Đề tài Thực trạng giải quyết tranh chấp kinh tế tại Toà án

Thực trạng giải quyết tranh chấp kinh tế tại Toà án(31 trang) Mục lục Lời mở đầu 1 Nội dung Phần I: Tranh chấp kinh tế và các hình thức giải quyết tranh chấp kinh tế ở Việt Nam hiện nay 3 I. Khái niệm 3 1. Tranh chấp kinh tế 3 2. Giải quyết tranh chấp kinh tế 3 II. Các hình thức giải quyết tranh chấp kinh tế ở Việt Nam 5 1. Kinh nghiệm tổ chức giải quyết tranh chấp kinh tế ở một số nước trên thế giới 5 2. Các hình thức giải quyết tranh chấp kinh tế ở Việt Nam 6 21 Trọng tài kinh tế nhà nước thực tiễn và yêu cầu đổi mới 6 22 Sự cần thiết thành lập toà án kinh tế ở nước ta 7 23 Cơ cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của toà án kinh kế 8 Phần II: Giải quyết tranh chấp kinh tế tại toà án nhân dân tỉnh Thanh Hoá 12 IThưc. trạng 12 IINguyện nhân và giải pháp 19 Phần III: Quan điểm về việc xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp kinh tế ở nước ta trong giai đoạn hiện nay 23 I. Sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật kinh tế 23 II. Cơ sở thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp kinh tế trong điều kiện hiện nay ở Việt Nam 24 Kết luận 29 Tài liệu tham khảo Lời mở đầu Từ năm 1986, Đảng và nhà nước ta đã chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường, chủ trương đó đã làm thay đổi căn bản nền kinh tế nước ta từ hai thành phần kinh tế chính với lối quản lý mang nặng tính hành chính sang nền kinh tế đa thành phần phát triển theo cơ chế thị trường có định hướng xã hội chủ nghĩa. Từ đó quan hệ kinh tế trở nên sống động và đa dạng, phức tạp hơn. Mục đích đạt được lợi nhuận tối đa trở thành động lực trực tiếp của các bên tham gia quan hệ kinh tế. Trong điều kiện như vậy, tranh chấp kinh tế không những là vấn đề khó tránh khỏi, mà còn là một vấn đề lớn đòi hỏi phải có sự quan tâm giải quyết một cách thoả đáng. Đó vừa là một yêu cầu nghiêm ngặt của nguyên tắc pháp chế, vừa là một đòi hỏi bức xúc của nền kinh tế thị trường. Trong nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị trường, tính đa dạng và phức tạp trong quan hệ kinh tế cũng trở nên phức tạp về nội dung, gay gắt về mức độ tranh chấp, và phong phú hơn nhiều về chủng loại. Đã vậy xuất phát từ lợi ích kinh tế của mỗi bên tranh chấp, việc giải quyết tranh chấp kinh tế trong điều kiện hiện nay phải đảm bảo các yêu cầu nhanh chóng, dân chủ, đạt hiệu quả, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên Vì vậy, trong bước chuyển sang nền kinh tế thị trường, ở nước ta đang diễn ra một sự đổi mới sâu sắc trong việc tổ chức các cơ quan tài phán kinh tế nhằm đáp ứng những yêu cầu mới do nền kinh tế thị trường đặt ra. Cho đến nay, sau gần 10 năm thành lập và đi vào hoạt động, toà kinh tế của các toà án trong cả nước đã bộc lộ những mặt ưu nhược điểm nhất định. Toà kinh tế thuộc toà án nhân dân tỉnh Thanh hoá cũng không nằm ngoài thực tế trên. Trong thời gian về Toà án nhân dân Tỉnh Thanh hoá thực tập tôi đã có dịp tìm hiểu về thực trạng giải quyết tranh chấp kinh tế tại toà án và có một số ý kiến về cơ chế giải quyết tranh chấp kinh tế ở nước ta. Vì thế tôi đã mạnh dạn chọn đề tai:''` Thực trạng giải quyết tranh chấp kinh tế tại Toà án" làm chuyên đề thực tập của mình Kết cấu của chuyên đề gồm ba phần: Phần I: Nêu khái quát chung về tranh chấp kinh tế và các hình thức giải quyết tranh chấp kinh tế ở nước ta hiện nay Phần II: Là phần chính của chuyên đề gồm hai phần nhỏ: phần thứ nhất nói về thực trạng giải quyết tranh chấp kinh tế ở Toà án nhân dân Tỉnh Thanh hoá từ ngày thành lập đến nay và phần hứ hai là những vấn đề giải pháp trước mắt cho những vấn đề còn tồn tại Phần III: Là phần mở rộng của chuyên đề nói lên ý kiến chủ quan cá nhân về xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp ở Việt Nam giai đoạn hiện nay. Với thời gian thực tập ngắn và phạm vi tìm hiểu trong một địa phương nên chuyên đề không tránh khỏi những hiếu sót, suy nghĩ chủ quan kính mong thầy cô chỉ bảo để tạo điều kiện cho những đề tài hoàn thiện hơn sau này.

doc31 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2322 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Thực trạng giải quyết tranh chấp kinh tế tại Toà án, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Môc lôc Lêi më ®Çu 1 Néi dung PhÇn I: Tranh chÊp kinh tÕ vµ c¸c h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë ViÖt Nam hiÖn nay 3 I. Kh¸i niÖm 3 1. Tranh chÊp kinh tÕ 3 2. Gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ 3 II. C¸c h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë ViÖt Nam 5 1. Kinh nghiÖm tæ chøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë mét sè n­íc trªn thÕ giíi 5 2. C¸c h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë ViÖt Nam 6 2.1. Träng tµi kinh tÕ nhµ n­íc thùc tiÔn vµ yªu cÇu ®æi míi 6 2.2. Sù cÇn thiÕt thµnh lËp toµ ¸n kinh tÕ ë n­íc ta 7 2.3. C¬ cÊu tæ chøc, chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña toµ ¸n kinh kÕ 8 PhÇn II: Gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ t¹i toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸ 12 I.Thùc tr¹ng 12 II.Nguyªn nh©n vµ gi¶i ph¸p 19 PhÇn III: Quan ®iÓm vÒ viÖc x©y dùng c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë n­íc ta trong giai ®o¹n hiÖn nay 23 I. Sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn ph¸p luËt kinh tÕ 23 II. C¬ së thiÕt lËp c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay ë ViÖt Nam 24 KÕt luËn 29 Tµi liÖu tham kh¶o Lêi më ®Çu Tõ n¨m 1986, §¶ng vµ nhµ n­íc ta ®· chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, chñ tr­¬ng ®ã ®· lµm thay ®æi c¨n b¶n nÒn kinh tÕ n­íc ta tõ hai thµnh phÇn kinh tÕ chÝnh víi lèi qu¶n lý mang nÆng tÝnh hµnh chÝnh sang nÒn kinh tÕ ®a thµnh phÇn ph¸t triÓn theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. Tõ ®ã quan hÖ kinh tÕ trë nªn sèng ®éng vµ ®a d¹ng, phøc t¹p h¬n. Môc ®Ých ®¹t ®­îc lîi nhuËn tèi ®a trë thµnh ®éng lùc trùc tiÕp cña c¸c bªn tham gia quan hÖ kinh tÕ. Trong ®iÒu kiÖn nh­ vËy, tranh chÊp kinh tÕ kh«ng nh÷ng lµ vÊn ®Ò khã tr¸nh khái, mµ cßn lµ mét vÊn ®Ò lín ®ßi hái ph¶i cã sù quan t©m gi¶i quyÕt mét c¸ch tháa ®¸ng. §ã võa lµ mét yªu cÇu nghiªm ngÆt cña nguyªn t¾c ph¸p chÕ, võa lµ mét ®ßi hái bøc xóc cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, tÝnh ®a d¹ng vµ phøc t¹p trong quan hÖ kinh tÕ còng trë nªn phøc t¹p vÒ néi dung, gay g¾t vÒ møc ®é tranh chÊp, vµ phong phó h¬n nhiÒu vÒ chñng lo¹i. §· vËy xuÊt ph¸t tõ lîi Ých kinh tÕ cña mçi bªn tranh chÊp, viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu nhanh chãng, d©n chñ, ®¹t hiÖu qu¶, b¶o vÖ quyÒn lîi hîp ph¸p cña c¸c bªn V× vËy, trong b­íc chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ë n­íc ta ®ang diÔn ra mét sù ®æi míi s©u s¾c trong viÖc tæ chøc c¸c c¬ quan tµi ph¸n kinh tÕ nh»m ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu míi do nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Æt ra. Cho ®Õn nay, sau gÇn 10 n¨m thµnh lËp vµ ®i vµo ho¹t ®éng, toµ kinh tÕ cña c¸c toµ ¸n trong c¶ n­íc ®· béc lé nh÷ng mÆt ­u nh­îc ®iÓm nhÊt ®Þnh. Toµ kinh tÕ thuéc toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh ho¸ còng kh«ng n»m ngoµi thùc tÕ trªn. Trong thêi gian vÒ Toµ ¸n nh©n d©n TØnh Thanh ho¸ thùc tËp t«i ®· cã dÞp t×m hiÓu vÒ thùc tr¹ng gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ t¹i toµ ¸n vµ cã mét sè ý kiÕn vÒ c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë n­íc ta. V× thÕ t«i ®· m¹nh d¹n chän ®Ò tµi:'' Thùc tr¹ng gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ t¹i Toµ ¸n" lµm chuyªn ®Ò thùc tËp cña m×nh KÕt cÊu cña chuyªn ®Ò gåm ba phÇn: PhÇn I: Nªu kh¸i qu¸t chung vÒ tranh chÊp kinh tÕ vµ c¸c h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë n­íc ta hiÖn nay PhÇn II: Lµ phÇn chÝnh cña chuyªn ®Ò gåm hai phÇn nhá: phÇn thø nhÊt nãi vÒ thùc tr¹ng gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë Toµ ¸n nh©n d©n TØnh Thanh ho¸ tõ ngµy thµnh lËp ®Õn nay vµ phÇn hø hai lµ nh÷ng vÊn ®Ò gi¶i ph¸p tr­íc m¾t cho nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i PhÇn III: Lµ phÇn më réng cña chuyªn ®Ò nãi lªn ý kiÕn chñ quan c¸ nh©n vÒ x©y dùng c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp ë ViÖt Nam giai ®o¹n hiÖn nay. Víi thêi gian thùc tËp ng¾n vµ ph¹m vi t×m hiÓu trong mét ®Þa ph­¬ng nªn chuyªn ®Ò kh«ng tr¸nh khái nh÷ng hiÕu sãt, suy nghÜ chñ quan kÝnh mong thÇy c« chØ b¶o ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho nh÷ng ®Ò tµi hoµn thiÖn h¬n sau nµy. PhÇn I Tranh chÊp kinh tÕ vµ h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë ViÖt Nam hiÖn nay I. Kh¸i niÖm Tranh chÊp kinh tÕ Tranh chÊp kinh tÕ lµ m©u thuÉn hay xung ®ét vÒ quyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c nhµ ®Çu t­, c¸c doanh nghiÖp víi t­ c¸ch lµ chñ thÓ kinh doanh. §©y lµ c¸c tranh chÊp ph¸t sinh trong c¸c kh©u tõ ®Çu t­, s¶n xuÊt ®Õn tiªu thô s¶n phÈm hoÆc thùc hiÖn dÞch vô trªn thÞ tr­êng nh»m môc ®Ých sinh lêi. XÐt vÒ b¶n chÊt, tranh chÊp trong kinh doanh ph¶n ¸nh nh÷ng xung ®ét vÒ lîi Ých kinh tÕ gi÷a c¸c bªn. ë ViÖt Nam, trong c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, c¸c tranh chÊp kinh tÕ chñ yÕu tån t¹i d­íi d¹ng c¸c tranh chÊp hîp ®ång kinh tÕ. Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr­êng, sù ®a d¹ng phong phó cña c¸c quan hÖ kinh tÕ kÐo theo sù ®a d¹ng phong phó vÒ c¸c tranh chÊp trong kinh doanh. Cã nh÷ng lo¹i tranh chÊp míi ph¸t sinh nh­: tranh chÊp gi÷a thµnh viªn c«ng ty víi c«ng ty, gi÷a thµnh viªn c«ng ty víi nhau trong qu¸ tr×nh thµnh lËp, ho¹t ®éng vµ gi¶i thÓ c«ng ty; tranh chÊp liªn quan ®Õn mua b¸n cæ phiÕu, tr¸i phiÕu; tranh chÊp vÒ liªn doanh, liªn kÕt kinh tÕ; tranh chÊp rong c¸c lÜnh vùc qu¶ng c¸o, b¶o hiÓm, kiÓm to¸n, t­ vÊn; tranh chÊp liªn quan ®Õn hèi phiÕu, sÐc; tranh chÊp liªn quan ®Õn së h÷u c«ng nghiÖp... XÐt vÒ møc ®é, c¸c tranh chÊp trong kinh doanh trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng còng trë nªn gay g¾t vµ phøc t¹p h¬n. Gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ Gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ lµ ho¹t ®éng nh»m kh¾c phôc, lo¹i trõ nh÷ng tranh chÊp kinh tÕ ®· ph¸t sinh nh»m b¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña c¸c bªn tranh chÊp, b¶o vÖ trËt tù kû c­¬ng kinh tÕ x· héi. ViÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ph¶i thoa m·n c¸c yªu cÇu c¬ b¶n nh­: chÝnh x¸c, nhanh chãng, thuËn lîi, h¹n chÕ tèi ®a sù gi¸n ®o¹n trong qu¸ tr×nh kinh doanh, ®¶m b¶o tÝnh d©n chñ vµ quyÒn tù ®Þnh ®o¹t ë møc ®é cao cña c¸c bªn tranh chÊp, ph¸n quyÕt ph¶i cã hiÖu qu¶ thi hµnh cao; ®¶m b¶o c¸c yÕu tè bÝ mËt trong kinh doanh; uy tÝn cña c¸c bªn trªn th­¬ng tr­êng; chi phÝ gi¶i quyÕt thÊp... C¸c h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ chñ yÕu gåm th­¬ng l­îng, hoµ gi¶i, träng tµi vµ toµ ¸n Trong kinh doanh, gi÷a c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ n¶y sinh c¸c quan hÖ kinh tÕ, mµ néi dung cña nã chÝnh lµ nh÷ng quyÒn vµ nghÜa vô kinh tÕ. C¸c bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ nh÷ng quyÒn vµ nghÜa vô ®ã. Tuy nhiªn trªn thùc tÕ kh«ng ph¶i lóc nµo c¸c chñ thÓ còng thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c quyÒn vµ nghÜa vô cña m×nh. Do ®ã c¸c tranh chÊp vÒ viÖc thùc hiÖn quyÒn vµ nghÜa vô kinh tÕ( tranh chÊp kinh tÕ) khã cã thÓ tr¸nh khái. §Ó b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸c bªn tranh chÊp, còng nh­ t¹o ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng ®ång bé cho nÒn kinh tÕ, c¸c tranh chÊp ®ã cÇn thiÕt ph¶i ®­îc gi¶i quyÕt kÞp thêi vµ ®óng ®¾n. Khi tranh chÊp kinh tÕ x¶y ra, ®Ó ®¶m b¶o c¸c nguyªn t¾c cña kinh doanh, ph¸p luËt cho phÐp c¸c bªn tù gÆp nhau t×m c¸ch bµn b¹c gi¶i quyÕt. Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng tù ho¶ thuËn ®­îc víi nhau, tranh cÊp kinh tÕ cÇn ®­îc gi¶i quyÕt theo mét thñ tôc luËt ®Þnh ë c¬ quan tµi ph¸n kinh tÕ cã thÈm quyÒn. Qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt mét vô tranh chÊp kinh tÕ theo mét thñ tôc nhÊt ®Þnh tr­íc c¬ quan toµ ¸n kinh tÕ gäi lµ tè tông kinh tÕ. Víi t­ c¸ch lµ mét chÕ ®Þnh cña luËt kinh tÕ, tè tông kinh tÕ ®­îc hiÓu lµ tæng hîp c¸c qui ph¹m ph¸p luËt ®iÒu chØnh c¸c mèi quan hÖ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ, gi÷a toµ ¸n kinh tÕ víi nh÷ng bªn tham gia tè tông kinh tÕ vµ gi÷a hä víi nhau. ViÖc gi¶i quyÕt mét vô ¸n kinh tÕ ph¶i tu©n thñ c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña nã nh­ nguyªn t¾c tù ®Þnh ®o¹t, nguyªn t¾c hoµ gi¶i, nguyªn t¾c b×nh ®¼ng tr­íc ph¸p luËt... II. C¸c h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ Kinh nghiÖm tæ chøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë mét sè n­íc trªn thÕ giíi ë c¸c n­íc x· héi chñ nghÜa tr­íc ®©y, tuy c¸ch thøc tæ chøc vµ tªn gäi cã kh¸c nhau nh­ng nh×n chung viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ®Òu thuéc thÈm quyÒn cña träng tµi kinh tÕ- mét c¬ quan nhµ n­íc thuéc hÖ thèng c¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n­íc. Vµ hiÖn nay, khi c¸c n­íc nµy chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, th× hä còng tiÕn hµnh ®æi míi c¸ch thøc tæ chøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ, theo h­íng thµnh lËp toµ ¸n kinh tÕ vµ x¸c ®Þnh l¹i tÝnh chÊt, c¸ch thøc tæ chøc cña träng tµi kinh tÕ cho phï hîp víi yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. §iÒu ®ã cho thÊy chónh ta ®ang thùc hiÖn ®æi míi hÖ thèng c¸c c¬ quan gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ theo xu h­íng chung cña thêi ®¹i. ë c¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ph¸t triÓn th× tranh chÊp kinh tÕ (tranh chÊp th­¬ng m¹i) ®­îc gi¶i quyÕt th«ng qua träng tµi th­¬ng m¹i vµ toµ ¸n th­¬ng m¹i hay toµ ¸n th­êng. Trong c¸ch tæ chøc vµ gi¶i quyÕt tranh chÊ th­¬ng m¹i ë c¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ph¸t triÓn nh­ CHLB §øc, Ph¸p, Thuþ §iÓn... nguyªn t¾c tù lùa chän cña c¸c bªn ®­îc b¶o ®¶m, tøc lµ n¬i vµ ng­êi ®øng ra gi¶i quyÕt tranh chÊp th­¬ng m¹i phô thuéc vµo sù lùa chän cña c¸c bªn. ë rÊt nhiÒu n­íc kh¸c nhau th× viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ b»ng träng tµi phi chÝnh phñ lµ chñ yÕu vµ phæ biÕn. Tæ chøc träng tµi phi chÝnh phñ ®­îc thµnh lËp d­íi hai h×nh thøc: träng tµi theo vô viÖc(ad-hoc) vµ träng tµi cã c¬ quan th­êng trùc do phßng th­¬ng m¹i vµ c«ng nghiÖp thµnh lËp. ë mét sè n­íc cã hiÖp héi träng tµi( NhËt, Mü) träng tµi gi¶i quyÕt mét lÇn theo sù lùa chän hay tho¶ thuËn cña c¸c bªn tranh chÊp. C¸c h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë ViÖt Nam Träng tµi kinh tÕ nhµ n­íc thùc tr¹ng vµ yªu cÇu ®æi míi Trong mé thêi gian dµi ë n­íc ta nãi ®Õn tranh chÊp kinh tÕ th­êng chØ nghÜ ®Õn tranh chÊp vµ vi ph¹m hîp ®ång. VÒ mÆt lÞch sö, tranh chÊp kinh tÕ xuÊt hiÖn vµ ph¸t triÓn cïng víi sù ph¸t triÓn cña chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ. N¨m 1960, sau khi c«ng cuéc kh«i phôc kinh tÕ hoµn thµnh th¾ng lîi ®· c¶i t¹o c¬ b¶n xong nÒn kinh tÕ. Thñ t­íng chÝnh phñ ®· ban hµnh N§40/ TTG ngµy 4/1/1960 vÒ ban hµnh kÌm theo chÕ ®é t¹m thêi vÒ hîp ®ång kinh tÕ. M­êi ngµy sau ®ã, Thñ t­íng chÝnh phñ còng ®· ban hµnh N§20/ TTG ngµy14/1/1960 vÒ viÖc tæ chøc ngµnh träng tµi kinh tÕ, víi chøc n¨ng chñ yÕu lµ xö lý c¸c tranh chÊp hîp ®ång kinh tÕ Tõ n¨m 1986, §¶ng vµ nhµ n­íc ta chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Chñ tr­¬ng ®ã míi ®Æt ra yªu cÇu ph¶i ®æi míi nh÷ng qui ®Þnh ph¸p luËt vÒ hîp ®ång kinh tÕ. VÒ mÆt lý luËn ai còng biÕt r»ng ®Æc tr­ng cña hîp ®ång kinh tÕ trong c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung lµ ë chç trong quan hÖ hîp ®ång kinh tÕ cã sù thèng nhÊt cña hai yÕu tè: yÕu tè tµi s¶n vµ yÕu tè tæ chøc kÕ ho¹ch. Víi vai trß nh­ vËy cña hîp ®ång kinh tÕ, sù hiÖn diÖn cña träng tµi kinh tÕ víi t­ c¸ch lµ mét c¬ quan qu¶n lý nhµ n­íc cã chøc n¨ng qu¶n lý c«ng t¸c hîp ®ång kinh tÕ lµ rÊt cÇn thiÕt. Tuy nhiªn trong c¬ chÕ kinh tÕ míi- ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa- ®Æt ra nhiÒu yªu cÇu ®æi míi, ®ã lµ b¶o ®¶m d©n chñ trong ho¹t ®éng kinh tÕ, sù b×nh ®¼ng vµ cïng cã lîi gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ tong hîp t¸c c¹nh tranh, thõa nhËn vµ b¶o hé quyÒn së h÷u vµ nh÷ng lîi Ých hîp ph¸p cña c«ng d©n... Sù ph¸t triÓn ®a d¹ng c¸c lo¹i h×nh kinh tÕ víi sù tham gia cña nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ thuéc c¸c h×nh thøc së h÷u kh¸c nhau dÉn ®Õn sù kh¸c nhau vÒ h×nh thøc vµ néi dung cña c¸c tranh chÊp trong kinh doanh. Sù ph¸t triÓn ®ã ®ßi hái ph¶i ®æi míi ph­¬ng thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ Trong ®iÒu kiÖn nh­ vËy, sù tån t¹i cña träng tµi kinh tÕ víi t­ c¸ch lµ mét c¬ quan qu¶n lý kh«ng cßn phï hîp n÷a, §iÒu ®ã ®Æt ra yªu cÇu bøc xóc lµ ph¶i ®æi míi tæ chøc vµ ph­¬ng thøc ho¹t ®éng cña träng tµi kinh tÕ. NhËn thøc s©u s¾c yªu cÇu ®ã, nhµ n­íc ta chñ tr­¬ng xo¸ bá träng tµi kinh tÕ nhµ n­íc, thµnh lËp toµ ¸n kinh tÕ vµ träng tµi kinh tÕ víi t­ c¸ch lµ mét tæ chøc x· héi nghÒ nghiÖp( träng tµi kinh tÕ phi chÝnh phñ). Sù cÇn thiÕt thµnh lËp toµ ¸n kinh tÕ ë n­íc ta Cã thÓ nãi sù thµnh lËp toµ ¸n kinh tÕ ë n­íc ta trong giai ®o¹n hiÖn lµ phï hîp vµ rÊt cÇn thiÕt. §iÒu nµy cã thÓ lý gi¶i nh­ sau: Thø nhÊt sù chuyÓn ®æi tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc lµm ph¸t sinh nhiÒu quan hÖ míi gi÷a c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Sù thay ®æi c¸c quan hÖ kinh tÕ tÊt yÕu dÉn ®Õn sù ®æi míi tõng b­íc hÖ thèng chÝnh trÞ nãi chung, trong ®ã cã tæ chøc bé m¸y ho¹t ®éng cña nhµ n­íc. ViÖc ®æi míi tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¬ quan gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp trong kinh doanh còng ®­îc tiÕn hµnh trong c«ng cuéc ®æi míi nµy. Thø hai, trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, c¸c ®¬n vÞ thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ ®Òu b×nh ®¼ng vµ tù do kinh doanh theo ph¸p luËt. Ho¹t ®éng kinh doanh thuéc quyÒn tù chñ cña c¸c doanh nghiÖp. C¸c quan hÖ kinh doanh gi÷a c¸c doanh nghiÖp ®­îc x©y dùng theo nguyªn t¾c tù nguyÖn, b×nh ®¼ng cïng cã lîi, kh«ng tr¸i ph¸p luËt vµ ®¹o ®øc x· héi. Do vËy ®Ó b¶o vÖ c¸c quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p b¶o ®¶m thùc sù d©n chñ vµ b×nh ®¼ng cña c¸c bªn, c¸c tranh cÊp trong kinh doanh ph¶i do mét c¬ quan tµi ph¸n gi¶i quyÕt theo mét tr×nh tù t­ ph¸p. Thø ba, trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, ngoµi nh÷ng tranh chÊp hîp ®ång kinh tÕ( nh÷ng tranh chÊp tõ tr­íc tíi nay thuéc thÈm quyÒn gi¶i quyÕt cña träng tµi kinh tÕ) cßn nh÷ng tranh chÊp kh¸c nh­ tranh chÊp liªn quan ®Õn gi¶i thÓ, ph¸ s¶n doanh nghiÖp, tranh chÊp gi÷a thµnh viªn c«ng ty víi c«ng ty, tranh chÊp gi÷a thµnh viªn c«ng ty víi nhau trong viÖc thµnh lËp, ho¹t ®éng vµ gi¶i thÓ c«ng ty; tranh chÊp liªn quan ®Õn cæ phiÕu tr¸i phiÕu... §©y lµ lo¹i tranh chÊp míi mÎ g¾n liÒn víi kinh tÕ thÞ tr­ßng vµ khi c¸c tranh chÊp ®ã ®· ®­îc c¸c bªn yªu cÇu nhµ n­íc gi¶i quyÕt, th× ph¶i do mét c¬ quan t­ ph¸p ®¶m nhiÖm vµ gi¶i quyÕt theo mét tr×nh tù vµ thñ tôc b¾t buéc. Thø t­, xÐt vÒ mÆt b¶n chÊt th× c¸c tranh chÊp trong kinh doanh lµ c¸c tranh chÊp chñ yÕu liªn quan ®Õn tµi s¶n nh­ c¸c tranh chÊp vÒ tµi s¶n trong c¸c quan hÖ d©n sù. MÆc dï vËy chóng vÉn cã nh÷ng ®Æc thï ®ßi hái ph¶i thµnh lËp mét toµ kinh tÕ ®éc lËp víi toµ d©n sù vµ ph¶i cã mét thñ tôc t­ ph¸p gi¶i quyÕt ®éc lËp. Tõ nh÷ng luËn cø trªn, chóng ta cã thÓ kh¼ng ®Þnh mét lÇn n÷a r»ng: träng tµi kinh tÕ víi t­ c¸ch lµ mét c¬ quan nhµ n­íc kh«ng cßn phï hîp vãi nÒn kinh thÞ tr­êng, mµ trong hÖ thèng toµ ¸n nhÊt thiÕt ph¶i thµnh lËp toµ kinh tÕ. C¬ cÊu tæ chøc, chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña toµ ¸n kinh tÕ C¬ cÊu tæ chøc Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, trao ®æi vÒ tæ chøc toµ ¸n kinh tÕ, cã nhiÒu ý kiÕn kh¸c nhau vÒ m« h×nh tæ cña toµ kinh tÕ. ViÖc tæ chøc toµ ¸n kinh tÕ ®­îc tiÕn hµnh dùa trªn nh÷ng t­ t­ëng chØ ®¹o sau: Thø nhÊt, viÖc tæ chøc toµ ¸n kinh tÕ xuÊt ph¸t tõ tÝnh chÊt, ®Æc trung vµ yªu cÇu gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ Thø hai., viÖc tæ chøc toµ ¸n kinh tÕ ph¶i tÝnh ®Õn thùc tÕ ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ hiÖn nay vµ trong nh÷ng n¨m tíi. Thø ba, viÖc tæ chøc toµ ¸n kinh tÕ xuÊt ph¸t tõ chøc n¨ng thÈm quyÒn gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ Thø t­, viÖc thµnh lËp toµ ¸n kinh tÕ qu¸n triÖt quan ®iÓm míi cña c¸c c¬ quan tµi ph¸n, chñ tr­¬ng c¶i c¸ch t­ ph¸p, ®ång thêi cã sù kÕ thõa nh÷ng thµnh qu¶ vµ kinh nghiÖm gi¶i quyÕt tranh chÊp trong nh÷ng n¨m qua. Trªn c¬ së nh÷ng t­ t­ëmg chØ ®aä nãi trªn, toµ ¸n kinh tÕ ®­îc tæ chøc víi t­ c¸ch lµ mét toµ chuyªn tr¸ch n»m trong c¸c toµ ¸n nh©n d©n tõ cÊp tØnh trë lªn. Theo qui ®Þnh cña luËt söa ®æi, bæ sung mét sè ®iÒu cña luËt tæ chøc toµ ¸n nh©n d©n, ®­îc Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ IX, kú häp thø t­ th«ng qua ngµy28/12/1993, c¬ cÊu tæ chøc cña toµ ¸n kinh tÕ gåm: - Trong toµ ¸n nh©n d©n tèi cao, bªn c¹nh toµ ¸n qu©n sù trung ­¬ng, c¸c toµ ¸n phóc thÈm, toµ h×nh sù, toµ d©n sù, cã toµ kinh tÕ. - Trong