Đề tài Tình hình hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua

MỤC LỤC Trang Lời nói đầu 1 Chương I: giới thiệu chung về thị trường chứng khoán 2 I. Khái niệm và vai trò của thị trường chứng khoán 2 1. Khái niệm 2 2. Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán 3 3. Vai trò của thị trường chứng khoán đối với nền kinh tế 8 II. Sự cần thiết của thị trường chứng khoán đối với nền kinh tế Việt Nam 9 1. Hiện tượng đói vốn đang ngày càng tăng 9 2. Việc hoàn thiện và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam là điều kiện cho sự phát triển kinh tế 10 Chương II: Thực trạng của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian qua 11 I. Những thời cơ và thuận lợi 11 II. Những khó khăn 12 III. Một số thành tựu đạt được 14 Chương III: Một số nhận xét về TTCKVN 15 Chương IV: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện TTCKVN 16 I. Một số giải pháp tăng cung hàng hoá trên thị trường chứng khoán 16 II. Một số giải pháp nhằm tạo cầu chứng khoán 17 III. Một số giải pháp phát triển và hoàn thiện các tổ chức tài chính trung gian 18 IV. Một số giải pháp tổng thể 18 1. Tăng cường công tác quản lý của nhà nước 18 2. Cần xây dựng thị trường chứng khoán phi tập trung (OTC) 19 Kết luận 20 Tài liệu tham khảo 21

doc32 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2002 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Tình hình hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
GDCK chØ cã nhiÖm vô tæ chøc ®Êu gi¸ chøng kho¸n theo ®óng nguyªn t¾c c¹nh tranh vµ quan hÖ cung cÇu cña thÞ tr­êng. SGDCK còng kh«ng kiÓm so¸t viÖc mua b¸n chøng kho¸n mµ chØ ®ãng vai trß lµ quan toµ xö lý c¸c vi ph¹m lõa ®¶o trong mua b¸n chøng kho¸n . §ång thêi SGDCK lu«n quan t©m ®Õn viÖc b¶o vÖ quyÒn lîi cña c¸c nhµ ®Çu t­. ChÝnh ®iÒu nµy ®· thu hót c¸c nhµ ®Çu t­ ®Õn víi thÞ tr­êng chøng kho¸n. §Ó hoµn thµnh môc tiªu nµy thÞ tr­êng chøng kho¸n chØ cho phÐp nh÷ng chøng kho¸n cã phÈm chÊt cao ®­îc mua b¸n qua SGDCK. §ã lµ chøng kho¸n cña nh÷ng c«ng ty héi ®ñ nh÷ng tiªu chuÈn do SGDCK ®Ò ra hay cßn gäi lµ tiªu chuÈn niªm yÕt. Vai trß cña c¸c SGDCK quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña thÞ tr­êng chøng kho¸n quèc gia. NÕu ®­îc tæ chøc tèt sÏ thóc ®Èy viÖc thu hót vµ tËp trung ®­îc c¸c nguån vèn lín phôc vô cho viÖc ®Çu t­ s¶n xuÊt. V× nh÷ng lý do trªn sù xuÊt hiÖn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña SGDCK lµ mét ®iÒu tÊt yªó kh¸ch quan cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. + ThÞ tr­êng chøng kho¸n kh«ng tËp trung thÞ tr­êng OTC: cßn gäi lµ thÞ tr­êng chøng kho¸n phi chÝnh thøc thÞ tr­êng nµy thùc hiÖn giao dÞch nh÷ng chøng kho¸n kh«ng ®­îc phÐp mua b¸n qua SGDCK. HiÖn nay thÞ tr­êng nµy ph¸t triÓn kh«ng kÐm g× thÞ tr­êng chÝnh thøc ®ång thêi nã cßn mua b¸n c¶ nh÷ng chøng kho¸n ®· ®­îc niªm yÕt. (OTC - over the counter market ) tuy thÞ tr­êng nµy cã phÝ giao dÞch thÊp h¬n so víi phÝ cña SGDCK nh­ng dï sao khi mua chøng kho¸n qua SGDCK c¸c nhµ ®Çu t­ còng c¶m thÊy an t©m h¬n. 2) C¸c chñ thÓ tham gia thÞ tr­êng chøng kho¸n: Ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n cña mét quèc gia th­êng l«i cuèn tÊt c¶ hoÆc hÇu hÕt c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, c¸c tÇng líp d©n c­ tham gia. §Æc biÖt lµ sù tham gia ®«ng ®¶o cña c¸c tæ chøc tµi chÝnh nh­ ng©n hµng ®Çu t­ , ng©n hµng th­¬ng m¹i ,c«ng ty tµi chÝnh , c«ng ty chøng kho¸n , c«ng ty b¶o hiÓm, c¸c quü ®Çu t­ . . . 2.1 C«ng ty chøng kho¸n. a) Tiªu chuÈn ®Ó c«ng ty chøng kho¸n ®­îc lµ thµnh viªn cña SGDC.Thµnh viªn cña SGDCK lµ c¸c c«ng ty chøng kho¸n ho¹t ®éng t¹i sµn giao dÞch. Mçi n­íc cã thÓ cã hµng tr¨m thËm chÝ hµng ngh×n c«ng ty chøng kho¸n nh­ng kh«ng ph¶i c«ng ty nµo còng ®­îc lµ thµnh viªn cña SGDCK. VÝ dô n­íc NhËt cã 240 c«ng ty chøng kho¸n nh­ng chØ cã 124 c«ng ty ®­îc lµ thµnh viªn cña SGDCK. Th«ng th­êng cã nh÷ng c«ng ty lµ thµnh viªn cña së giao dÞch chøng kho¸n ph¶i héi ®ñ nh÷ng ®iÒu kiÖn nh­ : - Cã giÊy phÐp ho¹t ®éng cña c¬ quan nhµ n­íc cÊp. - Cã sè vèn tèi thiÓu theo quy ®Þnh. - TËp hîp ®­îc c¸c chuyªn gia chøng kho¸n ®· qua ®µo t¹o ®­îc cÊp giÊy chøng nhËn vµ cã ®¹o ®øc. (Brockers, dealers). b) Chøc n¨ng cña c«ng ty chøng kho¸n trªn SGDCK. - Giao dÞch chøng kho¸n trªn thÞ tr­êng : Mét c«ng ty ®­îc nhµ n­íc cÊp giÊy phÐp hîp lÖ sÏ ®­îc quyÒn thùc hiÖn toµn bé nghiÖp vô giao dÞch chøng kho¸n tõ kh©u tiÕp nhËn ®¬n ®Æt hµng cho ®Õn kh©u tham gia mua b¸n chøng kho¸n c«ng khai trªn thÞ tr­êng. Tuú theo quy m« ho¹t ®éng mµ c«ng ty chøng kho¸n cã thÓ ®­îc phÐp thùc hiÖn mét hay nhiÒu nghiÖp vô giao dÞch sau ®©y: + M«i giíi trung gian mua b¸n chøng kho¸n theo lÖnh ®Æt hµng cña th©n chñ ®Ó h­ëng hoa hång. + NghiÖp vô bu«n b¸n chøng kho¸n : c«ng ty chøng kho¸n sÏ sö dông vèn tù cã ®Ó mua b¸n chøng kho¸n cho chÝnh m×nh nh»m kiÕm lêi tõ chªnh lÖch gi¸ Thùc hiÖn nhiÖm vô nµy lµ nh÷ng giao dÞch viªn hay nh÷ng th­¬ng gia chøng kho¸n cã ®¨ng ký (registered dealers). Khi thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô nµy c«ng ty ph¶i g¸nh chÞu nh÷ng rñi ro , cho nªn ph¶i nghiªn cøu rÊt kü thÞ tr­êng vµ c¸c l¹i chøng kho¸n muèn mua hay muèn b¸n. C«ng ty ph¶i tu©n thñ mét sè quy ®Þnh sau: - C«ng ty kh«ng ®­îc c¹nh tranh trùc tiÕp víi th©n chñ vµ kh«ng ®­îc phÐp gi÷ qu¸ 1% ngh¹ch sè ph¸t hµnh cña bÊt cø lo¹i chøng kho¸n nµo.Nghiªm cÊm c«ng ty mua b¸n cho m×nh nhiÒu lo¹i chøng kho¸n ®­îc ph¸t hµnh bëi c¸c hiÖp héi c¸c c«ng ty chøng kho¸n víi t­ c¸ch lµ gi¸m ®èc hay qu¶n trÞ viªn . + §¹i lý ph¸t hµnh chøng kho¸n (distribuor): C«ng ty nhËn ph©n phèi chøng kho¸n ra thÞ tr­êng cho c¬ quan ph¸t hµnh ®Ó h­ëng hoa hång, khi thùc hiÖn nghiÖp vô nµy th× : C«ng ty kh«ng høa mua trùc tiÕp sè chøng kho¸n ph©n phèi hé . C«ng ty kh«ng høa b¸n víi mét gi¸ nhÊt ®Þnh. C«ng ty kh«ng høa b¸n hÕt hay mua sè chøng ho¸n kh«ng b¸n hÕt. + B¶o l·nh ph¸t hµnh chøng kho¸n ( underwriter): C«ng ty thùc hiÖn b¶o l·nh ph¸t hµnh chøng kho¸n khi cã mét kh¶ n¨ng tµi chÝnh v÷ng m¹nh, th­êng ®ã lµ mét tËp ®oµn tµi chÝnh ®øng ra ®¶m b¶o thùc hiÖn thµnh c«ng viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n víi chñ thÓ ph¸t hµnh b»ng c¸ch : Høa mua toµn bé hay mét phÇn sè cæ phiÕu ph¸t hµnh. §¶m b¶o b¸n víi mét gi¸ nhÊt ®Þnh. Cam kÕt mua sè cæ phiÕu kh«ng b¸n hÕt. Qua c¸c nghiÖp vô trªn cña c«ng ty chøng kho¸n cho thÊy sù cã mÆt cña c¸c c«ng ty nµy cã vai trß v« cïng quan träng trong viÖc kÕt nèi nh÷ng nguån cung chøng kho¸n vµ nguån cÇu chøng kho¸n. Chøc n¨ng nµy cña c«ng ty chøng kho¸n gãp phÇn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh l­u th«ng vµ ph©n phèi chøng kho¸n , qua ®ã gióp cho qu¸ tr×nh giao l­u vèn trªn thÞ tr­êng ®­îc th«ng suèt liªn tôc. -Trung t©m th«ng tin vµ t­ vÊn cho c¸c nhµ ®Çu t­ chøng kho¸n: Víi mét ®éi ngò chuyªn gia chøng kho¸n th«ng th¹o nghiÖp vô giái chuyªn m«n vµ nhiÒu kinh nghiÖm , c«ng ty chøng kho¸n kh«ng chØ ®¬n thuÇn ho¹t ®éng nh­ ng­êi trung gian thùc hiÖn lÖnh mua b¸n chøng kho¸n cña kh¸ch hµng mµ cßn lµ cè vÊn thùc sù cÇn thiÕt cho kh¸ch hµng khi ra quyÕt ®Þnh ®Çu t­.