Vai trò của lợi nhuận trong nền Kinh tế thị trường ở Việt Nam

Vai trò của lợi nhuận trong nền KTTT ở VN PHẦN I: LỜI NÓI ĐẦU Năm 1986 nước ta tiến hành cải cách nền kinh tế, chuyển từ nền kinh tế kế hạch hoá tập chung sang nền kinh tế thị trường có sự quản lí của nhà nước. Có thể nói đó là mốc lớn trong lịch sử của đất nước ta, từ đó đến nay chúng ta đã chứng kiến bao đổi thay, bao thành tựu mà chúng ta đã đạt được. Tuy nhiên để vận hành một nền kinh tế thị trường có hiệu quả thì chung ta còn phải nghiên cứu, phân tích, tìm hiểu nhiêù nhiều khía cạnh của kinh tế thị trường để áp dụng cho nền kinh tế nước ta. Nước ta muốn thực hiện chính sách phát triển kinh tế có hiệu quả thì người “cầm lái” phải là người hiểu biết sâu rộng trong công việc lắm bắt vấn đề để đưa ra các phương án tối ưu. các chính sách phải hình thành từ sự hiểu biết sâu sắc những gì nó đem lại và những gì nó gây ra trong hiện tại và tương lai. Đứng trên tầm vi mô và vĩ mô. Xuất phát từ nguyên tắc trên với nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Nước ta đang chuyển từ nền kinh tế tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước. Chúng ta mong mỏi cho quá trình phát triển triển kinh tế thành công để đến năm 2020 nước ta hoàn thành cuộc cách mạng công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước. Vì thế không ai khác, không phải một tổ chức nào khác, một quốc gia nào khác có thể giúp đỡ chúng ta mà chúng ta phải tự vận động, phải tự vươn lên, tự tìm ra con đường phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện của nước ta hiện nay. yêu cầu đặt ra là chúng ta phải hiểu rõ những bản chất, nguồn gốc của những yếu tố bên trong nền kinh tế thị trường đặc biệt là lợi nhuận. Đó chính là yếu tố thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế thị trường. Vậy thế nào là lợi nhuận ? Nguồn gốc và bản chất của lợi nhuận là gì ? Và lợi nhuận đóng vai trò như thế nào trong nền kinh tế thị trường mà ta lại có thể xem nó là yếu tố chính yếu ? Đây là một vấn đề có tầm quan trọng rất lớn. Quá trình nghiên cứu nó phải xuất phát từ các quan điểm của các học thuyết trước Mác kết hợp với quan điểm của Mác và thực tiễn hiện nay. Quá trình nghiên cứu sẽ giúp ta giải đáp được các câu hỏi luôn đặt ra trong lý luận cũng như trong thực tiễn về sự phát triển công nghiệp, nông nghiệp, những biến đổi xã hội, .để thấy được qúa trình phát triển của Việt Nam. Trong quá trình viết đề án về đề tài này với một kiến thức vẫn còn chưa thực sâu rộng, còn có nhiều hạn chế và thiếu kinh nghiệm, em rất mong nhận được sự giúp đỡ, chỉ dẫn của các thầy giáo và bạn đọc về những ưu điểm và nhược điểm của em trong việc thực hiện đề tài . Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo: Nguyễn Tiến Long đã hướng dẫn và giúp đỡ em trong quá trình thực hiện đề án này.

doc36 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 30/01/2013 | Lượt xem: 1703 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Vai trò của lợi nhuận trong nền Kinh tế thị trường ở Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ao l¹i cã hiÖn t­îng nµy. Cuèi cïng, «ng ®· ph¸t hiÖn ra r»ng nÕu t­ b¶n lµ T ®­a vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ l­u th«ng hµng ho¸ th× sè tiÒn thu vÒ lín h¬n sè tiÒn øng ra. Ta gäi lµ T’ (T’ > T ) hay: T’ = T + DT CM¸c gäi DT lµ gi¸ trÞ thÆng d­. ¤ng còng thÊy r»ng môc ®Ých cña l­u th«ng tiÒn tÖ víi t­ c¸ch lµ t­ b¶n kh«ng ph¶i lµ gi¸ trÞ sö dông mµ lµ gi¸ trÞ. môc ®Ých l­u th«ng T - H - T’ lµ sù lín lªn cña gi¸ trÞ, lµ gi¸ trÞ thÆng d­ lªn sù vËn ®éng T - H - T’ lµ kh«ng cã giíi h¹n. C«ng thøc nµy ®­îc M¸c gäi lµ c«ng thøc chung cña t­ b¶n. VËy gi¸ trÞ thÆng d­ (m) lµ phÇn gi¸ trÞ mèi d«i ra ngoµi ra trÞ søc lao ®éng do c«ng nh©n t¹o ra bÞ nhµ t­ b¶n chiÕm ®o¹t. Qua ®ã chóng ta thÊy t­ b¶n lµ gi¸ trÞ ®em l¹i gi¸ trÞ thÆng d­ b»ng c¸ch bãc lét c«ng nh©n lµm thuª. §Ó nghiªn cøu yÕu tè cèt lâi t¹o nªn gi¸ trÞ thÆng d­ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña t­ b¶n th× CM¸c ®· chia t­ b¶n ralµm hai bé phËn t­ b¶n bÊt biÕn vµ t­ b¶n kh¶ biÕn. Bé phËn t­ b¶n tån t¹i d­íi h×nh th¸i t­ liÖu s¶n xuÊt mµ gi¸ trÞ ®­îc b¶o tån vµ chuyÓn vµo s¶n phÈm, tøc lµ gi¸ trÞ kh«ng biÕn ®æi vÒ l­îng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®­îc CM¸c gäi lµ t­ b¶n bÊt biÕn ký hiÖu lµ C. Cßn bé phËn t­ b¶n biÓu hiÖn d­íi h×nh thøc gi¸ trÞ søc lao ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®· t¨ng thªm vÒ l­îng gäi lµ t­ b¶n kh¶ biÕn ký hiÖu lµ V. Nh­ vËy, ta thÊy muèn cho t­ b¶n kh¶ biÕn ho¹t ®éng ®­îc ph¶i cã mét t­ b¶n bÊt biÕn ®· ®­îc øng tr­íc víi tØ lÖ t­¬ng ®­¬ng. Vµ qua sù ph©n chia ta rót ra t­ b¶n kh¶ biÕn t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­ v× nã dïng ®Ó mua søc lao ®éng. Cßn t­ b¶n bÊt biÕn th× cã vai trß gi¸n tiÕp trong viÖc t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­. Tõ ®©y ta cã thÓ kÕt luËn: “Gi¸ trÞ cña mét hµng ho¸ b»ng gi¸ trÞ t­ b¶n bÊt biÕn mµ nã chøa ®ùng, céng víi sù t¨ng thªm t­ b¶n bÊt biÕn ®ã (tøc lµ gi¸ trÞ thÆng d­ ®· ®­îc s¶n xuÊt ra). Nã ®­îc biÓu hiÖn b»ng c«ng thøc: Gi¸ trÞ = C + V + m Gi¸ trÞ t­ liÖu s¶n xuÊt chuyÓn vµo s¶n phÈm C. Gi¸ trÞ søc lao ®éng cña ng­êi c«ng nh©n (mµ nhµ t­ b¶n tr¶ cho ng­êi c«ng nh©n) :V Gi¸ trÞ míi do ng­êi c«ng nh©n s¸ng t¹o ra: V + m Nh­ thÕ t­ b¶n bá ra mét l­îng t­ b¶n ®Ó t¹o ra gi¸ trÞ lµ C + V. Nh­ng gi¸ trÞ mµ t­ b¶n thu vµo lµ C + V + m. PhÇn m d«i ra lµ phÇn mµ nhµ t­ b¶n bãc lét cña ng­êi c«ng nh©n. ë trªn chóng ta ®· nghiªn cøu nguån gèc cña gi¸ trÞ thÆng d­. Nh­ng muèn hiÓu h¬n vÒ nã ta cÇn ph¶i nghiªn cøu bãc lét t­ b¶n vÒ mÆt l­îng. C¸c ph¹m trï tû suÊt gi¸ trÞ thÆng d­ vµ khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ mµ ta nghiªn cøu sau ®©y sÏ biÓu hiÖn vÒ mÆt l­îng cña sù bãc lét. Tû suÊt gi¸ trÞ thÆng d­ lµ tû sè gi÷a gi¸ trÞ thÆng d­ vµ t­ b¶n kh¶ biÕn. Ký hiÖu lµ m’ ta cã: m’ = m.100% V Tû suÊt gi¸ trÞ thÆng d­ v¹ch ra mét c¸ch chÝnh x¸c tr×nh ®é bãc lét c«ng nh©n. Thùc chÊt ®©y lµ tû lÖ ph©n chia ngµy lao ®éng thµnh thêi gian lao ®éng cÇn thiÕt vµ thêi gian lao ®éng thÆng d­. Nh­ng nã kh«ng biÓu hiÖn l­îng tuyÖt ®èi cña sù bãc lét tøc lµ khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­. Khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ lµ tÝch sè gi÷a tû suÊt gi¸ trÞ thÆng d­ víi tæng t­ b¶n kh¶ biÕn (V). Gäi M lµ gi¸ trÞ thÆng d­ th×: M = m’V = m.V V M nãi lªn quy m« bãc lét cña t­ b¶n. Nhµ t­ b¶n lu«n t×m c¸ch t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­ nhiÒu nhÊt b»ng nhiÒu c¸ch, b»ng nhiÒu thñ ®o¹n. Trong ®ã M¸c chØ ra hai ph­¬ng ph¸p mµ chñ nghÜa t­ b¶n sö dông ®ã lµ s¶n xuÊt gi¸ trÞ thÆng d­ t­¬ng ®èi vµ s¶n xuÊt gi¸ trÞ thÆng d­ tuyÖt ®èi. Ngoµi ra cßn cã ph­¬ng ph¸p s¶n xuÊt gi¸ trÞ thÆng d­ siªu ng¹ch. M¸c ®· chØ ra trong nh÷ng giai ®o¹n ph¸t triÓn siªu ng¹ch chñ nghÜa t­ b¶n, khi kü thuËt cßn thÊp hay tiÕn bé chËm th× viÖc t¨ng gi¸ trÞ thÆng d­ tuyÖt ®èi b»ng c¸ch kÐo da× tuyÖt ®èi ngµy lao ®éng trong ®iÒu kiÖn thêi gian lao ®éng cÇn thiÕt hay kh«ng thay ®æi. Nh­ng ph­¬ng ph¸p nµy cßn cã h¹n chÕ vÒ thêi gian, vÒ thÓ chÊt vµ tinh thÇn cña ng­êi c«ng nh©n. Sù bãc lét nµy ®· dÉn ®Õn nhiÒu cuéc b·i c«ng, ®Êu tranh cña c¸c nghiÖp ®oµn. MÆt kh¸c ®Õn giai ®o¹n ph¸t triÓn s¶n xuÊt b»ng c¬ khÝ, khi mµ kü thuËt ph¸t triÓn cao cã thÓ lµm cho n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng lªn nhanh chãng, th× c¸c nhµ t­ b¶n dùa vµo t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng ®Ó t¨ng gi¸ trÞ thÆng d­ vµ n©ng cao tr×nh ®é bãc lét. Nhµ t­ b¶n s¶n xuÊt ngµy cµng t¨ng gi¸ trÞ thÆng d­ b»ng c¸ch rót ng¾n thêi gian lao ®éng cÇn thiÕt do ®ã kÐo dµi t­¬ng øng thêi gian lao ®éng thÆng d­ trong ®iÒu kiÖn ®é dµi ngµy lao ®éng kh«ng ®æi. Ph­¬ng ph¸p nµy gäi lµ ph­¬ng ph¸p s¶n xuÊt gi¸ trÞ thÆng d­ t­¬ng ®èi, ph­¬ng ph¸p nµy kh«ng cã giíi h¹n. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra gi¸ trÞ thÆng d­ chØ lµ sù hiÓu hiÖn qua s¶u phÈm cßn thùc tÕ ®Ó thu ®­îc tiÒn th× sù chuyÓn ho¸ ®ã ph¶i nh­ thÕ nµo. V× c«ng thøc chung cña chñ nghÜa t­ b¶n lµ T - H - T’ nªn môc ®Ých cuèi cïng cña nhµ t­ b¶n lµ thu ®­îc T’ cßn gi¸ trÞ thÆng d­ chØ lµ nÒn t¶ng ®Ó thu ®­îc T’ (T’ > T). M¸c ®· gióp ta gi¶i quyÕtvÊn ®Ò nµy v× «ng ®· t×m ra mét ®¹i l­îng biÓu hiÖn gi¸ trÞ thÆng d­ ®ã lµ lîi nhuËn (P). VËy: “C¸c gi¸ trÞ thÆng d­ khi ®­îc ®em so s¸nh víi tæng t­ b¶n øng tr­íc th× mang h×nh thøc biÕn t­íng thµnh lîi nhuËn”. Tõ ®ã cã thÓ thÊy P chÝnh lµ con ®Î cña tæng t­ b¶n øng tr­íc: C+V §Ó hiÓu râ h¬n vÒ lîi nhuËn chóng ta cã thÓ ®i s©u vµo ph©n tÝch chi phÝ thùc tÕ x· héi vµ chi phÝ s¶n xuÊt t­ b¶n chñ xuÊt ph¸t tõ gi¸ trÞ hµng ho¸: C+V+m. Muèn s¶n xuÊt hµng ho¸ ph¶i chi phÝ mét lao ®éng nhÊt ®Þnh bao gåm chi phÝ cho mua t­ liÖu s¶n xuÊt C gäi lµ lao ®éng qu¸ khø vµ lao ®éng t¹o ra gi¸ trÞ míi (V+m). §øng trªn quan ®iÓm toµn x· héi, quan ®iÓm cña ng­êi lao ®éng th× chi phÝ ®ã lµ chi phÝ thùc tÕ ®Ó t¹o ra gi¸ trÞ hµng ho¸ (C+V+m). Nh­ng ®èi víi nhµ t­ b¶n th× hä kh«ng hao phÝ lao ®éng ®Ó s¶n xuÊt ra hµng ho¸ nªn lµ t­ b¶n chØ xem hÕt bao nhiªu t­ b¶n chø kh«ng tÝnh xem chi phÝ hÕt bao nhiªu lao ®éng cÇn thiÕt. Thùc tÕ hä chØ øng ra sê t­ b¶n ®Ó mua t­ liÖu s¶n xuÊt (C) vµ mua søc lao ®éng (V). Chi phÝ ®ã ®­îc M¸c gäi lµ chi phÝ t­ b¶n chñ nghÜa vµ ký hiÖu lµ k(k= c + v). Nh­ vËy chi phÝ t­ b¶n chñ nghÜa lu«n nhá h¬n chi phÝ thùc tÕ. Gi÷a gi¸ trÞ hµng ho¸ vµ chi phÝ s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa cã sù chªnh lÖch nhau mét l­îng ®óng b»ng m. Do ®ã nhµ t­ b¶n b¸n hµng ho¸ sÏ thu vÒ mét phÇn lêi ®óng b»ng gi¸ trÞ thÆng d­ m, sè tiÒn nµy gäi lµ lîi nhuËn. Gi¸ trÞ hµng ho¸ lóc nµy b»ng chi phÝ s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa céng víi lîi nhuËn. Gi¸ trÞ = k + P VÒ mÆt l­îng P cã nguån gèc lµ kÕt qu¶ lao ®éng kh«ng c«ng cña c«ng nh©n lµm thuª. Tû suÊt lîi nhuËn (P’) lµ tû sè tÝnh theo phÇn tr¨m gi÷a gi¸ trÞ thÆng d­ vµ toµn bé t­ b¶n øng tr­íc. P’ = m.100% C + V Tû suÊt lîi nhuËn kh«ng ph¶n ¸nh tr×nh ®é bãc lét cña nhµ t­ b¶n mµ nã nãi lªn møc l·i cña viÖc ®Çu t­. Nã cho nhµ t­ b¶n biÕt hä ®Çu t­ vµo ®©u th× cã lîi. Do ®ã viÖc thu lîi nhuËn - P vµ theo ®uæi tû suÊt lîi nhuËn - P’ lµ ®éng lùc thóc ®Èy nhµ t­ b¶n, lµ môc tiªu c¹nh tranh cña c¸c nhµ t­ b¶n. Do môc tiªu ®¹t ®­îc lîi nhuËn cao nhÊt nªn gi÷a c¸c nhµ t­ b¶n lu«n lu«n diÔn ra sù c¹nh tranh gay g¾t. C¸c qu¸ tr×nh c¹nh tranh cña nhµ t­ b¶n ®­îc M¸c ph©n chia thµnh hai lo¹i: C¹nh tranh néi bé ngµnh vµ c¹nh tranh gi÷a c¸c ngµnh. C¹nh tranh trong néi bé ngµnh lµ sù c¹nh tranh gi÷a c¸c xÝ nghiÖp trong cïng mét ngµnh, cïng s¶n xuÊt ra mét lo¹i hµng ho¸ nh»m môc ®Ých tiªu thô hµng ho¸ cã lîi h¬n ®Ó thu lîi nhuËn siªu ng¹ch. C¹nh tranh gi÷a c¸c ngµnh lµ c¹nh tranh gi÷a c¸c nhµ t­ b¶n ë c¸c ngµnh s¶n xuÊt kh¸c nhau nh»m t×m n¬i ®Çu t­ cã lîi h¬n. ë c¸c ngµnh kh¸c nhau, s¶n xuÊt kh¸c nhau do ®ã cã nh÷ng ®iÒu kiÖn kh¸c nhau, tû suÊt lîi nhuËn kh¸c nhau. C¸c nhµ s¶n xuÊt chän nh÷ng ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt cã lîi cho m×nh nhÊt ®Ó thu ®­îc nhiÒu lîi nhuËn, c¸c nhµ t­ b¶n th× t×m n¬i ®Ó ®Çu t­ thu ®­îc lîi nhuËn cao nhÊt ®èi víi hä. C.M¸c viÕt: “Do ¶nh h­ëng cña c¹nh tranh nh÷ng tû suÊt lîi nhuËn kh¸c nhau ®ã san b»ng ®i thµnh mét tû suÊt lîi nhuËn chung, ®ã lµ con sè b×nh qu©n cña tÊt c¶ nh÷ng tû suÊt lîi nhuËn kh¸c nhau. Lîi nhuËn cña mét t­ b¶n cã mét l­îng nhÊt ®Þnh thu ®­îc, theo tû suÊt lîi nhuËn chung ®ã, kh«ng kÓ cÊu t¹o hiÖn cã nh­ thÕ nµo gäi lµ lîi nhuËn b×nh qu©n”. Qu¸ tr×nh b×nh qu©n ho¸ tû suÊt lîi nhuËn lµ sù ho¹t ®éng cña quy luËt tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n trong x· héi t­ b¶n. Sù ho¹t ®éng cña quy luËt tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n trong x· héi t­ b¶n biÓu hiÖn bëi sù ho¹t ®éng cña quy luËt gi¸ trÞ thÆng d­ trong thêi kú tù do c¹nh tranh cña chñ nghÜa t­ b¶n. Sù h×nh thµnh tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n vµ lîi nhuËn b×nh qu©n ®· che dÊu h¬n n÷a thùc chÊt bãc lét cña chñ nghÜa t­ b¶n. Sù h×nh thµnh P vµ P’ kh«ng lµm chÊm døt qu¸ tr×nh c¹nh tranh trong x· héi t­ b¶n, tr¸i l¹i c¹nh tranh vÉn tiÕp diÔn. Sù chuyÓn ho¸ tõ gi¸ trÞ hµng ho¸ thµnh gi¸ c¶ s¶n xuÊt lµ sù che dÊu quan hÖ s¶n xuÊt t­ b¶n chñ nghÜa cña ph¹m trï s¶n xuÊt. Cïng víi sù h×nh thµnh tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n ta thÊy mét bé phËn hµng ho¸ ®­îc b¸n cao h¬n gi¸ trÞ cña chóng, cßn bé phËn kh¸c l¹i b¸n thÊp h¬n gi¸ trÞ cña chóng còng theo mét tû lÖ nh­ thÕ. ChØ cã b¸n hµng ho¸ theo nh÷ng gi¸ c¶ ®ã th× tû suÊt lîi nhuËn trong c¸c c«ng ty míi cã thÓ ®ång nhÊt vµ ngang víi nhau, dï cÊu thµnh h÷u c¬ cña c¸c nhµ t­ b¶n ®Òu kh¸c nhau. “Nh÷ng gi¸ c¶ cã ®­îc b»ng c¸ch lÊy chi phÝ s¶n xuÊt cña hµng ho¸ céng víi lîi nhuËn b×nh qu©n gäi lµ gi¸ c¶ s¶n xuÊt”. VËy: Gi¸ c¶ s¶n xuÊt = k + Tr­íc ®©y khi ch­a xuÊt hiÖn ph¹m trï gi¸ c¶ s¶n xuÊt th× gi¸ c¶ xoay quanh gi¸ trÞ hµng ho¸. Giê ®©y gi¸ c¶ cña hµng ho¸ xoay quanh gi¸ c¶ s¶n xuÊt. VÒ mÆt l­îng, gi¸ c¶ s¶n xuÊt vµ gi¸ trÞ cã thÓ kh«ng b»ng nhau. ChÝnh trong mèi quan hÖ nµy, gi¸ trÞ vÉn lµ c¬ së, lµ néi dung bªn trong cña gi¸ c¶ s¶n xuÊt, gi¸ c¶ thÞ tr­êng. Nh­ vËy lîi nhuËn ®­îc t¹o ra tõ s¶n xuÊt , giê ta sÏ xÐt ®Õn c¸c h×nh thøc chuyÓn ho¸ cña lîi nhuËn. II - C¸c h×nh thøc chuyÓn ho¸ cña lîi nhuËn. Lîi nhuËn ®­îc chuyÓn ho¸ thµnh: lîi nhuËn c«ng nghiÖp, lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp,lîi tøc vµ tû suÊt lîi tøc, lîi nhuËn ng©n hµng ®Þa t«, lîi nhuËn ®éc quyÒn. 1. Lîi nhuËn c«ng nghiÖp trong c«ng nghiÖp ®Ó cung cÊp hµng ho¸, dÞch vô cho thÞ tr­êng c¸c nhµ s¶n xuÊt ph¶i bá tiÒn vèn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ kinh doanh, hä muèn chi phÝ cho c¸c ®Çu vµo Ýt nhÊt vµ b¸n hµng ho¸ víi gi¸ cao nhÊt ®Ó khi trõ ®i c¸c chi phÝ cßn sè d­ d«i ®Ó kh«ng chØ s¶n xuÊt gi¶n ®¬n mµ cßn tµi s¶n xuÊt më réng kh«ng ngõng tÝch luü ph¸t triÓn, s¶n xuÊt, cñng cè vµ t¨ng c­êng vÞ trÝ cña m×nh trªn thÞ tr­êng. Lîi nhuËn ë ®©y chÝnh lµ phÇn chªnh lÖch gi÷a tæng doanh thu vµ tæng chi phÝ. CÇn tèi ®a ho¸ lîi nhuËn hoÆc cùc tiÓu ho¸ chi phÝ s¶n xuÊt lµ hµnh vi lµm t¨ng lîi nhuËn hoÆc gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt, tøc lµ ph¶i lµm g× ®Ó ®¹t ®­îc lîi nhuËn cùc ®¹i cho doanh nghiÖp. Tæng doanh thu cña doanh nghiÖp lµ sè tiÒn mµ doanh nghiÖp kiÒm chÕ ®­îc nhê b¸n hµng ho¸,dÞch vô trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh. Trong tæng doanh thu ®ã cã mét phÇn lîi nhuËn kiÕm ®­îc. Vµ qu¸ tr×nh b¸n nµy còng ®­îc t­ b¶n c«ng nghiÖp chia mét phÇn lîi nhuËn ®ã, mét phÇn nµy gäi lµ lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp. 2. Lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp Chóng ta ®· ®Ò cËp ®Õn quan ®iÓm cña chñ nghÜa träng th­¬ng ë ®ã hä cho r»ng lîi nhuËn lµ kÕt qu¶ cña sù trao ®æi kh«ng ngang gi¸. Hä coi träng th­¬ng nghiÖp lµ sù lõa g¹t “kh«ng mét ng­êi nµo thu ®­îc lîi mµ kh«ng lµm thiÖt kÎ kh¸c”. Quan ®iÓm nµy hoµn toµn sai lÇm vµ nguyªn nh©n cña sù sai lÇm nµy lµ do hä t¸ch rêi qu¸ tr×nh l­u th«ng vµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra khái nhau. Kh¸c víi t­ b¶n th­¬ng nghiÖp tr­íc, chñ nghÜa t­ b¶n th­¬ng nghiÖp hiÖn ®¹i th× t­ b¶n th­¬ng nghiÖp lµ mét bé phËn cña t­ b¶n c«ng nghiÖp t¸ch rêi ra phôc vô qu¸ tr×nh l­u th«ng hµng ho¸ cña t­ b¶n c«ng nghiÖp. T­ b¶n th­¬ng nghiÖp chØ h¹n chÕ ë chøc n¨ng mua vµ b¸n, nã kh«ng s¸ng t¹o ra gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ thÆng d­. Nã chØ lµm nhiÖm vô thùc hiÖn gi¸ trÞ vµ gi¸ thÆng d­. Nh×n bÒ ngoµi lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp lµ do mua rÎ, b¸n ®¾t do l­u th«ng t¹o ra. Nh­ng thùc chÊt “lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp lµ mét phÇn gi¸ trÞ thÆng d­ ®­îc s¸ng t¹o ra trong lÜnh vùc s¶n xuÊt mµ nhµ t­ b¶n c«ng nghiÖp nh­êng cho nhµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp”. Nhµ t­ b¶n c«ng nghiÖp nh­êng cho nhµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp mét phÇn bëi v× t­ b¶n th­¬ng nghiÖp chØ ho¹t ®éng trong lÜnh vùc l­u th«ng ®ã lµ mét kh©u, mét giai ®o¹n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt - tøc lµ mét kh©u trong qu¸ tr×nh chu chuyÓn cña t­ b¶n, kh«ng cã giai ®o¹n ®ã th× qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt kh«ng thÓ tiÕp tôc ®­îc. Vµ dÜ nhiªn nhµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp còng kh«ng ph¶i lµ ho¹t ®éng kh«ng c«ng ®­îc mµ hä còng ®ßi hái ph¶i cã lîi nhuËn. §iÒu nµy b¾t buéc nhµ t­ b¶n c«ng nghiÖp ph¶i nh­êng mét phÇn lîi nhuËn cña m×nh cho t­ b¶n th­¬ng nghiÖp. VËy: “lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp lµ sè chªnh lÖch gi÷a gi¸ b¸n vµ gi¸ mua hµng ho¸.” Nh­ng ®iÒu ®ã kh«ng cã nghÜa lµ nhµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp b¸n hµng ho¸ cao h¬n gi¸ trÞ cña nã, mµ lµ nhµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp mua hµng ho¸ thÊp h¬n gi¸ trÞ vµ khi b¸n th× anh ta b¸n ®óng gi¸ trÞ cña nã. Vµ v× nhµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp tham gia vµo viÖc ph©n chia gi¸ trÞ thÆng d­ (m) cho nªn ®êi sèng cña x· héi t­ b¶n hai lo¹i gi¸ s¶n xuÊt: Gi¸ c¶ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp vµ gi¸ c¶ s¶n xuÊt thùc tÕ. Sù h×nh thµnh lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp ®· che dÊu thªm mét b­íc quan hÖ bãc lét t­ b¶n chñ nghÜa. Do viÖc ph©n phèi lîi nhuËn gi÷a t­ banr c«ng nghiÖp vµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp diÔn ra theo quy luËt tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n th«ng qua c¹nh tranh. 3. Lîi tøc vµ tØ suÊt lîi tøc Trong qu¸ tr×nh tuÇn hoµn vµ chu chuyÓn cña t­ b¶n c«ng nghiÖp lu«n cã sè t­ b¶n tiÒn tÖ øng tr­íc t¹m thêi nhµn rçi vÝ dô nh­ tiÒn l­¬ng quü khÊu hao cña t­ b¶n cè ®Þnh, tiÒn dïng ®Ó mua nguyªn vËt liÖu nh­ng ch­a ®Õn kú mua vµ Bé phËn gi¸ trÞ thÆng d­ tÝch lòy (d­¬Ý d¹ng tiÒn T) ®Ó më réng s¶n xuÊt nh­ng ch­a sö dông ®Õn,... Sè tiÒn nhµn rçi nh­ thÕ kh«ng ®em l¹i mét thu nhËp nµo cho nhµ t­ b¶n. Nh­ng ®èi víi nhµ t­ b¶n th× tiÒn ph¶i ®Î ra tiÒn. V× vËy nhµ t­ b¶n cho ng­êi kh¸c vay ®Ó lÊy l·i. Tæng sè gi¸ trÞ mµ anh ta cho ng­êi kh¸c vay lµ t­ b¶n cho nªn nã sÏ quay trë vÒ tay anh ta. Nh­ng nÕu chØ cã viÖc tæng sè gi¸ trÞ Êy quay trë vÒ tay anh ta th«i, th× ®ã kh«ng ph¶i lµ sù quay trë vÒ cña mét gi¸ trÞ ®· ®em cho vay víi t­ c¸ch lµ t­ b¶n, mµ chØ lµ viÖc hoµn l¹i mét gi¸ trÞ ®· cho vay. Muèn quay trë vÒ víi t­ c¸ch lµ t­ b¶n, th× tæng sè gi¸ trÞ øng ra kh«ng nh÷ng ph¶i vÉn gi÷ ®­îc nguyªn vÑn, mµ cßn ph¶i sinh s«i n¶y në vµ t¨ng thªm lªn trong qu¸ tr×nh vËn ®éng. Tøc lµ nã ph¶i quay vÒ kÌm theo mét gi¸ trÞ thÆng d­ : T + DT, vµ ë ®©y, DT nµy lµ lîi tøc hay lµ c¸i phÇn lîi nhuËn trung b×nh kh«ng n»m l¹i ë trong tay nhµ t­ b¶n ho¹t ®éng, mµ r¬i vµo tay nhµ t­ b¶n tiÒn tÖ. ViÖc nhµ t­ b¶n tiÒn tÖ cho c¸c nhµ t­ b¶n vay tiÒn cßn ®­îc gäi lµ T­ b¶n cho vay - Vµ nguån gèc cña lîi tøc chÝnh lµ mét phÇn gi¸ trÞ thÆng d­ do c«ng nh©n s¸ng t¹o ra trong lÜnh vùc s¶n xuÊt. Nh­ng viÖc nhµ t­ b¶n cho vay thu ®­îc lîi tøc che dÊu mÊt thùc chÊt bãc lét t­ b¶n chñ nghÜa. Dùa vµo c«ng thøc vËn ®éng t­ b¶n cho vay ë trªn chóng ta hoµn toµn v¹ch trÇn ®­îc ®iÒu ®ã. Lîi tøc vËn ®éng theo quy luËt tØ xuÊt lîi tøc. Tû suÊt lîi tøc lµ tØ lÖ tÝnh theo % gi÷a tæng sè lîi tøc vµ sè t­ b¶n tiÒn tÖ cho vay. Tû suÊt lîi tøc cao hay thÊp phô thuéc vµo tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n, tû lÖ ph©n chia lîi nhuËn thµnh lîi tøc vµ thu nhËp cña xÝ nghiÖp mµ nhµ t­ b¶n ho¹t ®éng, phô thuéc vµo quan hÖ cung cÇu cña t­ b¶n cho vay. 4. Lîi nhuËn ng©n hµng Lîi nhuËn ng©n hµng lµ thu nhËp cña nhµ t­ b¶n ng©n hµng khi kinh doanh nghiÖp vô ng©n hµng. Trong CNTB lîi nhuËn ng©n hµng lµ h×nh th¸i biÕn t­íng riªng biÖt cña gi¸ trÞ thÆng d­. NghiÖp vô chÝnh cña ng©n hµng lµ thu nhËn tiÒn göi vµ cho vay. Lîi tøc cña viÖc cho vay cña ng©n hµng lín h¬n lîi tøc tiÒn göi, con sè chªnh lÖch Êy lµ nguån gèc cña lîi nhuËn ng©n hµng. Tuy vËy kh«ng ph¶i toµn bé con sè chªnh lÖch Êy ®Òu lµ lîi nhuËn ng©n hµng mµ lµ lîi nhuËn ng©n hµng chØ lµ con sè cßn l¹i sau khi ®· trõ ®i mét phÇn ®Ó bï vµo chi phÝ nghiÖp vô ng©n hµng (l­¬ng nh©n viªn, sæ s¸ch,...) Ng©n hµng cho c¸c nhµ trùc tiÕp kinh doanh vay. Nhµ t­ b¶n lÊy sè tiÒn ®ã ®Ó s¶n xuÊt ra gi¸ trÞ thÆng d­ (t­ b¶n c«ng nghiÖp) hoÆc thùc hiÖn gi¸ trÞ thÆng d­ (t­ b¶n th­¬ng nghiÖp), sau ®ã ®em mét phÇn gi¸ trÞ thÆng d­ thu ®­îc lµm thµnh lîi tøc tr¶ cho ng©n hµng. Do ®ã lîi nhuËn ng©n hµng còng lµ gi¸ trÞ thÆng d­. Sù c¹nh tranh gi÷a c¸c ngµnh trong x· héi t­ b¶n còng lµ do lîi nhuËn ng©n hµng b»ng lîi nhuËn b×nh qu©n, nÕu kh«ng chñ ng©n hµng sÏ chuyÓn vèn sang kinh doanh ngµnh kh¸c. 5. §Þa t« Nhµ t­ b¶n kinh doanh n«ng nghiÖp ph¶i thuª ruéng ®Êt vµ thuª c«ng nh©n ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt. Do ®ã t­ b¶n ph¶i tÝnh ra mét phÇn gi¸ trÞ thÆng d­ do c«ng nh©n t¹o ra ®Ó tr¶ cho ®Þa chñ d­íi h×nh thøc “®Þa t«”. §Þa t« TBCN lµ phÇn gi¸ trÞ thÆng d­ cßn l¹i sau khi ®· trõ ®i phÇn lîi nhuËn b×nh qu©n cña nhµ t­ b¶n kinh doanh ruéng ®Êt. §Þa t« = m - Ch­¬ng II Vai trß cña lîi nhuËn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë VIÖT NAM I - Vai trß cña lîi nhuËn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng 1. Lîi nhuËn thóc ®Èy lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn Lîi nhuËn ®ãng vai trß rÊt lín trong nÒn kinh tÕ. Nã ¶nh h­ëng tíi c¶ chÝnh trÞ x· héi, v¨n ho¸, nã len lái vµo mäi mÆt cña ®êi sèng x· héi trong mäi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Mµ ta vÉn biÕt r»ng mäi sù vËt hiÖn t­îng ®Òu cã tÝnh hai mÆt cña nã lµ tÝch cùc vµ tiªu cùc nh­ thÕ nµo ®ã ®Ó ph¸t huy mäi tÝnh ­u viÖt vµ vai trß cña lîi nhuËn. Víi môc ®Ých lîi nhuËn c¸c nhµ t­ b¶n t×m ®ñ mäi c¸ch ®Ó cã ®­îc nhiÒu lîi nhuËn. Tr­íc ®©y hä cã thÓ t¹o ra lîi nhuËn b»ng c¸ch kÐo dµi ngµy lao ®éng cña c«ng nh©n nh­ng ph­¬ng ph¸p ®ã ®· gÆp ph¶i sù chèng ®èi m·nh liÖt cña c«ng nh©n chÝnh v× lÏ ®ã mµ hä chuyÓn sang bãc lét mét c¸ch tinh vi h¬n. Nhµ t­ b¶n ¸p dông kü thuËt míi vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ b¾t buéc ng­êi c«ng nh©n ph¶i lµm viÖc cã n¨ng suÊt cao h¬n. Nh­ng chÝnh môc ®Ých ¸p dông kü thuËt míi ®· lµm cho c¸c nhµ t­ b¶n ®Çu t­ ngµy cµng nhiÒu vµo khoa häc kü thuËt ®Æc biÖt lµ vÊn ®Ò nghiªn cøu, cho nªn nã ®· khuyÕn khÝch c¸c tµi n¨ng c¸ nh©n ph¸t triÓn do vËy mµ nh÷ng ph¸t minh lÇn l­ît ®­îc ra ®êi ®Æc biÖt trong thÕ kû XIX ®Õn XX. Nã ®· ®­a lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn mét c¸ch nhanh chãng yÕu tè nµy ®· gióp cho nhµ t­ b¶n kh«ng chØ thu ®­îc lîi nhuËn ®¬n thuÇn mµ cßn thu ®­îc lîi nhuËn siªu ng¹ch. Ng­êi c«ng nh©n chÝnh lµ ng­êi trùc tiÕp sö dông, vËn hµnh c«ng nghÖ míi v× vËy ®Ó qu¸ tr×nh sö dông ®­îc tiÕp diÔn víi hiÖu qu¶ kinh tÕ cao th× ng­êi c«ng nh©n b¾t buéc ph¶i n©ng cao tr×nh ®é, n©ng cao tay nghÒ nÕu kh«ng hä sÏ bÞ ®µo th¶i bëi quy luËt ph¸t triÓn. Cßn vÒ mÆt nhµ t­ b¶n th× hä còng hiÓu r»ng ®Ó ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ cao, tËn dông ®­îc hÕt c¸c chøc n¨ng cña c«ng nghÖ tiªn tiÕn th× hä ph¶i cã mét ®éi ngò c«ng nh©n lµnh nghÒ víi tr×nh ®é kü thuËt cao. V× vËy qu¸ tr×nh ®Çu t­ cho chiÕn l­îc n©ng cao tr×nh ®é lao ®éng cña nhµ t­ b¶n vµ yªu cÇu cÊp thiÕt ph¶i n©ng cao tr×nh ®é cña m×nh cña ng­êi c«ng nh©n ®· diÔn ra. Qua ®ã tr×nh ®é cña ng­êi c«ng nh©n tõng b­íc ®­îc n©ng cao tr×nh ®é trë thµnh yªu cÇu tÊt yÕu cña c¸c n­íc ph¸t triÓn vµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn. Do nhËn biÕt ®­îc vai trß quan träng cña nh÷ng lao ®éng cã tay nghÒ cao nªn hiÖn nay ®ang diÔn ra t×nh tr¹ng mua chuéc, l«i kÐo nh÷ng nhµ khoa häc, nh÷ng c«ng nh©n giái vÒ phÝa m×nh b»ng c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ, tinh thÇn. §iÒu nµy dÉn ®Õn t×nh tr¹ng ch¶y m¸u chÊt x¸m ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn trë thµnh mét t×nh tr¹ng b¸o ®éng cÇn ng¨n chÆn. 2. Lîi nhuËn thóc ®Èy quan hÖ s¶n xuÊt ph¸t triÓn Ta ®· biÕt lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt cã mèi quan hÖ biÖn chøng víi nhau, lùc l­îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh quan hÖ s¶n xuÊt chÝnh v× lÏ ®ã lîi nhuËn thóc ®Èy lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn th× ¾t ph¶i khiÕn cho quan hÖ s¶n xuÊt ph¸t triÓn theo. Do t¸c ®éng cña lîi nhuËn, do sù ph©n chia lîi nhuËn d­íi h×nh thøc nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau mét c¸ch hÕt søc chÆt chÏ gi÷a c¸c bªn tham gia vµo qu¸ tr×n ph©n chia ®· lµm cho chÕ ®é së h÷u ngµy cµng ®­îc cñng cè vµ ph¸t triÓn. Quan hÖ së h÷u tõng b­íc ®­îc th¾t chÆt h¬n, râ rµng h¬n gi÷a nhµ t­ b¶n vµ ng­êi lao ®éng nãi riªng, gi÷a c¸c c¸ nh©n trong x· héi nãi chung. Bªn c¹nh ®ã môc ®Ých lîi nhuËn lu«n ®Æt c¸c nhµ kinh tÕ, c¸c tæ chøc kinh tÕ tr­íc yªu cÇu "hiÖu qu¶". Lµm thÕ nµo ®Ó chi phÝ Ýt nhÊt mµ lîi nhuËn thu vÒ lµ lín nhÊt. §iÒu ®ã ®ßi hái tÝnh chuyªn m«n ho¸ cao vµ sù s¾p xÕp l¹i c¸c tæ chøc qu¶n lý. Cã thÓ gi¶m biªn chÕ mét sè bé phËn kh«ng cÇn thiÕt, ho¹t ®éng kh«ng cã hiÖu qu¶. Tæ chøc l¹i c¸c bé phËn qu¶n lý vµ thiÕt lËp mèi quan hÖ gi÷a chóng ®Ó qu¸ tr×nh ho¹t ®éng ®­îc nhÞp nhµng th«ng suèt tr¸nh sù tr× trÖ kh«ng cÇn thiÕt trong mét sè kh©u nµo ®ã lµm ¶nh h­ëng tíi c¶ hÖ thèng qu¶n lý. H¹n chÕ bít mét bé phËn qu¶n lý cång kÒnh cßn gióp cho c¸c nhµ kinh tÕ gi¶m bít ®­îc mét phÇn chi phÝ (tiÒn l­¬ng) ®ång nghÜa víi viÖc t¨ng lîi nhuËn. XuÊt ph¸t tõ môc tiªu æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn cã kÕ ho¹ch ph©n bæ lùc l­îng lao ®éng hîp lý, trong nÒn kinh tÕ ph¶i c©n ®èi tèt ®Ó khai th¸c tèt nguån tµi nguyªn, kÕt hîp hÆt chÏ vµ thÝch ®¸ng lîi Ých x· héi, tËp thÓ vµ c¸ nh©n ng­êi lao ®éng, gi¸o dôc quan ®iÓm th¸i ®é vµ kü thuËt cho ng­êi lao ®éng. TÊt c¶ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra ë trªn ®Òu xuÊt ph¸t tõ lîi nhuËn, chÝnh nã ®· thóc ®Èy qu¸ tr×nh ph©n phèi theo lao ®éng diÔn ra m¹nh mÏ theo nguyªn t¾c lµm nhiÒu th× h­ëng nhiÒu, lµm Ýt h­ëng Ýt. Nh­ng cïng víi sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ th× ngoµi ph©n phèi theo lao ®éng cßn cã sù ph©n phèi ngoµi thï lao lao ®éng th«ng qua c¸c quü phóc lîi tËp thÓ vµ x· héi...Trong thêi kú qu¸ ®é hiÖn nay ë n­íc ta cßn xuÊt hiÖn h×nh th¸i ph©n phèi theo vèn vµ tµi s¶n d­¬Ý h×nh thøc c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n. 3. Vai trß cña lîi nhuËn ®èi víi qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt §Ó biÕt ®­îc vai trß cña lîi nhuËn ®èi víi qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi nh­ thÕ nµo, th× tr­íc tiªn ta h·y xÐt xem qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt diÔn ra nh­ thÕ nµo. Nh­ ta ®· biÕt muèn t¸i s¶n xuÊt më réng ngµy cµng hiÖn ®¹i hãa th× ph¶i cã nhiÒu vèn. Muèn cã nhiÒu vèn ph¶i tÝch luü vèn. Do vËy tÝch luü vèn g¾n liÒn víi t¸i s¶n xuÊt më réng vµ trë thµnh quy luËt kinh tÕ chung cña c¸c h×nh th¸i kinh tÕ x· héi cã t¸i s¶n xuÊt më réng. TÝch luü vèn nãi chung, xÐt vÒ mÆt thùc chÊt lµ sù chuyÓn ho¸ mét phÇn gi¸ trÞ cña s¶n phÈm thÆng d­, do lao ®éng thÆng d­ t¹o ra thµnh vèn phô thªm, ®Ó më réng s¶n xuÊt. Do vËy, nguån tÝch luü vèn lµ gi¸ trÞ cña s¶n phÈm thÆng d­ do lao ®éng thÆng d­ t¹o ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt (nhê n¨ng suÊt lao ®éng cao b¶o ®¶m ngµy lao ®éng v­ît qu¸ phÇn gi¸ trÞ cña s¶n phÈm tÊt yÕu) vµ ®­îc thùc hiÖn trong qu¸ tr×nh l­u th«ng. Sù tÝch luü nµy do c¸c chñ thÓ së h÷u vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt hoÆc t­ nh©n Nhµ n­íc tiÕn hµnh. Nh­ vËy, dï ë tr¹ng d¹ng nµo th× vèn còng lµ mét phÇn lîi nhuËn (thùc hiÖn gi¸ trÞ th¨ng d­) t¹o thµnh. Vµ lîi nhuËn ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh cho qóa tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi. 4. Vai trß cña lîi nhuËn ®èi víi c¸c mÆt cña ®êi sèng x· héi Ph©n tÝch theo lao ®éng vµ ph©n phèi theo tµi s¶n vèn ®Òu lµ tÊt yÕu kh¸ch quan trong qu¸ ®é hiÖn nay v× c¸c h×nh thøc ®ã ®Òu nh»m môc ®Ých thóc ®Èy nÒn s¶n xuÊt ph¸t triÓn cao vµ t¹o lËp sù c«ng b»ng x· héi gi÷a mäi thµnh viªn trong x· héi. Nh­ng ngoµi nh÷ng ng­êi cã søc ®ang lµm viÖc vµ ®­îc tr¶ c«ng theo lao ®éng nh÷ng ng­êi cã vèn vµ tµi s¶n ®ãng gãp vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Ó ®­îc nhËn lîi tøc, lîi nhuËn, th× trong x· héi cßn cã nh÷ng ng­êi v× lÏ nµy hay lÏ kh¸c kh«ng thÓ tham gia lao ®éng ®­îc tr¶ c«ng cña x· héi. §êi sèng sè ®«ng ng­êi nµy lµ do gia ®×nh hä hoÆc x· héi ®¶m b¶o. MÆt kh¸c ngay møc sèng cña c¸n bé, c«ng nh©n viªn chøc Nhµ n­íc vµ nh÷ng ng­êi lµm viÖc trong tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ còng kh«ng ph¶i chØ dùa vµo tiÒn c«ng c¸ nh©n, mµ cßn dùa mét phÇn vµo c¸c quü phóc lîi c«ng céng cña Nhµ n­íc, cña c¸c xÝ nghiÖp vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ x· héi kh¸c, ¸p dông c¸c h×nh thøc ph©n phèi ngoµi thï lao lao ®éng th«ng qua c¸c quü phóc lîi x· héi. §©y kh«ng ph¶i lµ ph©n phèi theo lao ®éng nh­ng còng ch­a ph¶i lµ ph©n phèi theo nhu cÇu nh­ tõng giai ®o¹n cao cña chñ nghÜa céng s¶n mµ C.M¸c ®· dù ®o¸n. §©y lµ mét h×nh thøc ph©n phèi qu¸ ®é phï hîp víi xu h­íng ph¸t triÓn cña x· héi. Nã ch¼ng nh÷ng b¶o ®¶m cho tÊt c¶ mäi thµnh viªn x· héi ®Òu cã møc sèng b×nh th­êng tèi thiÓu mµ cßn cã t¸c dông kÝch thÝch lao ®éng s¶n xuÊt, kÝch thÝch sù ph¸t triÓn toµn diÖn cña mäi thµnh viªn trong x· héi. ë mét sè n­íc ph¸t triÓn, Nhµ n­íc cã chó ý vÒ tiÒn l­¬ng trî cÊp thÊt nghiÖp, phóc lîi x· héi nhÊt lµ ë c¸c n­íc Ch©u ¢u mµ ®iÓn h×nh lµ: Thuþ §iÓn, Ph¸p, Anh...quy ®Þnh møc l­¬ng tèi thiÓu. Khi cÇn nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn sÏ lµ nÒn t¶ng cho viÖc cñng cè quèc phßng, an ninh gi¸o dôc,...bëi v× víi sù ph¸t triÓn m¹nh nh­ vò b·o cña Khoa häc kü thuËt hiÖn nay. Quèc phßng trang bÞ b»ng nh÷ng vò khÝ hiÖn ®¹i, tèi t©n (cã nhiÒu n­íc cã vò khÝ h¹t nh©n). Yªu cÇu ®Æt ra lµ chóng ta ph¶i l¾m b¾t ®­îc Khoa häc kü thuËt vµ ph¶i cã mét sù ®Çu t­ ®Ó nhËp c¸c thiÕt bÞ phôc vô cho sö dông, nghiªn cøu trong qu©n sù vµ trong gi¸o dôc. Khi lîi nhuËn cao chóng ta sÏ cã ®iÒu kiÖn ®Çu t­ ®Ó ph¸t triÓn nh©n tè con ng­êi c¶ mÆt lý luËn vµ thùc tiÔn. HiÖn nay hÖ thèng gi¸o dôc n­íc ta ch­a ®­îc trang bÞ ®Çy ®ñ ®iÒu nµy ¶nh h­ëng trùc tiÕp vÊn ®Ò thùc hµnh vµ ¸p dông ngoµi thùc tÕ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng sinh viªn ra tr­êng th­êng kÐm n¨ng ®éng, kh«ng sö dông ®­îc kiÕn thøc cña m×nh vµo cuéc sèng vµ c«ng viÖc mét c¸ch s¸ng t¹o. 5. Vai trß cña lîi nhuËn trong quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ Lîi nhuËn lµ lý do lµm ph¸t sinh vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Nã thóc ®Èy qu¸ tr×nh më réng vµ trao ®æi hµng ho¸ vµ Khoa häc kü thuËt. Më cöa nÒn kinh tÕ nh»m thu hót nguån lùc ph¸t triÓn tõ bªn ngoµi vµ ph¸t huy lîi thÕ kinh tÕ trong n­íc lµm thay ®æi m¹nh mÏ vÒ tr×nh ®é c«ng nghÖ trong n­íc, cÊu thµnh ngµnh s¶n phÈm, më réng ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ, t¨ng c­êng liªn doanh, liªn kÕt hîp t¸c lµ c¬ së t¨ng c­êng tÝnh ®éc lËp vµ phô thuéc lÉn nhau trªn nguyªn t¾c b×nh ®¼ng vµ cïng cã lîi. §Ó ph¸t huy ®­îc sù t¨ng c­êng quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ th× ®ßi hái trong c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ ®ã ph¶i cã lîi nhuËn, bëi v× trong c¬ chÕ thÞ tr­êng th× mét vÊn ®Ò cã liªn quan tíi hai ch÷ "kinh tÕ" th× kh«ng cã lîi nhuËn kh«ng lµm. Do vËy trong mèi quan hÖ nµy ®ßi hái ph¶i cã lîi nhuËn vµ nã ®· thóc ®Èy c¸c mèi quan hÖ ngµy cµng tèt h¬n. II .T¸c dông cña lîi nhuËn ®Õn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam 1. NÒn kinh tÕ ViÖt Nam tr­íc 1986 Tr­íc n¨m 1986 nÒn kinh tÕ Nhµ n­íc lµ nÒn kinh tÕ chØ huy, ë ®ã Nhµ n­íc kiÓm so¸t hÇu hÕt c¸c ph­¬ng tiÖn s¶n xuÊt, ®Ó ®¶m b¶o cho ®iÒu ®ã thùc hiÖn ®­îc Nhµ n­íc cÇn ph¶i kiÓm so¸t gi¸ c¶, tiÒn l­¬ng vµ sù ph©n phèi hµng ho¸ vµ dÞch vô sao cho doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã thÓ chiÕm ®o¹t ®­îc lîi nhuËn ®éc quyÒn mµ phÇn lín nguån lîi nhuËn ®ã lµ ®­îc chuyÓn vµo Ng©n s¸ch qua doanh thu nh­ mét th¸ch thøc thuÕ Èn ngÇm. VÒ phÝa m×nh, c¸c doanh nghiÖp vµ ng­êi lao ®éng ph¶i cèng hiÕn søc lao ®éng cña hä vµo viÖc t¹o ra lîi nhuËn mµ hä chØ ®­îc h­ëng mét phÇn, th«ng qua hµng ho¸ vµ dÞch vô do Nhµ n­íc cÊp. Trong hÖ thèng "ph©n phèi"- "ph©n phèi l¹i" nµy sù ph©n phèi thu nhËp kh«ng dùa trªn c¸c nh©n tè kÝch thÝch ®­îc x¸c ®Þnh th«ng qua thÞ tr­êng, mµ dùa trªn ®Þnh møc,®¸nh gi¸ sù c«ng hiÕn cña mçi tËp thÓ vµ c¸ nh©n t­¬ng øng víi vÞ trÝ, quyÒn lùc cña nã trong hÖ thèng "ph©n phèi - ph©n phèi l¹i". §iÒu ®¸ng nãi lµ hÖ thèng "ph©n phèi - ph©n phèi l¹i" lµ ®Æc tr­ng cho mäi nÒn kinh tÕ chØ huy nh­ng møc ®é "tËp trung ho¸" cµng cao th× hÖ thèng ®ã cµng ph×nh ra, cµng cã nhiÒu doanh nghiÖp khæng lå, mµ s¶n phÈm cña nã kh«ng ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng. V× vËy nÒn kinh tÕ ®ã sÏ gÆp khã kh¨n lín. Ng­îc l¹i trong nÒn kinh tÕ ®ang ph¸t triÓn, n¬i mµ sù tån t¹i cña khu vùc v« h×nh ng¨n c¶n mäi nç lùc gia t¨ng møc ®é tËp trung ho¸ qu¶n lý kinh tÕ th× quan hÖ thÞ tr­êng cã thÓ ph¸t triÓn mét c¸ch tù ph¸t. Qu¸ tr×nh c¶i c¸ch tù ph¸t nh­ vËy th­êng n¶y sinh khi nh÷ng ¶nh h­ëng cña hÖ thèng "ph©n phèi - ph©n phèi l¹i" lµm c¹n kiÖt mäi nguån lùc hiÖn cã ®Ó ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng cña d©n c­. Tuy nhiªn, c¶i c¸ch tù ph¸t kh«ng thÓ kh¾c phôc ®­îc mét lo¹t c¸c yÕu ®iÓm ch¼ng h¹n nh­ sù më réng c¸c lo¹i thÞ tr­êng n¬i mµ gi¸ c¶ cao h¬n nhiÒu lÇn gi¸ chÝnh thøc. §iÒu ®ã thóc ®Èy gia t¨ng n¹n tham nhòng, bu«n lËu dÉn ®Õn t×nh tr¹ng th©m hôt ng©n s¸ch. Sù mÊt c©n ®èi víi vÜ m« cµng nÆng nÒ h¬n v× c¸c doanh nghiÖp vµ hé gia ®×nh ®æ x« vµo ®Çu c¬ vµng vµ ngo¹i tÖ m¹nh. KÕt qu¶ lµ tû lÖ tiÕt kiÖm vµ ®Çu t­ néi ®Þa, víi sù mÊt c©n ®èi víi nÒn kinh tÕ tù nã ®i chÖch khái tr¹ng th¸i c©n b»ng vµ ngµy cµng lao s©u vµo khñng ho¶ng. §ã chÝnh lµ ®iÒu x¶y ra víi ViÖt Nam n¨m 1985, khi t×nh h×nh kinh tÕ xÊu ®i ®· buéc ChÝnh phñ ph¶i tiÕn hµnh cuéc ®æi míi nh»m æn ®Þnh l¹i nÒn kinh tÕ. Vµ sù chuyÓn ®æi sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®­îc b¾t ®Çu. 2. Sù ph¸t triÓn chung cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi Trong lóc n­íc ta ®ang bÞ suy tho¸i trÇm träng, nÒn kinh tÕ ngæn ngang th× trªn thÕ giíi nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn nh­ vò b·o vµ hä ®ang trªn ®µ ®æi míi vµ còng chuyÓn sang c¬ chÕ thÞ tr­êng. VÝ dô nh­ Mexico, Chile vµ Th¸i Lan ®· cã møc t¨ng tr­ëng nhanh chãng vÒ thu nhËp nhê viÖc ®· chÊp nhËn chñ nghÜa t­ b¶n vµ gi¶m bít vai trß cña ChÝnh phñ trong nÒn kinh tÕ cña hä. 3. Sù chuyÓn ®æi tõ c¬ chÕ bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ tr­êng vµ nh÷ng th¾ng lîi b­íc ®Çu Do nh÷ng hËu qu¶ mµ c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung ®Ó l¹i cho nÒn kinh tÕ ViÖt Nam, do xu h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ theo c¬ chÕ thÞ tr­êng trªn thÕ giíi, do tÝnh n¨ng ®éng cña c¬ chÕ thÞ tr­êng. TÊt c¶ c¸c yÕu tè ®ã trë thµnh yÕu tè kh¸ch quan cña sù chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. C¶i c¸ch kinh tÕ ViÖt Nam n¨m 1986 ®· ®em l¹i mét sè thµnh tùu ®¸ng khÝch lÖ nh­: N©ng cao ®êi sèng nh©n d©n, t¨ng tÝnh n¨ng ®éng cña nÒn kinh tÕ, xo¸ bá tÝnh bao cÊp, tr× trÖ cña c¬ chÕ cò, b­íc ®Çu ph¸t huy néi lùc, kiÒm chÕ ®Èy lïi l¹m ph¸t. Tõng b­íc thùc hiÖn qu¸ tr×nh mang tÝnh quy luËt cña b­íc chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ tr­êng cã ®iÒu tiÕt vÜ m« cña Nhµ n­íc. Víi sù tù do ho¸ th­¬ng m¹i vµ tù do ho¸ gi¸ c¶ lµ nh©n tè trung t©m ®ét ph¸ tõng b­íc tiÕn tíi c¬ chÕ thÞ tr­êng ®Ých thùc. C¬ chÕ nµy ph¸t huy vai trß ®iÒu tiÕt cña thÞ tr­êng h×nh thµnh b­íc ®Çu mét thÞ tr­êng c¹nh tranh, lµm cho hµng ho¸ ®­îc l­u th«ng th«ng suèt, cung cÇu ®­îc c©n ®èi, tho¸t khái t×nh tr¹ng khñng ho¶ng thiÕu, gi¸ c¶ æn ®Þnh dÇn. L¹m ph¸t ®­îc ng¨n chÆn. C¬ chÕ thÞ tr­êng ®· gãp phÇn gi¶i phãng lùc l­îng s¶n xuÊt, ph¸t huy tÝnh tù chñ cña hé kinh tÕ vµ chñ doanh nghiÖp. Ngay phÇn lín c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc còng ®· ®¹t ®­îc gi¶i phãng khái c¸c tiªu ph¸p lÖnh ®Ó thÝch øng theo nhu cÇu thÞ tr­êng. C¬ chÕ nµy còng ®· thóc ®Èy viÖc ph¶i sö lý nh÷ng vÊn ®Ò mÊu chèt lµm ®¶o lén c¶ hÖ thèng t­ duy vµ quan ®iÓm kinh tÕ cò nh­ vÊn ®Ò së h÷u. Víi sù thõa nhËn vµ ®¸nh gi¸ cao nh÷ng thµnh tùu cña kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn: C¬ chÕ thÞ tr­êng n­íc ta cßn thiÕu ®ång bé, mang nhiÒu yÕu tè tù ph¸t, rèi lo¹n, s¶n phÈm cña mét nÒn kinh tÕ ch­a tho¸t khái khñng