Sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản hiện đại

c hủ nghĩa tư bản với tư cách là một phương thức sản xuất xã hội từ khi ra đời cho đến nay, nó đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Mỗ giai đoạn phát triển nó đều dựa trên nền tảng của giai đoạn trước nó, nó vừa kế thừa của giai đoạn trước, vừa là sự vươn lên hoặc phủ định lại giai đoạn trước. Trong quá trình phát triển đó ta đã thấy rằng sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế là một tất yếu khách quan, vai trò của nhà nước ngày càng trở nên quan trọng. Bởi vì, xã hội mới mà chúng ta muốn xây dựng trong chủ nghĩa tư bản là một nhà nước tư sản hiện đại – phải tính đến một cách đầy đủ những đặc điểm mới về số lượng và chất lượng của sự phát triển xã hội hoặc nói rộng hơn của nền văn minh tri thức, phát triển cao nhất về con người tri thức, của những khoa học kỹ thuật hiện đại. Nhưng để đáp ứng và đièu khiển nền kinh tế xã hội mà khoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng phát triển, tình hình chính trị thế giới ngày càng phức tạp, bất ổn của chủ nghĩa tư bản hiện đại đó thì nhà nước tư sản hiện đại phải tự đièu chỉnh vai trò của mình trong sự điều tiết nền kinh tế. Sự điều tiết caủ nhà nước tư sản hiện đại đó phải dựa trên những mối tương quan khách quan giữa lực sản xuất và quan hệ sản xuất. Sự điều tiết kinh tế đó cũng chính là nội dung của Đề án Kinh tế chính trị này. Do trình độ và kiến thức càn hạn chế, trong bài viết này tôi chỉ đề cập đến những vấn đề chính của sự thay đổi trong sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản hiện nay, bài viết chắc không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót, kính mong thầy cô và các bạn góp ý để kiến thức của tôi về vấn đề này được hoàn chỉnh hơn. Đề tài: Sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản hiện đại

doc35 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 29/01/2013 | Lượt xem: 1602 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Sự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản hiện đại, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
tÕ ph¶i phôc vô cho quèc phßng an ninh. 2.C¬ së lý luËn 2.1. Quan ®iÓm maxÝt vÒ vai trß kinh tÕ cña nhµ n­íc trong chñ nghÜa t­ b¶n Trong t¸c phÈm “sù ph¸t triÓn cña chñ nghÜa x· héi tõ kh«ng t­ëng ®Õn khoa häc “ F.¡ngghen ®· luËn gi¶i chøc n¨ng x· héi cña nhµ n­íc ng­êi viÕt :. . tõ tr­íc tíi nay c¸c x· héi vËn ®éng trong nh÷ng sù ®èi lËp gai cÊp ®· dÉn ®Õn nhµ n­íc, nghÜa lµ mét t« chóc cña giai cÊp bãc lét ®Ó duy tr× nh÷ng ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt bªn ngoµi cña nã. ..nhµ n­íc lµ ®¹i biÓu chÝnh thøc cña toµn thÓ x· héi, lµ sù tæng hîp toµn cña thÓ x· héi thµnh mét nghiÖp ®oµn cã thÓ tr«ng thÊy ®­îc, nh­ng nã chØ nh­ thÕ chõng nµo nã lµ nhµ n­íc cña b¶n th©n c¸c giai cÊp ®¹i biÓu trong thêi ®¹i cña m×nh, cho toµn thÓ mét x· héi . X· héi ®Î ra mét chøc n¨ng trung nhÊt ®Þnh mµ thiÕu chóng th× kh«ng thÓ ®­îc. ..nhµ n­íc xuÊt hiÖn... lùc l­îng míi xuÊt hiÖn cã tÝnh ®éc lËp míi nµy t¸c ®éng ng­îc l¹i nh÷ng ®iÒu kiÖn vµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nhê tÝnh ®éc lËp t­¬ng ®èi cña m×nh “...Qua ph©n tÝch cña Angghen, ta cã thÓ rót ra t­ t­ëng quan träng sau : Nhµ n­íc sinh ra nh»m thùc hiÖn nh÷ng chøc n¨ng x· héi chung, nh­ng khi tån t¹i lµ mét lùc l­îng chÝnh trÞ míi nã kh«ng chØ cã ®­îc nhê nh÷ng lîi Ých ®Æc biÖt, mµ cßn cã tÝnh ®éc lËp t­¬ng ®èi trong quan hÖ víi c¸c lùc l­îng x· héi , ng­êi ®· giao tr¸ch nhiÖm cho nã. Nhê cã tÝnh ®éc lËp t­¬ng ®èi nµy, nhµ n­íc cã kh¶ n¨ng t¸c ®éng trë l¹i qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x· héi. Do lùc l­îng ph¸t triÓn m¹nh mÏ, qu¸ tr×nh tÝch tô vµ tËp trung t­ b¶n ®· d¹t tíi quy m« to lín, tÝnh x· héi ho¸ cña s¶n xuÊt ®¹t tíi tr×nh ®«é cao, trong nÒn s¶n xuÊt diÔn ra nhiÒu qu¸ tr×nh kinh tÕ x· héi v­ît khái tÇm tay cña c¸c nhµ t­ s¶n, lµm cho nÒn kinh tÕ x· héi mÊt æn ®Þnh, l¹m ph¸t gia t¨ng, ®ång thêi thÊt nghiÖp còng t¨ng, buéc nhµ n­íc ph¶i can thiÖp s©u vµo sù vËn cña nÒn kinh tÕ, ®iÒu tiÕt qu¸ tr×nh kinh tÕ, æn ®Þnh trËt tù x· héi 2.2.Quan ®iÓm t­ s¶n vÒ vai trß kinh tÕ cña nhµ n­íc trong chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i Kh¸c víi nhµ lý luËn macxÝt, nh÷ng ng­êi c¨n nguyªn sù t¨ng c­êng vai trß kinh tÕ lµ sù chÝn muåi c¸c chøc n¨ng kinh tÕ vi m« cña nhµ n­íc t­ b¶n ë c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ néi t¹i cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa. J.M.Key t×mn nã ë “quy luËt t©m lý x· héi c¬ b¶n “ tøc lµ ë c¸c mèi liªn hÑ kinh tÕ x· héi nãi nªn bÒ mÆt cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trùc tiÕp vµ ë thÞ tr­êng, trong c¸c hµnh vi ho¹t ®éng cña c¸c chñ thÓ kinh tÕ do quy luËt t©m lý chi phèi,. trong t¸c phÈm : ‘ lý thuyÕt tæng qu¸t vÒ viÖc lµm, lîi tøcvµ tiÒn tÖ “. J.Key cho r»ng : chñ nghÜa t­ b¶n ph¸t triÓn ®Õn mét giai ®o¹n nhÊt ®Þnh th× c¬ chÕ tù ®iÒu chØnh cña thi tr­êng dËp t¾t khñng ho¶ng kinh tÕ vµ thÊt nghiÖp, Tai ho¹ do khñng ho¶ng kinh tÕ vµ thÊt nghiÖp ®æ lªn ®Çu ng­ßi lao ®éng ®· thóc ®Èy hä næi dËy lËt ®æ chÕ ®é t­ b¶n Nguyªn nh©n ®Çu tiªn cña tai ho¹ nµy lµ sù t¨ng tr­ëng cña nÒn lµm cho thu nhËp t¨ng nªn vµ cïng víi nã lµ t¨ng tiªu dïng, nh­ng møc tiªu dïng t¨ng lªn khong cïng møc t¨ng thu nhËp. Nguyªn nh©n thø hai d½n ®Õn t×nh tr¹ng táng cÇu kh«ng ®ñ lµ tû suÊt lîi nhuËn thÊp h¬n tû suÊt lîi tóc lµm cho c¸c nhµ t­ b¶n thÝch duy tr× t­ b¶n cña m×nh d­íi h×nh thøc tiÒn tÖ.¤ng cßn cho r»ng :Sù vËn ®éng cña nÒn s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa cã nh¹y c¶m rÊt cao ®«Ý víi møc lîi tøc . NÒn kinh tÕ sÏ g¸nh chÞu hËu qu¶ ngay nÕu lîi tøc t¨ng cao, sè d­ tiÕt kiÖm lín, ®Çu t­ gi¶m vµ thÊt nghiÖp t¨ng lªn, ®iÒu ®ã g©y ra nguy c¬ bïng næ x· héi . Muèn cho x· héi æn ®Þnh, nhµ n­íc ph¶i can thiÖp vµo nÒn kinh tÕ lµm cho nã vËn nhÞp nhµng vµ t¨ng tr­áng theo chiÒu h­íng lµnh m¹nh. Sù can thiÖp nµy ph¶i t¸c ®éng vµo c¸c nh©n tè kÝch thÝch tæng cÇu ®Çy ®ñ. T¸n thµnh víi quan ®iÓm cña J.Keynes vÒ viÖc nhµ n­íc ph¶i can thiÖp s©u vµo qu¸ tr×nhvËn ®éng cña nÒn kinh tÕ song M.Friedman cho r»ng :sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa cã mèi quan hÖ t­¬ng hç víi sù vËn ®éng cña khèi l­îng tiÒn trong l­u th«ng. Së dÜ nÒn kinh tÕ l©m vµo tr¹ng th¸i tr× trÖ hoÆc th­êng xuyªn x¶y ra c¸c cuéc khñng ho¶ng vµ c¸c có sèc kinh tÕ lµ do nhµ n­íc ®­a vµo l­u th«ng mét kh«Ý l­îng tiÒn qu¸ lín hoÆc qóa nhá. Muèn kh¾c phôc nh÷ng sai lÖnh nµy cÇn ph¶i v¹ch râ mèi quan hÖ gi÷a sù c¸u thµnh nhu cÇu tiÌn tÖ cÇn thiÕt cho l­u th«ng. M.Friedman nhËn xÐt :nÕu trong thùc tiÔn, nhµ n­íc ®­a vµo l­u th«ng mét khèi l­îng tiÒn tÖ lín h¬n khèi l­îng cÇn thiÕt sÏ lµm cho thu nhËp danh nghÜa t¨ng cao h¬n thu nhËp thùc tÕ, do ®ã sÏ kich l·i suÊt thÞ tr­êng t¨ng cao, lµm biÕn d¹ng tû lÖ l·i suÊt. Tõ ®ã dÉn ®Õn ®ång tiÒn mÊt gi¸, t¨ng tèc ®é l¹m ph¸t vµ gi¸ c¶. HÖ qu¶ nµykh«ng chØ lµm xÊu ®i nhanh ®iÒu kiÖn t¸i s¶n xuÊt x· héi , mµ cßn l¶m m©t æn ®Þnh x· héi . MÆt kh¸c, «ng ®­a ra nhËn xÐt :bèn yÕu t« t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn sù thay ®æi cña khoèi l­îng tiÒn tÖ trong l­u th«ng vµ cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ, lµ møc gi¸ c¶ hµng hãa, dÞch vô, møc thu nhËp thùc tÕ vµ s¶n l­îng trong nÒn kinh tÕ, nã n¹n ®éng cïng chiÒu víi khèi l­îng tiÒn tÖ trong l­u th«ng vµ cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh víi sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ. Vµ hai yÕu tè l·i suÊt thùc tÕ vµ chØ sè t¨ng cña gi¸ c¶, nã vËn ®éng ng­îc chiÒu. Tr¸i víi J.Keynes, ng­êi cho r»ng nhu cÇu tiÒn tÖ cã nh¹y c¶m cao ®èi víi tû lÖ l·i suÊt, cßn M.Friedman quan niÖm nã nh¹y c¶m cao víi nhu cµu vÒ hµng ho¸ vµ dÞch vô. Nh­ng sau M.Friedma, thÕ giíi t­ b¶n thËt sù l©m vµo khñng ho¶ng ®iÒu chØnh kinh tÕ do nÒn kinh tÕ d· l©m vµo suy th¸i s©u s¾c. Lóc nµy giai cÊp t­ s¶n ®· ph¶n øng gay g¾t tr­íc sù bÊt lùc cña nhµ n­íc trong viÖc chÌo l¸i kinh tÕ vµ sù ph¸t triÓn hîp logich cña c¸c quan ®iÓm toµn diÖn thùc dông trong lý luËn ®iÒu chØnh kinh tÕ trªn, nhËn thÊy vÊn ®Ò cÊp b¸ch nµy Willam Bolepat ®· ®ù¬c ®­a ra quan ®iÓm:lý thuyÕt kú väng trong m« h×nh kinh tÕ macr«, «ng d· ph¸t triÓn quan ®iÓm nµy t­ Thomas Sargent vµ Neil Wallance.C¸c «ng cho r»ng, c¸c ho¹ch ®Þnh cña vµ thùc hÞªn trong nhiÒu thêi kú tr­íc ®©y ®Òu dùa hoµn toµn vµo mét h­íng lý thuyÕt nh­;träng cÇu, träng tiÒn, träng cung nªn rÊt cùc ®oan vµ kh«ng phï hîp víi sù vËn ®éng thùc tÕ cña nÒn kinh tÕ, do ®ã bÞ thÊt b¹i. Lý do cña sù thÊt b¹i lµ ë chç :mçi h­íng lý thuyÕt chØ tËp trung ®­a ra c¸c gi¶i ph¸p nh»m vµo mét môc tiªu. VÝ dô m« h×nh träng cÇu chØ nh»m gi¶i quyÕt nh÷ng nhiÖm vô ng¾n h¹n (t×nh thÕ ).cßn m« h×nh träng cung lÊy nh÷ng môc tiªu dµi h¹n ®Ó x¸c ®Þnh nhiÖn vô cho ®iÒu chØnh kinh tÕ. Trong thùc tÕ, ®Ó nÌn kinh tÕ ph¸t triÓn æn ®Þnh ®ßi hái nhµ n­íc ph¶i cã ®èi s¸ch toµn diÖn. H¬n n÷a, c¸c chñ thÓ ho¹t ®éng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng lu«n lu«n chÞu nhiÒu biÕn ®éng vµ rñi ro, hä cÇn ®­îc cung cÊp c¸c th«ng tin kÞp thêi vµ chÝnh x¸c.Trø¬c hÕt c¸c th«ng tin ®Çy ®ñ vµ chÝnh x¸c vµ sù thay ®æi cña c¸c chÝnh s¸ch cña nhµ n­íc ®­a ra ®Ó ®iÒu chØnh kinh tÕ. Thø n÷a lµ nh÷ng biÕn ®éng cña thÞ tr­êng vµ nhµ n­íc ë tÇm vÜ m« cã thÓ biÕt vµ dù ®o¸n ®­îc còng cÇn ph¶i th«ng b¸o kÞp thêi cho c¸c chñ thÓ kinh tÕ. V×, ®èi víi c¸c nhµ kinh doanh, ®iÒu ®ã sÏ gióp hä ®­a ra c¸c quyÕt ®Þnh kÞp thêi ®Ó chØ ®¹o s¶n xuÊt. Cßn ng­êi tiªu dïng, th«ng tin ®ã còng hä thu xÕp viÖc chi tiªu, mua s¾m hîp lý, ®Æc biÖt gióp hä l­êng tr­íc ®­îc nh÷ng nguy c¬ mÊt viÖc lµm ®Ó cã nh÷ng øng phã kÞp thêi, Nhµ n­íc, ngoµi viÖc thu nhËp th«ng tin cho c¸c chñ kinh tÕ biÕt vÒ ho¹t ®«ng kinh tÕ cña m×nh, còng cµn ph¶i n¾m ®­îc ý kiÕn cña cÊc nha kinh doanh vµ nguyÖn väng kinh tÕ cña nh©n d©n ®Ó ra c¸c quyÕt ®Þnh kÞp th¬i, §ã lµ c¸c quan hÖ kinh tÕ hµi hoµ, hîp lý, b¶o ®¶m cho nÒn kinh tÕ vËn ®éng ph¸t triÓn vµ æn ®Þnh. §Æc ®iÓm quan träng nhÊt trong qu¸ tr×nh tiÕn triÓn cña t­ tö¬ng kinh tÕ t­ s¶n vÒ ®iÒu chØnh kinh tÕ b¨ng nhµ n­íc hiÖn nay lµ sù phôc hå vµ t«n träng c¸c nguyªn t¾c tù ®iÒu tiÕt cña thi tr­êng, §ã lµ kÕt qu¶ kh«ng chØ do qu¸ tr×nh t­ duy logÝch mµ cßn do kinh nghiÖp thùc tiÔn ®au ®ín v× më réng th¸i qu¸ sù can thiÖp cña nhµ n­íc vao qu¸ tr×nh vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ, VÊn ®Ò ë ®©y kh«ng ph¶i lµ viÖc nhµ n­íc can thiÖp vµo nÒn kinh tÕ nhiÒu hay Ýt, t¨ng c­êng hay níi láng mµ lµ nhµ n­íc can thiÖp b»ng c¸c biÖn ph¸p trùc tiÕp th× cµng lµm sÊu ®i c¸c ®iÒu kiÖn cña t¸i s¶n xuÊt x· héi mµ khong mang l¹i hiÖu qu¶ tÝch cùc, ChÝnh v× vËy, c¸c lý thuyÕt hiÖn ®¹i vÌ ®iÒu chØnh kinh tÕ ngµy nay ®· t¹p trung h¼n vµo h­íng x¸c ®Þnh kÞp thêi c¸c m« h×nh ®iÒu chØnh kinh tÕ thÝcnh hîp vµ c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ cã hiÖu qu¶ kh¸c. 3. M« h×nh ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i 3.1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh hÑ thèng ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ s¶n 3.1.1. C¬ chÕ thi tr­êng trong chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i C¬ chÕ thi tr­êng lµ c¬ chÕ vËn ®éng cña nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸, nã ra dêi vµ ph¸t triÓn cïng nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸ trong lÞch sö. Nã ®· t¹o ra trong nÒn s¶n xuÊt x· héi nh÷ng h×nh thøc s¶n xuÊt, l­u th«ng hµng ho¸ ngµy mét hoµn thiÖn b»ng c¸ch ®µo th¶i, lo¹i bá nh÷ng h×nh thøc nçi thêi, yÕu kÐm, g¹n läc lùa chän vµ gi÷a l¹i nh÷ng h×nh thøc phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ ph©n c«ng lao ®éng x· héi . C¬ chÕ thÞ tr­êng lµ sù thÓ hiÖn cña quy luËt gi¸ trÞ lµ bÒ mÆt cña nÒn s¶n xuÊt x· héi . Quy luËt nµy ®­îc xem lµ trung t©m ®iÒu chØnh kinh tÕ v« h×nh nh­ng ®Çy quyÒn lùc vµ hiÖn thùc, trong ®ã gi¸ c¶ thÞ tr­êng ®­îc xem lµ c«ng cô ®iÒu chØnh kinh tÕ chñ yÕu cña c¬ chÕ hti tr­êng. Ho¹t ®éng cña c¬ chÕ thÞ truêng diÔn ra sau l­ng nh÷ng ng­êi s¶n xuÊt kinh doanh, song nã lai ®­a ra nh÷ng tÝn hiÖu trÖn thÞ tr­êng, lµm cho c¸c chñ thÓ kinh tÕ kÞp thêi ®­a ra nh÷ng gi¶i ph¸p ®Ó gi¶m bít chi phÝ s¶n xuÊt, n©ng cao ch¸t l­îng hoÆc thay ®æi mÉu m· vµ dÞch vô. Khi quy m« tÝch tô vµ tËp trung t­ b¶n trong mçi chñ thÓ ho¹t ®éng trªn thÞ tr­êng ®· ®¹t tíi mét møc ®é cao th× do nguyªn nh©n tù ph¸t cña c¬ chÕ thi tr­êng v× vËy mµ bæ sung vµo hÖ thèng ®iÒu chØnh t¸i s¶n xuÊt x· héi c¬ chÕ ®iÒu tiÕt ®èc quúªn t­ b¶n lµ mét kh¸ch quan do yªu cÇu cña nÒn s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa. 3.1.2.C¬ chÕ ®éc quyÒn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng t­ b¶n chñ nghÜa hiÖn ®¹i Ta biªt r»ng, khi qu¸ tr×nh tÝch tô vµ tËp trung t­ b¶n ®¹t tíi mét ®«é cao, th× së h÷u t­ b¶n vµ sö dông t­ b¶n t¸ch rêi nhau, t¹o ®iÒu kiÖn cho t­ b¶n tµi chÝnh ra ®êi vµ trë thµnh h×nh thøc phá biÕn trong nÒn kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa. §¼c tr­ng kÕt cÊu ®éc quyÒn cña t­ b¶n tµi chÝnh lµ tËp ®oµn kinh tÕ khæng lå th«ng qua chÕ ®ä tham dù t­ b¶n tµi chÝnh ®· cuèn hót ngµy cµng nhiÒu chñ thÓ kinh tÕ ho¹t ®éng riªng lÎ ë tÊt c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt vµo guång m¸y khèng chÕ cña m×nh. Nh­ vËy ®éc quyÒn t­ nh©n ®· thu hÑp vµ lµm gi¶m bít tÝnh biÖt lËp trong ho¹t ®éng cña c¸c chñ thÓ thÞ tr­êng, nh­ng l¹i lµm t¨ng thªm tÝnh ¸c liÖt vµ søc c¹nh tranh len cao h¬n vµ do ®ã g©y ra sù sôp ®« vì nÆng nÒ h¬n, nhanh chãng ®Èy nÒn kinh tÕ l©m vµo khñng ho¶ng c¬ cÊu vµ t×nh tr¹ng ph¸ s¶n cña c¸c tËp ®oµn lín. 3.1.3. M©u thuÉn trong ho¹t ®éng cña c¬ chÕ thÞ tr­êng, c¬ chÕ ®éc quyÒn lµ sù suÊt hiÖn hÖ thèng ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc T­ S¶n. Trong sù ®iÒu tiÕt kinh tÕ do cã sù ®iÒu tiÕt ®ång thêi cña hai c¬ chÕ : ®éc quyÒn vµ thÞ tr­êng ®· lµm cho qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa buéc ph¶i vËn ®éng d­íi sù khèng chÕ cña hai nguyªn t¾c tr¸i ng­îc nhau :tù do vµ ®éc ®o¸n. Mét mÆt ®éc quyÒn kh«ng ngõng bµnh tr­íng vµ më réng sù khèng chÕ c¶u m×nh ®íi víi tõng m¶ng réng cña thÞ tr­êng. MÆ kh¸c c¬ chÕ thäi tr­êng nh­ mét c¬ chÕ vËn ®éng tù nhiªn cuc¶ nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸, tù më ®­êng v­ît qua c¸c nguyªn t¾c cña ®éc quyÒn, thóc ®Èy nÒn s¶n xuÊt vËn ®éng thoe yªu cÇu cña c¸c quy luËt thÞ tr­êng. Sù xung ®ét vµ m©u thÉun ®ã kh«ng chØ lµm gi¶m hiÖu lùc ®iÒu chØnh cu¶ hai c¬ chÕ, mµ cßn lµm lu mê ®i nh÷ng dÊu hiÖu tÝch cùc cu¶ thÞ tr­ßng vµ lµm t¨ng thªm tÝnh gay go cña c¹nh tranh, ®Èy nÒn s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa vµo tr¹ng th¸i ph¸t triÓn mÊt c©n ®èi trÇm träng h¬n. Tr­íc thùc tr¹ng ®ã, sù can thiÖp cña nhµ n­íc vµo qu¸ trÞnh t¸i s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa lµ mét nhu cÇu kh¸ch quan nh»m kh«i phôc l¹i nh÷ng mÊt c©n ®èi, ®Æc biÖt lµ mÆt c©n ®èi cã tÝnh c¬ cÊu, ®Ó më ®­êng cho søc s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Nh­ng trªn gi¸c ®é tæng thÓ :kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi th× ®éc quyÒn t­ nh©n vµ nhµ n­íc t­ b¶n ®· hoµ nhËp vµo nhau t¹o thµnh mét khèi liªn kÕt chÆt chÏ.