§Ó c«ng viÖc t­ vÊn cho kh¸ch hµng ®Çu t­ cã hiÖu qu¶, c«ng ty chøng kho¸n ph¶i lµ n¬i n¾m b¾t vµ cung cÊp c¸c th«ng tin cÇn thiÕt vÒ thÞ tr­êng, vÒ chøng kho¸n vµ vÒ c¸c chñ thÓ ph¸t hµnh, xö lý ph©n tÝch c¸c th«ng tin ®Ó lµm c¬ së cho t­ vÊn ®Çu t­. Chøc n¨ng nµy ®­îc xem nh­ mét trong nh÷ng tiªu chuÈn quyÕt ®Þnh chÊt l­îng ho¹t ®éng cña c«ng ty m«i giíi, quyÕt ®Þnh sù tÝn nhiÖm cña ng­êi ®Çu t­ vµ ®ång thêi còng quyÕt ®Þnh sù tån t¹i cña c«ng ty trong qu¸ tr×nh c¹nh tr¹nh. - Can thiÖp trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n gãp phÇn ®iÒu tiÕt gi¸ chøng kho¸n.Theo quy ®Þnh cña Uû ban chøng kho¸n quèc gia c¸c n­íc ph¸t triÓn. C¸c c«ng ty chøng kho¸n nÕu cã nhiÖm vô kinh doanh chøng kho¸n phi tham gia can thiÖp trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n ®Ó ®iÒu tiÕt gi¸ chøng kho¸n th«ng qua viÖc mua chøng kho¸n vµo khi gi¸ chøng kho¸n gi¶m vµ tung chøng kho¸n dù tr÷ ra khi gi¸ chøng kho¸n t¨ng. Theo quyÕt ®Þnh nµy kinh doanh chøng kho¸n ph¶i dµnh mét tû lÖ 60% giao dÞch cña m×nh cho ho¹t ®éng cã tÝnh chÊt æn ®Þnh trªn thÞ tr­êng. 2.2 C«ng ty ®Çu t­ a- Kh¸i niÖm C«ng ty ®Çu t­ lµ mét d¹ng doanh nghiÖp cña c«ng ty cæ phÇn nã ph¸t hµnh vµ b¸n cæ phiÕu ®Ó lÊy vèn ho¹t ®éng. §©y lµ mét lo¹i doanh nghiÖp ®Æc biÖt nã kh«ng dïng vèn cña m×nh ®Ó mua m¸y mãc, thiÕt bÞ vµ c¸c yÕu tè suÊt nhËp xuÊt kh¸c ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh mµ dïng vèn ®Ó ®Çu t­ dµi h¹n qua gãp vèn liªn doanh mua cæ phÇn hoÆc c¸c lo¹i cæ phiÕu kh¸c víi môc ®Ých thu lîi nhuËn. Ho¹t ®éng cña c«ng ty ®Çu t­ lµ kinh doanh ®Çu t­ vèn bao gåm c¶ ®Çu t­ trùc tiÕp vµ ®Çu t­ gi¸n tiÕp.§Çu tö trùc tiÕp lµ viÖc c¸c c«ng ty dïng vèn cña m×nh ®Ó th©m nhËp trùc tiÕp vµo c¸c c«ng ty c¸c dù ¸n b»ng c¸ch gãp cæ phÇn mua cæ phiÕu , ph¸t hµnh víi t­ c¸ch lµ cæ ®«ng s¸ng lËp nh­ c¸c s¸ng lËp viªn kh¸c. §Çu t­ gi¸n tiÕp lµ viÖc c¸c c«ng ty ®Çu t­ vèn cña m×nh tham gia vµo c¸c thÞ tr­êng chøng kho¸n víi c¸c t­ c¸ch lµ mét nhµ kinh doanh chøng kho¸n mua ®i b¸n l¹i c¸c chøng kho¸n nh»m h­ëng chªnh lÖch gi hay nhËn cæ tøc tõ c¸c c«ng ty. Tuy nhiªn c«ng ty ®Çu t­ kh«ng ph¶i lµ thµnh viªn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n tËp trung do ®ã viÖc mua b¸n cæ phiÕu cña c«ng ty ®Çu t­ ë thÞ tr­êng nµy ph¶i th«ng qua c¸c c«ng ty chøng kho¸n. b) Ph©n lo¹i quü ®Çu t­ Quü ®Çu t­ cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau vµ mçi quü ®Çu t­ cã ®Æc thï, mét ®Þnh h­íng ho¹t ®éng kh¸c nhau nh­ng cã thÓ ph©n chia theo c¸c c¸ch sau: - C¨n cø vµo quy m«, c¸ch thøc vµ tÝnh chÊt gãp vèn quü ®Çu t­ gåm hai lo¹i : + Quü ®Çu t­ d¹ng ®ãng ( close and funds) ®©y lµ quü ®Çu t­ theo ®iÒu lÖ quy ®Þnh th­êng chØ t¹o vèn qua mét lÇn b¸n chøng kho¸n cho c«ng chóng. Quü nµy cã thÓ ph¸t hµnh cæ phiÕu th«ng th­êng, cæ phiÕu ­u ®·i hoÆc tr¸i phiÕu. Ngoµi ra quü kh«ng ®­îc ph¸t hµnh thªm bÊt cø lo¹i cæ phiÕu nµo ®Ó huy ®éng thªm vèn vµ còng kh«ng ®­îc mua l¹i c¸c cæ phiÕu ®· ®­îc ph¸t hµnh. Gi¸ thÞ tr­êng cæ phiÕu cña quü ®Çu t­ d¹ng ®ãng phô thuéc vµo l­îng cung cÇu nh­ khi ¸p dông ®èi víi c¸c lo¹i chøng kho¸n kh¸c chø kh«ng trùc tiÕp liªn quan ®Õn gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn (Net asset value - NAV) cña mçi cæ phÇn. V× thÕ,mét quü ®Çu t­ d¹ng ®ãng cã thÓ b¸n theo gi¸ cao h¬n gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn hoÆc thÊp h¬n gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn. Quy m« vèn cña c¸c quü nµy chØ cã thÓ t¨ng lªn tõ c¸c kho¶n lîi nhuËn thu ®­îc mµ th«i. + Quü ®Çu t­ d¹ng më (open- endfunds) : Kh¸c quü ®Çu t­ d¹ng ®ãng, quü ®Çu t­ d¹ng më lu«n ph¸t hµnh thªm nh÷ng cæ phiÕu míi ®Ó t¨ng thªm vèn vµ còng s½n sµng mua l¹i nhøng cæ phiÕu ®· ph¸t hµnh. Cæ phiÕu nµy ®­îc b¸n trùc tiÕp cho c«ng chóng th«ng qua thÞ tr­êng chøng kho¸n. Muèn mua cæ phiÕu chØ cÇn viÕt th­ hoÆc ®iÖn tho¹i trùc tiÕp cho quü xin giÊy tê cÇn thiÕt nªn t¹o c¬ héi cho bÊt kú ai còng cã thÓ tham gia vµ trë thµnh chñ së h÷u cña quü . TÊt c¶ c¸c cæ phiÕu ph¸t hµnh cña quü ®Çu t­ lµ cæ phiÕu th«ng th­êng . So víi quÜ ®Çu t­ d¹ng ®ãng th× quü ®Çu t­ d¹ng më râ rµng cã ­u thÕ h¬n trong huy ®éng , më réng qui m« vèn do ®ã nã linh ho¹t h¬n trong viÖc lùa chän c¸c dù ¸n ®Çu t­ - C¨n cø vµo tÝnh chÊt vµ môc ®Ých ho¹t ®éng, c¸c quÜ ®Çu t­ ®­îc chia lµm : + Quü ®Çu t­ chøng kho¸n dµi h¹n: §èi t­îng cña quü nµy kh¸ ®a d¹ng gåm c¶ ®Çu t­ trùc tiÕp vµ ®Çu t­ gi¸n tiÕp. Quü ®Çu t­ chøng kho¸n ng¾n h¹n :Lo¹i nµy chñ yÕu ®Çu t­ vµo c¸c lo¹i chøng kho¸n ng¾n h¹n trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ . + Quü ®Çu t­ hçn hîp : Lo¹i nµy thùc hiÖn ®Çu t­ c¶ vµo chøng kho¸n ng¾n h¹n vµ chøng kho¸n dµi h¹n . §©y lµ d¹ng quÜ ®Çu t­ kÕt hîp c¶ hai d¹ng trªn thùc hiÖn ®Çu t­ theo kiÓu nµy cã ­u ®iÓm lµ ®é an toµn cao . 2.3--C«ng ty cæ phÇn a/ Kh¸i niÖm : C«ng ty cæ phÇn lµ ®¬n vÞ kinh tÕ mµ sè vèn së h÷u ®­îc chia lµm nhiÒu phÇn b»ng nhau. Nh÷ng ng­êi tham gia hïn vèn vµo c«ng ty cæ phÇn ®­îc gäi lµ cæ ®«ng . Cæ ®«ng gãp vèn vµo c«ng ty cæ phÇn d­íi h×nh thøc mua cæ phÇn .Chøng tõ ghi nhËn sè cæ phÇn ®ãng gãp cña cæ ®«ng lµ cæ phiÕu .C«ng ty cæ phÇn sinh ra cæ phiÕu do ®ã nã g¾n chÆt víi thÞ tr­êng chøng kho¸n nh­ h×nh víi bãng C«ng ty cæ phÇn lµ mét ®Æc tr­ng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng .Nã cã nh÷ng ®Æc ®iÓm sau: -Vèn së h÷u cña c«ng ty cæ phÇn lµ vèn cæ phÇn mçi cæ ®«ng lµ mét chñ së h÷u mét phÇn cña doanh nghiÖp t­¬ng ®­¬ng víi tû lÖ vèn gãp cña m×nh -C«ng ty cæ phÇn lµ mét ph¸p nh©n tån t¹i ®éc lËp víi chñ së h÷u -Cæ ®«ng chØ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ ho¹t ®éng cña c«ng ty trong giíi h¹n sè vèn cæ phÇn cña m×nh. -Cæ ®«ng cã quyÒn chuyÓn nh­îng quyÒn së h÷u cæ phÇn qua viÖc b¸n cæ phiÕu trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n -C«ng ty cæ phÇn cã kh¶ n¨ng huy ®éng vèn rÊt lín. -C«ng ty cæ phÇn cã thÓ tån t¹i qua nhiÒu thÕ hÖ cæ ®«ng. -C«ng ty cæ phÇn pph¸t triÓn ®· liªn kÕt më réng c¸c nguån vèn tõ c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc còng nh­ huy ®éng nguån vèn nhµn rçi trong quÇn chóng .§ång thêi còng ph¸t huy d­îc tr×nh ®é kh¶ n¨ng cña c¸c nhµ qu¶n lý chuyªn nghiÖp t¹o ra hiÖu qu¶ kinh tÕ lín,t¹o ra c¸c tËp ®oµn kinh tÕ lín cã ®ñ søc c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. b/ C¸c h×nh thøc tæ chøc c«ng ty cæ phÇn: Trªn thÕ giíi hiÖn cã hai lo¹i c«ng ty cæ phÇn -C«ng ty cæ phÇn ®¹i chóng (public company) ®­îc thµnh lËp víi sè vèn chia thµnh nhiÒu cæ phÇn b¸n cho c«ng chóng .Cæ phiÕu cña lo¹i h×nh c«ng ty nµy th­êng lµ cæ phiÕu v« danh ®Ó cã thÓ chuyÓn nh­îng tù do vµ mua b¸n trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n . -C«ng ty cæ phÇn t­ nh©n (Private company) lo¹i c«ng ty nµy còng chia vèn cña m×nh thµnh nh÷ng cæ phÇn nh­ng kh«ng ®­îc phÐp b¸n cæ phiÕu cho c«ng chóng .C¸c cæ phiÕu do c¸c héi viªn c«ng ty n¾m gi÷ vµ kh«ng ®­îc phÐp chuyÓn nh­îng cho ng­êi kh¸c trõ khi ®­îc sù ®ång ý cña c¸c thµnh viªn kh¸c 2.4/ Hµng ho¸ chøng kho¸n : a/ Kh¸i niÖm : CK lµ c¸c lo¹i giÊy cã gi¸ ,chøng nhËn sù gãp vèn hay cho vay dµi h¹n ®èi víi chñ thÓ ph¸t hµnh .