoïa; nhaø cuûa caùc ñoái töôïng chính saùch thuoäc dieän mieãn thueá,… Phaân caáp nguoàn thu vaø quaûn lyù thu: Thueá nhaø ñöôïc giao cho ñòa phöông quaûn lyù, thu thueá. Nguoàn thu töø thueá nhaø seõ ñöôïc phaân caáp 100% cho ngaân saùch ñòa phöông. Moät soá vaán ñeà löu yù theâm khi xaây döïng Luaät thueá nhaø: - Ñoái vôùi ñaïi ña soá daân cö trong nöôùc, thueá nhaø ra ñôøi seõ laø theâm moät nghóa vuï ñoùng goùp veà moät loaïi thueá môùi trong ñôøi soáng, xaõ hoäi. Vì vaäy, khi thöïc hieän caàn heát söùc thaän troïng, traùnh nhöõng sai soùt nhaèm khaéc phuïc nhöõng bieán ñoäng ñoät ngoät ñoái vôùi moïi taàng lôùp daân cö, vaø ñeå vieäc ñoäng vieân cho ngaân saùch nhaø nöôùc ñöôïc thuaän lôïi, cuõng nhö baét ñaàu taïo thoùi quen ñoùng goùp cuûa nhaân daân ñoái vôùi loaïi thueá naøy. Do ñoù, tröôùc maét chæ neân trieån khai thueá nhaø ôû caùc thaønh phoá, thò xaõ vaø chæ ñaùnh thueá vaøo caùc loaïi nhaø töø caáp 3 trôû leân nhaèm muïc ñích taêng cöôøng quaûn lyù vaø naâng cao hieäu quaû söû duïng quyõ nhaø taïi caùc thaønh phoá, thò xaõ. Sau moät thôøi gian thöïc hieän, ruùt kinh nghieäm seõ môû roäng daàn dieän quaûn lyù, thu thueá ñoái vôùi nhaø. - Veà ñoái töôïng chòu thueá nhaø: seõ goàm coù nhaø thuoäc sôû höõu nhaø nöôùc, neáu thu thueá nhaø ñoái vôùi nhaø loaïi naøy thì cuõng gioáng nhö nhaø nöôùc töï thu thueá cho chính mình. Vì vaäy, thueá nhaø khoâng aùp duïng ñoái vôùi nhaø thuoäc sôû höõu nhaø nöôùc. Tuy nhieân, ñoái vôùi nhaø thuoäc sôû höõu nhaø nöôùc, nhöng nhaø nöôùc cho caùc toå chöùc, 84 caù nhaân thueâ söû duïng thì vaãn coù theå thu thueá ñeå baûo ñaûm söï coâng baèng giöõa chuû tö nhaân ôû höõu nhaø phaûi noäp thueá nhaø vôùi ngöôøi thueâ nhaø cuûa nhaø nöôùc ñeå ôû. - Veà thueá nhaø ñoái vôùi dieän chính saùch: trong chöông trình caûi caùch thueá ôû nöôùc ta noùi chung vaø xaây döïng thueá taøi saûn noùi rieâng, ñeàu haïn cheá vieäc vaän duïng cheá ñoä mieãn, giaûm thueá ñoái vôùi caùc ñoái töôïng chính saùch. Tuy nhieân, tröôùc maét vaãn thöïc hieän chính saùch mieãn, giaûm thueá ñoái vôùi caùc ñoái töôïng nhö: nhaø tình nghóa, nhaø maø caùc vò laõo thaønh caùch maïng ñöôïc höôûng theo Quyeát ñònh soá 20/2000/QÑ-TTg ngaøy 3/2/2000 cuûa Thuû töôùng Chính phuû veà vieäc hoã trôï ngöôøi hoaït ñoäng Caùch maïng thaùng 8 naêm 1945 caûi thieän nhaø ôû, nhaø cuûa thöông binh loaïi naëng, nhaø cuûa thaân nhaân lieät syõ ñöôïc höôûng trôï caáp haøng thaùng… Vieäc mieãn, giaûm chæ aùp duïng ñoái vôùi moät caên nhaø duy nhaát do ngöôøi ñöôïc höôûng chính saùch xaõ hoäi ñöùng teân vaø thöôøng truù taïi ñoù, vaø cuõng neân quy ñònh haïn möùc dieän tích xaây döïng ñöôïc mieãn, giaûm hôïp lyù (gioáng nhö quy ñònh veà haïn möùc ñaát ôû ñeå mieãn giaûm tieàn söû duïng ñaát nhö hieän nay). 