kho¶ng vµ c¬ b¶n lµ s¶n xuÊt nhá, sù yÕu kÐm cña bé m¸y qu¶n lý Nhµ n­íc, t×nh tr¹ng quan liªu, thiÕu hiÓu biÕt thËm trÝ tr× trÖ b¶o thñ tr­íc b­íc ngoÆt chuyÓn ®æi kinh tÕ. Tr­íc hÕt c¬ chÕ thÞ tr­êng n­íc ta cßn thiÕu kinh nghiÖm, cßn ch­a t¹o m«i tr­êng æn ®Þnh vµ an toµn cho s¶n xuÊt kinh doanh ®Æc biÖt nh÷ng yÕu kÐm trong thÓ chÕ tµi chÝnh tiÒn tÖ, tÝn dông ®ang lµ lùc c¶n cña qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi, c¬ chÕ thÞ tr­êng thiÕu ®ång bé. Sù chuyÓn biÕn ®· kh¸ m¹nh mÏ trªn thÞ tr­êng chÊp nhËn tù do kinh doanh theo ph¸p luËt, nh­ng l¹i ch­a gi¶i quyÕt ®ñ nh÷ng tiÒn ®Ò c¬ b¶n cho sù tù do nµy ®ã lµ sù tù do vÒ së h÷u. Sù h×nh thµnh vµ vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cßn mang nhiÒu yÕu tè tù ph¸t. C¬ chÕ vËn hµnh th« s¬, th« thiÓn, t¹o ®iÒu kiÖn cho kiÓu lµm ¨n bÊt chÝnh. C¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ vÊn ®Ò hoµn toµn míi mÎ, ch­a cã tiÒn lÖ trong lÞch sö vµ kh«ng cã m« h×nh v¹ch s½n. Do vËy kh«ng thÓ ngay tõ ®Çu h×nh dung toµn bé c¸c chi tiÕt cña m« h×nh thÞ tr­êng, còng kh«ng thÓ v¹ch ngay ®­îc mét lÞch tr×nh cøng nh¾c cña biÕn chuyÓn mµ ph¶i thùc hiÖn c¬ chÕ thÞ tr­êng cho phï hîp víi hoµn c¶nh lÞch sö vµ c¸c ®iÒu kiÖn chÝnh trÞ, kinh tÕ x· héi n­íc ta, kh«ng ¸p dông c¸c biÖn ph¸p xèc võa lµ ®Æc ®iÓm, võa lµ quan ®iÓm quan träng cña qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¬ chÕ kinh tÕ. XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm kinh tÕ trong n­íc vµ quan hÖ kinh tÕ víi bªn ngoµi, chóng ta ®· ¸p dông c¬ chÕ thÞ tr­êng tõng b­íc. §iÒu quan träng lµ c¬ chÕ nµy ®­îc nh©n d©n ®ång t×nh vµ ®· ph¸t huy ®­îc øng dông. 4. VÊn ®Ò lîi nhuËn trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam hiÖn nay Kinh tÕ thÞ tr­êng lµ kinh tÕ hµng ho¸ ph¸t triÓn ë tr×nh ®é cao, lµ kiÓu tæ chøc kinh tÕ - x· héi lµ toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Õn tiªu dïng g¾n liÒn víi thÞ tr­êng. Kinh tÕ thÞ tr­êng kh«ng chØ lµ c«ng nghÖ, kü thuËt mµ cßn lµ quan hÖ x· héi, kh«ng chØ bao hµm hai yÕu tè lµ lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt. Kinh tÕ thÞ tr­êng phô thuéc vµo h×nh thøc së h÷u mµ trong ®ã nã phô thuéc vµo chÕ ®é së h÷u thèng trÞ. ë n­íc ta chÕ ®é së h÷u lµ chÕ ®é së h÷u toµn d©n, cho nªn mäi lîi Ých nµo ®ã ®­îc quyÕt ®Þnh lµ phô thuéc vµo d©n. Kh«ng cã kinh tÕ thÞ tr­êng chung chung, thuÇn tuý trõu t­îng t¸ch khái c¸c h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi. TÝnh tÝch cùc vµ tiªu cùc cña kinh tÕ thÞ tr­êng ®Õn ®©u cßn phô thuéc vµo chÕ ®é x· héi, vai trß Nhµ n­íc, chÝnh s¸ch ph¸p luËt Nhµ n­íc. Môc ®Ých cña kinh tÕ thÞ tr­êng ë n­íc ta còng nh»m môc ®Ých lîi nhuËn nh­ng kh«ng theo ®uæi lîi nhuËn mét c¸ch ®¬n thuÇn. Mµ xuÊtph¸t tõ ®Æc ®iÓm n­íc ta lµ n­íc x· héi chñ nghÜa. Ngay tõ ®Çu chóng ta ®· kh¼ng ®Þnh "®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ kh«ng thay ®æi. V× vËy chóng ta theo ®uæi lîi nhuËn ph¶i ®¶m b¶o hai ®iÒu kiÖn: - B¶o ®¶m hiÖu qu¶ kinh tÕ, trong s¶n xuÊt kinh doanh nghÜa lµ s¶n xuÊt ph¶i cã l·i. - KÕt hîp gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò vÒ kinh tÕ x· héi ®Ó cho nã ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ nh­ng c¸c lîi Ých x· héi vÉn ®­îc duy tr×. XÐt cho ®Õn cïng th× kinh tÕ thÞ tr­êng còng nh­ c¸c h×nh thøc tæ chøc kinh tÕ kh¸c ®Òu nh»m môc ®Ých s¶n xuÊt ®¸p øng ®Çy ®ñ mäi nhu cÇu cña con ng­êi, tøc s¶n xuÊt ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt. §iÒu ®ã thÓ hiÖn bëi lîi nhuËn thu vÒ cao kinh tÕ thÞ tr­êng t¹o ra c¸c thÞ tr­êng lµ n¬i gÆp gì gi÷a ng­êi mua vµ ng­êi b¸n ®Ó x¸c ®Þnh 3 yÕu tè c¬ b¶n cña s¶n xuÊt ®ã lµ: - S¶n xuÊt c¸i g× ? - S¶n xuÊt nh­ thÕ nµo ? - B¸n cho ai ? Qua ®ã n©ng cao tÝnh n¨ng ®éng cña nÒn kinh tÕ. ViÖt Nam ®ang tõng b­íc ®i lªn trong kinh tÕ, ®Ó cã thÓ giµu cã h¬n n­íc ta ph¶i t¹o nhiÒu mèi lµm ¨n, hîp t¸c víi n­íc ngoµi bëi v× chØ cã néi lùc kh«ng vÉn ch­a ®ñ, nã chØ lµ mét ®iÒu kiÖn lµm tiÒn ®Ò v÷ng ch¾c cho quan hÖ ngo¹i giao lµm ¨n víi n­íc ngoµi. VËy chóng ta quan hÖ lµm ¨n víi hä ®Ó lµm g× ? §Ó kiÕm ®­îc lîi nhuËn cao h¬n so víi trong n­íc, chÝnh v× lÏ ®ã hiÖn nay chóng ta quan hÖ lµm ¨n víi rÊt nhiÒu n­íc vÝ dô nh­ Trung Quèc, c¸c n­íc khèi Nics, Mü, Th¸i Lan, NhËt B¶n, Anh, oxtraylia, ASEAN. CH¦¥NG III - KHUYÕT TËT Vµ C¸C BIÖN PH¸P KH¾C PHôC I - HËu qu¶ do theo ®uæi lîi nhuËn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng nãi chung vµ ë ViÖt Nam nãi riªng. 1. C¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh. §Ó thu ®­îc lîi nhuËn cao c¸c doanh nghiÖp kh«ng ngõng c¹nh tranh víi nhau trªn thÞ tr­êng bÊt kÓ trong néi bé ngµnh hay gi÷a c¸c ngµnh. Ngoµi ra khi sù c¹nh tranh tiÕn lªn mét møc cao h¬n hä cßn c¹nh tranh trong kh©u s¶n xuÊt c«ng nghÖ trong tiªu thô. VÒ kh¸i niÖm c¹nh tranh trong néi bé ngµnh vµ c¹nh tranh gi÷a c¸c ngµnh ®· ®­îc tr×nh bµy phÇn tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n. ë ®©y chóng ta chØ nªu ra biÖn ph¸p c¹nh tranh cña tõng lo¹i vµ kÕt qu¶ ®­îc cña nã. §èi víi qu¸ tr×nh c¹nh tranh trong néi bé ngµnh nh»m thu ®­îc lîi nhuËn siªu ng¹ch c¸c nhµ s¶n xuÊt ®· ph¶i c¶i tiÕn kü thuËt, n©ng cao cÊu t¹o h÷u c¬ t­ b¶n, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng lµm cho gi¸ trÞ c¸ biÖt cña hµng ho¸ xÝ nghiÖp s¶n xuÊt ra thÊp h¬n gi¸ trÞ x· héi ®Ó thu lîi nhuËn siªu ng¹ch. KÕt qu¶ cña c¹nh tranh lµ h×nh thµnh nªn gi¸ trÞ x· héi cña tõng lo¹i hµng ho¸. C¹nh tranh gi÷a c¸c ngµnh sö dông biÖn ph¸p tù do di chuyÓn t­ b¶n tõ ngµnh nµy sang ngµnh kh¸c dÉn ®Õn h×nh thµnh dÇn tØ suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n vµ gi¸ trÞ hµng ho¸ trë thµnh gi¸ trÞ s¶n xuÊt. C¹nh tranh trong s¶n xuÊt lµ c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong s¶n xuÊt. BiÖn ph¸p: T¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, c¶i tiÕn kü thuËt... KÕt qu¶: Lµm cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn. C¹nh tranh trong tiªu thô s¶n phÈm lµ c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp ®Ó tiªu thô ®uîc nhiÒu s¶n phÈm h¬n nh»m thu lîi nhuËn siªu ng¹ch. BiÖn ph¸p: C¶i tiÕn mÉu m·, chÊt l­îng s¶n phÈm, c¶i tiÕn ph­¬ng ph¸p phôc vô,... KÕt qu¶: H×nh thµnh nªn gi¸ thÞ tr­êng tõng lo¹i hµng ho¸. §ã lµ tÊt c¶ nh÷ng thñ ®o¹n ®Ó cã thÓ kiÕm ®­îc lîi nhuËn cao. ViÖc sö dông c¸c thµnh tùu míi cña khoa häc kü thuËt ®ßi hái quy m« s¶n xuÊt t­ b¶n ph¶i lín. V× vËy ®Æt ra yªu cÇu ph¶i tÝch tô vµ tËp trung s¶n xuÊt do ®ã ra ®êi c¸c xÝ nghiÖp lín. Do môc tiªu lîi nhuËn dÉn ®Õn sù c¹nh tranh khèc liÖt lµm cho t­ b¶n lo¹i võa vµ nhá ph¸ s¶n cßn t­ b¶n lín th× cµng lín. Khi sù tÝch tô vµ tËp trung s¶n xuÊt ph¸t triÓn ®Õn mét møc ®é cao sÏ dÉn tíi sù h×nh thµnh c¸c tæ chøc ®éc quyÒn. Chñ nghÜa ®éc quyÒn cµng ph¸t triÓn lîi nhuËn cña tËp ®oµn ®éc quyÒn cµng nhiÒu, nh­ng hËu qu¶ nh­ l¹m ph¸t, thÊt nghiÖp, khñng ho¶ng l¹i bÞ trót xuèng ®Çu giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng. M©u thuÉn giai cÊp trë lªn s©u s¾c. 2. C¸c tiªu cùc, tÖ n¹n x· héi n¶y sinh §øng trªn tÇm vÜ m« cña mét quèc gia, v× lîi nhuËn mµ ng­êi ta d¸m lµm tÊt c¶ mäi thø ®Ó kiÕm ®­îc nhiÒu tiÒn cho b¶n th©n m×nh cßn viÖc x· héi kh«ng liªn quan g× tíi c¸ nh©n c¶ "®· cã Nhµ n­íc lo råi". TÖ n¹n x· héi n¶y sinh, gi¸o dôc xa sót, nh©n tµi cña ®Êt n­íc bÞ ch¶y m¸u chÊt x¸m, thanh