Đề tài Đặc điểm của toàn cầu hoá

Đề tài: Đặc điểm của toàn cầu hoá LỜI NÓI ĐẦU Trong lịch sử từ xa xưa đến nay, không một cộng đồng, một quốc gia hay một dân tộc người náôc thể phát triển bình thường mà không quan hệ không trao đổi giao lưu trên các lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hoá, tư tưởng.v.v với các cộng đồng dân tộc, với các quốc gia khác. Do đó quan hệ quốc tế xuất hiện với tư cách là quan hệ lâu đời và phổ biến Nó vừa là điều kiện, vừa là kết quả cần thiết cho mọi quá trình phát triển xã hội. Toàn cầu hoá đã trở thành một xu thế khách quan. Trong hơn một thập kỷ lại đây xu thế toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới có sự gia tăng mạnh mẽ gắn liền với sự phát triển của khoa học công nghệ, sự chấm dứt chiến tranh lạnh, thế giới chuyển sang thời kỳ mới – hoà bình hợp tác và phát triển. Sự gia tăng mạnh mẽ của toàn cầu hoá kinh tế kéo theo nó là những cơ hội và thách thức mới cho các quốc gia khi tham gia vào quá trình đó. Việt Nam đang trong quá trình đổi mới chuyển sang phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Việc đẩy mạnh tham gia vào hội nhập kinh tế thế giới là một nội dung, một khía cạnh quan trọng hiện nay. Do vậy, việc nghiên cứu tìm hiểu sâu về toàn cầu hoá kinh tế là vấn đề không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn. Sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa vào cuối những năm 80 và đầu thập kỷ 90 đã làm biến đổi trật tự hệ thống thế giới. Cũng trong thời điểm chuyển đổi ấy, khái niệm toàn cầu hoá bắt đầu được hình thành và được sử dụng một cách phổ biến. Những quan hệ liên kết vượt lên trên quốc gia, đôi khi người ta cách điệu “siêu quốc gia”, ấy gọi là quá trình quốc tế hoá. Chính do xu hướng quốc tế, toàn cầu hoá xuất hiện gắn liền với sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa tư vản mà dẫn đến quan niệm về quốc tế hoá trước kia và toàn cầu hoá ngày nay là xu thế lớn của sự vận động nền kinh tế thế giới. Vậy thì toàn cầu hoá là gì? Toàn cầu hoá đó là sự gia tăng tăng mạnh mẽ các mối quan hệ gắn kết, tác động phục thuộc lẫn nhau là quá trình mở rộng quy mô và cường độ hoạt động giữa các khu vực, các quốc gia, các dân tộc trên phạm vi toàn cầu trong sự vận động phát triển.Tham gia vào quốc tế hoá, toàn cầu hoá là thực hiện hội nhập quốc tế Toàn cầu hoá là một xu hướng bao gồm đa phương diện: kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội.v.v Trong các mặt đó thì toàn cầu hoá kinh tế vừa là trng tâm vừa là cơ sở và cũng là động lực thúc đẩy các lĩnh vực khác của toàn cầu hoá. Vậy thì toàn cầu hoá kinh tế là gì. Đã có rất nhiều quan niệm khác nhau của nhiều nhà kinh tế. Thực chất: Toàn cầu hoá kinh tế chính là sự gia tăng nhanh chóng các hoạt động kinh tế vượt qua mọi biên giới quốc gia, khu vực tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau gữa các nền kinh tế trong sự vận động phát triển hướng tới một nền kinh tế thế giới thống nhất. Sự gia tăng của xu thế này được thể hiện ở sự mở rộng mức độ và quy mô mậu dịch thế giới, sự lưu chuyển của các dòng vốn và lao động trên phạm vi toàn cầu hoá. Quá trình tham gia vào xu thế đó là của các quốc gia được gọi là hội nhập kinh tế. II- ĐẶC ĐIỂM CỦA TOÀN CẦU HOÁ Ngày nay, toàn cầu hoá đang là một tiến trình hiện hữu, khách quan và có tác động ngày càng quyết định tới sự phát triển của rất thảy mọi quốc gia. Đối với những nước “đến muộn”, khi hoạch định chính sách phát triển quốc gia không nên bỏ qua những nét đặc trưng nổi bật của toàn cầu hoá hiện nay; đó là: 1- Sự đinh hình nền kinh tế tri thức: Điểm nổi bật đầu tiên của toàn cầu hoá là sự định hình nền kinh tế tri thức, mà trọng tâm là bước ngoặt mới của sự phát triển khoa học công nghệ và vai trò của chúng trong đời sống. Tuy còn khác nhau về cách gọi trên, nhưng nền kinh tế tri thức đang định hình ngày càng rõ nét hơn, với những dấu hiệu đánh dấu sự phân biệt rõ rệt vai trò của tri thức đối với sản xuất thời đại ngày nay với ngày kia. Sự định hình những đặc trưng này khiến cho so với bất cứ thời đại kinh tế nào trước đây, nền kinh tế của thế giới đương đại có sự khác biệt có sự cảm nhận đựoc rõ này về sự thiết yếu và giầu có của tri thức. Hơn thế nữa nhiều người còn cho rằng, sự ra đời của nền kinh tế tri thức được xem không phải là sự tiến bộ bình thường, mà là sự thay đổi tạo giai đoạn phát triển lịch sử mới của nhân loại. Sự định hình của kinh tế tri thức, một mặt làm gia tăng khoảng cách phát triển giữa những nền kinh tế phát triển nhất với phần còn lại của thế giới. Nhưng mặt khác nó cũng tạo ra cơ hội lớn hơn cho việc tiếp cận tri thức phục vụ CNH - HĐH.

doc29 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 5842 | Lượt tải: 18download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Đặc điểm của toàn cầu hoá, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
, kh«ng mét céng ®ång, mét quèc gia hay mét d©n téc ng­êi n¸«c thÓ ph¸t triÓn b×nh th­êng mµ kh«ng quan hÖ kh«ng trao ®æi giao l­u trªn c¸c lÜnh vùc: Kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, t­ t­ëng.v.v… víi c¸c céng ®ång d©n téc, víi c¸c quèc gia kh¸c. Do ®ã quan hÖ quèc tÕ xuÊt hiÖn víi t­ c¸ch lµ quan hÖ l©u ®êi vµ phæ biÕn Nã võa lµ ®iÒu kiÖn, võa lµ kÕt qu¶ cÇn thiÕt cho mäi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn x· héi. Toµn cÇu ho¸ ®· trë thµnh mét xu thÕ kh¸ch quan. Trong h¬n mét thËp kû l¹i ®©y xu thÕ toµn cÇu ho¸ nÒn kinh tÕ thÕ giíi cã sù gia t¨ng m¹nh mÏ g¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc c«ng nghÖ, sù chÊm døt chiÕn tranh l¹nh, thÕ giíi chuyÓn sang thêi kú míi – hoµ b×nh hîp t¸c vµ ph¸t triÓn. Sù gia t¨ng m¹nh mÏ cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ kÐo theo nã lµ nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc míi cho c¸c quèc gia khi tham gia vµo qu¸ tr×nh ®ã. ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh ®æi míi chuyÓn sang ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. ViÖc ®Èy m¹nh tham gia vµo héi nhËp kinh tÕ thÕ giíi lµ mét néi dung, mét khÝa c¹nh quan träng hiÖn nay. Do vËy, viÖc nghiªn cøu t×m hiÓu s©u vÒ toµn cÇu ho¸ kinh tÕ lµ vÊn ®Ò kh«ng chØ cã ý nghÜa vÒ mÆt lý luËn mµ cßn cã ý nghÜa thùc tiÔn. Sù sôp ®æ cña hÖ thèng x· héi chñ nghÜa vµo cuèi nh÷ng n¨m 80 vµ ®Çu thËp kû 90 ®· lµm biÕn ®æi trËt tù hÖ thèng thÕ giíi. Còng trong thêi ®iÓm chuyÓn ®æi Êy, kh¸i niÖm toµn cÇu ho¸ b¾t ®Çu ®­îc h×nh thµnh vµ ®­îc sö dông mét c¸ch phæ biÕn. Nh÷ng quan hÖ liªn kÕt v­ît lªn trªn quèc gia, ®«i khi ng­êi ta c¸ch ®iÖu “siªu quèc gia”, Êy gäi lµ qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸. ChÝnh do xu h­íng quèc tÕ, toµn cÇu ho¸ xuÊt hiÖn g¾n liÒn víi sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña chñ nghÜa t­ v¶n mµ dÉn ®Õn quan niÖm vÒ quèc tÕ ho¸ tr­íc kia vµ toµn cÇu ho¸ ngµy nay lµ xu thÕ lín cña sù vËn ®éng nÒn kinh tÕ thÕ giíi. VËy th× toµn cÇu ho¸ lµ g×? Toµn cÇu ho¸ ®ã lµ sù gia t¨ng t¨ng m¹nh mÏ c¸c mèi quan hÖ g¾n kÕt, t¸c ®éng phôc thuéc lÉn nhau lµ qu¸ tr×nh më réng quy m« vµ c­êng ®é ho¹t ®éng gi÷a c¸c khu vùc, c¸c quèc gia, c¸c d©n téc trªn ph¹m vi toµn cÇu trong sù vËn ®éng ph¸t triÓn.Tham gia vµo quèc tÕ ho¸, toµn cÇu ho¸ lµ thùc hiÖn héi nhËp quèc tÕ Toµn cÇu ho¸ lµ mét xu h­íng bao gåm ®a ph­¬ng diÖn: kinh tÕ, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, x· héi.v.v…Trong c¸c mÆt ®ã th× toµn cÇu ho¸ kinh tÕ võa lµ trng t©m võa lµ c¬ së vµ còng lµ ®éng lùc thóc ®Èy c¸c lÜnh vùc kh¸c cña toµn cÇu ho¸. VËy th× toµn cÇu ho¸ kinh tÕ lµ g×. §· cã rÊt nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau cña nhiÒu nhµ kinh tÕ. Thùc chÊt: Toµn cÇu ho¸ kinh tÕ chÝnh lµ sù gia t¨ng nhanh chãng c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ v­ît qua mäi biªn giíi quèc gia, khu vùc t¹o ra sù phô thuéc lÉn nhau g÷a c¸c nÒn kinh tÕ trong sù vËn ®éng ph¸t triÓn h­íng tíi mét nÒn kinh tÕ thÕ giíi thèng nhÊt. Sù gia t¨ng cña xu thÕ nµy ®­îc thÓ hiÖn ë sù më réng møc ®é vµ quy m« mËu dÞch thÕ giíi, sù l­u chuyÓn cña c¸c dßng vèn vµ lao ®éng trªn ph¹m vi toµn cÇu ho¸. Qu¸ tr×nh tham gia vµo xu thÕ ®ã lµ cña c¸c quèc gia ®­îc gäi lµ héi nhËp kinh tÕ. II- §Æc ®iÓm cña toµn cÇu ho¸ Ngµy nay, toµn cÇu ho¸ ®ang lµ mét tiÕn tr×nh hiÖn h÷u, kh¸ch quan vµ cã t¸c ®éng ngµy cµng quyÕt ®Þnh tíi sù ph¸t triÓn cña rÊt th¶y mäi quèc gia. §èi víi nh÷ng n­íc “®Õn muén”, khi ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch ph¸t triÓn quèc gia kh«ng nªn bá qua nh÷ng nÐt ®Æc tr­ng næi bËt cña toµn cÇu ho¸ hiÖn nay; ®ã lµ: 1- Sù ®inh h×nh nÒn kinh tÕ tri thøc: §iÓm næi bËt ®Çu tiªn cña toµn cÇu ho¸ lµ sù ®Þnh h×nh nÒn kinh tÕ tri thøc, mµ träng t©m lµ b­íc ngoÆt míi cña sù ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ vµ vai trß cña chóng trong ®êi sèng. Tuy cßn kh¸c nhau vÒ c¸ch gäi trªn, nh­ng nÒn kinh tÕ tri thøc ®ang ®Þnh h×nh ngµy cµng râ nÐt h¬n, víi nh÷ng dÊu hiÖu ®¸nh dÊu sù ph©n biÖt râ rÖt vai trß cña tri thøc ®èi víi s¶n xuÊt thêi ®¹i ngµy nay víi ngµy kia. Sù ®Þnh h×nh nh÷ng ®Æc tr­ng nµy khiÕn cho so víi bÊt cø thêi ®¹i kinh tÕ nµo tr­íc ®©y, nÒn kinh tÕ cña thÕ giíi ®­¬ng ®¹i cã sù kh¸c biÖt cã sù c¶m nhËn ®ùoc râ nµy vÒ sù thiÕt yÕu vµ giÇu cã cña tri thøc. H¬n thÕ n÷a nhiÒu ng­êi cßn cho r»ng, sù ra ®êi cña nÒn kinh tÕ tri thøc ®­îc xem kh«ng ph¶i lµ sù tiÕn bé b×nh th­êng, mµ lµ sù thay ®æi t¹o giai ®o¹n ph¸t triÓn lÞch sö míi cña nh©n lo¹i. Sù ®Þnh h×nh cña kinh tÕ tri thøc, mét mÆt lµm gia t¨ng kho¶ng c¸ch ph¸t triÓn gi÷a nh÷ng nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn nhÊt víi phÇn cßn l¹i cña thÕ giíi. Nh­ng mÆt kh¸c nã còng t¹o ra c¬ héi lín h¬n cho viÖc tiÕp cËn tri thøc phôc vô CNH - H§H. 2- Toµn cÇu ho¸ tµi chÝnh: §Æc tr­ng thø hai cÇn nhÊn m¹nh lµ qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ ngµy nay kh«ng chØ diÔn ra ë lÜnh vùc th­¬ng m¹i hµng ho¸, mµ nÐt ®Æc tr­ng míi lµ toµn cÇu ho¸ tµi chÝnh ngµy cµng gi÷ vÞ trÝ chi phèi. Nãi c¸ch kh¸c, toµn cÇu ho¸ ngµy nay chÞu sù dÉn d¾t cña toµn cÇu ho¸ tµi chÝnh. §Æc ®iÓm nµy ®­îc biÓu hiÖn ë hiÖn t­îng “ch¼n m¸u” cña c¸c dßng vèn di chuyÓn trªn thÕ giíi ®· liªn tôc gia t¨ng, tõ møc 1.0149 tû USD n¨m 1991 lªn ®Õn 5.80, tû USD n¨m 2000. Trong ®ã sù duy chuyÓn th«ng qua thÞ tr­êng vèn ®· t¨ng tõ møc 794 tû USD lªn ®Õn 4.324 tû USD (t¨ng 21,3%/n¨m) vµ tµ trî ph¸t triÓn chÝnh thøc gi¶m tõ 60,9 tû USD xuèng cßn 38,6tû USD. Sù gia t¨ng dßng ch¶y ®Çu t­ lµm cho nÒn kinh tÕ thÕ giíi g¾n kÕt chÆt chÐ víi nhau h¬n th«ng qua sù liªn kÕt chøc n¨ng s¶n xuÊt, vµ khiÕn cho biªn giíi kinh tÕ quèc gia ngµy cµng mê nh¹t. 3- Vai trß míi cña C«ng ty xuyªn quèc gia (TNCs) Nh©n vËt trung t©m quyÕt ®Þnh c¸i dßng ch¶y vèn ®Çu t­ vµ chuyÓn tµi tri thøc khoa häc c«ng nghÖ ®Ó h×nh thµnh nÒn kinh tÕ tri thøc nªu trªn chÝnh lµ c¸c TNCs. Tuy môc tiªu chóng cña c¸c C«ng ty vÉn cßn lµ t×m kiÕm lîi nhuËn, nh­ng c¸ch thøc ho¹t ®éng cña c¸c TNCs hiÖn ®¹i cã nhiÒu ®iÓm kh¸c biÖt so víi tr­íc. Vµi ba thËp kû tr­íc ®©y, c¸c C«ng ty cã xu h­íng tËp trung nç lùc nghiªn cøu trao ®æi míi hÖ thèng s¶n xuÊt nh»m gi¶m gi¶m chi phÝ ®Çu vµo, t¨ng khèi l­îng s¶n xuÊt vµ khuyÕn khÝch tiªu dïng hµng lo¹t. Nguån lîi nhuËn thu ®­îc chñ yÕu do gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt vµ t¨ng sè ng­êi tiªu dïng. Nh÷ng t×nh h×nh ®ñ thùc sù ®· ®æi kh¸c kÓ tõ sau thËp kû 70. C¸c C«ng ty hiÖn ®¹i chñ yÕu thu lîi nhuËn tõ viÖc ®æi míi s¶n phÈm. C¸c TNCs ®ang chuyÓn giao m¹nh mÏ hÖ thèng s¶n xuÊt ra bªn ngoµi, nay c¸c n­íc kÐm ph¸t triÓn h¬n, trong khi gi¶m bít quy m« ë C«ng ty mÑ. Toµn cÇu ho¸ ®· khiÕn cho hÖ thèng s¶n xuÊt vµ ph©n phèi ®­îc chuyÓn ra bªn ngoµi, trong khi c¸c TNCs chØ tËp trung n¾m gi÷ hÖ thèng tµi chÝnh vµ b¶n quyÒn, nh÷ng lÜnh vùc ®em l¹i cho C«ng ty tõ toµn bé chu tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh. Sù bÊt ®èi xøng vÒ ph©n chia lîi nhuËn trong hÖ thèng toµn cÇu ho¸ khiÕn mét sèhäc gi¶ ph­¬ng t©y gäi lµ sù “ph©n biÖt chñng téc vÒ mÆt kinh tÕ”, nh­ng lµ mét thùc tÕ hiÖn h÷u ch­a cã hÖ thèng tèt h¬n thay thÕ. DÉu sao còng nh×n thÊy ë ®©y mét c¬ héi mµ toµn cÇu ho¸ ®em l¹i cho c¸c n­íc chËm ph¸t triÓn ®Ó tiÕp nhËn hÖ thèng s¶n xuÊt vµ ph©n phèi tõ c¸c TNCs khi tham gia vµo qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸, cho dï tû phÇn lîi nhuËn thu ®­îc kh«ng thÓ so s¸nh ®­îc víi c¸c TNCs. Qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ ®ang muèn c¸c n­íc kh¸c më cöa thÞ tr­êng, lo¹i võa muèn b¶o hé s¶n xuÊt cña hä. §iÓn h×nh h¬n c¶ lµ tr­êng hîp c¸c n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn ra søc cæ vò cho viÖc tù do ho¸ c«ng nghiÖp l¹i võa muèn b¶o hé hµng n«ng phÈm cña hä. Mét chÝnh s¸ch nh­ vËy sÏ cã thÓ g©y h¹i cho chÝnh c¸c TNCs cña c¸c n­íc c«ng nghiÖp khi hä ®Çu t­ sang c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn cã thÓ dùa ngay chÝnh vµo tÝnh chÊt s¶n xuÊt réng r·i cña toµn cÇu ho¸, mµ cô thÓ lµ liªn minh c¸c doanh nghiÖp FDI, kÓ c¶ ph­¬ng thøc vËn ®éng hµnh lang, ®Ó ®Êu tranh cho toµn cÇu ho¸ ®­îc c«ng b»ng h¬n. 4- Vai trß cña chÝnh phñ: Tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm nªu trªn, vÊn ®Ò vai trß míi cña Nhµ n­íc ®· trë thµnh ®iÓm næi bËt cña toµn cÇu ho¸. Tr­íc tiªn, nh÷ng t×nh thÕ míi do chñ nghÜa khñng bè næi lªn kh¸c th­êng kÓ tõ sau sù kiÖn ngµy 11/9/2001 t¹i NewYonk (Mü), cïng hµng lo¹t nh÷ng vô ®Ém m¸u ë nhiÒu n¬i trªn thÕ giíi suèt mÊy n¨m qua khiÕn nÒn an ninh “hËu chiÕn tranh l¹nh” d­êng nh­ ®ang tuét khái tÇm tay, ®åi hái Nhµ n­íc ph¶i quan t©m ®óng møc h¬n ®Õn vÊn ®Ò an ninh nãi chung vµ an ninh kinh tÕ nãi riªng. TiÕp theo, cuéc khñng h¶ng kinh tÕ - tµi chÝnh Ch©u ¸ håi thËp kû 90 còng ®ßi hái ph¶i ®­a vÊn ®Ò qu¶n trÞ qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ b»ng sù phèi hîp chÝnh s¸ch cña c¸c quèc gia lªn mét tÇm cao míi. Vµ ®iÒu quan träng lµ toµn cÇu ho¸ kh«ng chØ g©y søc Ðp gia t¨ng møc ®é c¹nh tranh gi÷a c¸c lo¹i hµng ho¸ vµ dÞch vô, mµ cßn ®Æt chÝnh phñ vµo thÕ ph¶i c¹nh tranh vÒ thÓ chÕ. Giê ®©y c¸c ChÝnh phñ ph¶i ®èi mÆt víi nhau nh­ nh÷ng ng­êi b¸n hµng c¹nh tranh nhau mµ s¶n phÈm cña hä lµ nh÷ng thÕ chÕ. Bëi v× chØ cã b»ng viÖc t¹o ra mét khu«n khæ thÓ chÕ tèt, c¸c nguån lùc kinh tÕ míi ch¶yvÒ vµ lµm sèng ®éng nÒn kinh tÕ vµ ®êi sèng x· héi. Tr­êng hîp ng­îc l¹i, c¸c nguån lùc sÏ dÔ dµng ch¶y ®i n¬i kh¸c trong ®iÒu kiÖn toµn cÇu ho¸ hiÖn nay. V× vËy, ®iÓm míi trong vai trß cña Nhµ n­íc. HiÖn nay t×m ra ph­¬ng thøc hîp t¸c trong ®Êu tranh ®Ó t¹o cho toµn cÇu ho¸ ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt ®· trë thµnh vÊn ®Ò chÝnh s¸ch chñ chèt ®èi víi mçi quèc gia. III- Nh©n tè thóc ®Èy qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸: Toµn cÇu ho¸ lµ nh­ vËy, lµ xu thÕ kh¸ch quan cña thêi ®¹i ®· kh«ng ngõng më réng vµ ph¸t triÓn cïng víi nã lµ mét ®Æc ®iÓm vµ vai trß to lín cña nã ®èi víi nÒn kinh tÕ cña mçi quèc gia. §iÒu quan träng lµ cÇn ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p thÝch hîp trong viÖc khuyÕn khÝch toµn cÇu ho¸ ph¸t triÓn. §Ó lµm ®­îc ®iÒu ®ã cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc râ: ®©u lµ nh©n tè ®Ó cho qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ ph¸t triÓn? * Thø nhÊt lµ sù bµnh tr­íng cña c¸c C«ng ty xuyªn quèc gia (TWC). Sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c¸c C«ng ty xuyªn quèc gia trong nh÷ng thËp niªn qua võa ph¶n ¸nh ®Æc ®iÓm cña qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ gia t¨ng m¹nh mÏ lªn mét b­íc míi: Toµn cÇu ho¸. Chóng ta biÕt r»ng víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña s¶n xuÊt trong chñ nghÜa t­ b¶n tÊt yÕu dÉn ®Õn sù tËp trung s¶n xuÊt vµ dÉn ®Õn ®éc quyÒn. Trong lÞch sö cña nÒn s¶n xuÊt thÕ giíi vµo cuèi thÕ kû XIX ®Çu thÕ kû XX c¸c tæ chøc kinh tÕ ®écc quyÒn ®· b¾t ®Çu ngù trÞ trªn thÕ giíi. vµo nöa sau cña thÕ kû XX, d­íi t¸c ®éng cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt ®­a ®­a l¹i sù ph¸t triÓn ch­a tõng cã cña c¸c C«ng ty xuyªn quèc gia. NÕu vµo cuèi nh÷ng n¨m 60 cã kho¶ng 7000 C«ng ty xuyªn quèc gia, th× ®Õn nh÷ng n¨m 80 cã kho¶ng 20 ngh×n vµ n¨m 1998 cã kho¶ng 60 ngh×n C«ng ty mÑ vµ trªn 500 ngh×n C«ng ty con r¶i r¸c kh¾p c¸c quèc gia trªn ®Þa cÇu. Víi mét m¹ng l­íi réng kh¾p nh­ vËy, ho¹t ®éng cña chóng thùc sù t¸c ®éng ®Õn nÒn kinh tÕ toµn cÇu. Chóng kÐo theo c¸c nÒn kinh tÕ quèc gia vµo vßng chu chuyÓn cña m¹ng l­íi C«ng ty. HiÖn nay c¸c C«ng ty xuyªn quèc gia kiÓm so¸t 80% c«ng nghÖ míi, 40% nhËp khÈu, 60% xu¸t khÈu, 90% ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµ sö dông 34,5 triÖu lao ®éng kho¶ng 500 C«ng ty lín kiÓm so¸t tíi 25 tæng s¶n phÈm thÕ giíi vµ gi¸ trÞ trao ®æi cña chóng t­¬ng ®­¬ng gi¸ trÞ th­¬ng m¹i toµn cÇu. Víi søc m¹nh nh­ vËy, c¸c C«ng ty xuyªn quèc gia kh«ng ng÷ng cã ­u thÕ ph©n phèi tµi nguyªn trong ph¹m vi thÕ giíi gióp cho viÖc thóc ®Èy ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ ®i vµo chi tiÕt ho¸ mµ cßn th«ng qua viÖc toµn cÇu ho¸ s¶n xuÊt vµ lao ®éng quèc tÕ ®Ó ®Èy nhanh tiÕn tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ thÕ giíi. Sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c¸c C«ng ty xuyªn quèc gia trªn ®Þah phËn toµn cÇu ho¸ kinh tÕ thÕ giíi Sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c¸c C«ng ty xuyªn quèc gia trªn ®Þa phËn toµn cÇu ®· t¹o m¹ng l­íi liªn kÕt kinh tÕ quèc tÕ vµ còng v× vËy mèi quan hÖ phô thuéc lÉn nhau gia t¨ng. Vai trß th­¬ng m¹i thÕ giíi cña c¸c TNC cßn thÓ hiÖn ë l­îng gi¸ trÞ th­¬ng m¹i ®­îc thùc hiÖn trong néi bé c¸c TNC. Nh×n chung møc trao ®æi néi bé gi÷a c¸c chi nh¸nh chiÕm kho¶ng 1/3 tæng gi¸ trÞ th­¬ng m¹i thÕ giíi §iÒu cÇn thÊy lµ c¸c TNC ®· ®ãng vai trß rÊt lín trong viÖc t¨ng møc xuÊt khÈu cña c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn, thùc chÊt lµ ®Èy m¹nh tiÕn tr×nh héi nhËp cña c¸c nÒn kinh tÕ nµy vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi nãi chung. Trong h¬n mét thËp kû l¹i ®©y, xuÊt khÈu cña c¸c chi nh¸nh TNC ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn t¨ng m¹nh, ®Æc biÖt ë mét sè quèc gia ë théc khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng. Ngay ë ViÖt Nam møc ®ãng gãp vµo xuÊt khÈu cña c¸c C«ng ty cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi trong nh÷ng n¨m qua ®· t¨ng ®ang kÓ. TÝnh tõ khi cã ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam ®Õn th¸ng 8/1999, møc xuÊt khÈu cña khu vùc cã FDI lµ 5387 triÖu USD, trong ®ã cã c¸c n¨m cao lµ 1997 víi 1790 triÖu USD 1998. ViÖc t¨ng c¸c ho¹t ®éng TNC ë c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn cßn ®ãng gãp quan träng vµo viÖc ®µo t¹o nguån nh©n lùc, n©ng cao tr×nh ®é qu¶n lý vµ chuyÓn gia c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. §©y lµ nh÷ng mÆt rÊt quan träng ®Ó quèc gia ®ang ph¸t triÓn n©ng cao tr×nh ®é ph¸t triÓn cña m×nh, tõng b­íc rót ng¾n kho¶ng c¸ch ph¸t triÓn. Nh­ vËy, sù ph¸t triÓn vµ x©m nhËp ngµy cµng m¹nh cña c¸c C«ng ty xuyªn quèc gia vµo c¸c nÒn kinh tÕ d©n téc ®· gãp phÇn xo¸ bá sù ng¨n c¸ch, biÖt lËp trong ph¸t triÓn cña nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi. C¸c quèc gia d©n téc tõng b­íc tham gia, thÝch øng víi c¸c chuÈn mùc cña nÒn kinh tÕ quèc tÕ, ®ång thêi nã còng ®em l¹i nÐt míi tõ nh÷ng b¶n s¾c riªng cña c¸c quèc gia bæ sung vµo nÒn kinh tÕ toµn cÇu, lµm gia t¨ng tÝnh ®a d¹ng cña nã * Thø hai lµ vai trß cña c¸c ®Þnh chÕ kinh tÕ toµn cÇu vµ khu vùc C¸c ®Þnh chÕ kinh tÕ toµn cÇu ra ®êi nh»m ®¸p øng ®ßi hái cña xu thÕ quèc tÕ ho¸, toµn cÇu ho¸ kinh tÕ. Sù tån t¹i vµ ho¹t ®éng cña c¸c ®Þnh chÕ toµn cÇu vµ khu vùc l¹i gãp phÇn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn h¬n n÷a cña xu thÕ toµn cÇu ho¸. Trong c¸c tæ chøc kinh tÕ – th­¬ng m¹i – tµi chÝnh toµn cÇu vµ khu vùc cã ¶nh h­ëng lín tíi qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ vµ khu vùc ho¸ vÒ kinh tÕ ph¶i kÓ ®Õn WTO, IUF, WB vµ c¸c tæ chøc khu vùc EU, NAFTA, APEC.v.v… víi c¸c môc tiªu chøc n¨ng cña m×nh, c¸c tæ chøc kinh tÕ quèc tÕ ®· tham gia vµ thóc ®Èy c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ quèc tÕ, ®iÒu phèi vµ qu¶n lý c¸c ho¹t ®éng nµy. Cho dï tÝnh hiÖu qu¶ cña c¸c tæ chøc nµy cßn kh¸c nhau xuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm lîi Ých quèc gia, sèng kh«ng ai thõa nhËn sù cÇn thiÕt vµ vai trß cña chóng, thËm chÝ cßn ®Æt ra yªu cÇu vÒ hoµn thiÖn c¬ cÊu tæ chøc, ®æi míi nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña chóng a- Tæ chøc th­¬ng m¹i thÕ giíi (WTO) ®©y lµ tæ chøc cã vai trß hµng ®Çu trong thóc ®Èu sù ph¸t triÓn cña xu h­íng toµn cÇu ho¸ kinh tÕ. WTO tiÒn th©n lµ hiÖp ®Þnh vÒ thuÕ quan vµ mËu dÞch (GATT) ra ®êi n¨m 1947 nh­ mét hîp ®ång quèc tÕ ®Æt ra luËt lÖ cho mËu dÞch thÕ giíi, chñ yÕu lµ ký kÕt c¸c hiÖp ®Þnh gi¶m thuÕ quan vµ nh÷ng h¹n chÕ kh¸c ®èi víi c¸c s¶n phÈm chÕ t¹o cña c¸c n­íc c«ng nghiÖp ho¸. Ngµy 1/1/1995 WTO ra ®êi thay cho GATT. WTO cã chøc n¨ng ®iÒu hµnh vµ thùc thi c¸c hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ®a ph­¬ng vµ hiÖp ®Þnh gi÷a mét sè bªn cÊu thµnh WTO, WTO ho¹t ®éng víi tÝnh chÊt mét diÔn ®µn cho c¸c cuéc th­¬ng l­îng mËu dÞch ®a ph­¬ng, t×m kiÕm c¸c gi¶i ph¸p xö lý tranh chÊp th­¬ng m¹i, gi¸m s¸t c¸c chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i quèc gia vµ hîp t¸c víi c¸c thiÕt chÕ quèc tÕ kh¸c liªn quan tíi ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch kinh tÕ toµn cÇu. Víi chøc n¨ng nh­ trªn thùc tÕ trong thêi gian tån t¹i cña m×nh WTO ®· ®ãng gãp ®¸ng kÓ vµo thóc ®Èu tù do ho¸ th­¬ng m¹i toµn cÇu. TÊt nhiªn lîi Ých cña qu¸ tr×nh nµy ®èi víi c¸c quèc gia, luËt ch¬i cña WTO cßn nhiÒu vÊn ®Ò ph¶i bµn c·i, song thùc tÕ d­êng nh­ tÊt c¶ c¸c quèc gia (c¶ ph¸t triÓn vµ ®ang ph¸t triÓn) ®Òu muèn trë thµnh thµnh viªn cña WTO. b- C¸c tæ chøc tµi chÝnh - tiÒn tÖ lín nh­ WB, IUF… còng ®ãng vai trß lín trong thóc ®Èy nÒn kinh tÕ thÕ giíi theo xu h­íng quèc tÕ ho¸, toµn cÇu ho¸. c¸c tæ chøc nµy tham gia vµo ®iÒu chØnh quan hÖ tµi chÝnh - tiÒn tÖ gi÷a c¸c quèc gia thµnh viªn vµ thùc hiÖn cho vay ®Ó hç trî qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi. nÕu WB cho vay theo c¸c døan vµ ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn dµi h¹n, th× IUF chñ yÕu cho c¸c n­íc bÞ th©m hôt c¸n c©n thanh to¸n vay ng¾n vµ trung h¹n c- Liªn hîp quèc: Cïng víi vai trß cña c¸c ®Þnh chÕ kinh tÕ cã tÝnh toµn cÇu nh­ trªn, viÖc thóc ®Èy qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ kh«ng thÓ kh«ng nãi ®Õn vai trß cña Liªn HiÖp Quèc, ®Æc biÖt lµ c¸c tæ chøc kinh tÕ thuéc Liªn HiÖp Quèc, vÝ dô nh­ héi nghÞ Liªn HiÖp Quèc vÒ hîp t¸c vµ ph¸t triÓn (LINCTAD). Vai trß cña Liªn