§©y lµ mét c«ng cô rÊt h÷u hiÖu trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Ó t¹o nªn mét l­îng vèn tiÒn tÖ khæng lå ,tµi trî dµi h¹n cho c¸c môc ®Ých më réng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp hay c¸c dù ¸n ®Çu t­ cña nhµ n­íc vµ t­ nh©n .Còng nh­ c¸c lo¹i hµng ho¸ kh¸c ,chøng kho¸n lµ lo¹i hµng ho¸ ®Æc biÖt l­u th«ng trªn thÞ tr­êng riªng cña nã: ThÞ tr­êng chøng kho¸n. b/ Ph©n lo¹i chøng kho¸n: - C¨n cø vµo néi dung chøng kho¸n ta cã thÓ chia ra thµnh chøng kho¸n nî vµ chøng kho¸n vèn : +Chøng kho¸n nî lµ giÊy chøng nhËn nî do nhµ n­íc hoÆc doanh nghiÖp ph¸t hµnh khi cÇn huy ®éng vèn cho môc ®Ých tµi trî dµi h¹n. §iÓn h×nh chøng kho¸n nî lµ c¸c lo¹i tr¸i phiÕu +Chøng kho¸n vèn lµ giÊy chøng nhËn gãp vèn kinh doanh vµo c¸c c«ng ty cæ phÇn .§ã lµ c¸c lo¹i cæ phiÕu ,gåm cæ phiÕu th­êng vµ cæ phiÕu ­u ®·i. -C¨n cø vµo h×nh thøc chøng kho¸n ®­îc ph¸t hµnh th× chøng kho¸n gåm cã : + Chøng kho¸n v« danh: Trªn c¸c giÊy chøng nhËn nî hay gãp vèn kh«ng ghi tªn ng­êi së h÷u. Lo¹i chøng kho¸n nµy cã thÓ dÔ dµng mua b¸n chuyÓn ®æi trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. + Chøng kho¸n ký danh lµ lo¹i chøng kho¸n mµ tªn ng­êi së h÷u ®­îc ghi trong hå s¬ cña chñ thÓ ph¸t hµnh còng nh­ trªn c¸c giÊy tê chøng kho¸n. ViÖc chuyÓn quyÒn sö h÷u chøng kho¸n nµy cã phÇn khã kh¨n h¬n lo¹i chøng kho¸n trªn . - C¨n cø vµo lîi tøc chøng kho¸n ng­êi ta chia thµnh: + Chøng kho¸n cã lîi tøc æn ®Þnh lµ lo¹i chøng kho¸n mµ ng­êi cÇm gi÷ nã ®­îc h­ëng lîi tøc æn ®Þnh theo tû lÖ l·i suÊt tÝnh trªn mÖnh gi¸ chøng kho¸n .§iÓn h×nh cña lo¹i nµy lµ c¸c tr¸i phiÕu vµ cæ phiÕu ­u ®·i . + Chøng kho¸n cã lîi tøc kh«ng æn ®Þnh lµ lo¹i chøng kho¸n mµ ng­êi gi÷ chøng kho¸n nµy yªu cÇu ph¶i cã l·i suÊt cao h¬n nhiÒu so víi møc l·i xuÊt æn ®Þnh. §iÓn h×nh cña lo¹i chøng kho¸n nµy lµ cæ phiÕu th­êng cña c¸c c«ng ty cæ phÇn. 3) Vai trß cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®èi víi nÒn kinh tÕ: ThÞ tr­êng chøng kho¸n ngµy cµng cã vai trß quan träng trong qu¸ tr×nh vËn hµnh cña nÒn kinh tÕ mçi quèc gia còng nh­ trong hÖ thèng kinh tÕ toµn cÇu. Qua lÞch sö ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cña c¸c quèc gia ph¸t triÓn, thÞ tr­êng chøng kho¸n cã ý nghÜa quan träng ®Æc biÖt ®èi víi sù t¨ng tr­ëng mét quèc gia. Cô thÓ lµ: - C«ng cô tµi trî cho nÒn kinh tÕ: Vai trß quan träng ®Çu tiªn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ thu hót tËp trung c¸c nguån vèn nhµn rçi trong d©n c­ ®Ó h×nh thµnh c¸c nguån vèn khæng lå cã kh¶ n¨ng tµi trî cho c¸c dù ¸n ®Çu t­ dµi h¹n ph¸t triÓn kinh tÕ. ThÞ tr­êng chøng kho¸n lµ c«ng cô huy ®éng vèn hÕt søc h÷u hiÖu kh«ng chØ vèn trong n­íc mµ c¶ ngoµi n­íc. §èi víi n­íc ta mét n­íc cã nguån vèn tiÒm tµng trong d©n c­ ch­a ®­îc ®­a vµo s¶n xuÊt kinh doanh th× viÖc hoµn thiÖn thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ mét chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ tr­íc m¾t còng nh­ l©u dµi: - KhuyÕn khÝch tiÕt kiÖm, t¹o thãi quen ®Ó dµnh tÝch cùc: ThÞ tr­êng chøng kho¸n t¹o c¬ héi thuËn tiÖn khuyÕn khÝch mäi ng­êi d©n tiÕt kiÖm vµ biÕt c¸ch sö dông tiÒn iÕt kiÖm mét c¸ch tÝch cùc mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ th«ng qua viÖc ®Çu t­ vµo c¸c lo¹i chøng kho¸n. Mçi ng­êi trong x· héi chØ cã mét sè tiÒn tiÕt kiÖm nhá bÐ nh­ng tæng sè tiÒn ®ã cña x· héi sÏ lín h¬n bÊt cø tµi s¶n cña c¸ nh©n nµo. MÆt kh¸c, trong x· héi còng lu«n tån t¹i c¸c quü tiÒn tÖ tËp trung nh­ ng©n hµng ®Çu t­, ng©n hµng th­¬ng m¹i, quü b¶o hiÓm, quü ®Çu t­ v.v. ®Òu nh»m môc ®Ých khuyÕn khÝch tiÕt kiÖm nh­ng c¸c quü tiÒn tÖ nµy còng chØ mang l¹i hiÖu qña cao khi cã mét thÞ tr­êng chøng kho¸n tån t¹i song hµnh víi nã. - C«ng cô b¶o ®¶m tÝnh thanh kho¶n cho sè tiÕt kiÖm phôc vô ®Çu t­ dµi h¹n: Vai trß nµy cña thÞ tr­êng chøng kho¸n thÓ hiÖn qua viÖc b¶o ®¶m cho qu¸ tr×nh chuyÓn c¸c chøng kho¸n cã gi¸ trÞ tiÒn mÆt. §©y chÝnh lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng ®Ó thu hót c¸c nhµ ®Çu t­ ®Õn víi thÞ tr­êng chøng kho¸n. ThÞ tr­êng chøng kho¸n ho¹t ®éng cµng h÷u hiÖu th× tÝnh thanh kho¶n cµng cao. - C«ng cô ®o l­êng biÓu hiÖn t×nh h×nh, kh¶ n¨ng kinh doanh cña doanh nghiÖp: Nh÷ng th«ng tin doanh nghiÖp cung cÊp cho c¸c nhµ ®Çu t­ trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n qua c¸c b¶ng ph©n tÝch ®¸nh gi¸ n¨ng lùc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp, triÓn väng cña doanh nghiÖp trªn thÞ tr­êng , kh¶ n¨ng sinh lîi cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, xu thÕ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp trong thêi kú t­¬ng lai. MÆt kh¸c, víi tÝnh chÊt ®Æc biÖt nh¹y bÐn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n, sù lªn xuèng gi¸ c¶ chøng kho¸n trªn thÞ tr­êng còng nãi lªn sù biÕn ®éng cña gi¸ trÞ doanh nghiÖp t¹i bÊt cø thêi ®iÓm nµo. - ThÞ tr­êng chøng kho¸n t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n cã hiÖu qu¶ h¬n . Víi nguyªn t¾c ho¹t ®éng chñ ®¹o trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ c«ng khai, c«ng b»ng vµ trung thùc, mäi th«ng tin vÒ doanh nghiÖp ®Òu ®­îc c«ng chóng kiÓm tra, ®¸nh gi¸ ph©n tÝch. ThÞ tr­êng chøng kho¸n võa t¹o ®iÒu kiÖn nh­ng ®ång thêi còng b¾t c¸c doanh nghiÖp lµm lµm ¨n nghiªm tóc. - ThÞ tr­êng chøng kho¸n còng lµ c«ng cô lµm gi¶m l¹m ph¸t. Ng©n hµng trung ­¬ng víi vai trß ®iÒu hoµ hÖ thèng tiÒn tÖ sÏ tung ra nhiÒu tr¸i phiÕu kho b¹c b¸n trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n víi l·i suÊt cao ®Ó thu hót bít sè tiÒn mÆt trong l­u th«ng nhê ®ã sè l­îng tiÒn sÏ gi¶m bít vµ h¹n chÕ ®­îc l¹m ph¸t. - ThÞ tr­êng chøng kho¸n cã vai trß hç trî ccho ho¹t ®éng cña c«ng ty cæ phÇn trong viÖc ®­a cæ phiÕu tíi tay c«ng chóng, gióp cho qu¸ tr×nh ph¸t hµnh vµ l­u hµnh cæ phiÕu ®¹t hiÖu qu¶ cao. II)Sù cÇn thiÕt cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®èi víi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam: 1) HiÖn t­îng ®ãi vèn ®¹ng ngµy cµng gay g¾t : TÝnh ®Õn hÕt n¨m 2000, n­íc ta ®· thùc hiÖn xong ba lÇn kÕ ho¹ch 5 n¨m: LÇn 1 tõ 1986 ®Õn1990 LÇn 2 tõ 1991 ®Õn 1995 LÇn 3 tõ 1996 ®Õn 2000 Vµ chóng ta còng ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ. Cô thÓ lµ hoµn thµnh vÒ c¬ b¶n nhiÖm vô do ®¹i héi VII ®Ò ra, ®­a n­íc ta tho¸t khái khñng ho¶ng kinh tÕ, kiÓm so¸t ®­îc phÇn nµo t×nh tr¹ng l¹m ph¸t, t¨ng thu nhËp b×nh qu©n trªn ®Çu ng­êi, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n v.v. ®· vµ ®ang thùc hiÖn qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Tuy nhiªn, nÒn kinh tÕ n­íc ta vÉn ®ang ë trong t×nh tr¹ng chËm ph¸t triÓn do mét sè nguyªn nh©n: - ViÖc ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý tuy ®· bá ra nh÷ng c«ng søc nhøng cßn nhiÒu bÊt cËp. VÝ dô ngay nh­ viÖc thùc hiÖn cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp. Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch cæ phÇn ho¸ tõ 1992 nh­ng cho tíi 6 n¨m sau sè doanh nghiÖp ®· cæ phÇn ho¸ míi chØ ®¹t con sè 29 doanh nghiÖp mµ chñ yÕu doanh nghiÖp lµm ¨n kh«ng cã hiÖu qu¶. - Doanh nghiÖp nhµ n­íc thiÕu vèn kinh doanh, doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ph¸t triÓn chËm l¹i do thiÕu nguån ®Çu t­ trong khi tû lÖ tiÕt kiÖm néi ®Þa cña t­ nh©n t¨ng vät tõ 7,4% n¨m 90 lªn 14,6% n¨m 1993 vµ æn ®Þnh ë kho¶ng 12% cho ®Õn nay. Theo ­íc tÝnh cña mét sè nhµ kinh tÕ th× nguån lùc tån tr÷ nµy cã thÓ lªn tíi 7 ®Õn 10 tû USD. - Theo b¸o c¸o cña Bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t­ , sè vèn ®Çu t­ trùc tiÕp cña n­íc ngoµi ®¨ng ký trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y bÞ chùng l¹i do cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ næ ra g©y ¶nh h­ëng lín ®Õn t©m lý cña c¸c nhµ ®Çu t­. NhiÒu liªn doanh c«ng bè kÕt qu¶ kinh doanh thua lç nh­ hÇu hÕt c¸c liªn doanh l¾p r¸p « t« t¹i ViÖt Nam ®Òu lç do hµng s¶n xuÊt ra kh«ng b¸n ®­îc v.v. Nãi tãm l¹i nÒn kinh tÕ ViÖt Nam hiÖn ë trong t×nh tr¹ng thiÕu vèn trÇm träng mÆc dï nhµ n­íc ®· vµ ®ang thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p kh¾c phôc. 2) ViÖc hoµn thiÖn vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam lµ ®iÒu kiÖn cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y nÒn kinh tÕ vÉn tiÕp tôc t¨ng tr­ëng ë møc ®é cao, nh­ng ®ang trong t×nh tr¹ng thiÕu vèn gay g¾t. Vèn trong n­íc huy ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp vµo nÒn kinh tÕ ®ang cã xu h­íng chùng l¹i. Vèn n­íc ngoµi do ¶nh h­ëng cña cuécc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ t¹i c¸c n­íc trong khu vùc nªn c¸c nhµ ®Çu t­ cßn ®ang do dù. Tr­íc t×nh h×nh ®ã th× viÖc hoµn thiÖn vµ ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n sÏ gióp ta cã ®­îc m«t c«ng cô s¾c bÐn ®Ó ph¸t huy tèi ®a néi lùc ®ång thêi còng lµ c«ng cô gióp ta n©ng cao hiÖu qu¶ hîp t¸c quèc tÕ nhÊt lµ trong giai ®o¹n khu vùc ho¸, toµn cÇu ho¸nÒn kinh tÕ. ThÞ tr­êng chøng kho¸n thùc chÊt chØ lµ ®Þa ®iÓm giao l­u gi÷a nh÷ng ng­êi cã vèn vµ nh÷ng ng­êi cÇn vèn. Nh­ng ®Æt nã trong hoµn c¶nh cô thÓ cña n­íc ta hiÖn nay th× viÖc hoµn thiÖn thÞ tr­êng chøng kho¸n sÏ gióp Nhµ n­íc vµ c¸c doanh nghiÖp qua ®ã huy ®éng vèn lín cho c¸c c«ng tr×nh träng ®iÓm, cho nh÷ng nghµnh nghÒ ®ang cã nhu cÇu ph¸t triÓn nh­ng thiÕu vèn. §èi víi c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn nh­ n­íc ta nÕu chØ dùa vµo néi lùc kh«ng thÓ ®ñ mµ ph¶i th«ng qua ho¹t ®éng hîp t¸c quèc tÕ ®Ó thu hót thªm ngo¹i lùc. Mét h×nh thøc thu hót ngo¹i lùc hÕt søc quan träng mµ l©u nay ta ch­a sö dông lµ b¸n cæ phÇn cña c¸c doanh nghiÖp trong n­íc cho c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. §©y lµ mét trong nh÷ng h×nh thøc ®Çu t­ gi¸n tiÕp cña c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam. Tuy nhiªn ®Ó c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi kh«ng thÓ chi phèi ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp trong n­íc , nhµ n­íc ph¶i sè cæ tèi ®a cña mçi doanh nghiÖp cã thÓ b¸n ra cho ng­êi n­íc ngoµi. H×nh thøc thu hót vèn nµy hiÖn nay ®ang ®­îc triÓn khai m¹nh mÏ bëi ch­¬ng tr×nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp nhµ n­íc ®ang ®­îc thùc hiÖn m¹nh vµ nhÊt lµ thÞ tr­êng chøng kho¸n ®· ra ®êi vµ ®i vÇo ho¹t ®éng th¸ng 7 n¨m 2000. Qua ®©y cã thÓ thÊy , viÖc cñng cè vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ b­íc ®i tÊt yÕu cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng n­íc ta. VÊn ®Ò ®Æt ra lóc nµy lµ chóng ta cÇn ph¶i cñng cè vµ hoµn thiÖn thÞ tr­êng chøng kho¸n nh­ thÕ nµo ®Ó ®¸p øng nhu cÇu vÒ vèn cho nÒn kinh tÕ. CH¦¥NG II: Thùc tr¹ng cña nÒn kinh tÕ VIÖT NAM trong thêi gian qua I/ Nh÷ng thêi c¬ vµ thuËn lîi: Chóng ta cã hÖ thèng chÝnh trÞ æn ®Þnh. Sau nhiÒu n¨m ®æi míi ViÖt nam ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu quan träng trong mäi mÆt cña ®êi sèng kinh tÕ x· héi ®Êt n­íc. NÒn kinh tÕ vÉn ®ang t¨ng tr­ëng víi tèc ®é kh¸ cao. Tèc ®é t¨ng tr­ëng tæng s¶n phÈm quèc néi (GDP) b×nh qu©n tõ 6 % ®Õn 7%/n¨m trong nhiÒu n¨m qua vµ cña 6 th¸ng ®Çu n¨m 2000 lµ 6,2%.Tèc ®é t¨ng tr­ëng c«ng nghiÖp lµ 14,3% cao h¬n so víi ccïng kú n¨m tr­íc. Ngo¹i th­¬ng ph¸t triÓn kh¸ m¹nh víi kim ngh¹ch xuÊt khÈu ®¹t trªn 5 tû USD t¨ng 28,5% so víi cïng kú n¨m 1999. Bªn c¹nh ®ã lµ sù ra ®êi cña h¬n 5000 doanh nghiÖp víi sè vèn ®¨ng ký lµ trªn 4000 tû ®ång. §©y lµ dÊu hiÖu ®¸ng mõng cña nÒn kinh tÕ ViÖt Nam vµ ®­îc c¸c nhµ tµi trî ®¸nh gi¸ cao. §ång thêi ®©y còng lµ tiÒn ®Ò quan träng t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho nhiÒu doanh nghiÖp ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ vµ huy ®éng vèn th«ng qua viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n, t¹o ra søc hót m¹nh mÏ cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam. HiÖn nay møc sèng cña mäi tÇng líp d©n c­ trong x· héi ®­îc c¶i thiÖn vµ gia t¨ng râ rÖt, nh©n d©n còng nh­ c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc ngµy cµng v÷ng tin h¬n. §èi víi lÜnh vùc tµi chÝnh ng©n hµng trong nh÷ng n¨m c¶i c¸ch vµ ®æi míi ®· ra ®êi vµ ph¸t triÓn c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i c¸c tæ chøc b¶o hiÓm vµ c¸c ®Þnh chÕ tµi chÝnh kh¸c. Tõ ®©y ®· t¹o nªn vµ thóc ®Èy tÝnh hiÖu qu¶ trong mäi ho¹t ®éng kinh doanh, dÞch vô ®èi víi khu vùc nµy ®ång thêi l·i xuÊt cho vay còng ngµy mét gi¶m. §©y lµ c¸c nh©n tè vµ ®iÒu kiÖn quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn thÞ tr­êng tµi chÝnh nãi chung vµ lµ tiÒn ®Ò quan träng ®Ó x©y dùng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n nãi riªng. ChÝnh s¸ch ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc së h÷u vµ nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ®ang gi¶i phãng mäi n¨ng lùc trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, huy ®éng mäi nguån vèn cho ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ thÞ tr­êng vèn. ChÝnh phñ còng ®· thµnh lËp ban ®æi míi qu¶n lý doanh nghiÖp trung ­¬ng víi c«ng tr×nh cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc . Sù thµnh c«ng cña nã cã ý nghÜa v« cïng to lín ®èi víi viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam. cho ®Õn nay chóng ta ®· thùc hiÖn cæ phÇn ho¸ thµnh c«ng h¬n 600 doanh nghiÖp trong ®ã chñ yÕu lµ doanh nghiÖp nhµ n­íc. HÖ thèng ph¸p luËt ë n­íc ta kh«ng ngõng ®­îc bæ xung vµ ngµy cµng hoµn thiÖn. §iÒu nµy ®· t¹o ra m«i tr­êng ph¸p lý thuËn lîi cho sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ®­îc ®¸nh dÊu th«ng qua viÖc cæ phÇn ®· ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt quan trägn trong ®ã lµ NghÞ ®Þnh sè 75/CP ngµy 28 th¸ng 11 n¨m 1996 vÒ viÖc thµnh lËp Uû ban chøng kho¸n nhµ n­íc vµ NghÞ ®Þnh sè 48/1998/N§/CP ngµy 11- 7 - 1998 vÒ chøng kho¸n vµ thÞ tr­êng chøng kho¸n ...§©y lµ nh÷ng c¬ së ph¸p lý c¨n b¶n, quan träng nhÊt ®èi víi qu¸ tr×nh x©y dùng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ë n­íc ta. ChÕ ®é kÕ toÊn doanh nghiÖp míi söa ®æi ban hµnh ®­îc ¸p dông thùc hiÖn trªn thùc tÕ ®· gÇn gòi h¬n víi nh÷ng chuÈn mùc quèc tÕ. Bªn c¹nh ®ã hÖ thèng kiÓm to¸n nhµ n­íc vµ phi nhµ n­íc, kiÓm to¸n n­íc ngoµi ®· ®­îcc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn. §©y còng lµ mét trong nh÷ng m¾t xÝch vµ ®Çu mèi quan träng kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong qua tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n. HÖ thèng th«ng tin liªn l¹c, hÖ thèng th«ng tin ë n­íc ta ®ang ®µ ph¸t triÓn m¹nh. ChiÕn l­îc t¨ng tèc cña nghµnh b­u ®iÖn ®· vµ ®ang thu ®­îc nhiÒu kÕt qu¶ tèt ®Ñp vµ lµ ®iÒu kiÖn hç trî quan träng ®Ó h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n. Cã thÓ nãi tr×nh ®é cña nghµnh tin häc ViÖt Nam cho ®Õn nay ®· ®ñ khÈ n¨nng tham gia vµo viÖc x©y dùng cÊc ch­¬ng tr×nh cña hªj thèng giao dÞch ®iÖn tö cña thÞ tr­êng chøng kho¸n. Mét sè thuËn lîi rÊt quan träng kh¸c ®ã lµ ViÖt Nam lµ n­íc ph¸t triÓn sau nªn cã thÓ tranh thñ häc hái kinh nghiÖm cña c¸c n­íc ®i tr­íc. Nhê chÝnh s¸ch kinh tÕ më cöa, héi nhËp víi bªn ngoµi lµm cho kinh tÕ trong n­íc còng nh­ kinh tÕ ®èi ngo¹i ngµy cµng thu ®­îc nhiÒu thµnh qu¶ rÊt ®¸ng phÊn khëi.Bªn c¹nh ®ã lµ sù gióp ®ì nhiÖt t×nh vµ hiÖu qu¶ cu¶ c¸c quèc gia,c¸c tæ chøc quèc tÕ. YÕu tè nµy ®· cã t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n cña n­íc ta. II/ Nh÷ng khã kh¨n vµ th¸ch thøc: §· nãi ®Õn thÞ tr­êng hµng ho¸ ®Õn giao dÞch trªn thÞ tr­êng ®ã,trªn thùc tÕ hµng hãa cña thÞ tr­êng chøng khoÊn ViÖt Nam rÊt nghÌo nµn c¶ vÒ sè l­îngvµ chñng lo¹i, nh÷ng c«ng ty cæ phÇn ®ñ tiªu chuÈn niªm yÕt t¹i thÞ tr­êng giao dÞch chøng kho¸n cßn rÊt h¹n chÕ. HiÖn nay ë n­íc ta cã 43 c«ng ty cæ phÇn ®ñ ®iÒu kiÖn niªm yÕt trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. nÕu so víi tæng sè c«ng ty cæ phÇn hiÖn cã lµ kho¶ng 630 th× con sè nµy qu¶ lµ kh¸ khiªm tèn. Trong sè c¸c c«ng ty cæ phÇn ®ã th× míi cã 6 c«ng ty tham gia niªm yÕt t¹i thÞ tr­êng giao dÞch chøng kho¸n. HÖ thèng kiªm to¸n cña n­íc ta tuy ®· ®­îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn tõng b­íc nh­ng vÉn ch­a thÓ ®¸p øng ®­äc nhu cÇu cña thÞ tr­êng chøng kho¸n kÓ c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng ®Æcc biÖt khi quy m« ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®ang ®­îc më réng. TÝnh ®Õn thêi ®iÓm nµy n­íc ta cã kho¶ng 20000 doanh nghiÖp nÕu chØ cÇn 1/10 sè doanh nghiÖp nµy ®¨ng ký vµ ph¸t hµnh chøng kho¸n vµ ®Òu cÇn ®Õn kiÓm to¸n th× víi kh¶ n¨ng hiÖn t¹i cña nghµnh kiÓm to¸n sÏ mÊt bao nhiªu thêi gian ®Ó hoµn thµnh c«ng viÖc nµy. ngoµi ra cßn ph¶i nãi ®Õn chÊt l­îng cña c«ng viÖc kiÓm to¸n ®Æc biÖt lµ trªn thùc tÕ viÖc thùc thi cßn cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò cÇn xem xÐt l¹i. ViÖt Nam lµ mét trong sè n­íc cã b×nh qu©n thu nhËp ®Çu ng­êi thÊp nhÊt thÕ giíi. Do ®ã khi thùc hiÖn cæ phÇn ho¸ vµ b¸n cæ phÇn ra c«ng chóng víi sè l­îng lín kh«ng ph¶i lµ viÖc dÔ d¹ng bëi tÝch luü trong d©n kh«ng nhiÒu. TËp qu¸n thanh to¸n b»ng tiÒn m¹t vÉn lµ phæ biÕn trong d©n chóng thËm chÝ víi c¶ c¸c doanh nghiÖp. HÖ thèng thanh to¸n qua ng©n hµng hiÖu qu¶ ch­a c¹ ®æ vì cu¶ mét sè ng©n hµng th­¬ng m¹i mét sè quü tiÕt kiÖm ®· lµm gi¶m lßng tin trong d©n chóng. §iÒu nµy g©y ¶nh h­ëng kh«ng tèt ®Õn tiÕn tr×nh h×nh vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ë n­íc ta. §éi ngò c¸n bé qu¶n lý còng lµ mét vÊn ®Ò hÕt søc khã kh¨n . Chñ yÕu c¸n bé qu¶n lý ®iÒu hµnh thÞ tr­êng chøng kho¸n cßn non trÎ thiÕu c¶ vÒ sè l­îng kinh nghiÖm vµ kiÕn thøc chuyªn m«n .ViÖc x©y dùng mét ®éi ngò c¸n bé cã n¨ng lùc ,cã kinh nghiÖm ®Çy ®ñ c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng vµo thêi ®iÓm hiÖn t¹i vÉn cßn lµ mét th¸ch thøc lín ®èi víi nghµnh chøng kho¸n. Qua thùc tÕ cho thÊy , hiÖn nay hÇu hÕt nh÷ng ng­êi bá vèn mua cæ phÇn cæ phiÕu cña c¸c doanh nghiÖp cæ phÇn ho¸ th­êng thiÕu th«ng tin vÒ c¸c tæ chøc ph¸t hµnh hä chØ c¨n cø vµo c¸c dÊu hiÖu bªn ngoµi , lêi ®ån ®¹i vµ c¶m tÝnh vÒ uy tÝn vµ kh¶ n¨ng sinh lêi cña doanh nghiÖp . RÊt nhiÒu ng­êi kh«ng biÕt viÖc ®Çu t­ nh­ thÕ lµ thiÕu c¬ së khoa häc ,kh«ng cã c¨n cø dÔ dÉn tíi rñi ro . Võa råi chóng ta ®· tiÕn hµnh ®iÒu tra trªn ®Þa bµn HN víi 800 mÉu ®iÒu tra th× thÊy ®¹i bé phËn d©n chóng ®Òu ë trong t×nh tr¹ng hiÓu biÕt m¬ hå vÒ thÞ tr­êng chøng kho¸n . Hä ®Òu muèn ®ång vèn bá ra an toµn vµ cã thu nhËp æn ®Þnh ,cã t©m lý sî rñi ro vµ vÉn quen göi tiÒn vµo ng©n hµng h¬n lµ mua chøng kho¸n v.v. HÖ thèng trung gian tµi chÝnh víi t­ c¸ch lµ ho¹t chÊt b«i tr¬n ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ,®ang ®­îc ®¸nh gi¸ lµ võa thiÕu ,võa yÕu .T¹i thêi ®iÓm nµy chØ míi cã 6 c«ng ty chøng kho¸n ho¹t ®éng trªn mét ph¹m vi hÑp ,chñ yÕu lµ ®Þa bµn Hµ Néi vµ TPHCM mµ nhu cÇu cña c¸c nhµ ®Çu t­ ®· kh«ng ®­îc ®¸p øng ®Çy ®ñ vËy kh«ng biÕt nÕu sè l­îng c«ng ty cæ phÇn t¨ng nhanh vµ ®Òu cÇn ®Õn c«ng ty chøng kho¸n th× nh÷ng c«ng ty nµy sÏ gi¶i quyÕt nh­ thÕ nµo ? HiÖn nay mét biÖn ph¸p ®ang ®­îc thùc hiÖn ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy lµ t¨ng sè l­îng c¸c c«ng ty chøng kho¸n .Nh­ng chÝnh biÖn ph¸p nµy ®· lµm ph¸t sinh m©u thuÉn míi .§ã lµ trong bèi c¶nh hµng ho¸ cña thÞ tr­êng cßn qu¸ nghÌo nµn viÖc më thªm c¸c c«ng ty chøng kho¸n cµng g©y thªm khã kh¨n bëi c¸c kho¶n phÝ thu tõ ho¹t ®éng giao dÞch lµ qu¸ nhá bÐ thËm chÝ cã phiªn chØ thu ®­îc 20000 ®ång . B×nh qu©n gi¸ trÞ giao dÞch cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®¹t kho¶ng 1tû ®ång /phiªn .Nh­ vËy tængphÝ giao dÞch mµ c¸c c«ng ty chøng kho¸n ®­îc phÐp thu theo quy ®Þnh cña UBCKNN lµ 8tr ®ång .Râ rµng víi t×nh h×nh ho¹t ®éng nh­ hiÖn nay cña thÞ tr­êng chøng kho¸n th× chØ mét c«ng ty ho¹t ®éng còng kh«ng thÓ hoµ vèn . Thùc tÕ ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®· lµm ph¸t sinh thªm mét khã kh¨n n÷a ,®ã lµ quy m« cña hÖ th«ng l­u ký hiÖn nay qu¸ nhá bÐ kh«ng thÓ ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña c¸c nhµ ®Çu t­ nhÊt lµ c¸c nhµ ®Çu t­ khu vùc xa .Yªu cÇu ®Æt ra lµ ph¶i x©y dùng thªm c¸c trung t©m l­u ký .Tuy nhiªn viÖc nµy kh«ng hÒ ®¬n gi¶n ,theo c¸c chuyªn gia ®i liÒn víi viÖc më réng hª th«ng l­u ký cÇn ph¸t triÓn h¹ tÇng kü thuËt th«ng tin hiÖn ®¹i .