niªn ®ua ®ßi, « nhiÔm m«i tr­êng. Còng v× lîi nhuËn mµ lµm n¶y sinh c¸c hµnh vi tiªu cùc kh¸c cña x· héi nh­ tÖ n¹n bu«n lËu, lµm hµng gi¶, tÖ n¹n tham nhòng còng ngµy cµng ph¸t triÓn ®èi víi tÊt c¶ c¸c ngµnh, thËm trÝ ë ViÖt Nam nã cßn ®ang lµ mét quèc n¹n. C¸c tÖ n¹n x· héi nh­ m¹i d©m, ma tuý, b¹o lùc còng mäc ë kh¾p n¬i...Nh×n chung cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò n¶y sinh ®ßi hái sù s¸ng suèt cña c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch lµm sao cho phï hîp nhÊt. II - BiÖn ph¸p kh¾c phôc 1. T¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, c¶i tiÕn kü thuËt "TÊm huy ch­¬ng nµo còng cã mÆt tr¸i cña nã" vµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng còng vËy, nã còng cã mÆt tr¸i cña nã, nã lµm cho nÒn kinh tÕ chËm ph¸t triÓn, vËy muèn ®Êt n­íc ®ã ®i lªn giµu m¹nh, bÒn v÷ng th× chóng ta ph¶i t×m c¸ch x©y dùng nã, vËy viÖc ®Çu tiªn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ta h·y t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, víi môc ®Ých ®Ó cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn, lùc l­îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh quan hÖ s¶n xuÊt vµ nh­ vËy quan hÖ s¶n xuÊt còng sÏ ph¸t triÓn theo. C¶i tiÕn x· héi còng lµ viÖc lµm cho lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn c¶ vÒ mÆt chÊt vµ mÆt l­îng, cô thÓ trong nÒn kinh tÕ cña ViÖt Nam lùc l­îng s¶n xuÊt ph¸t triÓn còng chÝnh lµ nh÷ng ng­êi c«ng nh©n, ng­êi c¸n bé cã tr×nh ®é cao ®Ó khi cã c«ng nghÖ míi hä cã thÓ l¾m b¾t nhanh vµ sö dông ®­îc nã mét c¸ch kÞp thêi vµ tõ ®ã hä sÏ n©ng cao ®Ó khi cã c«ng nghÖ míi hä cã thÓ l¾m b¾t nhanh vµ sö dông ®­îc nã mét c¸ch kÞp thêi, vµ tõ ®ã hä sÏ n©ng cao ®­îc tay nghÒ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nÕu kh«ng hä sÏ bÞ ®µo th¶i bëi quy luËt ph¸t triÓn. Cßn vÒ mÆt nhµ t­ b¶n th× hä còng hiÓu r»ng ®Ó ®¹t ®­îc hiÖu qña cao, tËn dông hÕt ®­îc c¸c chøc n¨ng cña c«ng nghÖ tiªn tiÕn th× hä ph¶i cã mét ®éi ngò c«ng nh©n lµnh nghÒ víi tr×nh ®é kü thuËt cao. V× vËy qu¸ tr×n ®Çu t­ cho chiÕn l­îc n©ng cao tr×nh ®é lao ®éng cña nhµ t­ b¶n vµ yªu cÇu cÊp thiÕt ph¶i n©ng cao tr×nh ®é cña ng­êi c«ng nh©n ngµy cµng ®­îc n©ng cao. Khi ®ã doanh nghiÖp còng sÏ kiÕm ®­îc nhiÒu lîi nhuËn, mäi ng­êi ®Òu cã ý thøc, khi ®ã hä sÏ nghÜ r»ng m×nh cÇn ph¶i sèng, vµ hä sÏ quay l¹i ®Ó b¶o vÖ m«i tr­êng ®Ó hµnh tinh kh«ng bÞ ph¸ huû,...vµ cßn n÷a hä cã ý thøc h¬n vÒ céi nguån vµ do ®ã truyÒn thèng v¨n ho¸ ®­îc g×n gi÷ vµ b¶o vÖ. 2. §Èy nhanh qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Muèn h¹n chÕ ®­îc nh­îc ®iÓm cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng th× chóng ta chØ cßn c¸ch lµ lµm cho ®Êt n­íc ph¸t triÓn mµ th«i. Nh­ vËy, trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cña n­íc ta hiÖn nay ®Ó cã thÓ ph¸t triÓn ®­îc th× c¸c doanh nghiÖp ph¶i më réng s¶n xuÊt, ph¶i x©y dùng c¸c xÝ nghiÖp lín, muèn vËy ph¶i hîp nhÊt nhiÒu t­ b¶n c¸ nh©n l¹i thµnh nh÷ng c«ng ty cæ phÇn. §ã lµ nh÷ng xÝ nghiÖp mµ vèn cña nã do nh÷ng ng­êi tham gia gäi lµ cæ ®«ng gãp vµo. Cæ ®«ng lµ ng­êi mua cæ phiÕu, c¨n cø vµo sè tiÒn ghi trªn cæ phiÕu, cæ ®«ng sÏ ®­îc lÜnh mét phÇn thu nhËp cña xÝ nghiÖp gäi lµ lîi tøc cæ phÇn. Lîi tøc cæ phÇn kh«ng cè ®Þnh mµ phô thuéc vµo t×nh h×nh kinh doanh cña c«ng ty. Cæ phiÕu ®­îc mua b¸n trªn thÞ tr­êng gäi lµ thÞ gi¸ cæ phiÕu. ThÞ gi¸ cæ phiÕu kh«ng ph¶i lµ sè tiÒn ghi trªn mÆt phiÕu, mµ lµ mét sè tiÒn ®em göi ng©n hµng sÏ thu ®­îc mét sè lîi tøc b»ng lîi tøc cæ phÇn. C«ng ty cæ phÇn ngoµi ph¸t hµnh cæ phiÕu cßn ph¸t hµnh tr¸i kho¸n, ng­êi mua tr¸i kho¸n ®­îc nhËn lîi tøc cè ®Þnh nh­ng kh«ng ®­îc dù ®¹i héi cæ ®«ng. ThÞ tr­êng chøng kho¸n lµ n¬i mua b¸n c¸c chøng kho¸n cã gi¸ trÞ. Giao dÞch theo h×nh thøc tÝn dông ng­êi mua chøng kho¸n chi tr¶ mét phÇn, phÇn cßn l¹i do m«i giíi cña sè dÞch vô øng tr­íc vµ h­ëng lîi tøc vÒ sè tiÒn øng tr­íc cho ng­êi mua. N­íc ta ®ang trªn con ®­êng ®æi míi tõ nÒn kinh tÕ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc, víi sù tham gia nhiÒu thµnhphÇn kinh tÕ, nhu cÇu x©y dùng vµ ph¸t triÓn ®Êt n­íc ®ßi hái ngµy cµng nhiÒu vèn. Theo king nghiÖm ë c¸c n­íc ph¸t triÓn, ®Ó huy ®éng ®­îc vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ tËn dông ®­îc vèn nhµn rçi trong n­íc, cÇn cã thÞ tr­êng chøng kho¸n. ThÞ tr­êng chøng kho¸n lµ mét yÕu tè, cÊu thµnh ®Æc biÖt quan träng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng vµ nã còng cã ®Çy ®ñ ®Æc tr­ng cña mét thÞ tr­êng. Nãi c¸ch kh¸c, thÞ tr­êng chøng kho¸n ra ®êi vµ tån t¹i lµ mét tÊt yÕu trong nÒn kinh tÕ. ChØ cã nh­ vËy th× nÒn kinh tÕ n­íc ta míi ph¸t triÓn ®­îc vµ chØ cã nh­ vËy lùc l­îng s¶n xuÊt trong n­íc ta míi ph¸t triÓn ®­îc, vµ sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong n­íc ta míi ph¸t triÓn ®­îc, vµ sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong n­íc ta sÏ lµm cho n­íc ta tiÕn tíi mét nÒn kinh tÕ trÝ thøc hoµn chØnh, lóc ®ã nh÷ng khuyÕt tËt trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng sÏ dÇn dÇn ®­îc tan ®i vµ biÕn mÊt. 3.T¨ng c­êng sù qu¶n lÝ cña nhµ n­íc b»ng ph¸p luËt, vµ c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ hîp lÝ. ViÖt Nam ta ®· chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc. Sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ theo c¬ chÕ thÞ tr­êng kh«ng thÓ nµo gi¶i quyÕt ®­îc nh÷ng vÊn ®Ò do chÝnh c¬ chÕ ®ã vµ b¶n th©n ®êi sèng kinh tÕ - x· héi ®Æt ra. §ã lµ t×nh tr¹ng thÊt nghiÖp, l¹m ph¸t, khñng ho¶ng, ph©n ho¸ bÊt b×nh ®¼ng, « nhiÔm m«i tr­êng, sù bïng næ d©n sè còng nh­ nh÷ng hiÖn t­îng x· héi kh¸c. Nh÷ng t×nh tr¹ng vµ hiÖn t­îng trªn ë nh÷ng møc ®é kh¸c nhau, trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp ®Òu cã t¸c ®éng ng­îc trë l¹i, lµm c¶n trë sù ph¸t triÓn "b×nh th­êng" cña mét x· héi nãi chung vµ cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nãi riªng. V× vËy sù t¸c ®éng cña Nhµ n­íc - mét chñ thÓ cã kh¶ n¨ng nhËn thøc vµ vËn dông c¸c quy luËt kh¸ch quan- vµo nÒn kinh tÕ lµ mét tÊt yÕu cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. ThiÕu sù "can thiÖp cña Nhµ n­íc vµo kinh tÕ ®Ó cho nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng tù do ho¹t ®éng, th× viÖc ®iÒu hµnh nÒn kinh tÕ n­íc ta sÏ kh«ng thÓ cã hiÖu qña, còng gièng nh­ ng­êi ta vç tay mµ chØ dïng mét "bµn tay". Sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc ®èi víi nÒn kinh tÕ hµng ho¸ ë n­íc ta ®­îc thùc hiÖn b»ng luËt ph¸p vµ c¸c c«ng cô chÝnh s¸ch vÜ m« kh¸c. Nhµ n­íc sö dông nh÷ng c«ng cô ®ã ®Ó qu¶n lý c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ lµm cho nÒn kinh tÕ "lµnh m¹nh" h¬n, gi¶m bít nh÷ng th¨ng trÇm, ®ét biÕn xÊu trªn con ®­êng ph¸t triÓn cña nã, kh¾c phôc ®­îc t×nh tr¹ng ph©n ho¸ bÊt b×nh ®¼ng, b¶o vÖ ®­îc tµi nguyªn m«i tr­êng cña ®Êt n­íc. Nh­ng nh­ vËy, sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc ë n­íc ta lµ mét sùvËn ®éng ®­îc ®iÒu tiÕt bëi sù thèng nhÊt gi÷a c¬ chÕ thÞ tr­êng - "bµn tay v« h×nh", vµ sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc - "bµn tay h÷u h×nh" PHÇN III: KÕT LUËN Qua qu¸ tr×nh nghiªn cøu ta thÊy lîi nhuËn lµ nh©n tè ¶nh h­ëng trùc tiÕp lµ c¬ së cho mäi h×nh thøc kinh tÕ vµ cïng víi nh÷ng hiÓu biÕt vÒ vai trß còng nh­ h¹n chÕ cña lîi nhuËn ¸p dông vµo ®Æc ®iÓm cña