HiÖp Quèc ®èi víi viÖc thóc ®Èy xu thÕ toµn cÇu kho¸ kinh tÕ thÓ hiÖn trªn hai mÆt Thø nhÊt lµ khÝa c¹nh gi¸n tiÕp Liªn HiÖp Quèc tæ chøc ®a ph­¬ng, ®a chøc n¨ng cã tÝnh toµn cÇu. Ch­¬ng tr×nh nghÞ sù cña Liªn HiÖp Quèc kh«ng chØ bã hÑp trong ph¹m vi kinh tÕ mµ bao gåm c¶ viÖc duy tr× hoµ b×nh an ninh, gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò v¨n ho¸ x· héi. C¸c ho¹t ®éng trong lÜnh vùc phi kinh tÕ còng t¹o ra sù rµng buéc g¾n bã vÒ quyÒn lîi vµ tr¸ch nhiÖm cña c¸c quèc gia thµnh viªn vµ v× vËy t¸c ®éng ®Õn sù phèi hîp hîp t¸c cña c¸c n­íc trong c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ Thø hai lµ t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn thóc ®Èy liªn kÕt kinh tÕ trong ph¹m vi toµn cÇu th«ng qua c¸c tæ chøc chøc n¨ng vÒ kinh tÕ nh­ UNCTAD. d- Cïng víi c¸c tæ chøc cã tÝnh toµn cÇu nh­ trªn, c¸c tæ chøc khu vùc nh­ EU, ASEAN,v.v… còng ®ãng vai trß quan träng thóc ®Èy xu h­íng khu vùc ho¸, toµn cÇu ho¸ vµ héi nhËp quèc tÕ. Vai trß vµ t¸c ®éng cña c¸c tæ chøc nµy rÊt kh¸c nhau do tr×nh ®é ph¸t triÓn cña c¸c n­íc thµnh viªn do møc ®é g¾n kÕt vµ môc tiªu ho¹t ®éng .v.v… t¸c ®éng cña c¸c tæ chøc nµy ®Õn xu thÕ toµn cÇu ho¸ thÓ hiÖn trªn hai h­íng chÝnh: - Thø nhÊt viÖc tham gia vµo tæ chøc nµy cho phÐp c¸c quèc gia ®­îc h­ëng ­u ®·i ho¹t ®éng kinh doanh khu vùc, thóc ®Èy c¸c quèc gia trong khu vùc tiÕn ®Õn nh÷ng chuÈn mùc chung trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm, trªn c¬ së c¸c ho¹t ®éng hîp t¸c song ph­¬ng vµ ®a ph­¬ng ®· lµm t¨ng lªn sù g¾n bã tuú thuéc lÉn nhau gi÷a c¸c nÒn kinh tÕ, thùc chÊt nã ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ ngµy cµng s©u s¾c trong néi bé tæ chøc. - Thø hai, ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc nµy tõ thÊp ®Õn cao sÏ ®Èy ®Õn h×nh thµnh mét thÞ tr­êng thèng nhÊt trong khu vùc buéc c¸c quèc gia tham gia ph¶i cã lÞch tr×nh héi nhËp tÝch cùc ®Ó hoµ ®ång vµo khu vùc Nãi tãm l¹i, c¸c tæ chøc kinh tÕ toµn cÇu vµ khu vùc võa lµ kÕt qu¶ võa lµ ®éng lùc cña qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ. ThiÕu v¾ng c¸c tæ chøc nµy, qu¸ tr×nh trªn diÔn ra sù ph¸t triÓn vµ chËm ch¹p. Thùc tÕ cña qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸ ë nh÷ng thêi kú ®Çu cho thÊy râ ®iÒu ®ã. Cïng víi c¸c nh©n tè nh­ ®· tr×nh bµy, c¸c tæ chøc kinh tÕ khu vùc vµ toµn cÇu ®· thóc ®Èy xu thÕ quèc tÕ ho¸ ph¸t triÓn lªn b­íc míi tõ cuèi nh÷ng n¨m 70 trë l¹i ®©y vµ ®­îc gäi lµ toµn cÇu ho¸. - Thø ba, lµ vai trß cña chÝnh phñ vµ sù chuyÓn ®æi trong chÝnh s¸ch ph¸t triÓn tõ thay thÕ nhËp khÈu sang h­íng vµo xuÊt khÈu ë nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi. Toµn cÇu ho¸ lµ mét xu thÕ tÊt yÕu song tèc ®éc cña toµn cÇu ho¸ phô thuéc nhiÒu vµo chÝnh s¸ch ph¸t triÓn cña c¸c quèc gia. C¸c chÝnh s¸ch nµy cã phï hîp vµo xu thÕ chung cña tù do ho¸ hay kh«ng, c¸c chÝnh phñ cã ñng hé vµo viÖc ®ã hay kh«ng? cã tÝch cùc tham gia vµo ph¸ bá hµng rµo h¹n chÕ lu«n chuyÓn cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt hay kh«ng… ®Òu t¸c ®éng lín tíi xu thÕ toµn cÇu ho¸. Nãi tãm l¹i, toµ cÇu ho¸ kinh tÕ kh«ng ph¶i lµ hiÖn t­îng míi. Nã nh­ t¸c gi¶ Niall Fijzenrald “toµn cÊu ho¸ kh«ng ph¶i lµ s¶n phÈm s¸ng t¹o cña viÖc kinh doanh, kh«ng ph¶i lµ mét ©m m­u cña chñ nghÜa t­ b¶n nh»m t¹o ra mét “thÕ giíi tËp ®oµn”, còng kh«ng ph¶i lµ ®iÒu t­ëng t­îng cña thÕ giíi häc thuËt. Toµn cÇu ho¸ lµ më räng tù do ho¸ quèc tÕ vÒ t­ b¶nvµ th­¬ng m¹i do sù th«i thóc cña nh÷ng thay ®æi vÒ d©n sè, chÝnh trÞ, kinh tÕ vµ c«ng nghÖ vµ ®Èy nhanh bëi c¸c ph­¬ng tiÖn liªn l¹c cao tèc. Nã võa lµ nguyªn nh©n, võa lµ kÕt cña cña mét quan niÖm mang tÝnh chÊt quèc tÕ sau hµng thËp kû tån t¹i, chÕ ®é b¶o hé nÒn c«ng nghiÖp trong n­íc ®· bÞ thÊt b¹i, cho r»ng thÞ tr­êng më cöa t¹o ra cña c¶i IV- C¸c t¸c ®éng cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ: - C¸c ®Æc tr­ng cña toµn cÇu ho¸ mµ chóng ta ®· nªu nãi nªn mét ®iÒu r»ng: toµn cÇu ho¸ ®· vµ ®ang ph¸t triÓn më réng m¹nh mÏ, nã lµ mét xu thÕ kh¸ch quan cña thêi ®¹i, c¸c quèc gia dï muèn hay kh«ng th× vÉn ph¶i lao vµo cuéc ch¬i cã tÝnh hai mÆt ®ã. C¸c quèc gia hiÖn nay vÉn ®ang lu«n tÝch cùc ®Ó lµm “trong s¸ng” qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ vµ ®· gÆt h¸i ®­îc kh«ng Ýt nh÷ng lîi Ých mµ nã mang l¹i vµ kh«ng ngõng thóc ®Èy nã lªn mét c¸ch m¹nh mÏ. Nh­ng mét vÊn ®Ò quan träng ®Æc ra hiÖn nay lµ lµm thÕ nµo ®Ó cã thÓ vËn dông mét c¸ch triÖt ®Ó nh÷ng lîi Ých mµ nã mang l¹i? §iÒu ®ã kh«ng ph¶i lµ dÔ vµ còng kh«ng ph¶i lµ qu¸ khã. Mét trong nh÷ng yÕu tè vµ còng lµ nguyªn nh©n quan träng cho sù thµnh c«ng cña c¸c quèc gia khi tham gia vµ qu¸ tr×nh ®ã lµ: CÇn ph¶i biÕt x¸c ®Þnh nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc mµ nã mang l¹i ®Ó ph¸t huy nã trë thµnh mét thÕ m¹nh cña m×nh vµ x¸c ®Þnh nh÷ng mÆt tiªu cùc cña nã ®Ó h¹n chÕ mét c¸ch tèi thiÓu ¶nh h­ëng cña nã tíi nÒn nÒn kinh tÕ, chÝnh trÞ cña m×nh. VËy ®©u lµ t¸c ®ängtÝch cùc vµ ®©u lµ t¸c ®éng tiªu cùc cña nã, ®iÒu ®ã sÏ ®­îc lµm s¸ng tá trong phÇn nµy. 1- T¸c ®éng tÝch cùc cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ: MÆt tÝch cùc cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ thÎ hiÖn ë chç: tr­íc hÕt th«ng qua tù do ho¸ th­¬ng m¹i sù thu ho¸ ®Çu t­ vµ chuyÓn dao c«ng nghÖ, nã t¹o c¬ héi cho sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ toµn cÇu nãi chung vµ tõng quèc gia nãi riªng. - Thø hai, nã thóc ®Èy qu¸ tr×nh c¹nh tranh cña hµng ho¸, dÞch vô, buéc c¸c nÒn kinh tÕ ph¶i chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ cho phï hîp, më réng nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, c¶i tiÕn kü thuËt, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, hiÖu qu¶ kinh doanh - Thø ba, nã t¹o ra mét m«i tr­êng thuËn lîi trong viÖc n¾m b¾t th«ng tin, tri thøc míi, giao l­u v¨n ho¸ thÕ giíi, trªn c¬ së ®ã c¸c quèc gia buéc ph¶i c¶i c¸ch hÖ thèng tµi chÝnh, ng©n hµng, chuÈn ho¸ nÒn tµi chÝnh quèc gia n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh. - Thø t­, nã lµm gia t¨ng sù phô thuéc lÉn nhau thóc ®Èy sù ph¸t triÓn, tÝnh x· héi ho¸ cña lùc l­îng s¶n xuÊt, ®­a nÒn kinh tÕ toµn cÇu ho¸ ph¸t triÓn ë møc ngµy cµng cao h¬n. 2- T¸c ®éng tiªu cùc cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ Tuy nhiªn, bªn c¹nh mÆt tÝch cùc, toµn cÇu ho¸ kinh tÕ béc lé nh÷ng mÆt tiªu cùc - Thø nhÊt, nã khiÕn cho sù phô thuéc lÉn nhau gi÷a c¸c n­íc ngµy cµng t¨ng, dÔ dÉn tíi t×nh tr¹ng chñ quyÒn quècgia tõng b­íc bÞ suy gi¶m kh«ng chØ bªn lÜnh vùc kinh tÕ mµ cßn c¶ bªn lÜnh vùc chÝnh trÞ, v¨n ho¸, ®Æc biÖt lµ ®èi víi nh÷ng n­íc chËm hoÆc ®ang ph¸t triÓn; ®ång thêi, còng lµm gia t¨ng tÝnh phôc thuéc vÒ vèn vµ c«ng nghÖ… cña nÒn víi bªn ngoµi, mµ sù phô thuéc nµy dÔ g©y ra nh÷ng t¸c ®éng d©y chuyÒn tiªu cùc trong nÒn kinh tÕ thÕ giíi (tÝnh lan chuyÒn nhanh vµ m¹nh cña khñng ho¶ng kinh tÕ/. - Thø hai, nã t¹o ra sù ph¶n ho¸ x· héi ngµy cµng s©u søc h¬n, kho¶ng c¸ch giµu nghÌo ngµy mét t¨ng c¸c tÖ n¹n x· héi, téi ph¹m vµ bu«n lËu quèc tÕ cã c¬ héi vµ m«i tr­êng ®Ó gia t¨ng - Thø ba, nã kÐo theo t×nh tr¹ng lµm gi¶m m«i tr­êng sinh th¸i, g©y ¶nh h­ëng nghiªm träng tíi cuéc sèng cña nh©n lo¹i. - Thø t­, sù ph©n phèi kh«ng ®Òu lîi Ých thu ®­îc tõ qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ tÊt yÕu dÉn ®Õn sù m©u thuÉn gi÷a c¸c quèc gia. Víi ­u thÕ v­ît tréi h¬n h¼n vÒ tiÒm lùc tµi chÝnh vµ tr×nh ®é khoa häc -c«ng nghÖ so víi c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn, c¸c n­íc t­ b¶n khèng chÕ côc diÖn kinh tÕ toµn cÇu. M©u thuÉn nµy thÓ hiÖn râ qua nh÷ng buéc biÓu t×nh rÇm ré, thËm chÝ dÉn ®Õn b¹o lo¹n ®Ém m¸u trªn ®­êng phè ë mét sè n­íc nh»m ph¶n ®èi sù bÊt b×nh ®¼ng trong qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ - Thø n¨m, t¸c ®éng cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ trong mÆt tiªu cùc cña nã ®èi víi chÝnh trÞ: Qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ cµng ®­îc t¨ng c­êng th× chñ quèc gia cña mçi n­íc cµng bÞ h¹n chÕ vµ thu hÑp mét c¸ch t­¬ng ®èi thóc ®Èy c¸c nguån vèn ®Çu vµo h×nh thµnh c¸c “bong bãng xµ phßng”, nguyªn nh©n g©y ra cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ trªn ph¹m vi réng lín; kho¶ng c¸ch giÇu nghÌo trªn thÕ giíi vµ trong mçi quèc gia ngµy cµng më réng h¬n; m«i tr­êng toµn cÇu ho¸ lµ ®iÒu thuËn lîi cho c¸c n­íc ph­¬ng t©y tiÕn hµnh chiÕn tranh kinh tÕ, chiÕn tranh t©m lý, “diÔn biÕn hoµ b×nh” kh«ng buéc c¸c n­íc ®ang hoÆc chËm ph¸t triÓn theo sù ¸p ®Æt cña hä. Nh­ vËy, toµn cÇu ho¸ kinh tÕ lµ mét qu¸ tr×nh phøc t¹p, ®Çy nh÷ng m©u thuÉn; gi÷a c¸c n­íc ph¸t triÓn vµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn, gi÷a trung t©m vµ ngo¹i vi, gi÷a B¾c vµ Nam, gi÷a t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ tiÕn bé vµ c«ng b»ng x· héi, gi÷a toµn cÇu ho¸ vµ gi÷ g×n b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc.v.v… HiÖn nay toµn cÇu ho¸ ®· diÔn ra trªn nh÷ng chiÒu h­íng tr¸i ng­îc nhau, xu h­íng tù do ho¸ kinh tÕ ®ång hµnh víi xu h­íng b¶o hé mËu dÞch, toµn cÇu ho¸ ®i liÒn víi ph¶n toµn cÇu ho¸, ph¸t triÓn ®ång thµnh víi nh©n tè ph¶n ph¸t triÓn §óng nh­ v¨n kiÖn §Þa héi IX cña §¶ng ta kh¼ng ®Þnh: ’toµn cÇu ho¸ lµ xu thÕ kh¸ch quan l«i cuèn ngµy cµng nhiÒu c¸c n­íc tham gia xu thÕ nµy ®ang bÞ mét sè n­íc ph¸t triÓn vµ tËo ®oµn kinh tÕ t­ b¶n xuyªn quèc gia chi phèi chøa ®ùng nhiÒu m©u thuÉn võa cã mÆt tÝch cùc, võa cã mÆt tiªu cùc, võa cã hîp t¸c bõa ®Êu tranh”. V- ViÖt Nam cÇn tËp trung c¬ héi v­ît qua th¸ch thøc ®Ó héi nhËp kinh tÕ cã hiÖu qu¶; chñ ch­¬ng nguyªn t¾c ho¹t ®éng: Ngµy nay, më réng hîp t¸c kinh tÕ quèc tÕ lµ xu h­íng chung cña c¸c quèc gia, c¸c d©n téc, kh«ng ph©n biÖt tr×nh ®é kinh tÕ, chÕ ®é chÝnh trÞ x· héi. §©y lµ vÊn ®Ò cã tÇm chiÕn l­îc ®ãi víi nhiÒu n­íc, tr­íc hÕt lµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn, trong ®ã cã ViÖt Nam Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ mét xu thÕ kh¸ch quan trong thÕ giíi ngµy nay. §èi víi c¸c n­íc ®ang vµ kÐm ph¸t triÓn (trong ®ã ViÖt Nam) th× héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ con ®­êng ng¾n nhÊt rót ng¾n tôt hËu so víi c¸c n­íc vµ cã ®iÒu kiÖn ph¸t huy tèt h¬n nh÷ng lîi thÕ so s¸nh cña m×nh trong ph©n c«ng lao ®éng vµ hîp t¸c quèc tÕ. Nh­ vËy, vÊn ®Ò ®Æt ra ®èi víi ViÖt Nam lµ: Héi nhËp hay kh«ng héi nhËp, mµ ph¶i lµ héi nhËp nh­ thÕ nµo cã thÓ tËn dông tèt c¬ héi, gi¶m th¸ch thøc trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña m×nh trong ®iÒu kiÖn thÕ giíi cã nhiÒu biÕn ®éng khã dù ®o¸n hÕt. Qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸, cèt lâi lµ toµn cÇu ho¸ kinh tÕ, lµ mét xu thÕ kh¸ch quan t¹o nªn nh÷ng thêi c¬ vµ vËn héi cho c¸c quèc gia; ®ång thêi ®Æt ra kh«ng Ýnh th¸ch thøc cho c¸c n­íc, nhÊt lµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn. §èi víi ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ nh»m t¹o lËp c¬ së vËt chÊt kü thuËt ®Ó ph¸t triÓn ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, th× viÖc nh×n nhËn mét c¸ch kh¸ch quan vÒ nh÷ng thêi c¬ vµ th¸ch thøc ®èi víi kinh tÕ toµn cÇu ho¸ t¹o ra lµ hÕt søc cÇn thiÕt: 1- ThuËn lîi rÊt c¬ b¶n ®Çu tiªn cña ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ §¶ng vµ Nhµ n­íc cã quan ®iÓm vµ ®­êng lèi ®óng vµ cã sù n¨ng ®éng ®iÒu chØnh vÒ chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ phï hîp víi ®iÒu kiÖn cô thÓ cña ®Êt n­íc trong mçi thêi kú. Vµo gi÷a vµ cuèi nh÷ng n¨m 80 cña thÕ kû XX, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ph¸t triÓn chËm, kh«ng æn ®Þnh. Trong bèi c¶nh cùc kú khã kh¨n ®ã, §¹i héi lÇn thø VI cña §¶ng vµ c¸c héi nghÞ Ban chÊp hµnh TW kho¸ VI ®· l¾m b¾t ®­îc xu thÕ kh¸ch quan cña thêi ®¹i, ®Ò ra ®­êng lèi ®æi míi toµn diÖn nÒn kinh tÕ ®Êt n­íc trong ®ã cã nh÷ng quan ®iÓm c¬ b¶n vÒ më réng kinh tÕ ®èi ngo¹i theo ph­¬ng ch©m’®a ph­¬ng ho¸, ®a d¹ng ho¸”. TiÕp theo, §¹i héi VII, VIII vµ IX §¶ng ta ®· tiÕp tôc kh¼ng ®Þnh thùc hiÖn chñ tr­¬ng ®ã. TÝnh ®Õn ®Çu n¨m 2003, ViÖt Nam cã quan hÖ ngo¹i giao víi h¬n 90 n­íc, quan hÖ kinh tÕ, th­¬ng m¹i víi h¬n 60 n­íc, ký kÕt nhiÒu hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i víi h¬n 60 n­íc, ký kÕt nhiÒu hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i… nÒn ngo¹i giao ®a ph­¬ng ho¸ vµ ®a d¹ng ho¸ cña ViÖt Nam ph¸t triÓn v­ît bËc c¶ vÒ l­îng vµ chÊt: tÝch cùc héi nhËp ASEAN, tham gia AFTA, vµ ASEM, ph¸t triÓn ngµy cµng s©u réng quan hÖ trªn nhiÒu ph­¬ng diÖn víi c¸c n­íc T©y - B¾c ¢u vµ EU, ®· göi ®¬n gia nhÆp WTO. §©y lµ nh÷ng thµnh tù quan träng gãp phÇn tÈo thÕ lùc míi cho viÖc ®Èy m¹nh sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. 2- ThuËn lîi c¬ b¶n thøc ai ®Ó ViÖt Nam ®Èy m¹nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lµ: nh÷ng thµnh tù to lín cña qu¸ tr×nh ®æi míi, m«i tr­êng hoµ b×nh vµ æn ®Þnh nhiÒu mÆt, tiÒm n¨ng lín c¶ vÒ tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ nguån lùc con ng­êi, vÞ trÝ ®Þa lý kinh tÕ quan träng. §Õn nay, sau 17 n¨m ®æi míi, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tù quan träng ®Ó chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. 3- Nh÷ng thêi c¬ míi ®Ó ViÖt Nam ph¸t triÓn - Më réng thÞ tr­êng ra n­íc ngoµi, t×m thÞ tr­êng míi ho hµng ho¸ ViÖt Nam trªn c¬ së c¸c hiÖp ®Þnh song ph­¬ng, ®a ph­¬ng ®· ký kÕt. ViÖc më réng ra thÞ tr­êng n­íc ngoµi ®¸pøng yªu cÇu ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. NÕu chóng ta thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c cam kÕt cña AFTA vµo n¨m 2006 th× c¸c hµng c«ng nghiÖp chÕ biÕn mang th­¬ng hiÖu ViÖt Nam, cã thÓ tiªu thô ë tÊy c¶ c¸c n­íc ASEAN. ThÞ tr­êng cã sè d©n h¬n nöa tû ng­êi vµ GDP trªn 700 tû USD. Trong t­¬ng lai gÇn khi gia nhËp WTO th× ViÖt Nam sÏ h­ëng quyÒn ­u ®·i tèi huÖ quèc vµ hµng ViÖt Nam xuÊt khÈu vµo 148 n­íc thµnh viªn cña tæ chøc nµy ®­îc thuËn lîi h¬n. - C¬ héi thu hót nguån vèn tõ n­íc ngoµi: Theo sè liÖu cña bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t­, nhËn ®­îc khi ký kÕt ODA lµ 20 tû USD, trong ®ã gi¶i ng©n ®­îc h¬n 10 tû USD, ®èi víi FDI cã trªn 3800 dù ¸n víi tæng vèn ®¨ng ký trªn 42 tû USD. ChÝnh nhê nguån vèn nµy chóng ta x©y dùng ®­îc nhiÒu c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng quan träng, ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ - NhiÒu thêi c¬ tiÕp nhËn vµ ®æi míi c«ng nghÖ trong thiÕt bÞ; Ngµy nay, tèc ®é phæ cËp tri thøc míi, kü thuËt vµ c«ng nghÖ míi rÊt nhanh chãng, ®a d¹ng th«ng qua nhiÒu h×nh thøc th«ng tin kh¸c nhau, nhÊt lµ con ®­êng nghiªn cøu øng dông, vµ tiÕp chuyÓn giao c«ng nghÖ. Nhê ®ã c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn cã c¬ héi vµ thô h­ëng thµnh tùu khoa häc kü thuËt míi. - Më cöa, t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t huy néi lùc: Nguån nh©n lùc ViÖt Nam hiÖn kh¸ dåi dµo vÒ sè l­îng vµ cã ­u thÕ næi tréi vÒ chÊt l­îng ë mét sè lÜnh vùc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i nh­ c«ng nghÖ th«ng tin ®iÖn tö, c«ng nghÖ sinh häc… NÕu nh­ chóng ta ®øng ngoµi nÒn kinh tÕ thÕ giíi th× sÏ gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n trong viÖc khai th¸c sö dông cã hiÖu qu¶ nguån lùc ®ã. Héi nhËp kinh tÕ quèctÕ sÏ gióp khai th«ng c¸c mèi quan hÖ, giao l­u nguån nh©n lùc ViÖt Nam vµ thÕ giíi. Nhê héi nhËp cã thÓ më réng hîp t¸c trao ®æi chuyªn gia ®Ó ®­a ®éi ngò c¸n bé khoa häc cña ViÖt Nam ra lµm viÖc ë n­íc ngoµi, xuÊt khÈu lao ®éng vµ viÖc sö dông lao ®éng th«ng qua c¸c ho¹t ®éng gia cong chÕ biÕn hµng xuÊt khÈu. §ång thêi cã thÓ nhËp khÈu c¸c lo¹i lao ®éng kü thuËt cao, cã c«ng nghÖ míi, c¸c b»ng s¸ng chÕ mµ ViÖt Nam ch­a cã. Sù ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh lÜnh vùc kinh tÕ míi nh­ ho¹t ®éng th­¬ng m¹i, dÞch vô, c«ng nghiÖp b¶o vÖ n«ng phÈm, chÕ biÕn s¶n xuÊt, hµng thñ c«ng mü nghÖ… sÏ t¹o nhiÒu viÖc lµm míi, gi¶m tû lÖ thÊt nghiÖp. TÝnh n¨ng ®éng, s¸ng t¹o trong t­ duy vµ c¸ch lµm ¨n kinh tÕ theo c¬ chÕ míi ®­îc ®Èy m¹nh, nhu cÇu häc tËp vµ t×m hiÓu kinh nghiÖm qu¶n lý tiªn tiÕn ®­îc coi träng, gãp phÇn quan träng vµo d©n chñ ho¸ ®êi sèng kinh tÕ. Tham gia nÒn kinh tÕ thÕ giøi, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam sÏ cã ®iÒu kiÖn tiÕp cËn c¸c thÞ tr­êng lín mét c¸ch b×nh ®¼ng, sÏ cã mét vÞ thÕ tèt h¬n ®Ó më réng quan hÖ bu«n b¸n víi c¸c n­íc. MÆt kh¸c, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam còng ph¶i c¹nh tranh víi c¸c doanh nghiÖp n­íc ngoµi ngay trªn thÞ tr­êng néi ®Þa. §iÒu nµy ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i ®æi míi c¸ch tæ chøc s¶n xuÊt, ®æi míi c«ng nghÖ vµ trang thiÕt bÞ, tiÕp thu nh÷ng ph­¬ng ph¸p qu¶n lý tiªn tiÕn, tõ bá nèi lµm viÖc hµnh chÝnh quan liªu, cöa quyÒn, b¶o thñ, tr× trÖ. 2- Qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ t¹o ra nh÷ng thêi c¬ thuËn lîi vµ nÕu biÕt khai th¸c, tËn dông th× ViÖt Nam sÏ cµng chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ thµnh c«ng nh­ng ngay trong qu¸ tr×nh nµy, ViÖt Nam sÏ gÆp ph¶i nh÷ng th¸c thøc, khã kh¨n kh«ng nhá. a- Khã kh¨n lµ th¸ch thøc chñ quan nhÊt mµ ViÖt Nam cÇn nç lùc v­ît qua lµ thùc tr¹ng nÒn kinh tÕ cã nhiÒu mÆt l¹c hËu so víi khu vùc vµ thÕ giíi nh­ng ph¶i chÊp nhËn lµ t­ c¸ch thµnh viªn c¹nh tranh b×nh ®¼ngvíi c¸c n­íc kh¸c. b- Tr×nh ®é qu¶n lý kinh tÕ cña ViÖt Nam nh×n chung cßn thÊp, ph¶i cè g¾ng rÊt lín míi cã thÓ ®¸p øng yªu cÇu tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. c- Qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ cña ViÖt Nam cßn chËm. Trong khi rÊt nhiÒu n­íc vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng tõ nhiÒu thËp kû nµy chÝnh chóng ta míi chØ ®i nh÷ng b­íc ®Çu trong thêi gian ng¾n thÞ tr­êng ch­a ph¸t triÓn, hÖ thèng chÝnh s¸ch kinh tÕ ch­a ®ång bé, m«i tr­êng ph¸p luËt ch­a hoµn thiÖn. nh×n chung, c¬ chÕ chÝnh s¸ch, hÖ thèng ph¸p luËt cña ViÖt Nam so víi c¸c n­íc cßn nhiÒu kh¸c biÖt vµ bÊt cËp. MÆt kh¸c, sù hiÓu biÕt vÒ c¸c th«ng lÖ vµ ph¸p luËt kinh tÕ cña doanh nghiÖp ViÖt Nam cßn h¹n chÕ. Khi nhËp WTO vµ c¸c tæ chøc th­¬ng m¹i kh¸c ngoµi nh÷ng lîi Ých nh­ ®­îc h­ëng chÕ ®é tèi huÖ quèc hoÆc cã thÓ c¶i thiÖn vÞ thÕ th­¬ng m¹i ViÖt Nam trªn tr­êng quèc tÕ… th× chóng ta cÇn v­ît qua nh÷ng rµo c¶n rÊt lín. §ã lµ chóng ta ph¶i chia sÎ thÞ phÇn trong n­íc víi n­íc ngoµi ë nh÷ng lÜnh vùc mµ l©u nay ®Òu do c¸c nhµ ®Çu t­ trong n­íc chiÕm lÜnh nh­ ng©n hµng, b¶o hiÓm, viÔn th«ng, t­ vÊn… Trong xu thÕ c¹nh tranh toµn cÇu vµ khu vùc diÔn ra ngµy cµng gay g¾t th× viÖc ViÖt Nam tham gia vµo héi nhËp sau nhiÒu quèc gia kh¸c còng lµ mét khã kh¨n. Lµ quèc gia ®i sau, ViÖt Nam sÏ häc hái ®­îc nhiÒu kinh nghiÖm, nh­ng trong xu thÕ c¹nh tranh ®Çy biÕn ®éng kh«ng ph¶i lóc nµo chóng ta còng tr¸nh ®­îc nh÷ng vÊn ®Ò nguy hiÓm mµ buéc ph¶i ®èi mÆt víi nã d- C«ng nî lín vµ sö dông vèn kÐm hiÖu qu¶ MÆc dï hiÖn nay tæng d­ nî n­íc ngoµi so víi GDP cña ViÖt Nam vÉn n»m trong giíi h¹n an toµn (trªn 40% trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y), nh­ng xÐt trªn gãc ®é an ninh tµi chÝnh, cã mét sè khÝa c¹nh cÇn quan t©m. - HiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®·i cho c¸c dù ¸n cßn thÊp vµ ch­a ®­îc chó ý ®óng møc. Mét sè dù ¸n gÆp khã kh¨n trong viÖc thu håi vèn ®Ó tr¶ nî n­íc ngoµi, nhÊt lµ c¸c døan ë c¸c ngµnh: mÝa, ®­êng, d©u t»m t¬, c¬ khÝ, chÕ biÕn thuû s¶n… T×nh tr¹ng trªn do nhiÒu nguyªn nh©n, nh­ng chñ yÕu lµ khi x©y dùng c¸c dù ¸n nµy ®· kh«ng x¸c ®Þnh râ môc tiªu, h¹ng môc ®Çu t­ vµ tÝnh ®ång bé, nguyªn liÖu kh«ng ®ñ… Do ®ã hiÖu qu¶ cßn thÊp, g©y khã kh¨n. e- Sù yªu kÐm trong viÖc tiÕp nhËn c¸c nguån vèn vµ c«ng nghÖ còng lµ mét th¸ch thøc trong tiÕn tiÕn tr×nh héi nhËp cña ViÖt Nam g- Th¸ch thøc mang tÝnh tæng hîp lµ nguy c¬ mÊt ®éc lËp tù chñ vÒ kinh tÕ vµ chñ quyÒn quèc gia; - X­¬ng sèng cña qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ cña c¸c n­íc ph¸t triÓn víi h¬n 300.000 chi nh¸nh kh¾p n¬i trªn thÕ giíi hîp thµnh. C¸c c«ng ty nµy víi tham väng lµ th«n tÝnh c¸c C«ng ty b¶n ®Þa ®ang cã xu h­íng x¸p nhËp, chuyÓn ®Çn tõ ®éc quyÒn ®¬n sang ®éc quyÒn nhãm ®Ó cïng nhau thèng trÞ nÒn kinh tÕ thÕ giíi Nh÷ng ph©n tÝch trªn cho thÊy bøc tranh kh¸ râ rµng lµ toµn cÇu ho¸ kinh tÕ ®· vµ ®ang t¸c ®éng ®Õn ViÖt Nam trªn nhiÒu ph­¬ng diÖn. Thêi c¬ vµ thuËn lîi cã rÊt nhiÒu nh­ng khã kh¨n vµ th¸ch thøc cã kh«ng Ýt. Tuy nhiªn kh«ng v× nh÷ng th¸ch thøc to lín ®ã mµ ViÖt Nam ®øng ngoµi cuéc. Ng­îc l¹i ph¶i kÞp thêi n¾m b¾t thêi c¬,vËn héi, ph¸t huy nh÷ng thuËn lîi, tham gia héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ mét c¸ch chñ ®éng s¸ng t¹o theo ®óng quan ®iÓm, ®­êng lèi cña §¶ng vµ chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc. * Chñ tr­¬ng nguyªn t¾c ho¹t ®éng : ViÖt Nam còng nh­ c¸c quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi ngµy nay kh«ng thÎ tån t¹i vµ ph¸t triÓn nÕu ®øng biÖt lËp. VÊn ®Ò ®Æt ra cÇn cã c¸ch nh×n kh¸ch quan vÒ nh÷ng th­ßi c¬ vµ th¸ch thøc, do toµn cÇu ho¸ mang l¹i, ®Ó cã thÓ ph©n ®Þnh mét c¸ch ®óng ®¾n gi÷a thêi c¬ vµ th¸ch thøc, c¸i ®­îc vµ c¸i mÊt. Tuy nhiªn viÖc ®ã kh«ng dÔ dµng, v× gi÷a chóng cã mèi quan hÖ mËt thiÕt néi t¹i, trong thêi c¬ cã th¸ch thøc, trong th¸ch thøc cã luËn lîi. Nh­ vËy, ®Ó tranh thñ thêi c¬, vËn héi ph¸t huy thuËn lîi, v­ît qua khã kh¨n, th¸ch thøc, chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ; ViÖt Nam cÇn cã chiÕn l­îc ®óng ®¾n, ®Ò ra nh÷ng chñ tr­¬ng, biÖn ph¸p thùc hiÖn ®óng ®¾n: - Héi nhËp chñ ®éng lµ ph­¬ng ch©m hîp lý b¶o ®¶m cho chóng ta hoµ nhËp víi céng ®ång thÕ giíi mµ kh«ng bÞ hoµ tan, tøc vÉn b¶o ®¶m ®­îc b¶n s¾c, gi÷ v÷ng ®­îc nÒn ®éc lËp. §Ó chñ ®éng héi nhËp vµ ®ßi hái chóng ta ph¶i cã kÕ ho¹ch ®µo t¹o båi d­ìng c¸n bé nh÷ng kiÕn thøc nghiÖp vô qu¶n lý, ph­¬ng tiÖn giao tiÕp… ph¶i tiÕn hµnh tæ chøc nghiªn cøu th­êng xuyªn vµ chuyªn s©u vÒ t×nh h×nh quèc tÕ, vÒ c¸c tæ chøc kinh doanh quèc tÕ nãi chung ®Æc biÖt c¸c ®èi t­îng lµm ¨n chÝnh. - VÊn ®Ò then chèt ®Ó héi nhËp cã hiÖu qu¶ lµ ph¶i n©ng cao hiÖu lùc c¹nh trah cña nÒn kinh tÕ d©n téc Muèn vËy ph¶i ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ - VÒ mÆt qu¶n lý, tæ chøc héi nhËp ph¶i nhanh chãng kh¾c phôc yÕu kÐm ®ang c¶n trë héi nhËp. Ph¶i ®¶m b¶o tÝnh nhÊt qu¸n cña hÖ thèng luËt lÖ, chÝnh s¸ch ®¬n gi¶n ho¸ c¸c thñ tôc hµnh chÝnh lµm cho nã phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ. - Héi nhËp quèc tÕ cã nhiÒu tÇng cÊp, chóngta ph¶i tranh chñ kÕt hîp tÊt c¶ c¸c h×nh thøc tõ song ph­¬ng ®Õn ®a ph­¬ng, tõ viÖc tham gia vµo c¸c ®Þnh chÕ toµn cÇu, khu vùc ®Õn ký c¸c hîp ®ång tho¶ thuËn, sö dông c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ vµ phi kinh tÕ mét ¸ch linh ho¹t ®Ó ®iÒu chØnh nhÞp ®é héi nhËp. - Héi nhËp lµ qu¸ tr×nh võa hîp t¸c võa c¹nh tranh chóng ta tham gia hîp t¸c nh­ng ph¶i lu«n chó ý c¶nh gi¸c tr¸nh thu thiÖt, kh«ng chØ trªn kinh tÕ mµ cßn trªn ph­¬ng diÖn kh¸c. Chóng ta héi nhËp trªn c¬ së hîp t¸c nh­ng ph¶i ®Êu tranh cho qu¸ tr×nh héi nhËp b×nh ®¼ng. - §Ó héi nhËp tèt, ®Ó h¹n chÕ nh÷ng tiªu cùc, chóng ta cÇn tæ chøc th«ng tin vÒ sù cÇn thiÕt còng nh­ nh÷ng ®iÒu cÇn chó ý trong tiÕn tr×nh héi nhËp. CÇn coi héi nhËp kh«ng chØ coi lµ c«ng viÖc cña c¬ quan Nhµ n­íc mµ lµ sù nghiÖp toµn d©n, cña c¸c doanh nghiÖp vµ ®oµn thÓ x· héi. VËy ph¶i tæ chøc t×m hiÓu giíi thiÖu vÒ toµn cÇu ho¸, héi nhËp quèc tÕ mét c¸ch réng l·i. - MÆc dï héi nhËp cã c¶ tÝch cùc, song ®èi víi ViÖt Nam, ®Ó cã thÓ thùc hiÖn qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, ®ßi hái chóng ta, nãi nh­ thñ t­íng Phan V¨n Kh¶i, cÇn ph¶i “chñ ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸, nhiÖm vô cÊp b¸ch nhÊt lµ chuÈn bÞ thùc hiÖn lÞch tr×nh AFTA, tham gia vµo diÔn ®µn APEC, ®Èy m¹nh ®µm ph¸n tham gia WTO. VI- BiÖn ph¸p cÇn thùc hiÖn héi nhËp cã hiÖu qu¶: Nh­ chóng ta ®· biÕt th× toµn cÇu ho¸ ®ang lµ mét xu thÕ tÊt yÕu vµ kh¸ch quan. C¸c n­íc dï muèn hay kh«ng muèn th× vÉn bÞ l«i vµo vßng xo¸y cña thêi ®¹i ®ã. V× vËy vÊn ®Ò ®Æt ra ®èi víi n­íc ta b©y giê lµ lµm thÕ nµo ®Ó cã thÓ thµnh c«ng trong cuéc ch¬i ®ã, lµm thÕ nµo ®Ó cã thÓ ph¸t huy mÆt m¹nh, kh¾c phôc mÆt yÕu cña m×nh; mét bµi to¸n ®Æt ra kh«ng hÒ ®¬n gi¶n chót nµo nh­ng kh«ng ph¶i lµ kh«ng cã c¸ch gi¶i quyÕt. §èi víi n­íc ta hiÖn nay, cÇn thùc hiÖn mét sè biÖn ph¸p ®ã lµ: 1- X©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ trong tiÕn tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ HiÖn nay, tÊt c¶ c¸c n­íc trªn thÕ giíi khi tham gia qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ, ®Òu kh¼ng ®Þnh m¹nh mÏ chñ quyÒn kinh tÕ cña m×nh. ë n­íc ta vÊn ®Ò nµy cµng ®­îc nhÊn m¹ng vµ ®­îc coi lµ nh÷ng néi dung chñ chñ yÕu cña ®­êng lèi kinh tÕ do ®¹i héi IX cña §¶ng ®Ò ra: “§Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸, x©y dùng nÒn kinh tÕ ®éc lËp, tù chñ, ®­a n­íc ta trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp”. §Ó lµm ®­îc ®iÒu ®ã cÇn cã c¸c gi¶i ph¸p sau: Mét lµ; ®Ó chñ ®éng héi nhËp ®ßi hái chóng ta ph¶i cã kÕ ho¹ch ®µo t¹o båi d­ìng c¸n bé nh÷ng kiÕn thøc nghiÖp vô qu¶n lý, ph­¬ng tiÖn giao tiÕp… ph¶i tiÕn hµnh tæ chøc nghiªn cøu th­êng xuyªn vµ chuyªn s©u vÒ t×nh h×nh tæ chøc nghiªn cøu th­êng xuyªn vµ chuyªn s©u vÒ t×nh h×nh quèc tÕ, vµ c¸c tæ chøc kinh doanh quèc tÕ nãi chung vµ ®Æc biÖt lµ c¸c ®èi t­îng lµm ¨n chÝnh. NhiÒu thua thiÖt cña chóng ta trong giao l­u, héi nhËp cho chóng ta thiÕu th«ng tin. Vµ còng ®Ó chñ ®éng héi nhËp vµ héi nhËp cã hiÖu qu¶ cÇn kÕt hîp tèt gi÷a søc m¹nh bªn trong víi bªn ngoµi. Tr¸nh lÖ thuéc qu¸ lín vµo bªn ngoµi lµm t¨ng tÝnh dÔ bÞ tæn th­¬ng cña nÒn kinh tÕ. ph¶i huy ®«ng søc m¹nh tæng hîp cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ víi nßng cèt lµ kinh tÕ quèc doanh. - Gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc cho ®éi ngò nh÷ng ng­êi thùc hiÖn ho¹t ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ - Thø nhÊt, nhãm chuyªn gia cao cÊp trong UBQG HTKTQT vµ ®oµn ®µm ph¸n cña chÝnh phñ. §èi víi nhãm chuyªn gia cao cÊp nµy viÖc lùa chän ®· ®­îc chØ ®Þnh ®Ých danh. ViÖc bæ sung cËp nhËt kiÕn thøc ®èi víi nhãm chuyªn gia cao cÊp lµ kü n¨ng ®µm ph¸n quèc tÕ, kh¶ n¨ng ph©n tÝch dù ®o¸n vµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch, kü n¨ng tæ chøc chñ tr× c¸c héi nghÞ quèc tÕ vµ kü n¨ng thuyÕt tr×nh t¹i c¸c héi nghÞ. Thø hai, nh÷ng chuyªn gia lµm viÖc ë c¸c ®åi mèi chñ ®ao thùc thi Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cña bé ngµnh. ViÖc tuyÓn chän cÇn tiÕn hµnh kü l­ìng, giái vÒ chuyªn m«n tiÕng Anh, cã hiÓu biÕt vÒ héi nhËp quèc tÕ. CÇn ®µo t¹o vµ bæ sung thªm nh÷ng kiÕn thøc vµ kh¶ n¨ng ph©n tÝch, dù ®o¸n hay hoÆc ®Þnh chÝnh s¸ch, còng ph¶i thµnh th¹o sö dông mang Intenert. - Thø ba, nh÷ng ng­êi triùc tiÕp thùc thi ho¹t ®éng héi nhËp quèc tÕ: cÇn ph¶i ®µo t¹o nh÷ng kiÕn thøc cña héi nhËp - Ngoµi nh÷ng kiÕn thøc chÝnh, cÇn ®­îc ®µo t¹o nh÷ng kiÕn thøc chuyªn m«n: + Kü n¨ng vµ kü thuËt ®µm ph¸n quèc tÕ song ph­¬ng, ®a ph­¬ng + Kü n¨ng vµ kü thuËt tæ chøc, chñ tr× c¸c héi nghÞ quèc tÕ. + Kü n¨ng thuyÕt tr×nh t¹i héi nghÞ + Nh÷ng kiÕn thøc hiÓu biÕt vÒ c¸c ®Þnh chÕ song ph­¬ng, ®a ph­¬ng WTO, APEC, ASEAN, IUF, WB,… + Nh÷ng kiÕn thøc vÒ kinh tÕ häc quèc tÕ + Kü n¨ng ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch vµ chiÕn l­îc tÇm vÜ m« vµ vi m« + TiÕng Anh,… 2- VÊn ®Ò then chèt ®Ó héi nhËp cã hiÖu qu¶ lµ ph¶i n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ d©n téc. Muèn vËy ph¶i ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Cïng víi viÖc chó nh÷ng ngµnh phï h¬p xu thÕ ph¸t triÓn chung cña kinh tÕ thÕ giíi, cÇn chó ý nh÷ng ngµnh kinh tÕ mµ ta cã tiÒm n¨ng nh»m t¹o c¬ së x©y dùng chiÕn l­îc s¶n phÈm ®Æc tr­ng lÊp lç trèng trªn thÞ tr­êng quèc tÕ, trong ®ã ®Æc biÖt chó träng ®æi míi hÖ thèng tµi chÝnh tiÒn tÖ. Cïng víi x¸c ®Þnh chiÕn l­îc x¸c dÞnh chiÕn l­îc s¶n phÈm trong héi nhËp chóng ta ph¶i x©y dùng chiÕn l­îc thÞ tr­êng, kÕt hîp gi÷a chiÕn l­îc s¶n phÈm víi chiÕn l­îc thÞ tr­êng, kÕt hîp gi÷ chiÕn l­îc s¶n phÈm víi chiÕn l­îc thÞ tr­êng trong héi nhËp. Trong chiÕn l­îc thÞ tr­êng, chóng ta ph¶i cã sù ®¸nh gi¸ ph©n tÝch nhu cÇu vµ tiÒm n¨ng ph¸t triÓn cña c¸c thÞ tr­êng ®Ó cã c¬ së lùa chän phï hîp, tõ ®ã ®æi s¸ch thÝch øng vøi tõng thÞ tr­êng tõng ®èi t¸c. Do vËy, ®Ó n©ng cao søc c¹nh tranh ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. Ngoµi viÖc doanh nghiÖp ph¶i chñ ®éng s¸ng t¹o c¶i tiÕn qu¶n lý ®æi míi c«ng nghÖ, n©ng cao n¨ng suÊt chÊt l­îng ho¹t ®éng cña b¶n th©n m×nh, th× Nhµ n­íc cÇn cã chÝnh s¸ch, biÖn ph¸p c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­, kinh doanh, t¹o thuËn lîi cho viÖc thµnh lËp, tæ chøc ho¹t ®éng, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt. Thùc tÕ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cho thÊy, viÖc n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ, cña c¸c doanh nghiÖp, cña lùc s¶n phÈm, dÞch vô ®ßi hái ph¶i cã nh÷ng nç lùc chung, ®ång bé cña c¶ n­íc vµ chÝnh phñ, c¸c bé ngµnh ®Õn c¸c ®Þa ph­¬ng vµ doanh nghiÖp. Trong ®ã, chÝnh phñ vµ c¸c bé ngµnh ®ãng vai trß chñ ®¹o trong viÖc ®Ò ra chÝnh s¸ch, biÖn ph¸p. Cßn c¸c doanh nghiÖp ph¶i lµ ng­êi chñ ®éng ®Ò xuÊt, ¸p dông c¸c biÖn ph¸p. 3- VÒ mÆt qu¶n lý, tæ chøc qu¸ tr×nh héi nhËp khÈu ph¶i nhanh chãng kh¾c phôc yÕu kÐm ®ang c¶n trë tiÕn tr×nh héi nhËp. vÒ nguyªn t¾c ph¶i ®¶m b¶o tÝnh nhÊt qu¸n cña hÖ thèng luËt lÖ chÝnh s¸ch, ®¬n gi¶n ho¸ c¸c thñ tôc hµnh chÝnh vµ lµm cho nã phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ; YÕu kÐm cña hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam ®ã lµ: “võa thiÕu, võa thõa’, thiÕu nh÷ng quy ®Þnh t­¬ng ®ång víi c¸ chung ®­îc thõa nhËn, ¸p dông réng r·i, vµ thõa nh÷ng quy ®Þnh vÒ thuÕ quan vµ phi thuÕ quan phøc t¹p, thay ®æi thÊt th­êng, dÔ g©y t©m lý dÌ dÆt, thiÕu tin t­ëng cña giíi kinh doanh. Cho nªn, mét mÆt Nhµ n­íc cÇn hoµn chØnh hÖ thèng c¸c c«ng cô qu¶n lý, t¹o m«i tr­êng thuËn lîi nhÊt cho ho¹t ®éng kinh doanh vµ ®Çu t­; mÆt kh¸c, ph¶i cã mét hÖ thèng ph¸p luËt phï hîp víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. 