§iÒu nµy ®ßi hái mét kho¶n chi phÝ kh«ng nhá khã cã thÓ ®¸p øng ®ùîc trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay . Víi môc tiªu ®¶m b¶o cho thÞ tr­êng chøng kho¸n ho¹t ®éng an toµn ,c«ng khai,hiÖu qu¶,b¶o vÖ ®­îc quyÒn lîi hîp ph¸p cña nhµ ®Çu t­ trong qu¶n lý ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng ,UBCKNN ®· sö dông c¶ hai biÖn ph¸p :Hµnh chÝnh vµ kinh tÕ. BiÖn ph¸p qu¶n lý hµnh chÝnh ®Çu tiªn ®· ®­îc ¸p dông ngay t¹i phiªn giao dÞch ®Çu tiªn b»ng c¸ch c«ng bè møc gi¸ trÇn cho c¶ cæ phiÕu REE vµ SAM lóc 8h 45' ngµy 28/7/2000 chØ 15' tr­íc khi TTGDCK më cöa . BiÖn ph¸p t×nh thÕ nµy ,xÐt vÒ mÆt qu¶n lý nh»m môc ®Ých ®Þnh h­íng thÞ tr­êng ,®ång thêi gióp nhµ ®Çu t­ cã gi¸ ®Ó tham chiÕu vµ ®­a ra quyÕt ®Þnh hîp lý .Tuy nhiªn viÖc ®Þnh gi¸ trÇn cña UBCKNN lµ hµnh ®éng mang tÝnh chñ quan do ®ã ®¸nh gi¸ kh«ng ®óng gi¸ trÞ cña cæ phiÕu c«g ty niªm yÕt vµ hÖ qu¶ lµ sù v¾ng mÆt mét thêi gian dµi trªn sµn giao dÞch cña cæ phiÕu TMS. BiÖn ph¸p hµnh chÝnh kÕ tiÕp ®­îc thùc hiÖn trong phiªn giao dÞch thø 2 qua viÖc söa ®æi biªn ®é dao ®éng gi¸ tõ 5% theo quy chÕ xuèng cßn 2%.ViÖc lµm nµy nh»m môc ®Ých tr¸nh biÕn ®éng lín cho thÞ tr­êng trong t×nh h×nh cã sù sù kh¸c biÖt qu¸ lín gi÷a cung vµ cÇu chøng kho¸n .Tuy nhiªn liÖu ph¸p nµy ®· lµm cho thÞ tr­êng thiÕu ®i tÝnh hÊp dÉn ,s«i ®éng , sù h¸o høc ban ®Çu cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam trong buæi ®Çu s¬ khai . III/ Mét sè thµnh tùu ®¹t ®­îc : Nhê sù nç lùc cña nghµnh chøng kho¸n vµ c¸c ban nghµnh cã liªn quan trung t©m giao dÞch chøng kho¸n TPHCM ®· ra ®êi ngµy 20/7/2000 vµ chÝnh thøc ®i vµo ho¹t ®éng víi phiªn giao dÞch ®Çu tiªn ngµy 28/7/2000 . Sù kiÖn nµy ®· ®¸nh dÊu mét b­íc ngoÆt lín trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ViÖt Nam . §©y chÝnh lµ c«ng cô ,lµ ph­¬ng tiÖn gióp cho nÒn kinh tÕ n­íc ta cã thÓ giao l­u ,héi nhËp víi nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi . MÆc dï trong phiªn giao dÞch ®Çu tiªn chØ cã sù tham gia cña hai lo¹i cæ phiÕu REE vµ SAM víi tæng gi¸ trÞ giao dÞch lµ 70.4 tr ®ång ,mét con sè hÕt søc khiªm tèn .Nh­ng nã ®· ®­îc ®¸nh gi¸ lµ mét sù khëi ®Çu thµnh c«ng tèt ®Ñp . Tuy trung t©m giao dÞch chøng kho¸n VN ho¹t ®éng ch­a ®­îc bao l©u nh­ng nã ®· phÇn nµo kh¼ng ®Þnh ®­îc vai trß cña m×nh trong nÒn kinh tÕ VN .Cô thÓ lµ chØ sau ®óng 5 th¸ng ®i vµo ho¹t ®éng con sè 2 thµnh viªn vµ 70.4 triÖu ®· ®­îc t¨ng lªn 6 thµnh viªn vµ trªn 5 tû ®ång tæng gi¸ trÞ giao dÞch trong mét phiªn . Nh­ vËy ,cã thÓ kÕt luËn ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®· vµ ®ang thæi mét luång giã míi vµo nÒn kinh tÕ gióp cho nÒn kinh tÕ n­íc nhµ v­¬n lªn trong kû nguyªn míi ,kû nguyªn cña nÒn kinh tÕ tri thøc . CH¦¥NG III: Mét sè nh©n xÐt vÒ TTCKVN HiÖn nay, t©m lý phæ biÕn cña giíi kinh doanh liªn quan ®Õn ho¹t ®éng chøng kho¸n cã thÓ ®­îc tãm gän trong hai ch÷ "Chê thêi ".§iÒu nµy kh«ng riªng g× víi c¸c c«ng ty chøng kho¸n ,c¸c c«ng ty ®· niªm yÕt cæ phiÕu trªn thÞ tr­êng ,nhµ ®Çu t­ mµ ngay c¶ víi c¸c c«ng ty cæ phÇn ®· cã ®ñ hoÆc gÇn ®ñ ®iÒu kiÖn niªm yÕt cæ phiÕu . Mçi ®èi t­îng ®Òu ®­a ra nh÷ng nguyªn nh©n kh¸c nhau nh­ng hä ®Òu xuÊt ph¸t tõ mét ®iÓm .§ã lµ thÞ tr­êng chøng kho¸n ch­a héi ®ñ nh÷ng nh÷ng yÕu tè cÇn thiÕt ®Ó ®¶m b¶o sù s«i ®éng cña thÞ tr­êng vµ sau ®ã mang l¹i lîi Ých cho giíi kinh doanh. Th«ng ®iªp chung cña c¸c c«ng ty chøng kho¸n lµ ho¹t ®éng cÇm chõng ®Ó chê khi nµo "hµng ho¸ "nhiÒu h¬n ,khu«n khæ ph¸p lý níi réng h¬n vµ sù ®iÒu hµnh cña UBCKNN bít ®i sù can thiÖp mang nÆng tÝnh hµnh chÝnh th× míi thùc sù b­íc vµo kinh doanh . C¸c c«ng ty chøng kho¸n cho r»ng hiÖn nay l­îng chøng kho¸n giao dÞch qu¸ Ýt l¹i bÞ gß Ðp trong c¸c quy ®Þnh kh¾t khe vÒ gi¸ tham chiÕu ,biªn ®é dao ®éng v.v. Trong khi ®ã ,tuy ®­îc h­ëng mét kho¶n lÖ phÝ giao dÞch nh­ng kh«ng thÊm g× so víi nh÷ng chi phÝ mang tÝnh b¾t buéc mµ hä ph¶i chÊp nhËn khi tham gia ho¹t ®éng . §èi víi c¸c c«ng ty niªm yÕt th× hiÖn nay hä kh«ng cã nhu cÇu huy ®éng vèn do khã kh¨n vÒ thÞ tr­êng ,ch­a thÓ më réng s¶n xuÊt kinh doanh .L­îng chøng kho¸n giao dÞch trªn thÞ tr­êng trong thêi gian qua chñ yÕu lµ cña c¸c chñ së h÷u mua ®i b¸n l¹i víi nhau .HiÖn t­îng gi¸ chøng kho¸n lªn hay xuèng kh«ng cã nhiÒu ý nghÜa v× khèi l­îng giao dÞch nhá . Cã thÓ coi ®©y chØ lµ thñ ph¸p ®Ó n©ng gi¸ ¶o cña nh÷ng cæ ®«ng lín ®Ó th«ng qua ®ã khuyÕch tr­¬ng th­¬ng hiÖu c«ng ty trªn thÞ tr­êng . MÆt kh¸c còng ph¶i thõa nhËn mét thùc tÕ lµ b¶n th©n chñ së h÷u còng kh«ng muèn b¸n cæ phiÕu mét khi cæ tøc cao h¬n l·i suÊt ng©n hµng vµ xu thÕ cã thÓ ph¸t triÓn tèt h¬n n÷a Tõ gãc ®é nhµ ®Çu t­ ,nhËn xÐt mét c¸ch kü l­ìng th× ®· qua thêi gian ban ®Çu sèt s¾ng mua v× thÞ hiÕu .MÆc dï hiÖn nay kh«ng ph¶i kh«ng cã ng­êi muèn ®Çu t­ nh­ng hä cã qu¸ Ýt sù lùa chän .H¬n thÕ, nhiÒu nhµ ®Çu t­ d­êng nh­ ®ang chê ®îi nÒn kinh tÕ nãng lªn míi nh¶y vµo kinh doanh thËt sù. Cuèi cïng víi c¸c c«ng ty cæ phÇn hä vÉn gi÷ th¸i ®é thê ¬ ®èi víi thÞ tr­êng chøng kho¸n . Mét sè c«ng ty ch­a ®ñ ®iÒu kiÖn niªm yÕt th× ®îi níi láng ®iÒu kiÖn niªm yÕt ,mét sè kh¸c th× chê ®îi hÕt thêi gian ­u ®·i ®ang ®­îc h­ëng v.v. Nãi tãm l¹i , dï thÕ nµo ®i ch¨ng n÷a th× còng ch­a thÓ hy väng thay ®æi ®­îc diÖn m¹o cña thÞ tr­êng chøng kho¸n vµo lóc nµy. CH¦¥NG IV: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn TTCKVN ViÖc thµnh lËp mét thÞ tr ­êng chøng kho¸n chØ cã ý nghÜa khi cã thÓ b¶o ®¶m duy tr× vµ ph¸t triÓn ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng . Muèn vËy,ph¶i lu«n lu«n duy tr× vµ ph¸t triÓn ®­îc nguån cung vµ cÇu chøng kho¸n còng nh­ kh«ng thÓ thiÕu c¸c ®Þnh chÕ tµi chÝnh trung gian lµm cÇu nèi gi÷a cung -cÇu chøng kho¸n . I/ Mét sè gi¶i ph¸p t¨ng cung hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n: Thùc tÕ t¹i c¸c quèc gia cã thÞ tr­êng tµi chÝnh kÐm ph¸t triÓn nh­ VN th× kh¶ n¨ng cung ­ngs chøng kho¸n th­êng bÞ h¹n chÕ do nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu sau: - Cã qu¸ Ýt c¸c c«ng ty cæ phÇn ®¹i chóng ,mµ h×nh thøc huy ®éng vèn cho thÞ tr­êng l¹i lµ ph¸t hµnh chøng kho¸n réng r·i ra c«ng chóng . - Cßn tßn t¹i chÝnh s¸ch ­u ®·i tÝn dông ,nhµ n­íc tµi trî vèn cho c¸c doanh nghiÖp víi l·i suÊt thÊp h¬n l·i suÊt thÞ tr­êng . - ChÝnh s¸ch thuÕ kh«ng nh»m môc tiªu ph¸t triÓn thÞ tr­êng tµi chÝnh nh­ møc thuÕ ®¸nh trªn giao dÞch chøng kho¸n qu¸ cao, thuÕ ®¸nh trªn thu nhËp cæ tøc cña cæ ®«ng . C¸ch ®¸nh thuÕ nh­ vËy kh«ng khuyÕn khÝch ph¸t hµnh vµ l­u th«ng chøng kho¸n . -Sù thiÕu v¾ng c¸c c«ng ty CK chuyªn nghiÖp phôc vô cho viÖc ph¸ hµnh vµ l­u hµnh chøng kho¸n ,sù thiÕu v¾ng c¸c nhµ t¹o m«i tr­êng vµ nhµ m«i giíi. -ThÞ tr­êng tµi chÝnh kh«ng ®ñ c¸c c«ng cô tµi chÝnh ®a d¹ng ®¸p øng nhu cÇu ng­êi sö dông vèn vµ hÊp dÉn c¸c nhµ ®Çu t­. Rót kinh nghiÖm tõ thùc tiÔn trªn cÇn cã mét sè gi¶ ph¸p t¨ng cung chøng kho¸n nh­: 1/ KhuyÕn khÝch vµ t¹o mäi ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho viÖc thµnh lËp c¸c c«ng ty cæ phÇn ®¹i chóng,®Èy m¹nh ch­¬ng tr×nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp .S¸t nhËp nhiÒu doanh nghiÖp nhµ n­íc ®­îc cæ phÇn ho¸ h×nh thµnh c«ng ty cæ phÇn ®¹i chóng cã sè cæ phÇn chi phèi hoÆc cæ phÇn ®Æc biÖt thuéc nhµ n­íc 2/ Gi¶m bít tiÕn tíi xo¸ bá h¼n c¸c h×nh thøc phô thuéc vµo nguån tÝn dông ­u ®·i cña nhµ n­íc ®èi víi doanh nghiÖp nhµ n­íc ho¹t ®éng kinh doanh . MÆt kh¸c ,cÇn cã gi¶i ph¸p xö lý nî tån ®äng trong c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc mét c¸ch hîp lý nh»m lµnh m¹nh ho¸ tµi chÝnh doanh nghiÖp,hÊp dÉn c¸c nhµ ®Çu t­ tiÒm n¨ng ,t¹o ®iÒu kiÖn cho doanh nghiÖp huy ®éng vèn trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. 