3.5. Moät soá ñieàu kieän ñeå trieån khai chính saùch thueá taøi saûn ôû nöôùc ta: Thueá taøi saûn naèm trong moái quan heä vôùi caùc loaïi thueá khaùc trong toaøn boä heä thoáng thueá ôû nöôùc ta, vaø laø loaïi thueá aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán ñôøi soáng moïi taàng lôùp nhaân daân, ñaëc bieät vôùi hôn chuïc trieäu hoä noâng daân phaûi noäp thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp, ñaát ôû vaø ñaát kinh doanh. Vì vaäy, khi thöïc hieän thueá taøi saûn phaûi giaûi quyeát ñoàng boä caùc ñieàu kieän chuû yeáu ñeå coù theå baûo ñaûm trieån khai thueá taøi saûn moät caùch thuaän lôïi, ñoù laø: - Xaây döïng caùc vaên baûn phaùp quy nhaèm xaùc ñònh roõ nhöõng taøi saûn thuoäc ñoái töôïng Nhaø nöôùc phaûi quaûn lyù, taïo cô sôû ñeå ñaùnh thueá. 85 - Nhanh choùng hoaøn thaønh vieäc ño ñaïc, laäp baûn ñoà vaø hoà sô ñòa chính, caáp giaáy chöùng nhaän quyeàn söû duïng ñaát. Treân cô sôû ñoù, thöïc hieän phaân loaïi ñaát theo caùc muïc ñích söû duïng ñaát khaùc nhau. - ÖÙng duïng coâng ngheä thoâng tin ñeå caäp nhaät vaø theo doõi nhöõng bieán ñoäng veà tình hình söû duïng nhöõng taøi saûn maø nhaø nöôùc caàn quaûn lyù. Hieän ñaïi hoùa quaûn lyù thueá taøi saûn theo phöông thöùc quaûn lyù thu thueá taøi saûn treân maïng vi tính thoáng nhaát caû nöôùc baèng caùch caáp “maõ soá” cuûa thöûa ñaát, loâ ñaát theo baûn ñoà ñòa chính cho töøng toå chöùc, caù nhaân söû duïng ñaát ñeå quaûn lyù toång dieän tích ñaát tính thueá cuûa caû nöôùc, töøng ñòa phöông, töøng chuû söû duïng ñaát, theo doõi tình hình bieán ñoäng cuûa töøng thöûa ñaát (thay ñoåi chuû söû duïng ñaát, thay ñoåi muïc ñích söû duïng ñaát…). - Thieát laäp heä thoáng chöùng töø hôïp phaùp veà nhöõng taøi saûn nhaø nöôùc caàn quaûn lyù vaø coù quy ñònh cheá taøi phuø hôïp. Thöïc hieän cheá ñoä baùo caùo tình hình thu vaø quaûn lyù thueá taøi saûn töø caùc cô quan quaûn lyù veà thu thueá taøi saûn (Chi Cuïc thueá, Cuïc thueá, Toång Cuïc) theo yeâu caàu, bieåu maãu thoáng nhaát. - Phaân ñònh roõ traùch nhieäm cho caùc caáp chính quyeàn trong vieäc quaûn lyù caùc taøi saûn thuoäc dieän nhaø nöôùc quaûn lyù. Kieän toaøn toå chöùc boä maùy quaûn lyù thueá taøi saûn theo höôùng vieäc tröïc tieáp haønh thu phaân caáp heát cho caùc chi cuïc, ôû Cuïc thueá vaø Toång Cuïc thueá coù boä phaän chæ ñaïo, höôùng daãn, quaûn lyù thueá taøi saûn. - Haïn cheá vieäc loàng chính saùch xaõ hoäi vaøo trong chính saùch thueá ñeå ñaûm baûo söï ñôn giaûn trong chính saùch thueá. - Vaên baûn Luaät thueá taøi saûn caàn ñöôïc ban haønh ñoàng boä vôùi caùc Nghò ñònh, Thoâng tö quy ñònh vaø höôùng daãn thi haønh cuï theå theo nhöõng quan ñieåm nhaát quaùn, gaén chính saùch