§ã lµ sù liªn kÕt søc m¹nh cña ®éc quyÒn víi søc m¹nh cña nhµ n­íc thµnh mét c¬ chÕ thèng nhÊt nh»m lµm giµu cho t­ b¶n ®éc quyÒn. Nh­ng do sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc chÞu ¸p lùc tõ nhiÒu phÝa, nhiÒu lùc l­îng s¶n xuÊt do ®ã nã ph¶i dung hoµ ®­îc lîi Ých cña mäi tÇng líp x· héi ®Ó b¶o ®¶m cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn trong ®iÒu kiÖn x· héi æn ®Þnh. 3.2. HÖ thèng ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i. HÖ thèng ®iÒu chØnh kinh tÕ lµ tæng thÓ cña nh÷ng thiÕt chÕ cña nhµ n­íc ®­îc tæ chøc chÆt chÏ víi hÖ thèng c«ng cô chÝnh s¸ch cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn chøc n¨ng ®iÒu chØnh ®èi víi sù vËn ®éng cña toµn bé nÒn kinh tÕ x· héi . Nã ®· hoµ nhËp mét c¸ch h÷u c¬ vµo c¬ chÐ t¸i s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa tån t¹i nh­ mét bé phËn thóc ®Èy kiÓm so¸t vµ qu¶n lý toµn bé qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi b¨ng nh÷ng c«ng cô :tiÒn tÖ, gi¸ c¶ kÕ ko¹ch, tµi chÝnh, tÝn dông, chøng kho¸n. 3.2.1NhiÖm vô cña hÖ thèng ®iÒu chØnh kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i Nh­ ®· biÕt, nhiÖm vô kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i lµ ®iÌu chØnh sù vËn ®éng cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa, thóc dÈy, ®iÒu tiÕt vµ qu¶n lý kinh tÕ x· héi. MÆt kh¸c do nÒn kinh tÕ dùa trªn c¬ së së h÷u t­ nh©n t­ b¶n chñ nghÜa vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt, nªn nhiÖm vô thóc ®©y nªn kinh tÕ cña nhµ n­íc lµ hç trîvµ kÝch thÝch khu vùc kinh tÕ t­ nh©n ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng cña m×nh vµo mét môc tiªu nhÊt ®Þnh, tøc lµ ph¶i cã h­íng dÉn kiÓm so¸t uèn n¾n b»ng c¶ c«ng cô kinh tÕ vµ ph¸p luËt, tøc lµ b»ng c¶ ­u ®·i vµ trõng ph¹t hay cßn gäi lµ ®iÒu chØnh kinh tÕ. Do ho¹t ®éng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng vµ c¬ chÕ thÞ tr­êng ®­îc chÊp nhËn nh­ m«t c¬ cÊu h÷u c¬ cña hÖ thèng ®iÓu chØnh kinh tÕ cña nhµ n­íc, nªn sù ®iÒu chØnh cña nhµ n­íc chØ cÇn tËp trung vµo nh÷ng kh©u chÝnh yÕu cã tÝnh quyÕt ®Þnh sù vËn ®éng cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt. Do ®ã ®iÒu chØnh cña nhµ n­íc chØ ®Æt c¸c chñ thÓ thÞ tr­êng tr­íc sù lùa chän chÝnh yÕu cßn nh÷ng lùa chän b×nh th­êng do hä tù s¸ng t¹o, t×m kiÕm vµ nã ®­îc thÞ tr­êng ph¸n xÐt 3.2.2 Bé m¸y ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i Ho¹t ®éng ®iÒu chØnh ®­îc thùc hiÖn b»ng nh÷ng tæ chøc hµnh ph¸p mµ nh÷ng tæ chøc nay ®­îc chia lµm hai lo¹i. Mét lµ : C¬ quan hµnh ph¸p cña chÝnh phñ, vöa lµm chøc n¨ng hµnh chÝnh võa lµm chøc n¨ng ®iÒu chØnh kinh tÕ ë tÇm tæng thÓ. Hai lµ: Nh÷ng c¬ quan ®iÒu chØnh kinh tÕ do luËt ®Þnh, chuyªn tr¸ch thanh tra, kiÓm so¸t, uèn n¾n hµnh vi kinh tÕ cña tÊt c¶ c¸c chñ thÓ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh theo luËt. Bé m¸y hµnh ph¸p ë c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn ®­îc tæ chøc d­íi hai h×nh thøc, c¸c c¬ quan ®iÒu hµnh qu¶n lý kinh tÕ truyÒn thèng vµ m×nh uan ®iÒu tiÕt kinh tÕ. T¹i Mü, c¸c bé phËn trong chÝnh phñ cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn qu¶n lý kinh tÕ lµ bé tµi chÝnh, y tÕ, gi¸o dôc vµ phuc lîi lao ®éng, th­¬ng m¹i, n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp, giao th«ng vËn t¶i, néi chÝnh, nhµ ë vµ ph¸t triÓn ®« thÞ. .vv. Trong kÕt cÊu bé m¸y hµnh ph¸p ë c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn, ng­êi ta cßn quan s¸t thÊy sù xuÊt hiÖn nhanh chãng cña c¸c c¬ quan ®iÒu tiÕt kinh tÕ. Kinh phÝ ho¹t ®éng cu¶ c¸c c¬ quan nµy do chÝnh phñ cung cÊp, nh­ng kiÓn so¸t viÖc sö dông kinh phÝ l¹i do quèc héi tiÕn hµnh. 3.2.3 HÖ thèng c¸c c«ng cô vµ gi¶i ph¸p ®iÒu tiÕt kinh tÕ cu¶ nhµ n­íc t­ s¶n hiªn ®¹i Khu vùc s¶n xuÊt thuéc së h÷u nhµ n­íc : Trªn gi¸c ®é kinh tÕ th× nã lµ ®èi t­îng diÒu chØnh kinh tÕ, nã thóc ®Èy sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ, nhµ n­íc cã thÓ h­íng ho¹t ®éng kinh tÕ vµo viÖc t¹o ra m«i tr­êng “kinh doanh thuËn lîi vµ c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn ®Ó thóc ®Èy qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi mµ kh«ng cÇn lîi nhuËn cao ho¹c kh«ng mang l¹i lîi nhuËn”. VÝ dô, nhµ n­íc sö dông nguån tµi chÝnh vµ c¸c ph­¬ng tiÖn ®Çu t­ vµ x©y dùng: ®­êng, cÇu, c¶ng, hÖ thèng th«ng tin liªn l¹c… nhµ n­íc cßn më réng hoÆc thu hÑp khu vùc s¶n xuÊt cña m×nh ®Ó n©ng ®ì vµ hç trî kinh doanh t­ nh©n, t¹o ra mét c¬ së æn ®Þnh h¬n cho sù ph¸t triÓn cña toµn bé nÒn kinh tÕ, ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c nghµnh dÞch vô quan träng, nh­ ®­¬ng s¾t, hµng kh«ng, bÕn c¶ng, truyÒn th«ng, nghiªn cøu khoa häc c«ng nghÖ. Nhµ n­íc ®Çu t­ c¶i t¹o kü thuËt vµ hiÖn ®¹i ho¸ c¸c xÝ nghiÖp cña m×nh ®Ó thóc ®Èy toµn bé nÒn kinh tÕ qu¸ lín ph¸t triÓn. B¶n th©n c¸c xÝ nghiÖp nhµ n­íc kh«ng lÊy lîi nhuËn lµm môc ®Ých mµ lµ sù c©n ®èi c¶ vÒ mÆt chÊt l­îng vµ sè l­îng. Tµi chÝnh nhµ n­íc, lµ mét ph­¬ng tiÖn vµ c«ng cô c¬ b¶n n»m trong tay nhµ n­íc, n¾m 30-40% thu nhËp quèc d©n th«ng qua chøc n¨ng t¹o nguån thu cho ng©n s¸ch vµ ph©n phèi l¹i thu nhËp quèc d©n, nhµ n­íc ®· t¸c ®éng vµo tÊt c¶ c¸c kh©u cña qua tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi. C«ng cô chñ yÕu cña tµi chÝnh lµ hÖ thèng thÕu vµ tµi trî nhµ n­íc. B»n c¸ch ®Þnh ra c¸c môc tiªu kh¸c nhau vµ ®Þnh ra c¸c kho¶n tµi trî chñ yÕu, nhµ n­íc cã thÓ ®iªu chØnh dùoc dong ®Çu t­ t­ b¶n, khoa häc –c«ng nghÖ, ®iÒu hoµ thu nhËp gi­a c¸c tÇng líp d©n c­…T¹i Mü, trong vßng 20 n¨m (1930-1970) ®Çu t­ cña nhµ n­íc chiÕm kho¶ng 30% GDP. T¹i Céng Hoµ Liªn Bang §øc tõ 1950-1976 ®Çu t­ cña chÝnh phñ trªn 20%GDP. TiÒn tÖ vµ tÝn dông, trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­¬ng hiÖn ®¹i, tiÒn tÖ –tÝn dông vµ hÖ thèng ng©n hµng lµ hÖ thÇn kinh cña nÒn kinh tÕ, chinh phñ c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÒn n¾nm gi÷ khèng chÕ c¸c ng©n hµng trung ­¬ng vµ hÖ thèng c¸c ng©n hµng lín, ®ång th­ßi ®äc quyÒn ph¸t hµnh tiÒn giÊy d· biÕn hÖ thèng nµy thµnh c¸c ph­¬ng tiÖn vµ céng cô ®Ó ®iÒu chØnh nÒn kinh tÕ. Nhµ n­íc chñ ®éng diÒu chØnh khèi l­îng tiÒn tÖ cÇn thiÕt trong l­u th«ng b»ng ba c«ng cô m¹nh :thay ®æi tû lÖ dù tr÷ ph¸p ®Þnh, tû lÖ triÕt khÊu vµ ho¹t ®éng thÞ tr­êng më. T¹i Mü, h¹n møc tiªng giöi dù tr÷ ph¸p ®Þnh do côc dù tr÷ liªn bang (Fed) ®iÒu chØnh, côc nµy quy ®Þnh c¸c kho¶n tiÒn giöi cña ng©n hµng thµnh viªn ph¶i ®­îc gi÷ l¹i tû lÖ nhÊt ®Þnh lµm tiÒn dù tr÷. N¨m 1975, Fed quy ®Þnh c¸c kho¶n