c¸c toµ phóc thÈm toµ ¸n nh©n d©n tèi cao cã c¸c thÈm ph¸n kinh tÕ chuyªn tr¸ch. - Trong toµ ¸n nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng bªn c¹nh toµ d©n sù, toµ h×nh sù, cã toµ kinh tÕ. Nh×n chung m« h×nh tæ chøc toµ ¸n kinh tÕ nh­ qui ®Þnh cña ph¸p luËt nãi trªn sÏ ®¶m b¶o thèng nhÊt tæ vÒ tæ chøc, c¬ quan xÐt xö, tæ chøc bé m¸y nhµ n­íc gän nhÑ, kh«ng g©y tranh chÊp vÒ thÈm quyÒn. Chøc n¨ng vµ nhiÖm vô Theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt, toµ kinh tÕ cã chøc n¨ng c¬ b¶n sau ®©y: Thø nhÊt, chøc n¨ng xÐt xö c¸c vô ¸n kinh tÕ. Khi thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng nµy, toµ kinh tÕ ph¶i c¨n cø vµo c¸c qui ®Þnh cña ph¸p luËt, c¶ ph¸p luËt vÒ néi dung vµ ph¸p luËt vÒ tè tông. Toµ ¸n kinh tÕ thùc hiÖn chøc n¨ng xÐt xö c¸c vô ¸n kinh tÕ cña m×nh b»ng viÖc ra b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh. C¸c b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña toµ ¸n kinh tÕ ®· cã hiÖu lùc ph¸p luËt ph¶i ®­îc c¸c c¬ quan nhµ n­íc, doanh nghiÖp, tæ chøc x· héi, vµ mäi c«ng d©n ton träng, nh÷ng c¸ nh©n vµ mäi tæ chøc kiªn quan ph¶i nghiªm chØnh chÊp hµnh. Thø hai, chøc n¨ng tuyªn bè ph¸ s¶n doanh nghiÖp. Khi thùc hiÖn chøc n¨ng tuyªn bè ph¸ s¶n doanh nghiÖp, toµ ¸n kinh tÕ ph¶i tu©n thñ nghiªm tóc c¸c qui ®Þnh cña ph¸p luËt ph¸ s¶n ngµy 30/12/1993 nãi riªng vµ nh÷ng qui ®Þnh vÒ ph¸p luËt kinh tÕ nãi chung NhiÖm vô cña toµ ¸n kinh tÕ nãi riªng vµ toµ ¸n nh©n d©n nãi chung ®­îc qui ®Þnh trong §126 HiÕn ph¸p 1992 vµ §1 LuËt tæ chøc toµ ¸n nh©n d©n ®­îc Quèc héi th«ng qua ngay6/10/1992. Theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt:" Trong ph¹m vi chøc n¨ng cña m×nh, toµ ¸n cã nhiÖm vô b¶o vÖ ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa; b¶o vÖ chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ quyÒn lµm chñ cña nh©n d©n; b¶o vÖ tµi s¶n cña nhµ n­íc, cña tËp thÓ, b¶o vÖ tÝnh m¹ng, tµi s¶n, tù do, danh dù vµ nh©n phÈm cña nh©n d©n". Nh­ vËy cã thÓ nãi r»ng ph¸p luËt ®· qui ®Þnh mét c¸ch cô thÓ vµ râ rµngnhiÖm vô chÝnh cña tßa ¸n nh©n d©n nãi chung vµ toµ ¸n kinh tÕ nãi riªng trong khi thùc hiÖn nhiÖm vô chøc n¨ng cña m×nh. Lµ mét trong nh÷ng c¬ quan tè tông, toµ ¸n ph¶i ®¶m b¶o cho mäi ho¹t ®éng tè tông cña m×nh ®­îc tiÕn hµnh theo ®óng c¸c qui ®Þnh cña ph¸p luËt tè tông. C¸c tæ chøc c¸ nh©n theo qui ®Þnh cña thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ cã quyÒn khëi kiÖn vô ¸n kinh tÕ ®Ó yªu cÇu toµ ¸n kinh tÕ b¶o vÖ c¸c lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh. Trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt vô ¸n kinh tÕ, toµ ¸n ph¶i tiÕn hµnh c¸c biÖn ph¸p ®Ó c¸c bªn ®­¬ng sù tho¶ thuËn víi nhau vÒ viÖc gi¶i quyÕt vô ¸n nh»m tho¶ m·n ®­îc lîi Ých cña c¸c bªn cã tranh chÊp. MÆt kh¸c theo qui ®Þnh c¶u ph¸p luËt, b»ng ho¹t ®éng cña m×nh, toµ ¸n gãp phÇn gi¸o dôc c¸c doanh nghiÖp chÊp hµnh nghiªm chØnh ph¸p luËt, t«n träng nh÷ng qui t¾c cña cuéc sèng x· héi, ý thøc ®Êu tranh chèng c¸c vi ph¹m ph¸p luËt. PhÇnII Gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ t¹i toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸ Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸ thµnh lËp 13/9/1945 tuy nhiªn còng nh­ hÖ thèng toµ ¸n trong c¶ n­íc, toµ kinh tÕ- Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸ ra ®êi muén h¬n nhiÒu. Th¸ng7 n¨m1994 Toµ kinh tÕ Thanh Ho¸ míi chÝnh thøc thµnh lËp vµ ®i vµo ho¹t ®éng. Tõ ®ã tíi nay, sau gÇn m­êi n¨m ra ®êi, toµ kinh tÕ ®· cïng víi c¸c toµ d©n sù, h×nh sù, hµnh chÝnh, b»ng ho¹t ®éng cña m×nh gãp phÇn æn ®Þnh trËt tù kinh tÕ- x· héi TØnh Thanh Ho¸. §Æc biÖt toµ kinh tÕ ®· gãp phÇn tuyªn truyÒn, gi¸o dôc c¸c doanh nghiÖp chÊp hµnh nghiªm chØnh ph¸p luËt kinh tÕ, t«n träng qui t¾c vµ trËt tù x· héi, t¹o m«i tr­êng ph¸p lý b×nh ®¼ng cho c¸c chñ thÓ kinh doanh. Song v× ¸n kinh tÕ lµ mét lo¹i ¸n míi, b­íc ®Çu thµnh lËp l¹i gÆp nhiÒu khã kh¨n, nh­ viÖc bæ nhiÖm thÈm ph¸n thiÕu vµ chËm, c¬ së vËt chÊt cßn ch­a ®¶m b¶o, tµi liÖu vµ c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cßn ch­a ®Çy ®ñ, c¸c thÈm ph¸n cßn ch­a lµm quen víi ph­¬ng c¸ch gi¶i quyÕt mét vô ¸n kinh tÕ nªn trªn thùc tÕ cßn rÊt nhiÒu vÊn ®Ò cÇn hoµn thiÖn. I. Thùc tr¹ng gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ t¹i Toµ kinh tÕ TØnh Thanh Ho¸. Thanh Ho¸ lµ mét tØnh lín víi sè d©n ®«ng vµo hµng cao nhÊt c¶ n­íc, song ®Êt ®ai phÇn lín lµ nói vµ biÓn, nÒn kinh tÕ chØ ph¸t triÓn ë ®ång b»ng lµ chñ yÕu, c¸c danh nghiÖp th­êng cã qui m« võa vµ nhá tËp trung c¬ b¶n ë thµnh phè, hai thÞ x· vµ mét sè huyÖn nh­ §«ng S¬n, Nh­ Xu©n, N«ng Cèng, HËu Léc... Trªn thùc tÕ nh÷ng tranh chÊp kinh tÕ chØ x¶y ra ë nhiÒu c¸c tØnh, thµnh phè lín nh­ Hµ Néi, Thµnh phè Hå ChÝ Minh, H¶i Phßng, §µ N½ng... v× thÕ sau gÇn m­êi n¨m thµnh lËp vµ ®i vµo ho¹t ®éng Toµ kinh tÕ Toµ ¸n nh©n d©n TØnh Thanh Ho¸ chØ thô lý vµ gi¶i quyÕt vô ¸n kinh tÕ ë con sè hµng chôc. NÕu tÝnh b×nh qu©n th× mçi n¨m Toµ kinh tÕ chØ thô lý vµ gi¶i quyÕt tõ 6 ®Õn 7 vô mét con sè Ýt h¬n nhiÒu so víi c¸c vô ¸n d©n sù, h×nh sù thô lý vµ gi¶i quyÕt trong n¨m. Chóng ta cã thÓ b¾t ®Çu tõ th¸ng 7 n¨m 1994, khi toµ kinh tÕ ®­îc thµnh lËp; trong b¸o c¸o tæng kÕt ngµnh toµ ¸n n¨m1994 cña Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸ ®· nªu râ: §©y lµ n¨m ®Çu tiªn toµ kinh tÕ ®i vµo ho¹t ®éng, sè vô Toµ kinh tÕ ®ang thô lý vµ gi¶i quyÕt lµ hai vô. B­íc sang n¨m 1995- 1996, sè vô thô lý cã t¨ng lªn nhiÒu. Riªng th¸ng 10 n¨m 1995 Toµ kinh tÕ thô lý 8 vô, gi¶i quyÕt 7 vô. Trong 8 vô ®· thô lý cã hai vô tranh chÊp gi÷a c¸c thµnh viªn c«ng ty TNHH, s¸u vô tranh chÊp hîp ®ång kinh tÕ gi÷a c¸c doanh nghiÖp víi nhau( B¸o c¸o tæng kÕt n¨m 1995 cña Toµ ¸n vµ ph­¬ng h­íng, nhiÖm vô n¨m 1996) Trong viÖc gi¶i quyÕt ¸n kiÖn kinh tÕ, tµo ¸n ®· t¨ng c­êng hoµ gi¶i, thùc hiÖn nguyªn t¾c hoµ gi¶i lµ mét trong nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n trong gi¶i quyÕt ¸n kinh tÕ. Trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt, toµ ¸n ®· tiÕn hµnh c¸c biÖn ph¸p ®Ó c¸c ®­¬ng sù cã thÓ tho¶ thuËn víi nhau vÒ gi¶i quyÕt vô ¸n nh»m tho¶ m·n lîi Ých cña c¸c bªn tranh chÊp. Trong sè 7 vô thô lý gi¶i quyÕt, toµ ¸n ®· tiÕn hµnh hoµ gi¶i thµnh n¨m vô, mét vô nguyªn ®¬n rót ®¬n khëi kiÖn, chØ ®­a ra xÐt xö mét vô. §©y lµ nç lùc Êt lín cña c¸c thÈm ph¸n nh»m gi¶m bít c¨ng th¼ng gi÷a c¸c doanh nghiÖp, tiÕt kiÖm ®­îc thêi gian vµ chi phÝ cho c¸c doanh nghiÖp mµ vÉn ®¶m b¶o quyÒn lîi vµ sù b×nh ®¨ngr gi­u· c¸c bªn tranh chÊp. Tõ n¨m 1996 ®Õn nay sè doanh nghiÖp thµnh lËp ngµy cµng nhiÒu, c¸c quan hÖ kinh tÕ diÔn ra nhanh chãng m¹nh mÏ vµ phøc t¹p v× thÕ sè vô ¸n kinh tÕ còng cã chiªï h­íng gia t¨ng, ®· cã nh÷ng vô ¸n kinh tÕ lªn ®Õn hµng tØ ®ång. Trong tæng sè c¸c vô ¸n thô lý gi¶i quyÕt, sè vô ¸n hoµ gi¶i thµnh vÉn chiÐm tØ lÖ lín v× thÕ chØ mét sè Ýt vô ph¶i ®­a ra xÐt xö vµ viÖc kh¸ng c¸o cña c¸c ®­¬ng sù hÇu nh­ kh«ng cã. TØ lÖ gi¶i quyÕt ¸n trong n¨m th­êng ®¹t tõ 80% ®Õn 100% ®©y lµ tØ lÖ cao so víi c¶ n­íc lµ 60% ®Õn 70%, ¸n cò ®Ó l¹i tõ n¨m tr­íc ®Õn n¨m sau lµ kh«ng