Người cầm quyền ưa tập trung, người dân ưa dân chủ

Với nhận định tập trung dân chủ là một hiệu lệnh, một mệnh lệnh, tác giả Minh Quang gửi đến VietNamNet bài viết dưới đây với mong muốn, nói tập trung dân chủ hoặc tập trung và dân chủ hay dân chủ và tập trung là một hiện tượng xã hội, thì bàn cho thấu đáo để nhận rõ hiện tượng xã hội này. Tác giả cũng cho rằng phải bàn thấu đáo để ứng xử sao cho có lợi và phù hợp trong từng giai đoạn phát triển các quan hệ xã hội của con người. Trên tinh thần tôn trọng tính đa chiều của thông tin cũng như không khí cởi mở tranh luận, VietNamNet trân trọng giới thiệu bài viết này như một góc nhìn riêng cần tham khảo. Tập trung dân chủ không phải là đặc thù của một loại hình nhà nước nào. Điều cốt yếu là có cơ chế để đảm bảo người cầm quyền phải thượng tôn hiến pháp và pháp luật. Tập trung và dân chủ trong từng giai đoạn Ở thời con người còn ăn lông ở lỗ, chưa có của riêng để dành, chưa có nhà nước, có lẽ chưa có hiện tượng tập trung dân chủ. Không có tập trung cũng không có dân chủ. Thời nhà nước nô lệ đã có của ăn của để nhưng mọi của cải đều tập trung trong tay chủ nô, giai cấp chủ nô nên chỉ có tập trung mà không có dân chủ. Thời nhà nước phong kiến càng có nhiều hơn của ăn của để nhưng đa phần của cải tập trung trong tay địa chủ, đại địa chủ và quan lại hay giai cấp phong kiến, tăng lữ và quan lại. Tuy nhiên, vẫn có những nông dân độc lập, có của ăn của để riêng tư. Như vậy, về cơ bản nhà nước phong kiến là quyền lực tập trung hay còn gọi là quân chủ, là phong kiến tập quyền. Tuy vậy, những người nông dân độc lập cũng có những quyền hạn nhất định như quyền trồng trọt, thu hoạch, mua bán, cất giữ sản vật trên mảnh đất của mình. Họ có quyền làm ra ca dao, hò vè, tiếu lâm về đời sống xã hội, miễn là đừng động chạm đến vua quan nên cũng gọi là có chút dân chủ. Vì có địa chủ, giới tri thức, tăng lữ và giai cấp nông dân nên các ông vua phong kiến tập quyền vẫn phải đưa ra nhiều chiêu thức dân chủ, chẳng hạn bất kể là ai mà làm trái lệnh vua, cãi vua (ngôn ngữ thời nay gọi là phản biện) đều bị mất dần. Có thể nhà vua muốn mị dân hoặc thực sự cầu thị nên trong cả tá chức quan lại, nhà vua đặt ra chức quan can gián hoặc là vừa có chức quan can gián, vừa có anh hề. Hai người này có thể cãi vua, phản biện vua mà không sợ bị mất đầu. Vậy nghĩa là đã có dân chủ phong kiến bên cạnh tập trung quyền lực tập quyền phong kiến. Một ông Tây ví von thứ dân chủ can gián, dân chủ phản biện, dân chủ hề như trên là thứ dân chủ lá nho. Các nhà tư tưởng tư sản thường tự nói loại hình nhà nước tư bản là nhà nước dân chủ. Họ không hề nói gì đến tập trung. Liệu sự thật có phải như thế hay không? Thượng tôn pháp luật Trước khi mổ xẻ hiện tượng né tránh hoặc là dị ứng với chữ tập trung của các nhà tư tưởng hoặc giới tinh hoa của nhà nước tư bản, cũng nên đảo qua cơ sở kinh tế của xã hội tư bản. Cơ sở kinh tế của nhà nước thường được gọi là dân chủ ấy là gì? Nhắc lại là vô bổ nhưng có thể nói gọn lại, đó là nhà nước đa sở hữu, trong đó có sở hữu nhà nước và vô số loại hình sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân. Dù là môn đồ của chủ thuyết này hay chủ thuyết kia thì về mặt dân trí, các cộng đồng người trong xã hội tư bản, trong kinh tế thị trường của xã hội ấy là một nấc thang khác biệt với các cộng đồng người trong các xã hội trước. Khác biệt ở chỗ từng cá nhân và các nhóm lợi ích không chỉ đòi hỏi quyền có cơm ăn, áo mặc, học hành mà quan trọng hơn, họ đòi hỏi quyền tự do, dân chủ và quyền làm người. Ai cũng biết rằng người cầm quyền, dù là cá nhân hay một nhóm người đều muốn thâu tóm quyền hành, tập trung quyền hành. Tập trung quyền hành vừa dễ cai quản, vừa dễ dàng đạt được mục đích.

docx3 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 01/02/2013 | Lượt xem: 1702 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Người cầm quyền ưa tập trung, người dân ưa dân chủ, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Người cầm quyền ưa tập trung, người dân ưa dân chủ Với nhận định tập trung dân chủ là một hiệu lệnh, một mệnh lệnh, tác giả Minh Quang gửi đến VietNamNet bài viết dưới đây với mong muốn, nói tập trung dân chủ hoặc tập trung và dân chủ hay dân chủ và tập trung là một hiện tượng xã hội, thì bàn cho thấu đáo để nhận rõ hiện tượng xã hội này. Tác giả cũng cho rằng phải bàn thấu đáo để ứng xử sao cho có lợi và phù hợp trong từng giai đoạn phát triển các quan hệ xã hội của con người. Trên tinh thần tôn trọng tính đa chiều của thông tin cũng như không khí cởi mở tranh luận, VietNamNet trân trọng giới thiệu bài viết này như một góc nhìn riêng cần tham khảo. Tập trung dân chủ không phải là đặc thù của một loại hình nhà nước nào. Điều cốt yếu là có cơ chế để đảm bảo người cầm quyền phải thượng tôn hiến pháp và pháp luật. Tập trung và dân chủ trong từng giai đoạn Ở thời con người còn ăn lông ở lỗ, chưa có của riêng để dành, chưa có nhà nước, có lẽ chưa có hiện tượng tập trung dân chủ. Không có tập trung cũng không có dân chủ. Thời nhà nước nô lệ đã có của ăn của để nhưng mọi của cải đều tập trung trong tay chủ nô, giai cấp chủ nô nên chỉ có tập trung mà không có dân chủ. Thời nhà nước phong kiến càng có nhiều hơn của ăn của để nhưng đa phần của cải tập trung trong tay địa chủ, đại địa chủ và quan lại hay giai cấp phong kiến, tăng lữ và quan lại. Tuy nhiên, vẫn có những nông dân độc lập, có của ăn của để riêng tư. Như vậy, về cơ bản nhà nước phong kiến là quyền lực tập trung hay còn gọi là quân chủ, là phong kiến tập quyền. Tuy vậy, những người nông dân độc lập cũng có những quyền hạn nhất định như quyền trồng trọt, thu hoạch, mua bán, cất giữ sản vật trên mảnh đất của mình. Họ có quyền làm ra ca dao, hò vè, tiếu lâm về đời sống xã hội, miễn là đừng động chạm đến vua quan nên cũng gọi là có chút dân chủ. Vì có địa chủ, giới tri thức, tăng lữ và giai cấp nông dân nên các ông vua phong kiến tập quyền vẫn phải đưa ra nhiều chiêu thức dân chủ, chẳng hạn bất kể là ai mà làm trái lệnh vua, cãi vua (ngôn ngữ thời nay gọi là phản biện) đều bị mất dần. Có thể nhà vua muốn mị dân hoặc thực sự cầu thị nên trong cả tá chức quan lại, nhà vua đặt ra chức quan can gián hoặc là vừa có chức quan can gián, vừa có anh hề. Hai người này có thể cãi vua, phản biện vua mà không sợ bị mất đầu. Vậy nghĩa là đã có dân chủ phong kiến bên cạnh tập trung quyền lực tập quyền phong kiến. Một ông Tây ví von thứ dân chủ can gián, dân chủ phản biện, dân chủ hề như trên là thứ dân chủ lá nho. Các nhà tư tưởng tư sản thường tự nói loại hình nhà nước tư bản là nhà nước dân chủ. Họ không hề nói gì đến tập trung. Liệu sự thật có phải như