tiÒn giöi cña ng©n hµng thµnh viªn tõ 2-10 triÖu ph¶i trÝch nép 10% tiÒn dù tr÷ ph¸p ®Þnh, 10-100 triªu USD th× nép 13%. Trong ho¹t ®éng thÞ tr­êng më, á thêi kú kinh tÕ tiªu ®iÒu vµ khi cÇn më réng tÝn dông, c¸c ng©n hµng trung ­¬ng, c¸c n­íc mua chøng kho¸n cã mÖnh gÝa vµ c¸c chøng chØ cã thÓ chuyÓn ®æi trªn thÞ tiÒn tÖ, cßn khi l¹m phat t¨ng lªn hoÆc cÇn th¾t chÆt tÝn dông, ng©n hang trung ­¬ng c¸c n­íc b¸n chøng kho¸n cã mÖnh gi¸ trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ ®Ó th¾t chÆt tÝn dông vµ ng¨n chÆn l¹m ph¸t. Gi¸ c¶, nhµ n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i ®· sö dông gi¸ c¶ nh­ mét c«ng cô chñ yÕu trong ®iÒu chØnh kinh tÕ. Trªn bÒ mÆt thÞ tr­êng, gi¸ c¶ liªn quan chÆt chÏ víi viÖc lµm vµ thu nhËp cña c¸c tÇng líp d©n c­, ®Çu thËp niªn 80 chÝnh phñ Ph¸p thi hµnh chÝnh s¸ch “®ång kÕt gi¸ c¶” triÓn khai “chÝnh s¸ch æn ®Þnh vËt gi¸ “, ®ång thêi quy ®Þnh møc l­¬ng tèi thiÓu ®Î æn ®Þnh thÞ tr­êng t¹o ®iÒu kiÖn cho s¶n xuÊt ph¸t triÓn. .vv.. KÕ ho¹ch ho¸ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­¬ng hiÖn ®¹i c¸c quan hÖ kÕ ho¹ch ho¸ lÊy quan hÖ thÞ tr­êng lµm ®èi t­îng ph¶n ¸nh, nh­ng c¸c qua hÖ thi tr­êng ®· ®­îc nhËn thøc, uèn n¾n cho phï hîp víi sù ph¸t triÓn lµnh m¹nh cña nÒn kinh tÕ. Trong qu¸ tr×nh ®iÒu tiÕt nhµ n­íc d· kh¾c phôc sù tr× trÖ do duy tr× nh÷ng tû lÖ c©n ®èi theo kÕ ho¹ch ®· lçi thêi vµ h¹n chÕ tÝnh tù ph¸t do c¸c lùc l­îng thÞ tr­êng t¸c ®éng. §Æc tr­ng cña ch­¬ng tr×nh vµ kÕ ho¹ch cña nhµ n­íc t­ b¶n lµ kh«ng mang tÝnh ph¸p lÖnh ®èi víi c¸c doanh nghiÖp, nhÊt lµ ®èi víi c¸c xÝ nghiÖp t­ nh©n. Nã ®· ®Þnh hø¬ng kinh doanh vµ n©ng ®ì, hç trî t­ b¶n t­ nh©n ….coi s¸ng kiÕn cña t­ nh©n lµ nguån lùc quan träng cña t¨ng tr­ëng kinh tÕ. C¸c c«ng cô hµnh ph¸p, lµ c¬ quan hµnh ph¸p tèi cao, nhµ n­íc t­ b¶n ra c¸c v¨n b¶n hµnh chÝnh ®Ó tæ chøc h­íng d·n thi hµnh ®¹o luËt kinh tÕ :LuËt ®Çu t­, luËt tæ chøc xÝ nghiÖp, luËt ph¸ s¶n, luËt kiªmr so¸t l­u th«ng tiÒn tÖ hµng ho¸ …Khi cÇn thiÕt nhµ n­íc ra s¾c lÖnh ®×nh chØ s¶n xuÊt, l­u th«ng, hay mét sè hµng ho¸ nµo ®ã, ®×nh chØ t¨ng gÝa ë mét sè mÆt hµng, ®×nh chØ t¨ng s¶n l­îng trong mét thêi gian x¸c ®Þnh …C¸c v¨n b¶n ph¸p lÖnh nhµ n­íc cïng víi bé m¸y tæ chøc thi hµnh thanh tra, gi¸m s¸t, xö lý t¹o thµnh mét hÖ thèng c«ng cô hµnh ph¸p m¹nh ®Î nhµ n­íc ®iÒu chØnh qu¸ tr×nh vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ theo môc tiªu ®Þnh trøoc cña m×nh. Nh­ng theo xu h­íng hiÖn ®¹i, nhµ n­íc Ýt sö dông c¸c biÖn ph¸p hµnh chÝnh cøng r¾n trong ®iÒu chØnh ho¹t ®éng kinh tÕ cña m×nh. C¸c c«ng cô kü thuËt. Cïng víi víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt, th× hÖ thèng m¸y mãc thu nhËp th«ng tin ph©n tÝch c¸c t×nh huèng, xö lý th«ng tin vµ truyÒn tin kinh tÕ, nhê hÖ thèng c«ng cô hiÖn ®¹i nµy mµ hiÖu qu¶ ®iÒu chØnh kinh tÕ cña nhµ n­íc t¨ng cao. Nã cho phÐp nhµ n­íc n¾m vµ xö lý c¸c t×nh huèng kinh tÕ kÞp thêi. Toµn bé c¸c c«ng cô ®iÒu tiÕt kinh tÕ trªn ®· t¹o thµnh mét kÕt cÊu h÷u c¬ trong hÖ thèng ®iÒu chØnh kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i. 3.3. M« h×nh thÓ chÕ trong hÖ thèng ®iÒu tiÕt kinh tÕ vµ nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i Khi nghiªn cøu sù ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn, ta thÊy trong hÖ thèng ®iÒu tiÕt ®ã th× m« h×nh thÓ chÕ cã nh÷ng ®Æc ®iÓm næi bËt sau : Thø nhÊt: h¹n chÕ sù quan liªu hãa cña nhµ n­íc ®· thÊm s©u vµo ®êi sèng kinh tÕ, gi¶m bít chøc n¨ng cña nhµ n­íc, thùc hiÖn “gi¶i quan liªu b¨ng c¸ch xem xÐt l¹i hÑ thèng luËt kinh tÕ, ®¬n gi¶n hãa c¸c ph¸p quy vµ x©y dùng nh÷ng ®¹o luËt míi thÝch hîp vµ c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc. Thø hai, x¸c ®Þnh l¹i trî cÊp cña nhµ n­íc. Quy ®Þnh vÒ møc trî cÊp hµng n¨m cña nhµ n­íc ®· t¹o ra nh÷ng nghµnh vµ nh÷ng xÝ nghiÖp chØ sèng nhê sù tµi trî cña nhµ n­íc d­íi h×nh thøc yªu ®·i vÒ thuÕ hoÆc chi tiªu trùc tiÕp cña nhµ n­íc. Trî ®­îc thùc hiÖn nh©n danh lîi Ých quèc gia nh­ng thùc tÕ th­êng lµ do t¸c ®éng cña c¸c thÕ lùc t­ b¶n. Thø ba : thùc hiÖn lµn sãng t­ nh©n hãa víi quy m« lín. §iÒu ®ã lµ do nhu cÇu cñng cè canh tranh cña nÒn kinh tÕ míi cña c¸c c­íc t­ b¶n. Do tæ chøc ®êi sèng kinh tÕ phï hîp víi quy luËt thÞ tr­êng lµ sù c¹nh tranh b×nh ®¼ng trªn thÞ tr­êng. Do tÝnh kh«ng hiÖu qu¶ cña khu vùc kinh doanh cña nhµ n­íc vÒ kinh tÕ kü thuËt vµ kinh tÕ x· héi cÇn ph¶i kh¾c phôc. Tuy nhiªn nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i kh«ng chñ tr­¬ng xãa bá khu vùc kinh tÕ nhµ n­íc mµ chØ ®iÒu chØnh, thu hÑp duy tr× doanh nghiÖp nhµ n­íc ë møc thÝch hîp ®Î thùc hiÖn c¸c ch¾c n¨ng kinh tÕ vÜ m«. Thø t­: më cöa thÞ tr­êng, níi láng sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc cã thÓ dÉn ®Õn sù h¹n chÕ cña c¹nh tranh thÞ tr­êng. Trong nÒn kinh tÕ cña c¸c tbcn ph¸t triÓn cã tíi 50% GNP kh«ng theo c¬ chÕ thi tr­êng hoÆc thÞ tr­êng chØ ®ãng vai trß côc bé. Thø n¨m : x¸c ®Þnh l¹i thø tù yªu tiªn trong chÝnh s¸ch kinh tÕ, h­íng chñ yÕu vµo sù t¨ng tr­ëng l©u dµi, tiÕn bé khoa häc kü thuËt, gi¶m chi tiªu ng©n s¸ch cho nhu cÇu x· héi, chèng l¹m ph¸t, gi¶m thÕu ®Î khuyÕn khÝch kinh doanh, khuyÕn khÝch hîp t¸c gi÷a kinh doanh t­ nh©n cßn c¹nh tranh víi nhau Thø s¸u : t¨ng c­êng sù phèi hîp t¸c kinh tÕ gi÷a c¸c n­íc trong lÜnh vùc cã tÇm quan träng ®èi víi æn ®Þnh t×nh h×nh kinh tÕ –x· héi. Chó träng nhiÒu h¬n viÖc thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch x· héi nh»m võa ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn s¶n xuÊt, võa duy tr× tÝnh æn ®Þnh chÝnh trÞ –x· héi. Thø b¶y : ®iÒu tiÕt thÞ tr­êng søc lao ®éng, c¸ch m¹ng khoa häc c«ng nghÖ ®· lµm thay ®æi c¬ cÊu lao ®éng, nhu cÇu vÒ lao ®éng khoa häc kü thuËt ngµy cµng t¨ng nhanh,. cßn nhu cÇu vÒ lao ®éng gi¶n ®¬n hoÆc lao ®éng cã kü n¨ng thÊp gi¶m xuèng, tû träng lao ®éng trong lÜnh vùc dÞch vô trong tæng sè lao ®éng t¨ng lªn (cã n­íc tíi trªn 70%), tû träng lao ®éng n«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp gi¶m xuèng. T×nh h×nh trªn ®ßi hái nhµ n­íc ph¶i ph¸t triÓn gi¸o dôc ®µo t¹o vµ ®µo t¹o l¹i, ®ång thêi ph¶i cã chÝnh s¸ch b¶o hiÓm thÊt nghiÖp. C¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng v­ît bËc, n©ng cao n¨ng suÊt vµ ®a d¹ng hãa s¶n phÈm dÉn ®Õn t¨ng gi¸ trÞ thÆng d­ t­¬ng ®èi vµ tû suÊt gi¸ trÞ thÆng d­ t¨ng nªn, ®iÒu ®ã biÓu hiÖn bãc lét t¨ng nªn. §êi sèng cña nguêi lao ®éng cã kü n¨ng t¨ng lµm cho sù ph©n sù ph©n cùc giµu nghÌo trong x· héi t­ s¶n hiÖn ®¹i nªn phøc t¹p h¬n, buéc nhµ n­íc t­ s¶n ph¶i ®iÒu tiÕt thu nhËp cña d©n c­, gi¶m nh­ng bÊt c«ng x· héi ®Ó ®¶m b¶o æn ®Þnh chÝnh trÞ –x· héi. 4.Nh÷ng thay ®æi trong sù ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i. §ã lµ ph­¬ng thøc ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc linh ho¹t, mÒm dÎo víi ph¹m vi réng h¬n.