3/ T¨ng c­êng h¬n n÷a c¸c khuyÕn khÝch vÒ thuÕ ®èi víi viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n ®¹i chóng 4/ Ph¸t triÓn c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian,c¸c nhµ m«i giíi ,nhµ t¹o thÞ tr­êng .Ng©n hµng cÇn hoµn thiÖn ®iÒu kiÖn thµnh lËp c¸c c«ng ty ch­ng kho¸n chuyªn nghiÖp lµm m«i giíi ,®¹i lý hay b¶o l·nh ph¸t hµnh chøng kho¸n ,kinh doanh chøng kho¸n nh»m t¹o ra thÞ tr­êng vµ duy tr× thÞ tr­êng . 5/ §a d¹ng ho¸ c¸c c«ng cô tµi chÝnh : UBCKNN cã tr¸ch nhiÖm nghiªn cøu nh»m ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i chøng kho¸n cã thÓ ph¸t hµnh ë ViÖt Nam nh­:tr¸i phiÕu chÝnh phñ ,tr¸i phiÕu c«ng ty,®Æc biÖt lµ c¸c tr¸i phiÕu ng©n hµng ,c¸c tæ chøc tµi chÝnh phi ng©n hµng . . . cã nh­ vËy míi ®¸p øng ®­îc nhu cÇu vÒ chøng kho¸n II/ Mét sè gi¶i ph¸p nh»m t¹o cÇu chøng kho¸n: ë c¸c n­íc thÞ tr­êng kÐm ph¸t triÓn th× søc cÇu chøng kho¸n còng th­êng rÊt thÊp. Së h÷u chøng kho¸n chØ tËp chung trong tay mét sè ng­êi giµu cã vµ Ýt nhiÒu cã quan hÖ víi c¸c c«ng ty cæ phÇn .§¹i ®a sè d©n chóng,víi sè tiÒn tiÕt kiÖm Ýt ái cña m×nh vµ kh«ng hiÓu biÕt vÒ thÞ tr­êng tµi chÝnh ,hä gi÷ sè tiÒn tiÕt kiÖm nµy d­íi h×nh thøc mua kim lo¹i quý hoÆc mua bÊt ®äng s¶n .Sù yÕu kÐm vÒ kh¶ n¨ng cÇ chøng kho¸n cã thÓ ®­îc gi¶i thÝch bëi nh÷ng nguyªn nh©n sau: - ThiÕu mét m¹ng l­íi ng©n hµng n¨ng ®éng vµ hiÖu qu¶ ,®­a c¸c dÞch vô ®Çu t­ ®Õn tËn nh÷ng ng­êi cã sè tiÕt kiÖm nhá. H×nh thøc thanh to¸n th­êng lµ tiÒn mÆt ,thu nhËp th­êng thÇp vµ chÝnh phñ ch­a cã ch­¬ng tr×nh cô thÓ khuyÕn khÝch ®Çu t­ chøng kho¸n th«ng qua c¸c quü:quü ®Çu t­ ,quü b¶o hiÓm ,quü h­u trÝ . . . - D©n chóng thiÕu niÒm tin vµo sù æn ®Þnh cña nÒn kinh tÕ ,®iÒu nµy t¹o t©m lý tiÕt kiÖm theo c¸ch nh­ trªn vµ do ®ã x· héi mÊt ®i nh÷ng kho¶n tiÕt kiÖm nhá nh­ng gãp l¹i lµ nguån vèn v« cïng to lín. - ë nhiÒu n­íc ,cßn cã t×h tr¹ng chÝnh s¸ch thuÕ kh«ng tho¶ ®¸ng còng lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng cÇu chøng kho¸n .VÝ dô thuÕ ®¸nh trªn cæ tøc cña cæ ®«ng trong khi lîi tøc tiÒn göi ng©n hµngth× kh«ng ph¶i chÞu thuÕ ,chªnh lÖch l·i do b¸n chøng kho¸n còng ph¶i chÞu thuÕ, . . .nªn kh«ng khuyÕn khÝch ng­êi cã tiÒn tham gia ®Çu t­. Xem xÐt ®iÒu kiÖn cña n­íc ta ,rót kinh nghiÖm cña c¸c n­íc ®i tr­íc ,nªn ch¨ng trong giai ®o¹n ®Çu ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n cÇn ph¶i cã mét sè gi¶i ph¸p sau: 1/ N©ng cÊp ,c¶i tiÕn ho¹t ®éng cña ng©n hµng,®­a dÞch vô ®Õn tËn tay c¸c nhµ ®Çu t­ tiÒm n¨ng,t¹o niÒm tin vµo sù tiÖn Ých còng nh­ uy tÝn cña ng©n hµng. KhuyÕn khÝch c¸c h×nh thøc ®Çu t­ ®a d¹ng ,më réng quy m« b¸n chøng kho¸n.Ng©n hµng cã thÓ ¸p dông h×nh thøc cho vay mua chøng kho¸n ®èi víi mét sè thµnh phÇn hoÆc mua tr¶ chËm nh­ ®èi víi c«ng nh©n viªn chøc ch¼ng h¹n. 2/ Ph¸t triÓn c¸c c«ng ty ch­ng kho¸n ,tuyªn truyÒn vËn ®éng gi¸o dôc d©n chóng vÒ lîi Ých ®Çu t­ vµo chøng kho¸n ®Ó t¹o cho c«ng chóng hiÓu s©u vÒ chøng kho¸n vµ ®Çu t­ chøng kho¸n.§ång thêi c¶i thiÖn t×nh h×nh cung cÊp th«ng tin cña c¸c c«ng ty niªm yÕt ,t¹o tÝnh minh b¹ch cho thÞ tr­êng chøng kho¸n,xö lý mäi hµnh vi gian lËn ,mua b¸n néi gi¸n g©y rèi lo¹n thÞ tr­êng lµm mÊt lßng tin cña c«ng chóng ®Çu t­.B¶n tin thÞ tr­êng chøng kho¸n ra ngµy thø 3 vµ thø 5 hµng tuÇn cña TTGDCK vµ c¸c Ên phÈm chÝnh thøc cña UBCKNN nªn phæ biÕn réng r·i ,kh«ng nªn gß bã trong viÖc ph¸t hµnh néi bé bëi ®©y lµ ®iÒu kiÖn ®­a kiÕn thøc chøng kho¸n tíi c«ng chung ®Çu t­ mét c¸ch hiÖu qu¶ ,v¶ l¹i viÖc ph¸t hµnh réng r·i kh«ng dõng l¹i ë b¶n tin néi bé t¹o t©m lý tin t­ëng vµo tÝnh minh b¹ch cña thÞ tr­êng chøng kho¸n cña c«ng chóng ,ng­êi ®ang t×m mÆt göi vµng vµ hä s½n sµng tham gia vµo thÞ tr­êng chøng kho¸n. 3/ CÇn cã chÝnh s¸ch thuÕ c«ng b»ng ®èi víi tiÒn göi ng©n hµng vµ ®Çu t­ vµo chøng kho¸n ,kh«ng nªn ¸p ®Æt ngay mét møc thuÕ ®¸nh vµo thu nhËp tõ mua b¸n chøng kho¸n ,miÔn gi¶m ®èi víi c¸c cæ ®«ng mua cæ phiÕu kh«ng nh»m môc ®Ých kinh doanh. T¹m thêi ch­a thu thuÕ thu nhËp ®èi víi c¸c kho¶n thu nhËp tõ l·i tiÒn göi ng©n hµng ,l·i tiÒn göi tiÕt kiÖm ,l·i mua tÝn phiÕu ,tr¸i phiÕu kú phiÕu ,cæ phiÕu. Trong thêi gian ®Çu khi míi h×nh thµnh thÞ tr­êng chøng kho¸n nªn duy tr× diÒu quy ®Þnh nµy ®Ó khuyÕn khÝch mäi ng­êi mua cæ phiÕu vµ tr¸i phiÕu. III/ Mét sè gi¶i ph¸p ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian. Víi ®Æc ®iÓm cña n­íc ta ,nÒn kinh tÕ míi chuyÓn ®æi sang c¬ chÕ thÞ tr­êng ,ch­a cã mét hÖ thèng ng©n hµng ph¸t triÓn ,nh­ng ph¶i x©y dùng thÞ tr­êng chøng kho¸n trong mét thêi gian ng¾n ,®Ó ®¶m b¶o tÝnh thanh kho¶n vµ liªn tôc cña thÞ tr­êng cÇn ph¶i cã nh÷ng gi¶i ph¸p sím cho ra ®êi mét sè ®Þnh chÕ tµi chÝnh trung gian víi chøc n¨ng t¹o lËp thÞ tr­êng .§ång thêi cÇn ph¶i cã nh÷ng gi¶i gi¸p cô thÓ : 1/ N©ng møc vèn ®iÒu lÖ cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh ®Ó t¨ng c­êng søc m¹nh tµi chÝnh cho c¸c ng©n hµng t¹o c¬ së thµnh lËp c¸c c«ng ty chøng kho¸n con ,chuyªn nghiÖp ho¹t ®éng m«i giíi vµ kinh doanh chøng kho¸n. 2/ Cho phÐp thµnh lËp c¸c c«ng ty chøng kho¸n nhµ n­íc ,c«ng ty chøng kho¸n liªn doanh ,c«ng ty chøng kho¸n cæ phÇn .B­íc ®Çu ,nªn ph¸t triÓn c«ng ty chøng kho¸n nhµ n­íc lµm lùc l­îng nßng cèt vµ h­íng dÉn c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c tham gia . 3/ Xem xÐt thùc hiÖn miÔn gi¶m thuÕ lîi tøc ®èi víi c¸c c«ng ty chøng kho¸n trong 1 ®Õn 2 n¨m ®Çu moøi thµnh lËp ®Ó t¨ng c­êng søc m¹nh tµi chÝnh cña c¸c c«ng ty khiÕn c«ng ty cã thÓ nhanh chãng h«Þ nhËp vµo thÞ tr­êng vèn ®ang c¹nh tranh khèc liÖt gi÷a c¸c n­íc . IV/ Mét sè gi¶i ph¸p tæng thÓ: 1/ T¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý cña nhµ n­íc ë ®©y muèn nãi ®Õn khÝa c¹nh ®¶m b¶o lîi Ých cho nhµ ®Çu t­ ,xö lý nghiªm nh÷ng tr­êng hîp néi gi¸n ,lòng ®o¹n thÞ tr­êng . . .tiÕn tíi gi¶m bít c¸c biÖn ph¸p hµnh chÝnh ®Ó qu¶n lý thÞ tr­êng .VÒ l©u dµi ,khi hµng ho¸ ®a d¹ng vÒ chñng lo¹i ,nhiÒu vÒ khèi l­îng th× nªn c©n nh¾c ®iÒu chØnh biªn ®é dao ®éng gi¸ tõ +-2%®Õn +-5%,khi tiÒm lùc kinh tÕ m¹nh biªn ®é dao ®éng gi¸ cã thÓ t¨ng lªn tõ +-10%®Õn +-15%.Cã nh­ vËy míi t¹o nªn tÝnh sinh ®éng cña thÞ tr­êngchøng kho¸n ,t¹o ra sù hÊp dÉn cña thÞ tr­êng vµ thu hót ®­îc nhiÒu ng­êi tham gia ,lóc ®ã thÞ tr­êng chøng kho¸n míi thÓ hiÖn ®óng b¶n chÊt cña nã lµ mét thÞ tr­êng bËc cao .HÇu hªt c¸c thÞ tr­êng míi næi ®Òu cã quy ®Þnh biªn ®é gi¸ nh»m h¹n chÐ sù biÕn ®éng qu¸ møc gi¸ c¶ trªn thÞ tr­êng .Vi dô nh­ SGDCK Th¸i Lan quy ®Þnh møc trÇn lµ 33%vµ sµn lµ 27%,SGDCK Ba Lan quy ®Þnh biªn ®é +-10% . . .mét sè n­íc kh«ng ¸p dông biªn ®é nh­ng cã quy ®Þnh ngõng ho¹t ®éng cña SGDCK trong nh÷ng thêi gian nhÊt ®Þnh ,vÝ dô nh­ khi chØ sè Dowjones gi¶m 250 ®iÓm th× ngõng ho¹t ®éng 30 phót ,nÕu gi¶m xuèng 400 ®iÓm th× ngõng 60 phót .So víi biÖn ph¸p trªn ,viÖc ngõng giao dÞch cã thÓ lµm gi¶m niÒm tin cña nh÷ng ng­êi ®Çu t­ vµo thÞ tr­êng . Ngoµi ra,UBCKNN cÇn ®­a vµo c¸c quy ®Þnh cÊm c¸c tæ chøc ,c¸ nh©n cïng thùc hiÖn lÖnh mua vµ b¸n cïng mét lo¹i chøng kho¸n trong mét phiªn giao dÞch ®Ó tr¸nh viÖc "lµm gi¸"g©y rèi lo¹n thÞ tr­êng .