4- Héi nhËp quèc tÕ cã nhiÒu tÇng cÊp, chóng ta ph¶i tranh thñ kÕt hîp tÊt c¶ c¸c h×nh thøc tõ song ph­¬ng, tíi ®a ph­¬ng tõ viÖc tham gia vµo c¸c ®Þnh chÕ toµn cÇu, khu vùc ®Õn ký c¸c hîp t¸c tho¶ thuËn, sö dông c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ vµ phi kinh tÕ mét c¸ch linh ho¹t ®Ó ®iÒu chØnh nhÞp ®é héi nhËp. 5- Héi nhËp lµ qu¸ tr×nh võa hîp t¸c, võa c¹nh tranh. Chóng ta tham gia hîp t¸c nh­ng ph¶i lu«n chó ý c¶nh gi¸c tr¸nh thua thiÖt, kh«ng chØ trªn kinh tÕ mµ cßn trªn c¸c ph­¬ng tiÖn kh¸c. Trong toµn cÇu ho¸, mäi quèc gia ®Òu cè g¾ng tranh thñ c¸c ®iÒu kiÖn quèc tÕ, v× vËy, chóng ta héi nhËp b×nh ®¼ng v× môc tiªu tiÕn bé nh©n lo¹i. 6- §Ó héi nhËp tèt, ®Ó h¹n chÕ nh÷ng tiªu cùc, chóng ta cÇn tæ chøc th«ng tin vÒ sù cÇn thiÕt còng nh­ nh÷ng ®iÒu cÇn chó ý trong tiÕn tr×nh héi nhËp. CÇn coi héi nhËp kh«ng chØ lµ c«ng viÖc cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc mµ lµ sù nghiÖp cña toµn d©n, cña c¸c doanh nghiÖp vµ cña toµn x· héi. Râ rµng lµ héi nhËp, më cöa ¶nh h­ëng trùc tiÕp ngay c¸c doanh nghiÖp ®Õn ng­êi lao ®éng. Song, ®¸ng tiÕc ®Õn nay, sù hiÓu biÕt cßn h¹n chÕ v× vËy trong ho¹t ®éng thùc tiÔn n¶y sinh c¸c m©u thuÉn, nhiÒu tr­êng hîp lµm chËm tiÕn ®é thùc hiÖn c¸c dù ¸n. V× vËy yªu cÇu ®Æt ra cÇn ph¶i tæ chøc t×m hiÓu giíi thiÖu vÒ toµn cÇu ho¸, vÒ héi nhËp quèc tÕ mét c¸ch réng r·i. 7- Trong lÞch sö ph¸t triÓn cña d©n téc, chóng ta lu«n bÞ Ðp, thËm chÝ cßn c¶n ph¸ bëi thÕ lùc bªn ngoµi. NÕu chóng ta kh«ng héi nhËp vµo khu vùc, tranh thñ sù ñng hé cña khu vùc t¹o søc m¹nh cho chóng ta, rÊt cã thÓ bÞ bÊt lîi khi cã sù chuyÓn ®æi tõ c¸c quèc gia l¸ng giÒng. Héi nhËp vµo khu vùc chÝnh lµ t¹o thÕ c©n b»ng chiÕn l­îc cho ViÖt Nam trong bèi c¶nh míi, bèi c¶nh míi, bèi c¶nh toµn cÇu ho¸ kinh tÕ. 8- MÆc dï héi nhËp cã c¶ tÝch cùc vµ tiªu cùc, song ®èi víi ViÖt Nam ®Ó cã thÓ thùc hiÖn qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸, ®ßi hái chóng ta nãi nh­ Thñ t­íng, Phan V¨n kh¶i cÇn ph¶i “chñ ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh toµn cµu ho¸. NhiÖm vô cÊp b¸ch nhÊt lµ chuÈn bÞ thùc hiÖn lÞch tr×nh AFTA, tamgia vµo diÔn ®µn APEC, ®Èy m¹nh ®µm ph¸n gia nhËp vµo WTO. 9- Ph¸t triÓn nguån nh©n lùc ®i ®«i víi gi÷ v÷ng truyÒn thèng t­ t­ëng ®¹o ®øccña con ng­êi ViÖt Nam Trong toµn cÇu ho¸ vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, nguån nh©n lùc ®ãng mét vai trß quyÕt ®Þnh®Õn sù thµnh b¹i trong tiÕn tr×nh. V× vËy, ph¸t triÓn nh©n lùc cã ý nghÜa v« cïng quan träng vµ vÊn ®Ò ®Æt ra lµ ph¶i cã biÖn ph¸p ph¸t triÓn nguån nh©n lùc thÝch hîp víi c¬ cÊu kinh tÕ ®Êt n­íc t×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc. §Ó thiÕt thùc gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng nguån nh©n lùc, tr¸nh t×nh tr¹ng ®µo t¹o trµn lan, chi phÝ nghiÒu mµ chÊt l­îng thÊp, c¸c doanh nghiÖp lªn: - X©y dùng quy ho¹ch ®µo t¹o, huÊn luyÖn ë c¶ 3 cÊp: L·nh ®¹o, chuyªn viªn vµ c«ng nh©n, nh©n viªn hµnh chÝnh v¨n phßng. §a d¹ng ho¸ lo¹i h×nh, néi dung ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o - ¸p dông quy tr×nh ®µo t¹o theo tiªu chuÈn chÊt l­îng ISO nh»m x¸c ®Þnh ®óng môc tiªu, ®èi t­îng, néi dung, ch­¬ng tr×nh, h×nh thøc ®µo t¹o vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ vµ cÊp trung c©n ®èi víi ho¹t ®éng ®µo t¹o, ph¸t triÓn nguån nh©n lùc - Khai th¸c, sö dông nhiÒu nguån lùc - CÇn ®µo t¹o riªng lùc l­îng trong lÜn vùc ngo¹i giao Kü n¨ng phï hîp, tr×nh ®é cao trong quan hÖ ngo¹i giao Toµn cµu ho¸ ph¸t triÓn kÐo theo nã lµ mÆt tr¸i cña nã ®ã lµ sù mÊt chñ quyÒn quèc gia sù duy gi¶m gi¸ trÞ ®¹o ®øc. V× vËy, vÊn ®Ò ®Æt ra hiÖn nay lµ lµm thÕ nµo võa ph¸t triÓn ®­îc kinh tÕ, võa gi÷ g×n ®­îc b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc trong mçi con ng­êi ViÖt Nam. ChiÕn l­îc, gi÷ g×n vµ ph¸t huy b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc g¾n liÒn víi c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc víi tinh thuËt ph¸p luËt míi. Sèng vµ lµm viÖc theo ®¹o lý vµ ph¸p luËy lµ g×n gi÷ vµ ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ truyÒn thèng CÇn ph¶i tuyªn truyÒn gi¸o dôc trong ý thøc ng­êi d©n, s¸ng t¹o nh÷ng gi¸ trÞ v¨n ho¸ míi lµm ®éng lùc, lÊy chñ nghÜa M¸c – Lªnin t­ t­ëng Hå ChÝ Minh lµ ®Þnh h­íng vµ lÊy ph­¬ng ph¸p dÜ bÊt biÕn, øng v¹n biÕn” lµm hÖ thèng øng sö. ViÖt Nam coi toµn cÇu ho¸ võa lµ c¬ héi ®Ó ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ vµ tiÕp biÕp nhiÒu h¬n cho gi¸ trÞ cña m×nh, võa lµ mét th¸ch thøc ®Ó hoµn thiÖn vµ më réng hÖ gi¸ trÞ cña m×nh. Víi truyÒn thèng tù lùc tù c­êng, yªu n­íc, ng©n d©n ViÖt Nam nhÊt ®Þnh sÏ gi÷ g×n ®­îc b¶n s¾c d©n téc 10- Cã biÖn ph¸p an ninh, chÝnh trÞ v÷ng vµng: Chóng ta kh«ng thÓ phñ ®Þnh ®­îc vai trß quan träng cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ ®èi víi nÒn kinh tÕ cña mçi ®Êt n­íc, song chóng ta còng ph¶i thõa nhËn r»ng, mÆt tr¸i cña nã còng lµ rÊt lín, nÕu kh«ng cã biÖn ph¸p ng¨n c¶n kÞp thêi th× ®ã cã thÓ sÏ lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n thÊt b¹i kinh tÕ, mÊt chñ quyÒn quèc gia. NhÊt lµ ®èi víi nÒn kinh tÕ cña mçi ®Êt n­íc; song chóng ta còng ph¶i thõa nhËn r»ng, mÆt tr¸i cña nã cònglµ rÊtlín, nÕu kh«ng cã biÖn ph¸p ng¨n c¶n kÞp thêi th× ®ã cã thÓ sÏ lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n thÊt b¹i kinh tÕ, mÊt chñ quyÒn quèc gia, nhÊt lµ ®ãi víi n­íc ta, khi cßn ®ang ph¸t triÓn, cã nhiÒu kÎ thñ vay quanh. Do vËy biÖn ph¸p an ninh, chÝnh trÞ v÷ng vµng lµ v« cïng quan träng. Sù x©m nhËp cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ ®ång nghÜa víi nã lµ c¸c téi ph¹m kinh tÕ, c¸c téi ph¹m xuyªn quèc gia ph¸t triÓn. V× vËy, cßn cã nh÷ng ®éi ¸n kinh tÕ, thiÕt chÆt qu¶n lý trong giao l­u hµng ho¸ bu«n b¸n quèc tÕ - CÇn liªn tôc kiÓm tra, x©y dùng nh÷ng dodäi chñ quan v÷ng m¹nh, cã t­ t­ëng v÷ng vµng ®Ó qu¶n lý - §µo t¹o nh÷ng ®éi ngò chuyªn s©u vÒ an ninh quèc gia trong toµn cÇu ho¸. - C¸c téi ph¸p quèc tÕ ngµy cµng tinh vi h¬n, v× vËy cÇn cã ph­¬ng ph¸p ®µo t¹o ®éi ngò an ninh ngµy cµng ph¶i chuyªn s©u - Nh­ng chóng ta ®· biÕt th× b¶n chÊt cña t­ b¶n lµ lîi nhuËn vµ th«n tÝnh c¸c quèc gia kh¸c. RÊt cã thÓ, c¸c quèc gia sÏ bÞ mÊt chñ quyÒn nÕu nh­ kh«ng c¶nh gi¸c, tØnh t¸o tr­íc nh÷ng biÖn ph¸p cña bän chóng. V× vËy cÇn cã t­ t­ëng chÝnh trÞ v÷ng vµng - Ph¶i lu«n båi d­ìng trao ®æi ®­êng lèi, t­ t­ëng - Gi¸o dôc chÝnh trÞ cho mäi ng­êi. IV- KÕt luËn: Qua nh÷ng ph©n tÝch trªn, ta cã thÓ thÊy ®­îc r»ng: Vai trß cña toµn cÇu ho¸ kinh tÕ lµ v« cïng quan träng, nh­ng nã còng kh«ng Ýt nh÷ng mÆt tr¸i. Mäi quèc gia muèn thµnh c«ng trong cuéc ch¬i ®ã th× cÇn ph¶i cã nh÷ng ph­¬ng ph¸p thÝch hîp khi tham gia vµo tiÕn tr×nh ®ã. Cã thÓ nãi, toµn cÇu ho¸ lµ mét cuéc ph­u l­u b¾t buéc c¸c quèc gia ph¶i tham gia. Gièng nh­ ®i m¸y bay, toµn cÇu ho¸ cho ta ®i nhanh h¬n, xa h¬n vµ th­êng lµ còng ®­îc b¶o ®¶m nh÷ng ®iÒu kiÖn an toµn h¬n. Nh­ng khi sù cè xÈy ra th× khñng khiÕp chÕt ng­êi. ChÝnh v× vËy, ph¶i lµm mäi c¸ch ®Ó ®¶m b¶o sù an toµn. Nh­ng kh«ng ai nghÜ ®Õn chuyÖn rót lui vµ tõ bá cuéc du ngo¹i gi÷a c¸c ch©u lôc. Riªng ®èi víi ViÖt Nam, mét n­íc tuy cã mét nÒn kinh tÕ cßn ®ang ph¸t triÓn tuy nhiªn, ®· vµ ®ang tham gia vµo toµn cÇu ho¸ kinh tÕ mét c¸ch tÝch cùc vµ thu ®­îc kh«ng nh÷ng th¾ng lîi to h¬n. Víi mét ®Êt n­íc kiªn c­êng ViÖt Nam, mét nh©n d©n ViÖt Nam ®oµn kÕt, th«ng minh, mét §¶ng ViÖt Nam kiªn trung, s¸ng t¹o, ®óng ®¾n; víi nh÷ng biÖn ph¸p cña m×nh ®· thµnh c«ng trªn nhiÒu b­íc tiÕn. Vµ chóng ta cã quyÒn ®­îc hy väng mét n­íc ViÖt Nam hoµ b×nh, mét nÒn kinh tÕ v÷ng m¹nh trong t­¬ng lai

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docĐặc điểm của toàn cầu hoá.doc
Luận văn liên quan