thế hay không? Thượng tôn pháp luật Trước khi mổ xẻ hiện tượng né tránh hoặc là dị ứng với chữ tập trung của các nhà tư tưởng hoặc giới tinh hoa của nhà nước tư bản, cũng nên đảo qua cơ sở kinh tế của xã hội tư bản. Cơ sở kinh tế của nhà nước thường được gọi là dân chủ ấy là gì? Nhắc lại là vô bổ nhưng có thể nói gọn lại, đó là nhà nước đa sở hữu, trong đó có sở hữu nhà nước và vô số loại hình sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân. Dù là môn đồ của chủ thuyết này hay chủ thuyết kia thì về mặt dân trí, các cộng đồng người trong xã hội tư bản, trong kinh tế thị trường của xã hội ấy là một nấc thang khác biệt với các cộng đồng người trong các xã hội trước. Khác biệt ở chỗ từng cá nhân và các nhóm lợi ích không chỉ đòi hỏi quyền có cơm ăn, áo mặc, học hành mà quan trọng hơn, họ đòi hỏi quyền tự do, dân chủ và quyền làm người. Ai cũng biết rằng người cầm quyền, dù là cá nhân hay một nhóm người đều muốn thâu tóm quyền hành, tập trung quyền hành. Tập trung quyền hành vừa dễ cai quản, vừa dễ dàng đạt được mục đích. Nhưng các cộng đồng người trong xã hội tư bản và kinh tế thị trường ấy đã giác ngộ quyền tự do dân chủ. Quan trọng hơn cả cơm ăn, áo mặc và có đủ lực lượng và sức mạnh buộc những người cầm quyền phải chia quyền, phân quyền đáp ứng với các quyền ấy. Nhà nước tam quyền phân lập, nhà nước pháp quyền thượng tôn pháp luật ra đời có lẽ là trong điều kiện của xã hội như vậy. Nó là kết quả của cuộc đấu tranh giữa các cộng đồng người, các nhóm lợi ích trong xã hội tư bản mà cơ sở là kinh tế thị trường. Tuy vậy, nhà nước tam quyền phân lập và pháp quyền không chỉ có dân chủ mà còn có tập trung. Tập trung không chỉ là mong muốn cố hữu của giới cầm quyền nói chung. Tập trung là phương tiện tất yếu của việc cầm quyền. Không có quyền lực tập trung khác gì tình trạng năm cha ba mẹ, dù ai cầm quyền cũng khó bề làm nên công cán gì. Nhưng sự tập trung ở đây dựa trên cơ sở của kết quả cuộc đấu tranh đa lợi ích. Kết quả ấy được thể hiện trong nội dung hiến pháp và pháp luật. Tập trung kiểu này chỉ ở trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật. Hình thức tam quyền phân lập là hình thức giám sát, kiếm tra, là cơ chế buộc quyền tập trung của những người cầm quyền của những nhánh quyền lực trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật. Có lẽ bởi có cơ chế ấy mà người ta chỉ nói đến mặt dân chủ mà không nói đến quyền tập trung hay quyền lực tập trung của người cầm quyền. Như thế có nghĩa tập trung dân chủ không phải là đặc thù của một loại hình nhà nước nào trong thế giới văn minh chúng ta đang sống. Điều cốt yếu là có cơ chế để đảm bảo người cầm quyền phải thượng tôn hiến pháp và pháp luật. Thượng tôn hiến pháp và pháp luật đến mức nào thì nhà nước tự cho là dân chủ ấy là nhà nước dân chủ nhiều hơn hay dân chủ ít hơn. Không có nhà nước nào dân chủ tuyệt đối, tự do tuyệt đối. Do đó, nói gọn lại, tập trung