c¬ chÕ kinh tÕ còng nh­ ®Æc ®iÓm vÒ chÝnh trÞ x· héi nãi lªn sù thµnh c«ng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa kh«ng thÓ dõng l¹i ë c¸c tèc ®é t¨ng tr­ëng mµ ®i kÌm víi nã ph¶i kh«ng ngõng n©ng cao chÊt l­îng cuéc sèng víi tiÒn l­¬ng vµ thu nhËp kinh tÕ t¨ng tr­ëng m¹nh, y tÕ gi¸o dôc ph¸t triÓn, h¹n chÕ sù ph©n ho¸ giµu nghÌo, kh«ng lµm ph­¬ng h¹i tíi phóc lîi x· héi hay lµm ®¶o lén vÞ trÝ x· héi t­¬ng ®èi cña ®a sè d©n chóng. Ng¨n chÆn sù xuèng cÊp thËm trÝ tha ho¸ trong c¸c lÜnh vùc v¨n ho¸, x· héi, c¸c quan hÖ vµ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong x· héi. Lîi nhuËn ®ã lµ nh©n tè gÇn nh­ lµ sè mét cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng mµ chóng ta ph¶i ®¹t ®­îc nã, cµng nhiÒu cµng tèt. ë n­íc ta sau h¬n mét thËp kû ®æi míi. §¶ng ta ®· kh¼ng ®Þnh: CÇn ph¶i ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc, ®Ó ®Õn n¨m 2020 trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp. Mét n­íc c«ng nghiÖp mµ ë ®ã cã: GDP t¨ng gÊp kho¶ng 7 - 8 lÇn so víi n¨m 1995. GDP b×nh qu©n ®Çu ng­êi ®¹t kho¶ng 5000 USD, c¬ cÊu GDP: C«ng nghiÖp kho¶ng 40%, dÞch vô kho¶ng 50%, n«ng nghiÖp kho¶ng 10%: C¬ cÊu n«ng nghiÖp lµ vËy cßn riªng trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp ph¶i ®¹t 2/3 c¶ dÞch vô trong ®ã nöa cßn l¹i lµ n«ng nghiÖp. T­¬ng øng, møc ®é ®« thÞ ho¸ ®¹t kho¶ng 60 - 70% (tÝnh theo d©n sè). H×nh thµnh hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng hiÖn ®¹i trªn phÇn lín c¸c vïng ®Êt n­íc, víi nhiÒu ®Çu mèi giao l­u vµ hµnh lang liªn kÕt víi c¸c n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. Thùc hiÖn ®iÖn khÝ ho¸ trong c¶ n­íc víi m¹ng ®iÖn quèc gia phñ kh¾p l·nh thæ. Tr×nh ®é ¸p dông tin häc ho¸ chiÕm phÇn lín c¸c c«ng viÖc s¶n xuÊt, kinh doanh, qu¶n lý. Cuéc sèng vËt chÊt trªn 90% nh©n d©n ®¹t møc sung tóc, kh«ng cßn ng­êi nghÌo khæ nh­ hiÖn nay: Møc ¨n b×nh qu©n 3000 Kalo/Ng­êi/Ngay. Tuæi thä trªn 70 kho¶ng c¸ch giµu nghÌo (so 20% sè giµu nhÊt vµ so víi 20% sè ng­êi nghÌo nhÊt), chªnh lÖch nhau kho¶ng 5 - 6lÇn. Thanh niªn ®­îc ®i häc phæ cËp cÊp II trung häc vµ cè ®ñ kiÕn thøc nghÒ nghiÖp ®Ó lµm mét viÖc nhÊt ®Þnh. Mét phÇn lín, chñ yÕu lµ ë ®« thÞ ®¹t møc phæ cËp cÊp III trung häc. M«i tr­êng sinh th¸i ®­îc gi÷ g×n vµ c¶i thiÖn (xanh vµ s¹ch). Tû lÖ che phñ cña rõng ®¹t trªn 50% diÖn tÝch l·nh thæ. VÒ c¬ b¶n ®¹t ®­îc môc tiªu d©n giµu, n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng v¨n minh. §©y còng lµ lý t­ëng vÒ CNXH ë ViÖt Nam giai ®o¹n ban ®Çu. Theo c¬ chÕ thÞ tr­êng nh­ng vÉn gi÷ v÷ng theo ®Þnh h­íng XHCN. * ý kiÕn c¸ nh©n - Nh­ ®· biÕt, n­íc ta míi b¾t ®Çu ®æi míi më cöa ®Êt n­íc tõ n¨m1986, tõ ®ã ®Õn nay lµ qu·ng thêi gian ch­a ph¶ilµ dµi, nh­ng ®Êt n­íc ta ®· ®¹t ®­îc mét sè thµnh tùu b­íc ®Çu,®iÒu ®ã ®· kh¼ng ®Þnh sù ®óng ®¾n trong ®­êng lèi, chÝnh s¸ch cña ®¶ng vµ nhµ n­íc ta.Më cöa nÒn kinh tÕ thùc chÊt lµ cëi trãi nÒn kinh tÕ, h¹n chÕ sù can thiÖp cña nhµ n­íc vµo c¸c qu¸ tr×nh kinh tÕ, lµm cho c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ ®i theo ®óng quy luËt cña nã. N­íc ta tiÕn hµnh ®æi míi muén h¬n so víi c¸c n­íc, tuy cã ®¹t ®­îc mét sè thµnh tùu nhÊt ®Þnh nh­ng so víi yªu cÇu c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc, so víi c¸c nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, ®Æc biÖt lµ tr­íc qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ hiÖn nay th× chóng ta cßn ph¶i cè g¾ng rÊt nhiÒu. §ãng gãp vµo c«ng cuéc chung cña ®Êt n­íc em xin cã mét sè ý kiÕn nh­ sau: - §Ó ph¸t triÓn th× yÕu tè c¬ b¶n ®Çu tiªn ®ã lµ vÊn ®Ò con ng­êi, tøc lµ nguån nh©n lùc, lùc l­îng lao ®éng cña chóng ta lµ rÊt dåi dµo, tuy nhiªn chÊt l­îng cña ®éi ngò lao ®éng kh«ng cao, phÇn lín míi chØ lµ lao ®éng thñ c«ng, tr×nh ®é thÊp, n¨ng xuÊt lao ®éng thÊp. V× vËy nhµ n­íc ph¶i chó träng ®Çu t­ cho viÖc n©ng cao tr×nh ®é, kÜ n¨ng cho ng­êi lao ®éng ®ång thêi víi viÖc ph©n bæ ®µo t¹o t­¬ng øng víi kÕt cÊu cña c¸c ngµnh kinh tÕ - Vèn lµ yÕu tè quan träng trong c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i, hiÖn nay vèn trong n­íc kh«ng ®ñ ®Ó ®Çu t­ cho c¸c ngµnh kinh tÕ, v× vËy chóng ta ph¶i tÝch cùc kªu gäi ®Çu t­ n­íc ngoµi,®ång thêi víi viÖc c¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh, x©y dùng c¬ së h¹ tÇng,thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi. - T¨ng c­êng häc hái kinh nghiÖm cña c¸c n­íc ®· thµnh c«ng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ®Æc biÖt lµ c¸c n­íc cã hoµn c¶nh kinh tÕ chÝnh trÞ gièng nh­ n­íc ta - N©ng cao n¨ng xuÊt lao ®éng, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, t¨ng c­êng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cho hµng ho¸ cña ta... - §Ó thu ®­îc nhiÒu lîi nhuËn, ®Ó t¨ng tr­ëng th× ta ph¶i n©ng cao tr×nh ®é cña c¸n bé qu¶n lý kinh tÕ cña n­íc ta b»ng c¸ch båi d­ìng vµ khÝch lÖ nh©n tµi ph¸t triÓn. Bªn c¹nh ®ã ph¶i ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé khoa häc th«ng minh, n¨ng ®éng ®Ó n¾m b¾t ®­îc khoa häc, c«ng nghÖ mét c¸ch nhanh nhÊt, muèn vËy Nhµ n­íc ta ph¶i thùc hiÖn theo §¹i héi VIII cña §¶ng (6-1996) nh­ sau: - Gi÷ v÷ng ®éc lËp chñ quyÒn ®i ®«i víi më réng hîp t¸c quèc tÕ. - C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ lµ sù nghiÖp cña toµn d©n, cña mäi thµnh phÇn kinh tÕ trong ®ã kinh tÕ nhµ n­íc lµ chñ ®¹o. - LÊy viÖc ph¸t huy nguån lùc con ng­êi lµm yÕu tè c¬ b¶n cho sù ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng. - Khoa häc vµ c«ng nghÖ lµ ®éng lùc cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. - LÊy hiÖu qu¶ kinh tÕ - x· héi lµm tiªu chuÈn c¬ b¶n. - KÕt hîp kinh tÕ víi quèc phßng an ninh. Nh­ vËy ta ph¶i t¨ng tr­ëng ®i ®«i víi ph¸t triÓn ®ã lµ xu thÕ ph¸t triÓn cña thêi ®¹i vµ còng lµ con ®­êng ng¾n nhÊt ®i lªn CNXH ë n­íc ta. CÇn ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh ®a d¹ng ho¸ së h÷u, t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn m¹nh nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnhphÇn ë n­íc ta. §Èy m¹nh qu¸ tr×nh ph©n c«ng l¹i lao ®éng x· héi ë n­íc ta nã còng ®ång nghÜa víi qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë n­íc ta. H×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ®ång bé c¸c lo¹i thÞ tr­êng: DÞch vô, yÕu tè s¶n xuÊt. TiÕp tôc ®æimíi vµ n©ng cao vai trß qu¶n lý vÜ m« cña Nhµ n­íc. §Èy m¹nh viÖc x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt vµ c¶i c¸ch nÒn hµnh chÝnh quèc gia. §Èym¹nh viÖc më cöa, lµm ¨n víi n­íc ngoµi. Chóng ta mong ®îi vµ tin t­ëng r»ng qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc sÏ ®i ®Õn th¾ng lîi. Tµi liÖu tham kh¶o 1- Berg David...kinh tÕ häc tËp I, II 2 - Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ Mac - Lªnin, Tr­êng §HKTQD (1998), tËp I ch­¬ng IV, VI. 3 - Gi¸o tr×nh lÞch sö c¸c häc thuyÕt kinh tÕ, tr­êng §HKTQD. 4 - Kinh tÕ vµ dù b¸o sè 2. 5 - Kinh tÕ thÕ giíi sè 4. 6 - CacM¸c: T­ b¶n quyÓn I 7 - M¸c C¸c: T­ b¶n quyÓn III. 8 - Nghiªn cøu kinh tÕ sè 224 - 1/97 9 - Nghiªn cøu kinh tÕ sè 254 - 7/99. 10 - Ph¸t triÓn kinh tÕ sè 76/97 11 - Samuellson A.Paul...Kinh tÕ häc tËp I, II. 12 - Th­¬ng m¹i sè 9/98 13 - Th­¬ng m¹i sè 14/99

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docVai trò của lợi nhuận trong nền Kinh tế thị trường ở Việt Nam.doc
Luận văn liên quan