cã , nÕu cã th× rÊt Ýt. PhÇn lín ¸n kiÖn kinh tÕ ®Òu mang tÝnh chÊt cña viÖc tån ®äng c«ng nî, d©y d­a kÐo dµi vµ tranh chÊp gi÷a c¸c thµnh viªn trong mét c«ng ty. Nãi c¸ch kh¸c ®ã lµ sù vi ph¹m phæ biÕn vÒ nghÜa vô thanh to¸n( mét trong nh÷ng ®iÒu kho¶n cña hîp ®ång kinh tÕ th­êng dÔ bÞ vi ph¹m). C¸c bÞ ®¬n ®Òu kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî nªn bªn kia míi khëi kiÖn. Do vËy viÖc gi¶i quyÕt hoµ gi¶i ®Ó hai bªn tiÕn hµnh tho¶ thuËn víi nhau lµ rÊt khã kh¨n hoÆc khi xö xong rÊt khã thi hµnh ¸n. Khã kh¨n n÷a lµ cã nh÷ng vô ¸n chñ thÓ lµ mét ph¸p nh©n nh­ng b¶n chÊt cña hîp ®ång l¹i lµ c¸ nh©n mang danh nghÜa ph¸p nh©n, khi ®æ vì l¹i ®ïn ®Èy tr¸ch nhiÖm cho nhau lµm cho viÖc gi¶i quyÕt gÆp nhiÒu phøc t¹p. Khã kh¨n n÷a lµ cã doanh nghiÖp( nh­ c«ng ty t¬ t»m xuÊt nhËp khÈu Thanh ho¸) bÞ bªn kia göi ®¬n yªu cÇu tuyªn bè ph¸ s¶n th× qua nghiªn cøu hå s¬ vµ thùc tiÔn ho¹t ®éng cña c«ng ty nµy thÊy doanh nghiÖp thùc sù l©m vµo t×nh tr¹ng ph¸ s¶n song tµi s¶n cña doanh nghiÖp kh«ng ®¸ng kÓ( chØ cã mét sè nhµ cÊp bèn) lµm trô së chÝnh. V× vËy viÖc gi¶i quyÕt tµi s¶n cña doanh nghiÖp trªn ®ang sö dông nh­ thÕ nµo, nÕu kh«ng gi¶i quyÕt ®Êt th× tµi s¶n kh«ng ®¸ng kÓ, nÕu gi¶i quyÕt ®Êt th× vi ph¹m luËt ®Êt ®ai. Tãm l¹i, viÖc gi¶i quyÕ nh÷ng néi dung liªn quan ®Õn ®Êt ®ai ®èi víi doanh nghiÖp nhµ n­íc lµ hÕt søc khã kh¨n. Sau mçi n¨m tæng kÕt, Toµ knh tÕ rót ra ®­îc nhiÒu kinh nghiÖm gi¶i quyÕt h¬n, song khã kh¨n phøc t¹p còng kh«ng ph¶i lµ Ýt, mÆc dï sè vô thô lý vÉn vÉn dõng l¹i ë con sè vµi vô. NhiÒu vô tranh chÊp hîp ®ång kinh tÕ cã ®¬n ®Ò nghÞ Toµ ¸n gi¶i quyÕt nh­ng do qu¸ thêi h¹n khëi kiÖn theo luËt ®Þnh nªn kh«ng ®­îc chÊp nhËn, thêi hiÖu khëi kiÖn ®èi víi ¸n kinh tÕ s¸u th¸ng lµ qu¸ ng¾n vµ kh«ng phï hîp. Trong thùc tiÔn gi¶i quyÕt vô ¸n kinh ë toµ ¸n nh©n d©n TØnh Thanh ho¸ cßn cã mét thùc tÕ n÷a ®ã lµ sè vô ¸n bÞ ra quyÕt ®Þnh t¹m ®×nh chØ qu¸ nhiÒu, cã n¨m sè vô ¸n bÞ t¹m ®×nh chØ chiÕm 80%- 90% tæng vô ¸n thô lý gi¶i quyÕt. Cã nhiÒu lý do t¹m ®×nh chØ nh­ : nguyªn ®¬n èm, ®­¬ng sù yªu cÇu thay ®æi thÈm ph¸n, hay bÞ ®¬n èm( vô C«ng ty H¶i ®¨ng- Kho b¹c nhµ n­íc); t¹m d×nh chØ do hai bªn ch­a nghiÖm thu, quyÕt to¸n c«ng tr×nh nªn toµ ¸n t¹m ®×nh chØ ®Ó yªu cÇu hai bªn lµm viÖc nµy( vô c«ng ty x©y duùng hîp lùc- Tr­êng cÊp ba nh­ thanh). Cã vô ¸n kinh tÕ thô nh­ng xÐt thÊy cã dÊu hiÖu cña vô ¸n h×nh sù nªn quyÕt ®Þnh ®×nh chØ ®Ó göi c«ng v¨n cho c¬ quan ®iÒu tra ®Ò nghÞ khëi tè vô ¸n h×nh sù. Còng b¾t ®Çu tõ nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¸c vô ¸n b¾t ®Çu bÞ kÐo dµi, c¸c n¨m 99, 2000 liªn tôc cã ¸n cò tån ®äng, tØ lÖ gi¶i quyÕt vô ¸n gi¶m. §iÒu ®Æc biÖt ë Toµ kinh tÕ Toµ ¸n nh©n d©n TØnh Thanh ho¸ lµ hÇu nh­ cã rÊt Ýt vô ph¶i gi¶i quyÕt theo thñ tôc phóc thÈm. §©y còng lµ t×nh tr¹ng chung t¹i c¸c toµ kinh tÕ cÊp tØnh trong c¶ n­íc, chØ trõ mét sè Thµnh phè lín nh­ Hµ néi, H¶i Phßng, Thµnh phè Hå ChÝ Minh... Së dÜ ë Toµ kinh tÕ TØnh Thanh ho¸ Ýt gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ theo thñ tôc phóc thÈm vµ gi¸m ®èc thÈm v× toµ ¸n cÊp huyÖn chØ cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp hîp ®ång kinh tÕ mµ gi¸ trÞ tranh chÊp d­íi 50 triÖu ®ång. Trong ho¹t ®éng kinh tÕ ®©y lµ nh÷ng lo¹i hîp ®ång nhá, nÕu cã ph¸t sinh tranh chÊp c¸c bªn ®­¬ng sù còng rÊt dÔ hoµ gi¶i hoÆc thanh to¸n ®­îc víi nhau, Ýt x¶y ra kiÖn tông. V× thÕ hÇu hÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ hiÖn nay do Toµ ¸n nh©n d©n tØnh gi¶i quyÕt theo tr×nh tù s¬ thÈm. Trong n¨m 2001, Toµ kinh tÕ Thanh Ho¸ ®· thô lý 9 vô, gi¶i quyÕt 8 vô, trong ®ã di lÝ 1 vô, T¹m ®×nh chØ vµ ®×nh chØ 6 vô, chØ ®­a ra xÐt xö mét vô. So víi c¶ n­íc sè vô ¸n do Toµ kinh tÕ Thanh Ho¸ thô lý kh«ng nhiÒu chØ chiÕm 7- 8% tæng sè vô thô lý trong n¨m cña c¶ n­íc. Tuy nhiªn so víi ®· sè tØnh, thµnh phè trong c¶ n­íc th× con sè trªn qu¶ lµ kh«ng nhá. Cã ®Þa ph­¬ng c¶ n¨m kh«ng thô lý mét vô nµo. So víi nh÷ng n¨m tr­íc ®©y, mÊy n¨m gÇn ®©y Toµ kinh tÕ Thanh Ho¸ ®· cã nhiÒu cè g¾ng ®Ó kh¾c phôc nh÷ng hiÕu sãt, chÊt l­îng xÐt xö cña c¸c ThÈm ph¸n ®­îc n©ng cao, cã nhiÒu vô ¸n kinh tÕ phøc t¹p song còng ®­îc gi¶i quyÕt døt ®iÓm, nhanh chãng. NÕu nh­ trong c¶ n­íc, hai n¨m gÇn ®©y sè vô ¸n kinh tÕ khëi kiÖn ra tßa ¸n cã giÈm nhiÒu th× ë Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸, Toµ kinh tÕ vÉn thô lý ngµy cµng nhiÒu vô ¸n kinh tÕ cã gi¸ trÞ lín, phøc t¹p. TÝnh ®Õn th¸ng 6- 2002, sè vô ¸n Toµ kinh tÕ ®· thô lý vµ gi¶i quyÕt kho¶ng 80 vô. Vô gÇn ®©y nhÊt lµ tranh chÊp gi÷a c«ng ty mÝa ®­êng ViÖt Nam- §µi Loan víi «ng §ç V¨n B¶ng( ®¹i lý bét ngät) vÒ viÖc vi ph¹m nghÜa vô thanh to¸n cña hîp ®ång, sÏ xö vµo ngµy 21/6/2002. Tuy ¸n nhiÒu song chñ yÕu lµ gi¶i quyÕt b»ng con ®­êng hoµ gi¶i, chØ sè rÊt Ýt vô d­a ra xÐt xö. V× thÕ kinh nghiÖm xÐt xö ¸n kinh tÕ ë Thanh Ho¸ còng kh«ng nhiÒu. TÝnh tõ th¸ng 7- 1994 ®Õn nay Toµ ¸n tØnh ®· thô lý 80 vô kh«ng ph¶i lµ con sè lín( c¶ ­íc lµ trªn 3600). Trong sè ®ã kho¶ng 50% lµ t¹m ®×nh chØ vµ ®×nh chØ, sè cßn l¹i cñ yÕu gi¶i quyÕt theo thñ tôc hoµ gi¶i. Nh­ vËy dï thµnh lËp ®· gÇn 10 n¨m nh­ng nÕu tÝnh b×nh qu©n sè vô ¸n ®­a ra xÐt xö hµng n¨m chØ kho¶ng vµi vô. Tõ thùc tÕ trªn ta thÊy ngay tr×nh ®é cña c¸c ThÈm ph¸n khã cã thÓ ®­îc n©ng cao bëi Ýt ®­îc cä s¸t víi thùc tÕ. C¸c vô ¸n ®­a ra xÐt xö l¹i th­êng cã gi¸ trÞ nhá( th­êng chØ vµi tr¨m triÖu ®ång). C¸c vô ¸n kinh tÕ gi¶i quyÕt t¹i toµ lµ kh«ng nhiÒu, vµ cã thÓ cã chiÒu h­íng gi¶m xuèng, ®iÒu nµy cã thÓ ký gi¶i bëi nhiÒu nguyªn nh©n nh­ng tr­íc hÕt lµ bëi c¸c doanh nghiÖp kh«ng muèn khëi kiÖn c¸c vô ¸n kinh tÕ t¹i tµo ¸n v× viÖc gi¶i quyÕt vu ¸n qua nhiÒu cÊp xÐt xö vµ trªn thùc tÕ viÖc gi¶i quyÕt cña tµo ¸n cßn rÊt chËm trÔ, phøc t¹p, thËm chÝ cã vô ¸n kÐo dµi tíi mét vµi n¨m. Ngay c¶ khi b¶n ¸n ®· cã hiÖu lùc ph¸p luËt th× viÖc thi hµnh ¸n còng kh«ng ®­îc gi¶i quyÕt nhanh. MÆt kh¸c tr×nh ®é hiÓu biÕt ph¸p luËt cña c¸c doanh nghiÖp còng ngµy cµng ®­îc n©ng cao, c¸c hîp ®ång kinh tÕ ®­îc so¹n th¶o ngµy cµng chÆt chÏ vµ viÖc thùc hiÖn c¸c ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång kinh tÕ còng ®­îc c¸c bªn tùc hiÖn tèt h¬n. Nh­ vËy ph¸p luËt kinh tÕ ®· ph¸t huy ®­îc t¸c dông ®iÒu chØnh trong lÜnh vùc ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc kinh tÕ. Tuy sè l­îng c¸c vô ¸n kinh tÕ kh«ng nhiÒu song tÝnh chÊt cña c¸c tranh chÊp vÉn rÊt phøc t¹p vµ ngµy cµng phøc t¹p h¬n. C¸c tranh chÊp th­êng x¶y ra rong c¸c lÜnh vùc nh­ hîp ®ång mua b¸n, hîp ®ång vËn chuyÓn hµng ho¸, hîp ®ång x©y dùng, hîp ®ång uû th¸c, hîp ®ång tÝn dông, hîp ®ång thuª tµi s¶n... c¸c tranh chÊp gi÷a c¸c thµnh viªn c«ng ty víi c«ng ty, vµ gi÷a thµnh viªn víi nhau... Nh×n chung chÊt l­îng xÐt xö c¸c vô ¸n kinh tÕ ch­a ®¹t hiÖu qu¶ cao. C¸c sai sãt dÉn tíi c¸c b¶n ¸n bÞ huû, bÞ söa vÉn cßn. C¸c sai sãt trong viÖc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ chñ yÕu lµ viÖc bá sãt ng­êi tham gia tè tông, xÐt xö kh«ng ®óng víi hå s¬ vô ¸n ®· ph¶n ¸nh, nhÇm lÉn vÒ thÈm quyÒn xÐt xö, x¸c ®Þnh kh«ng ®óng thêi hiÖu khëi kiÖn... Mét sè thiÕu