§ã lµ sù kÕt hîp ®iÒu tiÕt t×nh thÕ víi ®iÒu tiÕt dµi h¹n, c¸c c«ng cô vµ ph¹m vi ®iÒu tiÕt c¶u nhµ n­íc còng ®a d¹ng vµ cµng më réng h¬n §iÒu tiÕt b»ng ch­¬ng tr×nh vµ kÕ ho¹ch. ThÝ dô, chi ng©n s¸ch ®­îc thùc hiÖn theo c¸c ch­¬ng tr×nh kinh tÕ –x· héi trung h¹n vµ dµi h¹n, nh­ ch­ong tr×nh phôc håi kinh tÕ, ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn vµ øng dông tiÕn bé khoa häc vµ c«ng nghÖ, ch­¬ng tr×nh c¶i biÕn c¬ cÊu kinh tÕ, ch­¬ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng.Mçi ch­¬ng tr×nh dµi h¹n vµ trung h¹n ®­îc cô thÓ hãa thµnh c¸c kÕ ho¹ch nh»m gi¶i quyÕt nhiÖm vô kinh tÕ –x· héi nhÊt ®Þnh trong mét tµi khãa. Mçi ch­¬ng tr×nh cô thÓ ®­îc ph©n chia thµnh nhiÒu dù ¸n, nh÷ng dù ¸n nµy ®­îc nhµ n­íc ký kÕt víi c¸c doanh nghiÖp b»ng mét hîp vµ kÌm theo hîp ®ång lµ ®¬n ®Æt hµng cô thÓ cho nh÷ng lo¹i hµng hãa vµ dÞch vô nhÊt ®Þnh. §iÒu tiÕt c¬ cÊu kinh tÕ b»ng quan hÖ thÞ tr­êng th«ng qua hîp ®ång, ®ång thêi hç trî nh÷ng nghµnh truyÒn thèng cÇn ®­îc duy tr× vµ cña nh÷ng nghµnh mòi nhän víi c«ng nghÖ cao. §iÒu tiÕt tiÕn bé khoa häc vµ c«ng nghÖ b»ng t¨ng chi ng©n s¸ch cho nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn, t¨ng tµi trî cho nghiªn cøu vµ øng dông cña c¸c c«ng ty t­ nh©n, ®Ô xuÊt h­íng yªu tiªn nghiªn cøu khoa häc c«ng nghÖ hoÆc mua c«ng nghÖ n­íc ngoµi. §iÒu tiÕt m« hinh ph¸t triÓn s¶n xuÊt. Ph¸t triÓn s¶n xuÊt lµ sù sèng cßn cña c¸c n­íc nãi chung vµ c¸c n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i nãi riªng, qu¸ tr×nh ®ã ®· diÔn ra liªn tôc vµ lu«n cã sù thay ®æi ®Ó phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña con ng­êi, nh÷ng thµnh tùu cña khoa häc kü thuËt mang l¹i. Trong qu¸ tr×nh thay ®æi nµy c¸c n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i ®· : X©y dùng mét m« h×nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt tiÕt kiÖm ë tÇm vÜ m«. C¸ch m¹ng hãa s©u s¾c c¬ së v¹t chÊt kü thuËt c«ng nghÖ cña nÌn s¶n xuÊt, ®i vµo h×nh thµnh mét nÒn s¶n xuÊt cña c¶ vËt chÊt vµ phi vËt chÊt míi. VÒ nguyªn t¾c víi ®Æc tr­ng tiªu biÓu cña nã lµ tiÕt kiÖm ®Õn møc t«i ®a c¸c nguån cña c¶i, tµi nguyªn thiªn nhiªn m«i tr­êng ®Ò cao chÊt l­îngk hiÖu qu¶ vµ t«n träng nhaan c¸ch s¸ng t¹o cña con ng­êi, ®Ó gi¶i quyÕt c¸c cuéc khñng kho¶ng kinh tÕ, sù khan hiÕm vÒ tµi nguyªn vµ gi¸ c¶ cña chóng ta t¨ng lªn, tiÕt kiÖm lao ®éng vµ gi¶i quyÕt thÊt nghiÖp, c¶i t¹o chÊt l­îng cuéc sèng vµ ch¹y ®au vò trang. Do sù c¹nh tranh gay g¾t trªn thÞ tr­êng nhµ n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i muèn gi¶i quyÕt ®­îc nh÷ng nhiÖm vô cÊp b¸ch cña nÒn kinnh tÕ th× ph¶i : - §Èy m¹nh tù ®éng hãa tren c¬ së kü thuËt th«ng tin ®iÖn tö tÊt c¶ c¸c lÜnh v­c s¶n xuÊt, trao ®æi, ph©n phèi l­u th«ng vµ ®Èy m¹nh t­ nh©n hãa kinnh tÕ. - ChuyÓn nÒn kinh tÕ sang kiÓu t¸i s¶n xuÊt, tiÕt kiÖm c¸c nguån lùc (nguyªn liÖu, nhiªn liÖu, n¨ng l­¬ng, sö dông c¸c nguyªn liÖu thø cÊp, t¹o ra c¸c lo¹i vËt liÖu vµ n¨ng l­îng míi, khai th¸c tiÒm n¨ng s¸ng t¹o cña con. - Thùc hiÖn c¸c ch­¬ng tr×nh xh nhiÒu mÆt nh»m t¹o ra bÇu kh«ng khÝ x· héi æn ®Þnh v× sù ph¸t triÓn. - KhuyÕn khÝch sù s¸ng t¹o cña con ng­êi, ®©ud t­ ph¸t triÓn sù s¸ng t¹o cña con ng­êi, ®Èy m¹nh cho ®Çu t­ nghiªn cøu sù ph¸t triÓn khoa häc kü thuËt. Thùc tiÔn ®· cho thÊy r»ng nh÷ng nghµnh s¶n xuÊt ra ®êi trªn c¬ së nh÷ng thµnh tùu cña khoa häc kü thuËt ®· tiÕt kiÖm søc lao ®éng, ®Èy m¹nh sö dông lao ®éng cã tr×nh ®é cao. Hµm l­îng khoa häc kü thuËt ®· lµ mét môc tiªu ph¸t triÓn cña ngµnh n«ng nghiÖp, m¸y mãc hãa s¶n phÈm n«ng nghiÖp, ®Èy cao sù tiÕt kiÖm nh©n lùc. §«ng thêi víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc th× qu¸ tr×nh ph¸t triÓn qu¶n lý ®· ®­îc dùa chñ yÕu vµo kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña con ng­êi. C¸ch m¹ng hãa c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµ lao ®éng. Víi cuéc c¸ch m¹ng cña khoa häc vµ c«ng nghÖ th× ®èi t­îng lao ®éng vµ c«ng cô lao ®éng ®· thay ®æi mét c¸ch c¨n b¶n, nã ®· n»m trong mét hÖ thèng bèn kh©u ( c«ng cô, ®éng lùc truyÒn dÉn vµ ®iÒu khiÓn ). Kh©u ®iÒu khiÓn ra ®êi trªn c¬ së øng dông kü thuËt th«ng tin ®iÖn tö ®· c¸ch m¹ng hãa chøc n¨ng cña con ng­êi trong qu¸ tr×nh chÕ t¹o s¶n phÈm. Ng­êi c«ng nh©n ®· trë thµnh ng­êi tæ chøc vµ ®iÒu khiÓn sù vËn hµnh m¸y mãc theo tr­¬ng tr×nh ®Þnh tr­íc cña nã. Trong nh÷ng ngµnh nghÒ nguy hiÓm, ®éc h¹i, kü thuËt ng­êi m¸y ®· ®­îc ¸p dông réng r·i vµ lµm c¶ nh÷ng chøc n¨ng cña hÖ thÇn kinh vµ bé n·o. Con ng­êi trong guång m¸y s¶n xuÊt míi ph¶i ®­îc ®µo t¹o båi d­ìng, ®æi míi vµ n©ng cao kh«ng ngõng tr×nh ®é tri thøc vµ nghÒ nghiÖp vµ c¶ nhu cÇu ph¸t triÓn nh©n c¸ch s¸ng t¹o cña con ng­êi. MÆt kh¸c sù ph¸t triÓn cña nhu cÇu dÞch vô vµ hµng hãa v× sù ra ®êi cña “ t­ t­ëng lao ®éng” ®· trë thµnh cµi mèc míi ®¸nh dÊu con ®­êng ®i tíi nÒn kinh tÕ trÝ tuÖ. C¸ch m¹ng hãa trong kÕt cÊu cña t¸i s¶n xuÊt d­íi gãc ®é s¶n phÈm x· héi, ngµnh, khu vùc vïng ®Þa lý vµ tæ chøc s¶n xuÊt. Do nhu cÇu cña x· héi ngµy cµng t¨ng, ®Æc biÖt lµ viÖc tháa m·n chÊt l­îng ®êi sèng cao ®· ®Èy s¶n phÈm x· héi vµ sù thay ®æi cao, c¬ cÊu s¶n phÈm ph¸t triÓn theo h­íng lÜnh vùc s¶n xuÊt phi vËt chÊt, nh÷ng ngµnh phôc vô khu vùc c«ng nghiÖp vµ c¸c dÞch vô t­ vÊn chuyªn m«n, thiÕt kÕ, th«ng tin, kÕ to¸n lËp dù ¸n... . chiÕm ®Þa vÞ sè mét vÒ tèc ®é t¨ng tr­ëng. KÕt cÊu tæ chøc s¶n xuÊt ®· ®­îc ®iÒu chØnh theo h­íng kÕt hîp c¸c xÝ nghiÖp nhá, võa vµ lín theo tû lÖ phï hîp víi qui m« vµ kÕt cÊu cña nhu cÇu x· héi còng nh­ nh÷ng ®Æc ®iÓm kinh tÕ kü thuËt c«ng nghÖ cña c¸c ngµnh kinh tÕ. Ph©n bè ®Þa lý nÒn s¶n xuÊt còng thay ®æi theo h­íng ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa ë c¸c vïng l¹c hËu trong mçi n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn. Kh«ng gian kinh tÕ ®· më réng dÇn theo h­íng më réng lôc ®Þa ra biÓn ( NhËt B¶n), khai th¸c ®¹i d­¬ng ( hÇu hÕt c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn ), më ra x©y dùng nÒn s¶n xuÊt vò trô vµ khai th¸c vò trô ( Mü, NhËt B¶n, T©y ¢u ). §iÒu tiÕt thÞ tr­êng søc lao ®éng. ThÞ tr­êng søc lao ®éng lµ n¬i diÔn ra qu¸ tr×nh mua vµ b¸n søc lao ®éng, mét ®Æc ®iÓm c¨n b¶n cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng nh­ng do cã tÝnh ch©t t­ b¶n nªn nã ®· tiÒm Èn nh÷ng bÊt b×nh ®¼ng kinh tÕ râ rÖt, nã diÔn ra quyÕt liÖt trong mét n­íc t­ b¶n vµ gi÷a c¸c n­íc t­ b¶n, nã ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng ®iÒu chØnh cña c¸c nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i. Chñ thÓ ®iÒu tiÕt lµ c¸c c«ng ®oµn, c¸c doanh nghiÖp vµ nhµ n­íc. Sù ®iÒu tiÕt nµy ®· t¸c ®éng c¶ phÝa cung vµ phÝa cÇu søc lao ®éng, nã liªn qua ®Õn l­¬ng, thêi gian lao ®éng, quy t¾c thuª vµ th¶i nh©n lùc, nh÷ng h×nh thøc bï ®¾p tai biÕn trong lao ®éng. Gi¶i ®iÒu tiÕt cña sù ®iÒu tiÕt cña thÞ tr­êng lao ®éng còng cã nh÷ng c¨n b¶n thay ®æi Linh ho¹t hãa viÖc sö dông søc lao ®éng. Sè l­îng ng­êi lµm viÖc trong mét doanh nghiÖp kh«ng hoµn toµn cè ®Þnh vµ cã thÓ thay ®æi nhanh chãng tïy theo nhu cÇu chÕ t¹o s¶n phÈm. Ng­êi c«ng nh©n ph¶i cã kh¶ n¨ng ®¶m nhËn nh÷ng chøc n¨ng kh¸c nhau, ®µo t¹o l¹i nhanh vµ cã kinh nghiÖm chuyªn m«n. §éi ngò nh©n sù chia lµm hai nhãm. Nhãm 1 cã tr×nh ®é h¹t nh©n ®¶m ssù vËn hµnh cã hiÖu qu¶, doanhh nghiÖp thªu th­êng xuyªn theo nh÷ng ®iÒu kiÖn chÆt chÏ vµ gåm c¸c chuyen gia qu¶n lý, nh÷ng nhµ thiÕt kÕ, kü s­ vµ kü thuËt viªn, nh÷ng c«ng nh©n lµnh nghÒ vµ cã tr×nh ®é cao. Nhãm hai, nh÷ng ng­êi con l¹i ®­îc thªu theo thêi h¹n, th­êng xuyªn thay ®æi vÒ nghÒ nghiÖp caòng nh­ sè l­îng, tiÒn tr¶ cho nhãm nµy phô thuéc vµo cung cÇu vµ ®iÒu kiÖn sèng cÇn thiÕt cña hä. -C¸ thÓ hãa c¸c hîp ®ång