thueá vôùi caùc quy ñònh phaùp lyù veà quaûn lyù taøi saûn. - Thöïc hieän ñaøo taïo caùn boä coâng chöùc thueá thaønh thaïo veà chuyeân moân, nghieäp vuï, quy trình quaûn lyù thu thueá taøi saûn. Caûi tieán thuû tuïc haønh chính theo höôùng ñôn giaûn, ñaëc bieät laø boài döôõng ñaïo ñöùc, phong caùch laøm vieäc lòch söï, chu 86 ñaùo, taän tình vôùi ngöôøi noäp thueá (vì ñaây laø nhöõng ngöôøi tröïc tieáp tieáp xuùc thöôøng xuyeân vôùi ñoái töôïng), ñoàng thôøi phaûi coù quy cheá xöû lyù nghieâm minh vôùi caùn boä thueá coù haønh vi vi phaïm ñaïo ñöùc caùn boä thueá. - Môû roäng vaø ña ñaïng hoùa caùc hình thöùc tuyeân truyeàn ñeå naâng cao trình ñoä hieåu bieát veà chính saùch thueá cuûa ñoâng ñaûo caùc taàng lôùp daân cö, qua ñoù laøm cho moïi ngöôøi thaáy roõ traùch nhieäm, töï giaùc laøm toát nghóa vuï thueá taøi saûn. - Taêng cöôøng cô sôû vaät chaát ñoái vôùi boä phaän toå chöùc thu thueá taøi saûn taïi cô quan thu thueá. Vaên phoøng giao dòch nôi tröïc tieáp thu thueá phaûi ñaûm baûo khang trang, coù ñuû phöông tieän, trang thieát bò ñaûm baûo cho caùn boä thueá laøm vieäc giao dòch vôùi ngöôøi noäp thueá vaên minh, lòch söï. 3.6. Loä trình döï kieán ban haønh vaø thöïc hieän caùc chính saùch thueá taøi saûn ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2005 – 2010. Theo döï kieán, loä trình thöïc hieän chính saùch thueá taøi saûn ôû nöôùc ta trong giai ñoaïn 2005 – 2010 ñöôïc xaây döïng nhö sau: 3.6.1 Naêm 2005 - 2006: Trong hai naêm naøy seõ ban haønh vaø xaây döïng caùc chính saùch veà thueá taøi saûn sau: - Söûa ñoåi thoâng tö soá 28/2000/TT-BTC ngaøy 18/4/2000 vaø caùc Thoâng tö soá 55/2003/TT-BTC, Thoâng tö soá 18/2003/TT-BTC veà leä phí tröôùc baï, baûo ñaûm phuø hôïp vôùi Luaät Ñaát ñai 2003 vaø thöïc hieän caûi caùch haønh chính trong coâng taùc thu leä phí tröôùc baï, ñôn giaûn caùc quy trình, thuû tuïc thu, noäp vaø baõi boû vieäc kieåm tra thöïc teá ñeå ñònh giaù taøi saûn tính leä phí tröôùc baï. - Quyeát ñònh baûng tyû leä (%) chaát löôïng coøn laïi cuûa taøi saûn ñaõ qua söû duïng theo töøng thôøi gian ñeå laøm caên cöù xaùc ñònh giaù tính leä phí tröôùc baï, thöïc hieän baõi boû vieäc caùn boä thueá kieåm tra ñònh giaù taøi saûn. 87 - Xaây döïng quy trình quaûn lyù thu leä phí tröôùc baï, theo höôùng: Vieäc nhaän vaø traû hoà sô thöïc hieän taïi moät cöûa, caùn boä thueá tính soá thueá phaûi noäp treân cô sôû keâ khai vaø hoà sô cuûa ñoái töôïng noäp, khoâng thöïc hieän kieåm tra, ñaùnh giaù thöïc traïng taøi saûn, khoâng tieáp xuùc tröïc tieáp vôùi ñoái töôïng noäp. - Xaây döïng soå tay nghieäp vuï quaûn lyù caùc khoaûn thu lieân quan ñeán nhaø, ñaát. 3.6.2 Naêm 2007 : - Ban haønh Luaät thueá thu nhaäp caù nhaân. Môû roäng ñoái töôïng