sãt th­êng thÊy lµ khi tiÕn hµnh hoµ gi¶i gi÷a c¸c ®­¬ng sù, toµ ¸n chØ chó träng ®Õn néi dung cña c¸c tho¶ thuËn mµ kh«ng thÈm tra xem tµi s¶n cña c¸c bªn thiÕu nî cam kÕt dïng ®Ó tr¶ nî cho chñ nî cã ®óng lµ cßn hËt hay ®· dïng ®Ó tr¶ nî toµn bé hay mét phÇn cho chñ nî kh¸c. ThiÕu sãt nµy dÉn ®Õn viÖc bá sãt ng­êi tham gia tè tông víi t­ c¸ch lµ ng­êi cã nghÜa vô vµ quyÒn lîi liªn quan v× sau khi cã quyÕt c«ng nhËn tho¶ thuËn cña chñ nî vµ ng­êi vay, hä chøng minh ®­îc tµi s¶n mµ c¸c bªn tho¶ thuËn ®· dïng b¶o ®¶m thanh to¸n nî cho hä tõ tr­íc. Nh­ vËy c¸c quyÕt ®Þnh c«ng nhËn tho¶ thuËn ®ã ph¶i bÞ huû. II. Nguyªn nh©n vµ gi¶i ph¸p Tæng kÕt 10 n¨m thµnh lËp vµ ®i vµo ho¹t ®éng cña toµ kinh tÕ toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh ho¸, cã thÓ thÊy qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ cßn mét sè thiÕu sãt phæ biÕn, ®©y còng lµ nh÷ng thiÕu sãt chung cña c¸c toµ kinh tÕ trong c¶ n­íc, ®ã lµ: - Trong khi gi¶i quyÕt ¸n kinh tÕ, c¸c ThÈm ph¸n cßn x¸c ®Þnh sai t­ c¸ch ng­êi tham gia tè tông hoÆc cßn bá sãt ng­êi tham gia tè tông. - Trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt, nghiªn cøu hå s¬ vô ¸n cßn ch­a s©u, ph©n tÝch ®¸nh gi¸ chøng cø kh«ng ®óng ®¾n dÉn ®Õn c«ng nhËn nh÷ng tho¶ thuËn hay nh÷ng hîp ®ång kh«ng hîp ph¸p - Ra quyÕt ®Þnh kh«ng ®óng víi thÈm quyÒn theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt - Kh«ng cÈn träng, thiÕu kiÓm tra ®Ó nhÇm lÉn dÉn ®Õn quyÕt ®Þnh vi ph¹m ph¸p lÖnh thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ - Qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt vô ¸n cßn bÞ d©y d­a kÐo * Cã nhiÒu nguyªn nh©n dÉn ®Õn nh÷ng thiÕu sãt trªn: - Do tr×nh ®é, kh¶ n¨ng chuyªn m«n cña c¸c ThÈm ph¸n kinh tÕ, ®Æc biÖt c¸c ThÈm ph¸n ë c¸c toµ ¸n ®Þa ph­¬ng cßn non yÕu, ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu gi¶i quyÕt chÝnh x¸c mét vô ¸n, ®Æc biÖt nh÷ng vô ¸n kinh tÕ phøc t¹p, cã gi¸ trÞ lín. - ThÈm ph¸n, c¸n bé nghiªn cøu ®­îc ph©n c«ng gi¶i quyÕt vô ¸n cßn ch­a tËn t©m tËn lùc ®Ò cao vai trß tr¸ch nhiÖm khi lµm viÖc nªn tr¸ch nhiÖm lÇm viÖc ch­a cao. VÝ dô: Cã nh÷ng chøng cø ®· cã trong hå s¬ vô ¸n nh­ng kh«ng ph¸t hiÖn ra hoÆc kh«ng cã ph­¬ng ph¸p lµm viÖc khoa häc, kh¶ n¨ng nghiªn cøu tæng hîp ch­a tèt dÉn ®Õn nhËn ®Þnh kh«ng ®óng víi sù thËt kh¸ch quan cña vô ¸n - HÖ thèng ph¸p luËt kinh tÕ cña n­íc ta ch­a hoµn chØnh, c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ phô thuéc rÊt nhiÒu vµo c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn d­íi luËt. C¸c v¨n b¶n h­íng dÉn th­êng chËm cã tr­êng hîp l¹i ch­a cô thÓ, chång chÐo, rÊt khã vËn dông vµ rÊt khã ¸p dông trong thùc tÕ. Toµ ¸n l¹i thiÕu thèn vÒ tµi liÖu ®Ó ph©n ph¸t cho c¸c ThÈm ph¸n. Nh­ng tån t¹i, thiÕu sãt hiÖn nay cã nhiÒu nguyªn nh©n kh¸ch quan, nguyªn nh©n chñ quan. CÇn ®¸nh gi¸ nh×n nhËn ®óng ®Ó cã biÖn ph¸p kh¾c phôc. C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc lµ sù nghiÖp lín lao cña toµn ®¶ng toµn d©n. Trong ®ã chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ tõ c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸, bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ tr­êng lµ c«ng viÖc hÕt søc to lín vµ míi mÎ. Hîp ®ång kinh tÕ kh«ng cßn ®¬n ®iÖu, mµ rÊt ®a d¹ng phong phó. V× vËy viÖc g¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ cµng khã kh¨n, phøc t¹p h¬n. Nh÷ng v­íng m¾c, khã kh¨n hiÖn nay cña Toµ kinh tÕ tØnh Thanh ho¸ cÇn b¸o c¸o lªn toµ ¸n nh©n d©n tèi cao ®Ó Ch¸nh ¸n Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao cã ý kiÕn ®Ò nghÞ Uû ban th­êng vô quèc héi xem xÐt. Trong khi chê ®îi cã sù thay ®æi c¨n b¶n, Toµ ¸n kinh tÕ Thanh ho¸ cÇn cã sù n¾m v÷ng v¨n b¶n ph¸p luËt hiÖn hµnh, cïng c¸c th«ng t­, chØ thÞ h­íng dÉn cña liªn ngµnh còng nh­ cña Toµ ¸n nhan d©n tèi cao ®Ó vËn dông tèt vµo c«ng t¸c. §Ó hoµn thµnh tèt nhiÖm vô cña m×nh, gãp phÇn thóc ®Èy kinh tÕ tØnh nhµ ®i lªn, viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ cña Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh ho¸ kh«ng chØ dõng l¹i ë xÐt xö c¸c vô ¸n kinh tÕ mµ cßn h­íng dÉn c¸c doanh nghiÖp vËn dông vµ tu©n thñ ph¸p luËt, ®em l¹i sù vËn hµnh th«ng suèt cho nÒn kinh tÕ hµng ho¸. Muèn lµm ®­îc nh­ vËy cÇn ph¶i chó ý nh÷ng vÊn ®Ò sau: - N©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n cho c¸c ThÈm ph¸n th«ng qua c¸c líp ®µo t¹o, líp tËp huÊn vÒ LuËt kinh tÕ, ph¸ s¶n doanh nghiÖp... §©y lµ lo¹i ¸n míi, c¸c ThÈm ph¸n cÇn t×m tßi vµ tù t×m ra cho m×nh kinh nghiÖm ®Ó gi¶i quyÕt ¸n. - CÇn n¾m v÷ng vµ nhËn thøc ®Çy ®ñ ph¸p luËt kinh tÕ, vµ c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn thùc hiÖn cña Toµ ¸n nh©n d©n tèi cao còng nh­ h­íng dÉn t¹i c¸c th«ng t­ liªn ngµnh. Khi gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò cÇn ph¶i so s¸nh tæng hîp gi÷a c¸c tµi liÖu chøng cø, ph¸t hiÖn ®­îc nh÷ng m©u thuÉn, tõ ®ã ®­a ra nh÷ng ph¸n quyÕt ®óng ®¾n. - X¸c ®Þnh ®óng thÈm quyÒn vµ tr¸nh nhÇm lÉn gi÷a c¸c quan hÖ tranh chÊp kinh tÕ vµ tranh chÊp d©n sù. - Chó ý nghiªn cøu ®èi chiÕu c¸c v¨n b¶n ®· h­íng dÉn víi luËt chuyªn ngµnh ®Ó vËn dông ®óng trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt vô ¸n, tr¸nh t×nh tr¹ng cã nh÷ng quyÕt ®Þnh sai lÇm, bÞ huû, bÞ söa. Ch¼ng h¹n: nÕu chØ vËn dông thêi h¹n khëi kiÖn vô ¸n kinh tÕ lµ s¸u th¸ng theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt tè tông gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ cho mäi tr­êng hîp kÓ c¶ hîp ®ång tÝn dông, th­¬ng m¹i hµng h¶i, th× sÏ dÉn tíi viÖc ®ua ra nh÷ng quyÕt ®Þnh kh«ng ®óng nh­ quyÕt ®Þnh ®×nh chi gi¶i quyÕt vô ¸n( v× lý do hÕt thêi h¹n khëi kiÖn) v× trong c¸c luËt chuyªn ngµnh l¹i qui ®Þnh thêi h¹n khiÕu n¹i, khëi kiÖn kh¸c víi ph¸p luËt tè tông gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ. - Trong qu¸ tr×nh c«ng t¸c cÇn cã nh÷ng quan ®iÓm ®ãng gãp vµo viÖc x©y dùng hÖ thèng ph¸p luËt, hoµn thiÖn nh÷ng qui ®Þnh cña ph¸p luËt vèn ®· rÊt chång chÐo, vµ kh«ng ®óng víi thùc tiÔn. VÝ dô: §31 ph¸p lÖnh thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ 16/3/1994 qui ®Þnh thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n kinh tÕ lµ s¸u th¸ng lµ qu¸ ng¾n. Trong nhiÒu tr­êng hîp c¸c bªn tranh chÊp ®· mÊt quyÒn khëi kiÖn v× trong thêi gian s¸u th¸ng hä ®ang ®i t×m nh÷ng c¸ch thøc kh¸c nhau ®Ó gi¶i quyÕt tranh chÊp. H¬n n÷a thêi ®iÓm ph¸t sinh tranh chÊp ®Ó tõ ®ã tÝnh thêi hiÖu nay vÉn ch­a cã c¸ch hiÓu thèng nhÊt. - Khi gi¶i quyÕt vô ¸n ph¶i ®¶m b¶o ®­îc tÝnh tranh tông vµ quyÒn tù ®Þnh ®o¹t, quyÒn b×nh ®¼ng cña c¸c ®­¬ng sù ph¶i thùc sù ®­îc t«n träng. - Chó ý tr¸nh hiÖn t­îng d©y d­a kÐo dµi, lµm ¶nh h­ëng tíi t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp, lµm gi¶m tÝnh kh¸ch quan vµ tÝnh vi ph¹m nguyªn t¾c xÐt xö nhanh chãng, liªn tôc, ®óng ph¸p luËt. PhÇn III Quan ®iÓm vÒ viÖc x©y dùng c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn nay I. Sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn Ph¸p luËt kinh tÕ Tõ thùc tiÔn gi¶i quyÕt vô ¸n kinh tÕ t¹i Toµ ¸n tØnh Thanh ho¸, chóng ta cã thÓ thÊy tè tông kinh tÕ t¹i toµ ¸n trong c¶ n­íc ®ang ®Æt ra mét sè vÊn ®Ò sau ®©y : Theo §12- Ph¸p lÖnh thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ ngµy16/3/1994 Toµ ¸n cã thÈm quyÒn xÐt xö c¸c vô ¸n kinh tÕ: c¸c tranh chÊp vÒ hîp ®ång kinh tÕ gi÷a ph¸p nh©n víi ph¸p nh©n, c¸ nh©n cã ®¨ng kÝ kinh doanh víi ph¸p nh©n… V× thÕ cã mét sè tranh chÊp hîp ®ång ®­îc ký gi÷a nh÷ng ng­êi kinh doanh víi nhau nh­ng do c¶ hai bªn kh«ng ph¶i lµ ph¸p nh©n nªn kh«ng thuéc thÈm quyÒn gi¶i quyÕt cña toµ ¸n kinh tÕ. Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n kinh tÕ ®­îc qui ®Þnh t¹i §31- Ph¸p lÖnh thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ s¸u th¸ng lµ qu¸ ng¾n. Trong nhiÒu tr­êng hîp c¸c bªn ®· mÊt quyÒn khëi kiÖn v× trong thêi h¹n s¸u th¸ng hä ®ang ®i t×m nh÷ng c¸ch thøc kh¸c nhau ®Ó gi¶i quyÕt tranh chÊp. H¬n n÷a tõ thêi ®iÓm ph¸t sinh tranh chÊp ®Ó tõ ®ã tÝnh thêi hiÖu khëi hiÖn nay vÉn ch­a cã c¸ch hiªut thèng nhÊt. Tè tông kinh tÕ( còng nh­ c¸c lo¹i tè tông kh¸c) ch­a ph¶i lµ tranh tông v× vËy quyÒn tù ®Þnh ®o¹t, quyÒn b×nh ®¼ng cña c¸c ®­¬ng sù ch­a thËt sù ®­îc t«n träng Cã nh÷ng tr­êng hîp Toµ ¸n kh«ng gi¶i quyÕt theo yªu cÇu cña ®­¬ng sù mµ l¹i tËp trung vµo viÖc xem xÐt vÊn ®Ò c¸c bªn cã ®¨ng ký kinh doanh hay kh«ng, ng­êi ký cã ®óng thÈm quyÒn kh«ng ®Ó tuyªn bè hîp ®ång v« hiÖu Qu¸ tr×nh xÐt xö mét vô ¸n kinh tÕ th­êng bÞ d©y d­a kÐo dµi kh«ng thÓ døt ®iÓm ®­îc do nhiÒu nguyªn nh©n. Toµ kinh tÕ thuéc Toµ ¸n nh©n d©n tØnh xÐt xö s¬ thÈm. B¶n ¸n nµy bÞ kh¸ng c¸o vµ Toµ phóc thÈm thuéc toµ ¸n nh©n d©n tèi cao xÐt xö phóc thÈm. B¶n ¸n cña toµ phóc thÈm cã thÓ bÞ kh¸ng nghÞ. Toµ phóc thÈm thuéc toµ ¸n nh©n d©n tèi cao xem xÐt l¹i b¶n ¸n ®· cã hiÖu lùc ph¸p luËt cña Toµ kinh tÕ cÊp tØnh bÞ kh¸ng nghÞ vµ trong nhiÒu tr­êng hîp hå s¬ vô ¸n bÞ tr¶ l¹i cho toµ ¸n nh©n d©n tØnh xÐt xö s¬ thÈm l¹i. ThiÕt nghÜ, ®èi víi mét vô ¸n kinh tÕ cã thÓ ¸p dông thñ tôc rót gän th× phï hîp h¬n. II. c¬ së thiÕt lËp c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay ë ViÖt Nam §Ó gãp phÇn thóc ®Èy c¸c quan hÖ kinh tÕ ph¸t triÓn, chóng ta cÇn hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt kinh tÕ còng nh­ x©y dùng mét c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ phï hî víi nÒn kinh tª thÞ tr­êng 1. NÒn kinh tÕ cña n­íc ta hiÖn nay lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù ®iÒu tiÕt theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. NÒn kinh tÕ thÞ tr­êng víi c¬ chÕ vèn cã cña nã ®Æt ra mét lo¹t c¸c ®ßi hái vÒ c¬ cÊu kinh tÕ, vÒ c¬ chÕ qu¶n lý, vÒ tæ chøc bé m¸y. Ngoµi nh÷ng ®ßi hái chung cña c¬ chÕ thÞ tr­êng, víi c¬ chÕ kinh tÕ hiÖn nay ë n­íc ta cßn cã nhiÒu ®ßi hái riªng cña nã. §ßi hái quan träng ®Çu tiªn cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng lµ nÒn kinh tÕ ®a thµnh phÇn cña nÒn kinh tÕ. Kh«ng thÓ cã kinh tÕ thÞ tr­êng ph¸t triÓn nÕu quan hÖ tiÒn tÖ, hµng ho¸ chØ vËn ®éng trªn quÜ ®¹o khÐp kÝn cña kinh tÕ nhµ n­íc vµ kinh tÕ tËp thÓ theo kÕ ho¹ch tËp trung. TÝnh ®a dang cña nÒn kinh tÕ bao trïm tÝnh ®a d¹ng cña h×nh thøc së h÷u. Nh­ vËy xÐt d­íi gãc ®é kÕt cÊu chñ thÓ cña nÒn kinh tÕ th× c¬ chÕ thÞ tr­êng ®ßi hái ph¶i coi c¸c tæ chøc kinh tÐ thuéc c¸c h×nh thøc së h÷u kh¸c nhau, lµ nh÷ng chñ thÓ b×nh ®¼ng trong quan hÖ kinh tÕ thÞ tr­êng. Trong c¬ chÕ tr­íc ®©y, ph¸p luËt kh«ng cã vai trß lín v× c¸c vÊn ®Ò liªn quan trùc tiÕp tíi s¶n xuÊt kinh doanh nh­ cung øng vËt t­, tiªu thô s¶n phÈm lao ®éng… ®Òu th«ng qua chØ tiªu ph¸p lÖnh. Ng­îc l¹i trong c¬ chÕ hiÖn nay ph¸p luËt tÊt yÕu ph¶i trë thµnh nh©n tè quan träng kh«ng thÓ thiÕu. Sù vËn hµnh cña c¬ chÕ thÞ tr­êng ph¶i ®­îc thùc hiÖn trªn c¬ së ph¸p luËt. NhËn thøc ®­îc tÝnh tÊt yÕu nµy, nhµ n­íc ta ®· ban hµnh nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt kinh tÕ. C¸c v¨n b¶n nµy ®· gãp phÇn quan träng vµo viÖc t¹o ra nh÷ng biÕn ®æi tÝch cùc, nh÷ng thµnh tùu kh¸ quan träng trong nÒn kinh tÕ c¶u ®Êt n­íc. Tuy nhiªn hÖ thèng ph¸p luËt cña chóng ta cßn thiÕu. NhiÒu vÊn ®Ò cÇn ®­îc bæ sung, söa ®æi vµ hoµn thiÖn. HÖ thèng ph¸p l;uËt kinh tÕ hiÖn hµnh chØ míi gãp phÇn t¹o ra c¬ së ph¸p lý v÷ng ch¾c cho sù chuyÓn ®æi c¬ chÕ chó ch­a thùc sù t¹o ra ®­îc m«i tr­êng ph¸p lý thÝch hîp cho sù ph¸t triÓn cña quan hÖ kinh tÐ thÞ tr­êng. V× vËy mét trong nh÷ng yªu cÇu quan träng ®Æt ra lµ ph¶i x©y dùng hÖ thèng ph¸p luËt hoµn chØnh, cã kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt tho¶ ®¸ng c¸c vÊn ®Ò cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. NÕu hÖ thèng ph¸p luËt kinh tÕ ®­îc hoµn thiÖn th× vÊn ®Ò gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kinh tÕ ph¸t sinh còng sÏ tr¸nh ®­îc nhiÒu thiÕu sãt. 2. VÒ x©y dùng c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ ë ViÖt nam trong giai ®o¹n hiÖn nay theo t«i ph¶i ®­îc ®Æt ra trªn c¬ së nhËn thøc míi vÒ c¸c nguyªn lý cña kinh tÕ thÞ tr­êng, vÒ tÝnh chÊt cña c¸c tranh chÊp, vÒ mét lo¹i tè tông ®¶m b¶o sù tù ®Þnh ®o¹t cña c¸c ®­¬ng sù . 2.1 Sù ®a d¹ng phong phó cña c¸c chñ thÓ kinh doanh thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau, h×nh thøc së h÷u kh¸c nhau vµ c¸c nguyªn lý chung cña kinh tÕ thÞ tr­êng, tù do kinh doanh, tù do c¹nh tranh lµnh m¹nh, chèng ®éc quyÒn lµ nh÷ng yÕu tè cÇn ®­îc coi träng khi x©y dùng c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ. Tù do kinh doanh kh«ng chØ ®­îc hiÓu ë nghÜa c¸c doanh nghiÖp, c¸c chñ thÓ kinh doanh cã quyÒn lùa chän ngµnh nghÒ, qui m« kinh doanh, thuª m­ín lao ®éng, c¸ch thøc huy ®éng vèn, giao kÕy hî ®ång… mµ cßn ®­îc hiÓu víi nghÜa réng h¬n ë quyÒn tù do lùa chän h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp vµ ®uùc ®¶m b¶o quyÒn tù ®Þnh ®o¹t trong qua tr×nh gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ. Trong lÜnh vùc gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ kh«ng nªn t¹ ra t×nh tr¹ng ®éc quyÒn cña mét c¬ quan nµo, tæ chøc nµo. Nhµ n­íc vµ x· héi cÇn t¹o ra nhiÒu h×nh thøc gi¶i quyÕt ®Ó c¸c chñ thÓ kinh doanh lùa chän phï hîp víi yªu cÇu, nguyÖn väng cña m×nh. 2.2.TÝnh chÊt cña c¸c tranh chÊp do tÝnh chÊt tÝnh chÊt cña c¸c quan hÖ kinh tÕ quyÕt ®Þnh. C¸c quan hÖ kinh tÕ mµ chóng ta ®ang xem xÐt lµ nh÷ng quan hÖ diÔn ra trong ho¹t ®éng kinh doanh. §©y lµ nh÷ng quan hÖ cã tÝnh chÊt tµi s¶n. C¸c chñ thÓ kinh doanh cã quyÒn tù do trong viÖc thiÕt lËp c¸c giao dÞch phôc vô cho ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. Quan hÖ kinh doanh lµ quan hÖ ngang cña ®êi sèng x· héi ®­îc thiÕt lËp gi÷a c¸c chñ thÓ ë vµo ®i¹ vÞ ph¸p lý b×nh ®¼ng víi nhau. Mét khi c¸c bªn cã quyÒn tù do x¸c lËp giao dÞch, x¸c lËp hîp ®ång th× nÕu cã tranh chÊp x¶y ra hä còng hoµn toµn cã quyÒn tù m×nh th­¬ng l­îng hoÆc qua trung gian hoµ gi¶i hoÆc ®­a vô tranh chÊp ra träng tµi hay toµ ¸n gi¶i quyÕt. Trong mäi ph­¬ng thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp ®Òu ph¶i t«n träng quyÒn tù ®Þnh ®o¹t cña chñ thÓ kinh doanh. Kh«ng mét c¬ quan, tæ chøc nµo cã quyÒn can thiÖp vµo quyÒn tù ®Þnh ®o¹t cña c¸c chñ thÓ kinh doanh. Vô ¸n kinh tÕ kh¸c víi vô ¸n h×nh sù ë chç téi ph¹m ®· x¶y ra th× c¬ quan tiÕn hµnh tè tông cã quyÒn tiÕn hµnh ®iÒu tra, truy tè, xÐt xö mµ kh«ng phô thuéc vµo ý muèn cña ng­êi bÞ ahÞ cã muãn trõng tÞ kÎ ph¹m téi hay kh«ng. Tr¸i l¹i vô ¸n kinh tÕ chØ lµ viÖc tranh chÊp vµ x¸c ®Þnh quyÒn lîi, nghÜa vô cña c¸c ®­¬ng sù cho nªn tµo ¸n chØ gi¶i quyÕt khi cã ®¬n khëi kiÖn cña nguyªn ®¬n. Kh«ng cã c¬ quan nµo, tæ chøc nµo cã quyÒn hhëi kiÖn vô ¸n kinh tÕ. Nay c¶ khi ®· khëi kiÖn, nguyªn ®¬n vÉn cã quyÒn rót ®¬n khëi kiÖn, thay ®æi néi dung khëi kiÖn hoÆc hoµ gi¶i víi nhau. 2.3.TÝnh chÊt c¸c tranh chÊp ®ßi hái thñ tôc kinh tÕ ph¶i lµ tranh tông. Tè tông kinh tÕ lµ mét d¹ng cña tè tông d©n sù ®­îc tiÕn hµnh theo nh÷ng nguyªn t¾c chung: b¶o ®¶m quyÒn tù ®Þnh ®o¹t cña c¸c ®­¬ng sù, nghÜa vô cung c¸p chøng cø vµ nghÜa vô chøng minh ®Ó b¶o vÖ quyÒn lîi cña m×nh cña c¸c ®­¬ng sù, tr¸ch nhiÖm hoµ gi¶i cña toµ ¸n, b×nh ®¼ng vÒ quyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c ®­¬ng sù, xÐt xö nhanh chãng kÞp thêi c¸c vô ¸n… Trong tè tông kinh tÕ c¸c ®­¬ng sù muèn b¶o vÖ quyÒn lîi cña m×nh th× ph¶i cung cÊp chøng cø vµ ph¶i chøng minh. Nguyªn ®¬n yªu cÇu bÞ ®¬n båi th­êng thiÖt h¹i th× ph¶i ®­a ra ®­îc nh÷ng chøng c­ vÒ tæn thÊt, mÊt m¸t h­ háng vµ nh÷ng kho¶n lîi bÞ mÊt… vµ ph¶i chøng minh ®­îc nh÷ng thiÖt h¹i nµy lµ do bÞ ®¬n g©y ra. BÞ ®¬n muèn kh«ng ph¶i båi th­êng thiÖ h¹i th× ph¶i chøng minh lµ m×nh kh«ng cã lçi hoÆc nh÷ng tæn thÊt kh«ng ph¶i do vi ph¹m hîp ®ång g©y nªn. Nh­ vËy tÝnh chÊt cña tranh chÊp kinh tÕ ®ßi hái ph¶i coi träng phÇn tranh luËn trong thñ tôc gi¶i quyÕt vô ¸n kinh tÕ. C¸c bªn cã nghÜa vô vµ cã quyÒn ®­a ra chøng cø vµ chøng minh cho quyÒn lîi cña m×nh. Toµ ¸n kh«ng cã nghÜa vô vµ kh«ng nªn tù m×nh ®i ®iÒu tra, thu thËp chøng cø. VÊn ®Ò lµ ë chç tÊt c¶ c¸c chøng cø mµ c¸c bªn ®­a ra ph¶i ®­îc toµ ¸n xem xÐt kü l­ìng héi ®ång xÐt xö l¾ng nghe vµ ghi nhËn ý kiÕn cña c¶ hai bªn. Nguyªn ®¬n khëi kiÖn yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i nh­ng kh«ng chøng minh ®­îc nh÷ng thiÖt h¹i th× toµ ¸n cÇn b¸c ®¬n h¹i. §èi víi nh÷ng kho¶n thiÖt h¹i ®· ®­îc nguyªn ®¬n chøng minh vµ bÞ ®¬n kh«ng cã chøng cø ®Ó b¸c bá th× toµ ¸n tho¶ m·n yªu cÇu ®ã. Trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ nÕu c¸c bªn th­¬ng l­îng hoµ gi¶i ®­îc víi nhau th× toµ ¸n t«n träng vµ chÊp nhËn th­¬ng l­îng ®ã. NÕu quyÒn tù ®Þnh ®o¹t cña ®­¬ng sù ®­îc thùc sù t«n träng. Sù thËt kh¸ch quan cña vô ¸n ®­îc lµm s¸ng tá vµ tè tông ®­îc tiÕn hµnh theo ®óng nghÜa lµ tranh tông th× hoµn toµn cã thÓ ®­îc nh÷ng b¶n ¸n c«ng b»ng, hîp lý víi t×nh tiÕt tõng vô ¸n. 2.4 ViÖc x¸c lËp c¬ chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ còng ph¶i tÝnh ®Õn mét yÕu tè n÷a- tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi quèc gia. Tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña ViÖt Nam kh¸c víi tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c n­íc trong khu vùc. Thªm vµo ®ã ViÖt nam cßn cã nh÷ng nÐt ®Æc thï vÒ truyÒn thèng, thãi quen t©m lý võa ng¹i kiÖn tông võa muèn sö dông nh÷ng ph­¬ng thøc hµnh chÝnh- h×nh sù dÓ b¶o vÖ quyÒn lîi cña m×nh. Sù ph¸t triÓn kinh tÕ ë nh÷ng vïng tØnh , thµnh phè ë n­íc ta lµ kh«ng ®Òu. ë nh÷ng n¬i cã kinh tÕ ph¸t triÓn d­¬ng nhiªn c¸c quan hÖ kinh tÕ còng sÏ diÔn ra rÊt ®a d¹ng, phong phó. Sù phong phó ®a d¹ng c¶u c¸c quan hÖ kinh tÕ kÐo theo sù ®a d¹ng phong phó cña c¸c tranh chÊp kinh tÕ. Ng­îc l¹i ë nh÷ng ®Þa ph­¬ng kinh tÕ chËm ph¸t triÓn th× tranh chÊp kinh tÕ hÇu nh­ kh«ng ®¸ng kÓ. KÕt luËn rót ra lµ: Kh«ng nªn vµ kh«ng cÇn thµnh lËp toµ kinh tÕ ë tÊt c¶ c¸c tØnh. ViÖc thµnh lËp toµ kinh tÕ ë tÊt c¶ c¸c tØnh, thµnh phè lµ kh«ng cÇn thiÕt chØ nªn thµnh lËp toµ kinh tÕ theo khu vùc thay cho theo ®¬n vÞ hµnh chÝnh nh­ hiÖn nay. ViÖc thµnh lËp c¸c trung t©m träng tµi kinh tÕ còng cÇn tÝnh kü nhu cÇu gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ t¹i c¸c ®Þa ph­¬ng ë n­íc ta. KÕt luËn C«ng nghiÖp ho¸ , hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc lµ sù nghiÖp lín lao cña toµn §¶ng , toµn d©n. Trong ®ã chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ tõ c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸, bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ tr­êng lµ c«ng viÖc hÕt søc to lín vµ míi mÎ. Hîp ®ång kinh tÕ kh«ng cßn ®¬n ®iÖu mµ rÊt ®a d¹ng, phong phó. V× vËy, viÖc gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp kinh tÕ cßn rÊt khã kh¨n vµ phøc t¹p. C«ng cuéc ®æi míi, c¶i tæ hÖ thèng c¬ quan tµi ph¸n kinh tÕ nh»m ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu míi do nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Æt ra míi chØ ë b­íc ®Çu. Tõ thùc tiÔn gi¶i quyÕt tranh chÊp kinh tÕ t¹i Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸ kh«ng ®ñ ®Ó rót ra mét kÐt luËn chung cho toµn bé hÖ thèng Toµ ¸n kinh tÕ trong c¶ n­íc , song nã phÇn nµo ph¶n ¸nh thùc tr¹ng chung cña c«ng t¸c tµi ph¸n trong lÜnh vùc kinh tÕ hiÖn nay cña toµ ¸n n­íc ta. §iÒu ®ã ®Æt ra mét yªu cÇu cÊp b¸ch lµ kh«ng chØ dõng l¹i ë thµnh lËp Toµ ¸n kinh tÕ mµ ph¶i ®¶m b¶o Toµ ¸n kinh tÕ thùc sù ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶, gãp phÇn gi¸o dôc c¸c doanh nghiÖp chÊp hµnh nghiªm chØnh ph¸p luËt, t«n träng nh÷ng qui t¾c cña cuéc sèng x· héi , ý thøc ®Êu tranh chèng c¸c vi ph¹m ph¸p luËt . Tãm l¹i , trong b­íc chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë n­íc ta , viÖc ®æi míi s©u s¾c c¸c c¬ quan tµi ph¸n kinh tÕ kh«ng chØ dõng l¹i ë mÆt thay ®æi c¬ cÊu tæ chøc mµ cßn ph¶i chó träng chÊt l­îng ho¹t ®éng cña Toµ ¸n kinh tÕ. Cã lµm ®ùoc nh­ vËy Toµ ¸n kinh tÕ míi thùc sù lµm tèt chøc n¨ng xÐt xö c¸c vô ¸n kinh tÕ vµ hoµn thµnh tèt nhiÖm vô cña mét c¬ quan tµi ph¸n , ®óng nh­ qui ®Þnh cña ph¸p luËt : " Trong ph¹m vi chøc n¨ng cña m×nh , toµ ¸n cã nhiÖm vô b¶o vÖ ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa ; b¶o vÖ chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ quyÒn lµm chñ cña nh©n d©n , b¶o vÖ tµi s¶n cña nhµ n­íc , cña tËp thÓ ; b¶o vÖ tÝnh m¹ng , tµi s¶n, tù do, danh dù vµ nh©n phÈm cña c«ng d©n "( §iÒu 1 LuËt tæ chøc Toµ ¸n nh©n d©n ). Tµi liÖu tham kh¶o 1. HiÕn ph¸p ViÖt Nam 1992 2. LuËt tæ chøc Toµ ¸n nh©n d©n 1992 3. Ph¸p lÖnh thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c vô ¸n kinh tÕ. 4. Gi¸o tr×nh lý luËn chung Nhµ n­íc vµ Ph¸p luËt - §HLHN 5. Gi¸o tr×nh LuËt kinh tÕ - §HLHN 6. T¹p chÝ Toµ ¸n nh©n d©n sè 4, 10 n¨m 1995 7. T¹p chÝ Toµ ¸n nh©n d©n sè 1, 2 n¨m 1997 8. T¹p chÝ Toµ ¸n nh©n d©n sè 12 n¨m 1999 9. T¹p chÝ Toµ ¸n nh©n d©n sè 3, 10, 11 n¨m 2000 10. T¹p chÝ Toµ ¸n nh©n d©n sè 11 n¨m 2001 11. T¹p chÝ Toµ ¸n nh©n d©n sè 2, 3 n¨m 2002 12. B¸o c¸o c«ng t¸c ngµnh Toµ ¸n 2001 - 2002 13. B¸o c¸o tæng kÕt c«ng t¸c ngµnh toµ ¸n cña Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸ 14. Hå s¬ vô ¸n kinh tÕ - Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸ 15. Sæ thô lý vô ¸n kinh tÕ - Toµ ¸n nh©n d©n tØnh Thanh Ho¸

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docThực trạng giải quyết tranh chấp kinh tế tại Toà án.DOC
Luận văn liên quan