§èi víi c¸c cæ phiÕu cè gi¸ giao dÞch ®ông trÇn trong nhiÒu phiªn liªn tôc th× nªn ®­a vµo diÖn kiÓm so¸t vµ cã møc khèng chÕ giao dÞch vµ biªn ®é gi¸ dao ®éng riªng cho lo¹i cæ phiÕu nµy .Ch­a nªn cho phÐp c«ng ty niªm yÕt mua l¹i cæ phiÕu vµ ch­a ¸p dông viÖc giao dÞch th©u tãm doanh nghiÖp. 2/ CÇn x©y dùng thÞ tr­êng chøng kho¸n phi tËp chung (OTC) HiÖn nay ,do ch­a cã thÞ tr­êng OTC ,viÖc mua b¸n trao tay c¸c cæ phiÕu cña c¸c c«ng ty ch­a ®­îc niªm yÕt vÉn ®ang diÔn ra mét c¸ch phøc t¹p vµ cã nhiÒu khã kh¨n trong giao dÞch. viÖc mua b¸n nh÷ng cæ phiÕu nµy chñ yÕu dùa vµo tin ®ån,vµ ®©y lµ kÏ hë cho bän ®Çu c¬ trôc lîi vµ tÊt nhiªn phÇn thiÖt thßi sÏ thuéc vÒ c«ng chóng ®Çu t­ . Thùc tÕ hiÖn nay trªn c¶ n­íc cã kho¶ng h¬n 600 c«ng ty cæ phÇn ®ang ho¹t ®éng .VÒ triÓn väng ®©y cã thÓ lµ nguån hµng rÊt loÐn cho thÞ tr­êng .Tuy nhiªn,sè nhiÒu c«ng ty cè ®ñ ®iÒu kiÖn niªm yÕt trªn thÞ tr­êng tËp trung trong ®ã ch­a nhiÒu trong khi cæ phiÕu cña nhiÒu c«ng ty ®ang cè nhu cÇu mua ®i b¸n l¹i .Mét khi ch­a tæ chøc thÞ tr­êng phi tËp chung chÝnh thøc th× ho¹t ®éng trªn vÉn diÔn ra tù ph¸t vµ nhµ n­íc kh«ng qu¶n lý vµ kiÓm so¸t ®­îc .ThiÕt nghÜ viÖc tæ chøc thÞ tr­êng OTC hiÖn nay còng chÝnh lµ xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu cña thÞ tr­êng vµ gãp phÇn lµm gi¶m ¸p lùc cÇu vÒ chøng kho¸n trªn TTCK tËp chung. §­îc biÕt UBCKNN hiÖn nay ®ang so¹n th¶o ®Ò ¸n thµnh lËp thÞ tr­êng chøng kho¸n OTC ®Ó tr×nh chÝnh phñ phª duyÖt .Hy véng r»ng khi ®Ò ¸n ®­îc th«ng qua ,thÞ tr­êng OTC ra ®êi sÏ gãp phÇn thóc ®Èy vµ c¶i thiÖn ®­îc nh÷ng mÊt c©n ®èi hiÖn nay cña thÞ tr­êng tËp chung. Tãm l¹i, ®Ó cho thÞ tr­êng chøng kho¸n VN thùc sù lµ mét kªnh huy ®éng vèn cho nÒn kinh tÕ phôc vô cho c«ng cuéc CNH & H§H ®Êt n­íc th× ph¶i tiÕn hµnh hµng lo¹t c¸c biÖn ph¸p trong ®ã cã mét sè biÖn ph¸p ®· nªu ë trªn.Cã nh­ vËy thÞ tr­êng chøng kho¸n míi ph¸t triÓn bÒn v÷ng ,v÷ng b­íc tiÕn vµo kû nguyªn míi ,kû nguyªn cña nÒn kinh tÕ tri thøc KÕt luËn : Môc tiªu cuèi cïng cña viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ ®Ó phôc vô cho c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña quèc gia . Th«ng qua thÞ tr­êng chøng kho¸n ,c¸c luång vèn trong vµ ngoµi n­íc ®­îc tËp trung vµ sö dông cho c¸c dù ¸n ®Çu t­, nhu cÇu më réng s¶n xuÊt ,v.v. Nh­ng thÞ tr­êng chøng kho¸n còng cã t¸c ®éng nh­ con dao 2 l­ìi ;nã còng lµm n¶y sinh nh÷ng vÊn ®Ò tiªu cùc; nh÷ng t¸c ®éng nguy hiÓm l«i kÐo, lòng ®o¹n ,ph¸ ho¹i nÒn kinh tÕ khi nã kh«ng ®­îc vËn hµnh theo ®óng c¬ chÕ cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng . Thùc tÕ t¹i c¸c quèc gia ph¸t triÓn ,thÞ tr­êng chøng kho¸n ®· tõng tr¶i qua nh÷ng cuéc khñng ho¶ng nh÷ng ngµy "®en tèi" cã t¸c ®éng hÕt søc tåi tÖ ®Õn nÒn kinh tÕ . Cßn t¹i ViÖt Nam chóng ta cã thÓ tr¸nh ®­îc hoÆc kh¾c phôc nh÷ng rñi ro nµy nhê sù can thiÖp ®óng ®¾n cña chÝnh phñ th«ng qua c¸c c«ng cô ®iÒu chØnh . Tõ ®©y chóng ta cã thÓ l¹c quan vµ tin t­ëng vµo sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n trong t­¬ng lai . TµI LIÖU THAM KH¶O 1.CÈm nang hái ®¸p vÒ thÞ tr­êng chøng kho¸n -T¸c gi¶ §Æng Quang Gia -XuÊt b¶n n¨m 1996 2.ThÞ tr­êng chøng kho¸n kü n¨ng lùa chän ®Çu t­ -T¸c gi¶ Huy Nam -XuÊt b¶n n¨m 2000 3.X¸c ®Þnh thêi ®iÓm mua b¸n cæ phiÕu -T¸c gi¶ Leeb do TrÇn TuÊn Th¹c dÞch -XuÊt b¶n n¨m 1996 4.ThÞ tr­êng chøng kho¸n vµ b­íc ®Çu h×nh thµnh thÞ tr­êng chøng kho¸n t¹i ViÖt Nam - T¸c gi¶ Vâ Thµnh HËu-Bïi Kim YÕn - XuÊt b¶n n¨m 1998 5.H­íng dÉn ®Çu t­ vµo thÞ tr­êng chøng kho¸n - Minh §øc-Kim Chung biªn dÞch 6.ThÞ tr­êng chøng kho¸n vµ c«ng ty cæ phÇn 7.Qu¶n lý vµ c¸c nghiÖp vô giao dÞch trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n -T¸c gi¶ §inh Xu©n H¹ 8.Cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc ë ViÖt Nam 9.ThÞ tr­êng chøng kho¸n -T¸c gi¶ Lª Tïng V©n -XuÊt b¶n n¨m 1997 10.Lý thuyÕt tiÒn tÖ -Chñ biªn:PGS.PTS Vò V¨n Ho¸ -Nhµ xuÊt b¶n tµi chÝnh -1998 11.C¸c quan ®iÓm vÒ chÝnh s¸ch tØ gi¸ hèi ®o¸i 12.CÈm nang thÞ tr­êng ngo¹i hèi 13.Thêi b¸o Kinh TÕ vµ b¸o kinh tÕ Sµi Gßn c¸c sè ra n¨m 2000 14.T¹p chÝ ®Çu t­ chøng kho¸n c¸c sè : Sè 28 ra ngµy 16 th¸ng 6 n¨m 2000 Sè 44 ra ngµy 6 th¸ng 10 n¨m 2000 Sè 45 ra ngµy 13 th¸ng 10 n¨m 2000 Sè 46 ra ngµy 20 th¸ng 10 n¨m 2000 Sè 47 ra ngµy 27 th¸ng 10 n¨m 2000 Sè 48 ra ngµy 3 th¸ng 11 n¨m 2000 Sè 49 ra ngµy 10 th¸ng 11 n¨m 2000 Sè 50 ra ngµy 17 th¸ng 17 n¨m 2000 Sè 59 + 60 + 61 ra ngµy 19 th¸ng 1 n¨m 2001 15.Nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ CK & m«i giíi CK 16.T¹p chÝ chøng kho¸n ViÖt Nam : Sè 1 ra th¸ng 1 n¨m 2000 Sè 4 ra th¸ng 4 n¨m 2000 Sè 6 ra th¸ng 6 n¨m 2000 Sè 8 ra th¸ng 8 n¨m 2000 Sè 9 ra th¸ng 9 n¨m 2000 Sè 11 ra th¸ng 11 n¨m 2000 MôC LôC Trang Lêi nãi ®Çu 1 Ch­¬ng I: giíi thiÖu chung vÒ thÞ tr­êng chøng kho¸n 2 I. Kh¸i niÖm vµ vai trß cña thÞ tr­êng chøng kho¸n 2 1. Kh¸i niÖm 2 2. C¸c chñ thÓ tham gia thÞ tr­êng chøng kho¸n 3 3. Vai trß cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®èi víi nÒn kinh tÕ 8 II. Sù cÇn thiÕt cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®èi víi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam 9 1. HiÖn t­îng ®ãi vèn ®ang ngµy cµng t¨ng 9 2. ViÖc hoµn thiÖn vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam lµ ®iÒu kiÖn cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ 10 Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng cña nÒn kinh tÕ ViÖt Nam trong thêi gian qua 11 I. Nh÷ng thêi c¬ vµ thuËn lîi 11 II. Nh÷ng khã kh¨n 12 III. Mét sè thµnh tùu ®¹t ®­îc 14 Ch­¬ng III: Mét sè nhËn xÐt vÒ TTCKVN 15 Ch­¬ng IV: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn TTCKVN 16 I. Mét sè gi¶i ph¸p t¨ng cung hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n 16 II. Mét sè gi¶i ph¸p nh»m t¹o cÇu chøng kho¸n 17 III. Mét sè gi¶i ph¸p ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian 18 IV. Mét sè gi¶i ph¸p tæng thÓ 18 1. T¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý cña nhµ n­íc 18 2. CÇn x©y dùng thÞ tr­êng chøng kho¸n phi tËp trung (OTC) 19 KÕt luËn 20 Tµi liÖu tham kh¶o 21

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docTình hình hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua.DOC
Luận văn liên quan