gÝ biÓu ®­îc thùc hiÖn d­íi h×nh thøc theo hîp ®ång t¹i xÝ nghiÖp, hîp ®ång t¹m thêi, hîp ®ång theo ngµy hîp ®ång më. Chia nhá doanh nghiÖp tïy theo tÝnh chÊt kinnh tÕ kü thuËt vµ ph©n bè réng r·i vÒ mÆt l·nh thæ. Sö dông lao ®éng t¹i nhµ ngµy cµng ®­îc ¸p dông réng r·i, nhÊt lµ víi nh÷ng c«ng viÖc ph¶i sö lý m¸y tÝnh. Gi¶m bít phóc lîi x· héi vµ t¨ng tÝnh n¨ng ®éng cho ng­êi lao ®éng. §iÒu tiÕt hÖ thèng tÝn dông vµ t­ b¶n tµi chÝnh. Trong chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i hÖ thèng ng©n hµng ph¸t triÓn cao ®é cã vai trß v« cïng lín trong ®êi sèng kinh tÕ x· héi hiÖn ®¹i ®· ¶nh h­ëng tíi sù ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc. §Æc biÖt lµ ng©n hµng trung ­¬ng chiÕm vÞ trÝ ®Æc biÖt trong hÖ thèng nµy ®· ph¸t huy vai trß mét c«ng cô ®iÒu tiÕt vÜ m« nhanh nhËy cña nhµ n­íc. Tháa m·n nhu cÇu. Ngµy nay ë tÊt c¶ c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn nhÊt dï cßn cã nh÷ng ng­êi kh«ng cã cuéc sèng ®¶m b¶o b×nh th­êng cña c¸c n­íc nµy, song ph¶i thõa nhËn r»ng nhu cÇu thiÕt yÕu cæ ®iÓn (¨n mÆc, ë, y tÕ, ®i l¹i) ®· ®­îc tháa m·n v÷ng ch¾c ngay c¶ trong nh÷ng lóc cã chÊn ®éng kinh tÕ. Nhu cÇu cao h¬n ®· ®­îc ®Ò ra vµ ®­îc ¸p dông ngµy cµng phong phó, ®a d¹ng h¬n (nhu cÇu n©ng cao chÊt l­îng nghØ ng¬i, gi¶i trÝ vµ ph¸t triÓn nh©n c¸ch). §«ng thêi mét lo¹t nhu cÇu thø ba ®· xuÊt hiÖn, ®ã lµ nhu cÇu cã tÝnh céng ®ång x· héi, nhu cÇu ®¶m b¶o m«i tr­êng vµ chÊt l­îng cuéc sèng chung. H¹n chÕ tÝnh v« chÝnh phñ. Do tÝnh v« chÝnh phñ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ lÜnh vùc kh¸c nhau ®· dÉn ®Õn nh÷ng cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ, sù l¹m ph¸t gia t¨ng, sù thÊt nghiÖp vµ o nhiÔm m«i tr­êng. C¸c n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i ®· sö dông chÝnh s¸ch chu yÕu lµ tiÒn tÖ, tÝn dông ng©n s¸ch võa mÒm dÎo vµ mang tÝnh chÊ chØ dÉn ®Ó h¹n chÕ tÝnh v« chÝnh phñ. Nhµ n­íc t­ s¶n ®· chØ ra c¸c môc tiªu cÇn ®¹t, gi¶i thÝch vµ thuyÕt phôc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ thùc hiªn, nhµ nøoc kh«ng ra lÖnh thùc hiÖn c¸c môc tiªu mµ trao ­u ®·i ( vÝ dô: tµi chÝnh, thuÕ) cho nh÷ng thµnh phÇn kinh tÕ thùc hiªn ®­îc môc tiªu vµ trõng ph¹t nh÷ng thµnh phÇn nµo kh«ng ®¹t ®­îc môc tiªu. T¨ng c­êng phèi hîp chÝnh s¸ch kkinh tÕ qu«c tÕ. víi xu h­íng toµn cÇu hãa nÒn kinh tÕ, c¸c quan hÖ kinh tÕ ®· ®­îc ®Æt lªn hµng ®Çu, nhµ n­íc cña c¸c n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i ®· lËp ra c¸c khèi kinh tÕ khu vùc : hiÖp ®Þnh chung vÒ thuÕ quan vµ mËu dÞch, Quü tiÒn tÖ qu«c tÕ, ng©n hµng thÕ giíi, tæ chøc WTO... nhµ n­íc hiÖp th­¬ng hai bªn hoÆc nhiÒu bªn trong nhiÒu vÊn ®Ò, phèi hîp kinh tÕ chÝnh s¸ch kinh tÕ gi÷a c¸c n­íc, kip thêi lµm dÞu m©u thuÉn kinh tÕ gi÷a c¸c n­íc. Nh÷ng quan hÖ nµy bÞ rµng buéc bëi c¸c quy ®inh, c¸c nguyªn t¾c cña c¸c tæ chøc qu¶n lý kinh tÕ ë møc ®é nhÊt ®Þnh, chÞu sù can thiÖp vµ ®iÒu tiÕt chung cña c¸c n­íc. Do hßa b×nh æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn ®· trë thµnh xu thÕ chÝnh cña thêi ®¹i ngµy nay, mèi liªn hÖ vµ sù phô thuéc lÉn nhau gi÷a c¸c n­íc vµ c¸c khu vùc trªn thÕ giíi kh«ng ngõng t¨ng lªn. sè l­îng c¸c tæ chøc qu«c tÕ kh«ng ngõng t¨ng lªn, nã co ¶nh h­ëng s©u s¾c ®Õn quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ cña chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i. C¸c n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i ®· ph¶i ®iÒu chØnh nh÷ng quan hÖ nµy ®Ó chiÕm gi÷ vÞ trÝ khèng chÕ thÞ truêng thÕ giíi. HiÖn nay do sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ kinh tÕ cña c¸c khu vùc §«ng ©u, §«ng ¸, B¾c mü, t×nh h×nh kinh tÕ trªn thÕ giíi ®· ph¸t triÓn theo cu h­íng c©n b¨ng vµ æn ®Þnh. Cïng víi sù c¹nh tranh vµ c¸ch m¹ng cña khoa häc kÜ thuËt ®· ®Èy c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn vµo mét cuéc ch¹y ®ua míi, møc ®é phô thuéc vµo bªn ngoµi vµ phô thuéc lÉn nhau ngµy cµng cao. H¬n n÷a vÊn ®Ò næi cém cña toµn thÕ gií hiÖn nay lµ “vÊn ®Ò vÒ m«i trõong” vµ “ kh«ng gian kinh tÕ hßa b×nh vµ æn ®Þnh” c¸c n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i ®· cã khuynh h­íng phèi hîp chiÕn l­îc cïng nhau gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ó cu¶ m«i tr­êng vµ kinh tÕ. C¸c quy ­íc vÒ m«i tr­ßng ®· lµm cho cho sù ph¸t triÓn vÒ kinh tÕ cña c¸c n­íc ph¶i chÞu sù h¹n chÕ nhÊt ®Þnh. Nh­ vËy c¹nh tranh vÇ hîp t¸c lµ khuynh h­íng gi÷a c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn, khi mµ sù ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt –c«ng nghÖ ®­îc ®Æt nªn hµng ®Çu th× viÖc trao ®æi s¶n phÈm hµm l­îng chÕ biÕn cvµ khoa häc cao lµ yªu tiªn hµng ®Çu trong sù ®iÒu tiÕt t­ s¶n, ®Çu t­ trùc tiÕp ®Èy m¹nh nh­ mét c«ng cô lao ®éng quèc tÕ, quan hÖ tµi chÝnh tiÒn tÖ quèc tÕ trë thµnh métn h×nh th¸i quan hÖ kinh tÕ g¾n chÆt víi c¸c quan hÖ néi nh­ mét tæng thÓ hîp t¸c vµ c¹nh tranhh khoa häc c«ng nghÖ. Nh÷ng quan hÖ song ph­¬ng vµ ®a ph­¬ng vµ ®a ph­¬ng cã chiÒu h­íng ph¸t triÓn s«ng song víi c¸c quan hÖ toµn cÇu. Song song víi nh÷ng quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ th× nh­Ïng quan hÖ vÒ chÝnh trÞ qu©n sù còng ®ang lµ mét môc tiªu quan träng cña c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn, víi t×nh h×nh chÝnh trÞ kinh tÕ ®ang bÊt æn ®Þnh, sù xuÊt hiÖn cña nh÷ng tæ chøcc khñng bè, cïng víi nã lµ sù tranh ®ua vò trang th× nh÷ng ho¹t ®éng qu©n sù ®· trë thµnh quèc tÕ ho¸ qu©n sù. CÊc n­íc t­ s¶n ®· ®¶y cao hîp t¸c vÒ qu©n sù, ®Èy m¹nh sù ph¸t triÓn c¶u c¸c tæ chøc c«ng nghiÖp qu©n sù, ®odngf thêi g¾n ch¾t nã víi ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc ®éc quyÒn s¶n xuÊt d©n dông, ®a d¹ng ho¸ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt h­íng vµo khu vùc s¶n xuÊt d©n s­. Mét chñ thÓ kh¸c cña nÒn kinh tÕ cÇn ph¶i cã sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc ®ã lµ c¸c tæ chøc t­ nh©n. Nã ph¸t triÓn m¹nh, quy m« cña chungs lín h¬n tr­íc rÊt nhiÒu, ho¹t ®éng kinh doanh cña chóng ®· v­ît qua giíi h¹n cña nghµnh nghÒ quèc gia, phæ biÕn thµnh c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia. C¸c tæ chøc xuyªn quèc gia ngµy cµng ph¸t triÓn vµ cã ¶nh h­ëng chi phèi c¸c quan hÖ kinh tÕ, chÝnh trÞ quèc tÕ vµ nh÷ng ho¹t ®éng kinh tÕ cña c¸c quèc gia. Theo sè liÖu ch­a ®Çy ®ñ hiÖn nay cã khoang 200 c«ng ty kiÓu nµy víi 33 triÖu lao ®äng lµm thªu, kiÓm so¸t 40%s¶n l­îng c«ng nghiÖp thÕ giíi t­ b¶n, 60% ngo¹i th­¬ng. Khi sù ph¸t triÓn cña c¸c tæ chøc t­ nh©n lµ sù ph¸t triÓn c¶u c¸c tæ chøc xuyªn quècc gia, nã lu«n cµn sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc th× qu¸ trinh ph¸t triÓn cña lao ®éng x· héi còng lµ mét vÊn ®Ì quan träng cÇn cã sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc t­ s¶n –c¸c n­íc t­ s¶n nãi riªng vµ toµn thÕ giíi nãi chung ph¶i tæ chøc ph©n lao ®éng quèc tÕ, h×nh thnµh lùc l­îng s¶n xuÊt quèc tÕ vµ quan hÖ s¶n xuÊt quèc tÕ. Theo xu h­íng cña khoa häc kü thuËt hiÖn ®¹i th× c¸c t­ b¶n hiÖn ®¹i ®· ra søc chiÕm lÜnh nh÷ng vÞ trÝ then chèt, nh÷ng kh©u quyÕt ®Þnh trong qu¸ trinh s¶n xuÊt cña c¶i vËt chÊt (phi vËt chÊt vµ vËt chÊt ) ®­a vµo c¸c lîi thÕ cña n­íc m×nh. §a d¹ng ho¸ vµ ®a ph­¬ng ho¸ ®­îc ¸p dông phæ biÕn ®Ó n©ng cao tr×nh ®ä chuyªn m«n ho¸ vµ hîp t¸c ho¸. Trong quan hÖ víi ccs n­íc kÐm ph¸t triÓn, c¸c n­íc t­ b¶n chñ nghÜa ®ang chuyÓn tõ chÝnh s¸ch t­íc ®o¹t c­îp bãc, kiÒm chÕ c¸c n­íc nµy trong vïng l¹c hËu sdang chÝnh s¸ch thøc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa phô thuéc ë c¸c n­íc nµy, t¹o ra ë c¸c nµy mét thÞ tr­êng réng lín, mét hÖ thèng c«ng nghiÖp phô thuéc mét m«i tr­êng kinh doanh cho hä. Nh­ vËy lµ nh÷ng thay ®æi trong qu¸ tr×nh ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ c¶u c¸c n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i ®· h­ígn vµo sù ®iÒu tiÕt g¾n liÒn víi yªu cÇu míi cña qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸ kinh tÕ. Sù ph¸t triÓn cña c¸c h×nh thøc, biÖn ph¸p ®éc quyÒn nhµ n­íc quèc tÕ t­ng b­íc phï hîp víi yªu cÇu ph¸t triÓn c¶u t­ b¶n ®éc quyÒn xuyªn quècc gia vµ c¸c quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ míi. ViÖc ®iÒu tiÕt ®éc quyÒn nhµ n­íc quèc tÕ sÏ tiÕn ®Õn mét b­íc phñ ®Þnh cao h¬n dùa trªn nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n c¶u tæ chøc kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n, thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn míi cña thÞ tr­êng do tiÕn bé míi cña khoa häc –c«ng nghÖ vµ tr×nh ®ä quèc tÕ ho¸ s¶n xuÊt mang l¹i vµ sù t¨ng c­ßng cña c¬ chÕ thÞ tr­êng. 5.Sù ¸p dông vµo ViÖt Nam. Sù nghhiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ noi chung lµ viªcj thùc hµnh ®­êng nèi chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc näi riªng ë n­íc ta ph¶i ®Æt träng côc diÖn chung cña thÐ giíi, ®Ó nhËn thøc mét c¸ch chÝnh x¸c ®©u lµ thêi c¬, ®©u lµ th¸ch thøc. Cuéc c¸ch m¹ng cña khoa häc c«ng nghÖ ®· mang tíi nh÷ng ®¶o lén lín lao trong c¬ së vËt ch©t – kü thu©t vµ kiÕn tróc th­îng tÇng trong thÓ chÕ kinh tÕ x· héi, trong t­ duy kinh tÕ vµ chÝnh trÞ, sù biÕn ®æi nµy ®· diÔn ra s©u s¾c trong mäi lÜnh vùc cña ®êi vµ nã ®· dÇn kh¼ng ®Þnh -®ã lµ søc m¹nh c¶u thêi ®¹i. Søc m¹nh nµy chÝnh lµ thêi c¬ nÕu nh­ mét nÒn kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn biÕt ®i ®óng h­íng vµ ph¸t triÓn nã. Nh­ng søc m¹nh cña thêi ®¹i còng cã thÓ trë thµnh c¬n b·o tè vïi dËp th¶m h¹i nh÷ng c¸i g× ®i ng­îc l¹i hoÆc tù t¸ch m×nh khái xu h­íng chung cña nÒn kinh tÕ khoa häc kü thuËt hiÖn nay. Víi xu thÕ ®èi tho¹i vµ hîp t¸c, trong côc diÖn võa hîp t¸c vµ ®Êu tranh, ®Êu tranh ®Ó hîp t¸c, chóng ta ph¶i b×nh th­êng ho¸ mäi mèi quan hÖvíi c¸c n­íc tr­íc kia lµ thï ®Þch, më réng thuËn cho viÖc “du nhËp” chñ nghÜa t­ b¶n tõ bªn ngoµi, tõ c¸c n­íc ph¸t triÓn. N­íc ta n»m ngµy gi÷a c¸c n­íc ph¸t triÓn n¨ng ®éng nhÊt cña thÕ giíi ngµy nay lµ vïng vµnh ®ai cña Th¸i B×nh D­¬ng, v× vËy nhµ n­íc ph¶i cã nh÷ng chÝnh s¸ch hîp t¸c khu vùc ®óng ®¾n cïng víi chÝnh s¸ch quèc tÕ mÒm dÎo ®Î thu hót nguån ®Çu t­ ng­íc ngoµi. §Ó thùc hiÖn sù hoµ nh¹p chóng ta ph¶i ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, thiÕt lËp nhiÒu mèi quan hÖ kinh tÕ víi bªn ngoµi ®ång thêi lµ sù thócc ®Èy khoa häc c«ng nghÖ, ®Ó tho¸t khái mét nÒn kinh tÕ chñ yÕu lµ tù nhiªn, tù cung tù cÊp hiÖn vËt.Ngoµi ra chóng ta ph¶i chuÈn bÞ sù ph¸t triÓn kinh tÕ kÕt hîp víi quèc phßng, n­íc ta lµ mét n­íc X· héi chñ nghÜa lu«n cã c¸c thÕ lùc thï ®Þnh. §Ó hoµ nhËp nÒn kinh tÕ toµn cÇu ho¸ chóng ta ph¶i x©y dùng vµ ph¸t triÓn mét thÞ tr­êng v¨n minh. Chóng ta ph¶i x©y dùng mét nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nh÷ng thµnh phÇn ®Þnh h­íng X· héi chñ nghÜa. QuyÒn lùc thÞ tr­êng h¹n chÕ ®­îc tèi ®a quyÒn hµnh quan niÖm vµ ho¹t ®éng trong khu«n khæ ph¸p luËt ®ùoc con ®­¬ng chÝnh trÞ thiÕt lËp vµ b¶o vÖ. Chóng ta thùc hiÖn qu¸ tr×nh chuyÓn dÇn mét nÒn kinh tÕ n«ng nghiÖp sang mét nÒn kinh tÕ c«ng nghiÖp ph¶i ph¸t triÓn sù ph©n c«ng x· héi trong n«ng nghiÖp, ph¶i cã sù chuyªn m«n ho¸ nh÷ng ng­êi s¶n xuÊt c¸ thÓ, riªng lÎ. Nhµ n­íc ®· can thiÖp vµ ®iÒu tiÕt kinh tÕ, sö dông nh÷ng ®ßn bÈy kinh tÕ ®Ó h¹n chÕ tÝnh tù ph¸t cña thÞ tr­êng. Ph¸t triÓn kinh tÕ theo quy luËt kinh tÕ thÞ tr­êng nh­ng khong xem th­êng va ®iÒu chØnh khuynh h­íng thÞ tr­êng ho¸ mét c¸ch phiÕn diÖn. Ph¸t huy m¹nh mÏ tiªm n¨ng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. T­ duy kinh tÕ míi ®· chØ ra r»ng nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng t­ b¶n chñ nghÜa hiÖn ®¹i së dÜ ®­îc coi lµ hiÖn ®¹i v× dùa trªn tr×nh ®é lùc l­îng s¶n xuÊt hiÖn ®¹i. Trong nh÷ng n¨m ®æi míi, nh­ theo Lenin nãi.: Bµi häc cña qu¸ khø lµ chóng ta ®· kh«ng biÕt “chóng ta lµ ai” do ®ã chóng ta ®· kh«ng ph¸t huy ®­îc mäi tiÒm n¨ng kinh tÕ n¨m trong c¸c thµnh phÇn kinh tÕ phi c«ng h÷u ho¸, nh­ng còng r¬i vµo t×nh thÕ toµn d©n ho¸ kh«ng ph¸t huy ®uîc mäi tiÒm n¨ng vèn cã cña nã. V× vËy mµ víi xu h­íng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hiÖn ®¹i chóng ta ®· thõa nhËn nÌn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, nhê ®ã mµ ph¸t triÓn sùh ph©n c«ng vµ chuyªn m«n h¸ s¶n xuÊt. Tøc lµ trªn quan ®iÓm v× kîi Ých ph¸t triÓn m¹nh mÏ lùc l­îng s¶n xuÊt, ®Èy m¹nh c¹nh tranh vµ t¹o ra tû suÊt hµng ho¸ vµ sè l­îng hµng ho¸ ngµy cµng nhiÒu. Nh­ vËy th× thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n cã vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng trong ®iÒu kiÖn n­íc ta hiÖn nay. Nh­ng chÝnh sù vËn ®äng cña nÒn kinh tÕ t­ nh©n cã thÓ dÉn ®Õn qua hÖ t­ b¶n chñ nghÜa vµ dÉn ®Ðn xu h­íng thùc hµnh chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc. Nh­ng chÝnh hinh thøc t­ b¶n t­ nh©n kÕt hîp víi kinh tÕ quèc doanh ®· dÉn ®Õn mét vÞ trÝ quan träng kinh tÕ t­ nhan, nhµ n­íc ta c©ndf ®Õn cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch vµ hç trî cho nÌn kinh tÕ t­ nh©n ph¸t triÓn, ®ång thêi ng¨n chÆn ®ù¬c sù kh«ng lµnh m¹nh cña nÒn kinh tÕ t­ nh©n. BiÕt häc tËp chñ nghÜa t­ b¶n. Chñ nghÜa t­ b¶n lµ mét giai ®o¹n lÞch sö qua träng trong sù ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng­ßi, suy cho ®Õn cïng lµ thµnh tùu cña nh©n lo¹i kh«ng cã chñ nghÜa t­ b¶n th× kh«ng cã chñ nghÜa x· héi. ChÝnh chñ nghÜa t­ b¶n vµ viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng m©u thuÉn cùc kú gay g¾t Êy lµm nÈy sinh nh÷ng ý t­ëng vÒ chñ nghÜa x· héi. Nh÷ng thµnh tùu t­ duy kinh tÕ míi cña chñ nghÜa t­ b¶n khi ¸p dông mét c¸ch ®óng sÏ t¹o nªn mét sù thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ ®èi víi c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn, vµ nhÊt lµ ®èi víi ta, ®Ó qu¸ ®é nen chñ nghÜa x· héi cÇn ph¶i ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸, ph¸t triÓn mËu dÞch ®èi ngoai tranh thñ vèn cña n­íc ngoµi, thu hót kü thuËt tiªn tiÕn, kinh nghiÖp qu¶n lý khoa häc, thu hót cao chuyªn gia, nh©n tµi, sö dông mét sè quan ®iÓm m« h×nh vµ phong phó ttrong lý lu¹n kinh tÕ vÉn d­îc coi lµ chñ nghÜa t­ b¶n. Lý luËn vÒ chñ nghÜa t­ b¶n nhµ n­íc cña Lªnin còng chÝnh lµ mét biÓu hiÖn sinh cña sù cÇn thiÕt ph¶i häc chñ nghÜa t­ b¶n. CÇn ph¶i qu¸n triÖt trong thùc tiÔn luËn ®iÓm cña Lªnin r»ng kh«ng thÓ dung mét thø chñ nghÜa x· héi nµo kh¸c h¬n lµ chñ nghÜa x· héi dùng trªn c¬ së tÊt c¶ nh÷ng bµi häc mµ nÒn v¨n minh lín cña chñ nghÜa t­ b¶n ®· thu ®­îc. X¸c ®Þnh b­íc ®i hiªnh thùc cã hiÖu qu¶. Tõ t­ duy kinh tÕ vµ thùc tiÔn ®· cho thÊy r»ng ph¶i xuÊt ph¸t tõ xu h­ãng kinh tÕ kh¸ch quan lµ sù ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ míi trong mét nÒn s¶n xuÊt ngµy cµng quèc tÕ ho¸, trong mét nÒn kinh tÕ hµng ho¸ ®ang toµn cÇu ho¸ tõ tÝnh phô thuéc lÉn nhau gi÷a c¸c nÒn kinh tÕ cña c¸c quèc gia ngµy cµng chÆt chÏ. Tõ thùc lùc xuÊt ph¸t cña m×nh kÓ c¶ c¸i thÕ trong bµn c©n chÝnh trÞ – kinh tÕ thÕ giíi. Yªu cÇu ph¶i ®¹t tíi lµ ph¶i lµm sao t×m ra ®­îc chç ®øng cña m×nh trong trµo l­u ph¸t triÓn kinh tÕ thÓ giíi. KÕt luËn Q ua viÖc nghiªn cøu qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña chñ nghÜa t­ b¶n vµ nh÷ng ®Æc tr­ng kinh tÕ míi nhÊt cña chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i, chóng ta cã thÓ kÕt luËn r»ng :chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i vÒ b¶n chÊt lµ chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn nhµ n­íc, lµ giai ®o¹n míi –giai ®o¹n cao trong lÞch sö ph¸t triÓn cña nã. D­ãi t¸c ®éng cña lùc l­îng s¶n xuÊt hiÖn ®¹i, nhµ n­íc kÕt hîp th­êng xuyªn h¬n víi t­ b¶n ®éc quyÒn thµnh bé m¸y thèng nhÊt ®iÒu tiÕt kinh tÕ x· héi. B»ng mét hÖ thèng c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ, chÝnh trÞ, luËt ph¸p, nhµ n­íc can thiÖp vµo mäi nghµnh kinh tÕ, mäi lÜnh vùc t¸i s¶n xuÊt x· héi, mäi ho¹t ®éng kinh tÕ trong vµ ngoµi n­íc. §iÒu hµnh toµn bé ®êi sèng kinh tÕ x· héi, nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i can thiÖp, ®iÒu tiÕt toµn bé ®ê sèng x· héi nh»m thÝch øng víi yªu cÇu x· héi ho¸ cao ®é cña søc s¶n xuÊt, thóc ®Èy søc s¶n xuÊt ph¸t triÓn, b¶o ®¶m æn dÞnh t×nh h×nh kinh tÕ x· héi, duy tr× chñ nghÜa t­ b¶n, chøc n¨ng giai cÊp vµ chøc x· héi cña nhµ n­íc kÕt hîp chÆt chÏ h¬n, nhµ n­íc ngµy cµn th«ng qua chøc n¨ng x· héi ®Ó duy tr× chøc n¨ng giai cÊp.Nhµ n­íc ®· thùc hiªn linh ho¹t chÝnh s¸ch ®iÒu tiÕt t¹o ®iÒu kiÖn cho sù c¶i t¹o nªn s¶n xuÊt dùa trªn viÖc øng dông nh÷ng biÖn ph¸p ¶nh h­ëng tíi sù thay ®æi m« h×nh ph¸t triÓn, lu«n t×m kiÕm nh­ng biÖn ph¸p lµm dÞu sù mÊt c©n ®èi mang tÝnh tµn ph¸ cña nÒn kinh tÕ vµ nh÷ng bÊt b×nh ®¼ng x· héi cã nguy c¬ dÉn ®Õn c¸c chÊn ®éng kinh tÕ –x· héi khã luêng. MÆc dï mang b¶n chÊt cña chñ nghÜa t­ b¶n nh­ng nhµ n­íc t­ s¶n ®· dùa vµo nh÷ng møc ®é phï hîp t­¬ng quan c¸c lùc l­îng x· héi ®­¬ng thêi. §Ó ®¹t ®­îc nh÷ng giíi h¹n vÒ tù do, b×nh ®¼ng, b¸c ¸i, d©n chñ vµ nh©n quyÒn. §©y chÝnh lµ thµnh qu¶ cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña x· héi t­ s¶n. Nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i ®· cã nh÷ng chÝnh s¸ch vµ chiÕn lù¬c t¹o ra sù c©n b»ng gi÷a c¸c lîi Ých víi giai cÊp quyÒn víi c¸c tËp ®oµn kh¸c nhau, còng nh­ lîi Ých cña toµn x· héi. Nh÷ng quyÒn cña ng­êi lao ®éng, cña c«ng d©n vÌ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ ®­îc kh¼ng ®Þnh b¨ng luËt ph¸p, nã lµ c«ng cô míi, m¹nh mÏ trong cuéc ®Êu tranh v× sù cñng cè vµ ph¸t triÓn c¸c quyÒn nµy. V× lîi Ých cña ng­êi lao ®éng, cña c«ng d©n, lµm dÞu bít nh÷ng m©u thuÉn giai cÊp. MÆt kh¸c, ®øng tr­íc sù ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt, nhµ n­íc còng ®· cã nhiÒu thay ®ái trong sù ®iÒu tiÕt kinh tÕ t­ nh©n, tÝn dông –ng©n hµng vµ ph¸t triÓn c«ng ty xuyªn quèc gia. C¸c quan hÖ kinh tÕ ®Òu trªn nguyªn t¾c t«n träng, b×nh ®¼ng, hoµ b×nh cïng cã lîi. Trªn ®©y lµ tÊt c¶ nh÷ng g× t«i t×m tßi, nghiªn cøu, ph©n tÝch vÒ “Sù ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ s¶n hiÖn ®¹i”. Do sù hiÓu biÕt cßn h¹n chÕ nªn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu vµ cã thÓ lµ sù sai lÇm. V× vËy kÝnh mong Th©y-C« gi¸o vµ c¸c b¹n ®Ó bµi viÕt cña t«i ®­îc hoµn chØnh h¬n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n. Tµi liÖu tham kh¶o Chñ nghÜa t­ b¶n ngµy nay :Tù ®iÒu chØnh kinh tÕ T¸c gi¶ :§ç Léc DiÖp-viÖn khoa häc x· héi ViÖt Nam, NXB Khoa häc x· héi, Hµ Néi 1993 Gi¸o tr×nh kinh tÕ häc chÝnh trÞ Mac-Lªnin _NXB ChÝnh trÞ Quèc gia 1999 Harry Shut Chñ nghÜa t­ b¶n nh÷ng bÊt æn tiÒm tµng Häc viÖn chÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh : TËp bµi gi¶ng vÒ chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i Lªnin Chñ nghÜa ®Õ quèc –giai ®o¹n tét cïng cña chñ nghÜa t­ b¶n NXB TiÕn Bé Mac-co-va 1980 tËp 27 6.ViÖn kinh tÕ thÕ giíi Ngyuªn V¨n Sang (chñ biªn ) Chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i _NXB ChÝnh trÞ quèc gia _Hµ Néi _1995 tËp 2 Môc Lôc Lêi më ®Çu 3 Ch­¬ng 1 Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña chñ nghÜa t­ b¶n 4 1.Chñ nghÜa t­ b¶n 4 2.Chñ nghÜa ®Õ quèc 4 2.1.Chñ nghÜa ®Õ quèc lµ Chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn 5 2.1.1. Sù h×nh thµnh cña Chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn 5 2.1.2. §Æc ®iÓm kinh tÕ c¬ b¶n cña Chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn 5 2.2. Chñ nghÜa t­ b¶n lµ chñ nghÜa ¨n b¸m hay thèi n¸t 6 2.3.Chñ nghÜa ®Õ quèc lµ chñ nghÜa t­ b¶n gi·y chÕt 7 3. Chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn nhµ n­íc 7 3.1. Qu¸ tr×nh chuyÓn biÕn Chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn thµnh chñ nghÜa ®éc quyÒn nhµ n­íc 7 3.2.§Æc ®iÓm kinh tÕ cña Chñ nghÜa t­ b¶n ®éc quyÒn nhµ n­íc 8 4. Chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i 9 Ch­¬ng 2 Sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i 11 1.C¬ së thùc tiÔn cña ®iÒu chØnh kinh tÕ cña nhµ n­íc t­ b¶n hiÖn ®¹i 11 1.1Nh÷ng chØ tiªu vÒ l­îng thÓ hiÖn vµi trß ngµy c¨ng t¨ng cña nhµ n­íc ®èi víi qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt T­ b¶n chñ nghÜa 11 1.2 Nh÷ng chi tiªu chÊt l­îng ph¶n ¸nh ®iÒu chØnh kinh tÕ c¶u nhµ n­íc ngµy cµng trë thµnh nh©n tè quyÕt ®Þnh ®èi víi qóa tr×nh t¸i s¶n xuÊt T­ b¶n chñ nghÜa 11 1.3. Nh÷ng nguyªn nh©n kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi dÉn ®Õn t¨ng c­êng vai trß kinh tÕ cña nhµ n­íc T­ s¶n 12 2.C¬ së lý luËn 13 2.1.Quan ®iÓm Maxit vÒ vai trß cña nhµ n­íc trong Chñ nghÜa t­ b¶n 13 2.2.Quan ®iÓm T­ s¶n vÒ vai trß kinh tÕ cña nhµ n­íc trong Chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i 13 3.M« h×nh ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i 15 3.1.Qu¸ tr×nh h×nh thµnh hÑ thèng ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc T­ s¶n ho¹t ®éng 15 3.1.1.C¬ chÕ thÞ tr­êng cña Chñ nghÜa t­ b¶n hiÖn ®¹i 15 3.1.2.C¬ chÕ déc quyÒn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng T­ b¶n chñ nghÜa hiÖn ®¹i 16 3.1.3. M©u thuÉn trong ho¹t ®éng cña c¬ chÕ thÞ tr­êng, c¬ chÕ ®éc quyÒn lµ sù xuÊt hiÖn hÖ thèng ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc T­ s¶n 16 3.2.HÖ thèng ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i 17 3.2.1.NhiÖm vô cña hÖ thèng ®iÒu chØnh kinh tÕ cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i 17 3.2.2.Bé m¸y ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i 17 3.2.3.HÖ thèng c¸c c«ng cô vµ gi¶i ph¸p ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i 17 3.3. M« h×nh thÓ chÕ trong hÖ thèng ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i 19 4. Nh÷ng thay ®æi trong sù ®iÒu tiÕt kinh tÕ cña nhµ n­íc T­ s¶n hiÖn ®¹i 20 5.Sù ¸p dông vµo ViÖt Nam 25 KÕt luËn 27 Tµi liÖu tham kh¶o 28

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docSự điều tiết kinh tế của nhà nước tư sản hiện đại.Doc
Luận văn liên quan