chòu thueá thu nhaäp caù nhaân treân cô sôû boå sung theâm thu nhaäp do chuyeån quyeàn söû duïng ñaát cuûa caùc hoä gia ñình, caù nhaân coù hoaït ñoäng chuyeån quyeàn söû duïng ñaát. - Ñoàng thôøi, baõi boû Luaät thueá chuyeån quyeàn söû duïng ñaát. 3.6.3 Naêm 2008: - Ban haønh Luaät thueá ñaêng kyù taøi saûn (Thueá tröôùc baï) vaø baõi boû Nghò ñònh veà leä phí tröôùc baï. - Ban haønh Luaät thueá Söû duïng ñaát thay theá Luaät thueá söû duïng ñaát noâng nghieäp vaø phaùp leänh thueá nhaø, ñaát. Döï kieán thi haønh Luaät thueá Söû duïng ñaát töø naêm 2011. 3.6.4 Naêm 2009 - 2010: - Xaây döïng Quy trình quaûn lyù thu thueá söû duïng ñaát, theo höôùng: + Chuû söû duïng ñaát thöïc hieän keâ khai “lyù lòch” thöûa ñaát vaø seõ ñöôïc caáp maõ soá soá thöûa ñaát. Trong quaù trình thöïc hieän coù bieán ñoäng veà chuû söû duïng ñaát, dieän tích thì môùi phaûi keâ khai laïi. 88 + Cô quan thueá laäp soå boä ñoái vôùi töøng maõ soá thöûa ñaát, tính vaø thoâng baùo noäp thueá ngay naêm ñaàu vaø trong quaù trình thöïc hieän coù bieán ñoäng veà chuû söû duïng, dieän tích, caùc caên cöù tính (chính saùch) thì môùi phaûi thoâng baùo laïi. + Caên cöù thoâng baùo phaûi noäp thueá gaàn nhaát cuûa cô quan Thueá, chuû söû duïng ñaát thöïc hieän noäp tieàn vaøo kho baïc nhaø nöôùc. + Quaù thôøi haïn noäp thueá theo quy ñònh, cô quan thu tieàn thöïc hieän phaït chaäm noäp theo cheá ñoä quy ñònh. - Maët khaùc, trong giai ñoaïn naøy, cuõng caàn xaây döïng cheá ñoä quaûn lyù thu thueá taøi saûn. Ñaëc thuø cuûa quaûn lyù thueá taøi saûn laø coù ñoái töôïng thu, ñoái töôïng noäp, phöông thöùc, thuû tuïc thu, noäp khaùc vôùi vieäc quaûn lyù caùc loaïi thueá khaùc (nhö thueá giaù trò gia taêng, thu nhaäp doanh nghieäp…). Do ñoù, Luaät quaûn lyù thueá coù theå chöa bao quaùt heát caùc ñaëc thuø quaûn lyù thueá taøi saûn, vì vaäy Nghò ñònh quy ñònh cheá ñoä quaûn lyù thueá taøi saûn neân ñöôïc ban haønh theo höôùng: - Quy ñònh thuû tuïc keâ khai vaø traùch nhieäm cuûa ñoái töôïng noäp thueá trong vieäc keâ khai noäp thueá taøi saûn theo höôùng thuû tuïc ñôn giaûn, nhöng traùch nhieäm cao hôn. - Quy ñònh vieäc tính, xaùc ñònh caùc khoaûn phaûi noäp treân cô sôû keâ khai cuûa ñoái töôïng noäp vaø caùc quy ñònh cuûa phaùp luaät coù lieân quan; baõi boû vieäc caùn boä thueá thöïc hieän vieäc ñaùnh giaù thöïc traïng taøi saûn. - Quy ñònh traùch nhieäm cuûa cô quan vaø caùn boä thueá trong vieäc tieáp nhaän hoà sô, tính thueá vaø thoâng baùo thueá phaûi noäp, trieät ñeå thöïc hieän cheá ñoä moät cöûa taïi cô quan Thueá. - Quy ñònh cheá ñoä coâng khai hoùa caùc thuû tuïc, quy trình vaø caùc caên cöù xaùc ñònh caùc khoaûn thu, noäp. 89 Keát luaän cuoái chöông 3: Nhö vaäy, trong chieán löôïc caûi caùch thueá ôû nöôùc ta töø nay ñeán 2010, thueá taøi saûn seõ ñöôïc xaây döïng goàm caùc saéc thueá: Thueá ñaêng kyù taøi saûn, thueá söû duïng ñaát, vaø thueá nhaø. Caùc saéc thueá naøy coù moái quan heä töông thích, ñoàng ñaúng vaø coù moái quan heä boå sung phuï thuoäc nhau theo yù nghóa heä thoáng. Coù theå thaáy raèng söï toàn taïi nhieàu hình thaùi cuûa thueá taøi saûn khoâng ñôn giaûn laø ñeå taän thu maø coøn laø yeâu caàu khaùch quan mang tính kyõ thuaät nghieäp vuï vaø logic heä thoáng. Söï keát hôïp chaët cheõ vaø hôïp lyù giöõa caùc loaïi thueá taøi saûn khoâng nhöõng taïo ñieàu kieän thöïc hieän muïc tieâu toaøn heä thoáng moät caùch höõu hieäu nhaát maø coøn taïo ñieàu kieän naâng cao hieäu quaû cuûa coâng taùc haønh thu. Chính vì vaäy, tuy thueá taøi saûn khoâng phaûi laø loaïi thueá mang laïi tyû troïng thu lôùn cho ngaân saùch, song luoân ñöôïc coi laø loaïi thueá phöùc taïp caàn ñöôïc caân nhaéc kyõ löôõng tröôùc khi ban haønh. 90 KEÁT LUAÄN Ôû moãi quoác gia, chính saùch thueá taøi saûn khoâng nhöõng laø moät bieän phaùp taøi chính ñoäng vieân nguoàn thu oån ñònh cho ngaân saùch, maø coøn nhaèm ñaûm baûo tính coâng baèng xaõ hoäi vaø phuïc vuï muïc tieâu quaûn lyù taøi saûn cuûa nhaø nöôùc. Vieäc hoaøn thieän chính saùch thueá taøi saûn ôû nöôùc ta hieän nay laø moät yeâu caàu taát yeáu khaùch quan trong quaù trình hoäi nhaäp kinh teá theá giôùi cuõng nhö trong coâng cuoäc caûi caùch heä thueá thoáng hieän ñaïi vaø hieäu quaû. Ñeå coù theå thöïc hieän thaønh coâng vieäc ban haønh vaø trieån khai caùc chính saùch thueá taøi saûn roäng raõi trong ñôøi soáng xaõ hoäi, beân caïnh vieäc xaây döïng chính saùch thueá hôïp lyù, cuõng caàn coù söï hôïp taùc giöõa caùc ngaønh, caùc caáp trong quaù trình thöïc thi, ñoàng thôøi taêng cöôøng coâng taùc tuyeân truyeàn, hoã trôï, giaùo duïc ñeå tranh thuû söï ñoàng tình uûng hoä cuûa caùc taàng lôùp daân cö. Vôùi thôøi gian nghieân cöùu vaø khaû naêng thöïc hieän luaän vaên coøn haïn cheá, luaän vaên khoâng theå traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt cuõng nhö khoâng theå ñeà caäp moät caùch ñaày ñuû, toaøn dieän caùc vaán ñeà caàn xem xeùt khi hoaøn thieän chính saùch thueá taøi saûn ôû nöôùc ta hieän nay. Tuy vaäy, vaãn hy voïng luaän vaên “ Hoaøn thieän chính saùch thueá taøi saûn ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2005 -2010” ñoùng goùp moät phaàn coâng söùc vaøo coâng cuoäc nghieân cöùu vaø thöïc hieän caùc chính saùch thueá taøi saûn noùi rieâng vaø chieán löôïc caûi caùch thueá ôû Vieät Nam noùi chung./.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfHoàn thiện chính sách thuế tài sản trong chiến lược cải cách thuế Việt Nam giai đoạn năm 2005 – 2010.pdf
Luận văn liên quan