và dân chủ hay dân chủ và tập trung không phải là điều kiêng kị đối với loại hình nhà nước nào cho đến lúc này. Tuy vậy, hễ cứ là người cầm quyền thì bao giờ cũng ưa thích tập trung hơn. Hễ cứ là người dân thì bao giờ cũng ưa thích dân chủ hơn. Vì thế, dân chủ là khát vọng ngàn năm, ngàn đời từ khi sinh ra cái gọi là nhà nước là vậy. Đổi mới sự lãnh đạo của Đảng (Theo báo Tiền Phong) Ngày 28/10/2010, các đại biểu Quốc hội làm việc ở tổ góp ý kiến về các dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng. Đại biểu Ngô Minh Hồng bày tỏ, văn kiện nêu rõ "Đảng không bao biện, làm thay". Nhưng cách tổ chức hiện nay chưa khoa học. Bà Hồng dẫn chứng, một việc không lớn, nhưng cũng phải đưa cấp ủy bàn rồi mới thảo luận ở chính quyền. Điều này dẫn đến cách thức quyết định công việc không hiệu quả, trách nhiệm cá nhân không rõ ràng. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận cho rằng, "giữa lý luận và thực tiễn, giữa cương lĩnh và thực tiễn, giữa đổi mới và nhận thức của ta có vấn đề". Đảng lãnh đạo trong điều kiện có chính quyền trong tay. Nhưng lần nào bàn đến "Đảng lãnh đạo Nhà nước thì chúng ta vẫn lúng túng". Theo ông Thuận, trong thời bình, xây dựng đất nước, Đảng phải hóa thân vào Nhà nước và các cơ quan Nhà nước phải tham mưu để cho Đảng quyết định. Đảng lãnh đạo thông qua các đảng viên, tổ chức của mình. Nghị quyết của Đảng muốn đưa ra xã hội thực hiện trước hết phải thể hiện bằng pháp luật. Ông Thuận khẳng định, trong xây dựng Nhà nước pháp quyền, thiết chế nào cũng phải mạnh, làm đúng việc của mình, không ai lấn ai. Cần loại bỏ tư tưởng "chỉ cần Chính phủ mạnh, không cần Quốc hội mạnh; chỉ cần Ủy ban nhân dân mạnh, không cần Hội đồng nhân dân mạnh". Chúng ta nói xây dựng Nhà nước pháp quyền nhưng lại chưa tuân thủ nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền. Ông Dương Trung Quốc cho rằng dự thảo văn kiện nhấn mạnh sự lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện của Đảng. "Tuy nhiên, nếu chỉ nhấn mạnh nội dung lãnh đạo thôi thì chưa đủ, vì nói vậy là chỉ nói một chiều. Đảng lãnh đạo tuyệt đối thì phải chịu trách nhiệm tuyệt đối trước các vấn đề của quốc gia, dân tộc". Đại biểu Nguyễn Lân Dũng (Đắk Lắk) kiến nghị, trong đại hội này, nên tập trung thảo luận chủ đề xây dựng Đảng. Mà muốn xây dựng Đảng thì phải tôn trọng quyền dân chủ của nhân dân. Dân chủ phải được biểu hiện trong toàn bộ cuộc sống. Đại biểu Bùi Sĩ Lợi (Thanh Hóa) cho rằng, dân chủ cần được mở rộng cả ở cấp vĩ mô và vi mô. Ví như, sửa Hiến pháp, mở rộng Hà Nội thì cần lấy ý kiến của nhân dân. Ông Lợi cho rằng, phải bổ sung nội dung "kiểm soát quyền lực Nhà nước". Hiện nay, Quốc hội giám sát các cơ quan hành pháp, tư pháp, thế nhưng ai giám sát Quốc hội? Trong cương lĩnh của một đảng cầm quyền phải làm rõ điều này.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docxNgười cầm quyền ưa tập trung, người dân ưa dân chủ.docx