Lạm phát, hiện trạng và giải pháp kiềm chế lạm phát hiện nay ở Việt Nam

LỜI NÓI ĐẦU Lạm phát, và những giảI pháp trong nềng kinh tế là hai vấn đề cơ bản và lớn trong kinh tế vĩ mô. Sự tác động qua lại của tăng trưởng kinh tế và lạm phát hết sức phức tạp và không phải lúc nào cũng tuân theo những qui tắc kinh tế . Lạm phát là một vấn đề không phải xa lạ và là một đặc diểm của nền kinh tế hàng hoá và ở mỗi thời kì kinh tế với các mức tăng trưởng kinh té khác nhau sẽ có những mức lạm phát phù hợp. Do vậy vấn đề lạm phát và ảnh hưởng của lạm phát tới tăng trưởng kinh tế là một đề tài rất hấp dẫn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế hiện nay vấn đề này càng trở nên cần thiết. Việc xác định mối quan hệ tăng trưởng kinh tế và lạm phát đã và đang thu hút sự chú ý của nhiều nhà kinh tế. Còn không, các nhà hoạch định chính sách phải cân nhắc các giải pháp vĩ mô để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và yếu tố lạm phát trở thành thứ yếu. Mặc dù vẫn phải duy trì mức độ kiểm soát. Ở nước ta trong bối cảnh đổi mới kinh tế dưới sự lãnh đạo của Đảng, vấn đề lạm phát không những là một tiêu thức kinh tế mà còn kiến mang ý nghĩa chính trị nữa. Xuất phát từ những kiến thưc bài giảng của thầy cô, và cần thiết hiểu biết về lạm phát, vì vậy em quyết định chọn đề tài nghiêm cứu: “ Lạm phát, hiện trạng và giải pháp kiềm chế lạm phát hiện nay ở Việt Nam”. Do kiến thức hiểu biết còn chưa sâu, và sự nắm bắt về hiện trạng về lạm phát hiện nay ở nước ta còn chưa được đầy đủ nên còn nhiều sai sót mong thầy chỉnh sửa và đóng góp ý kiến để bài viết em được hoàn thành tốt hơn. Em xin chân thành cảm ơn!

doc16 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2313 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Lạm phát, hiện trạng và giải pháp kiềm chế lạm phát hiện nay ở Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
I - Lêi nãi ®Çu L¹m ph¸t, vµ nh÷ng gi¶I ph¸p trong nÒng kinh tÕ lµ hai vÊn ®Ò c¬ b¶n vµ lín trong kinh tÕ vÜ m«. Sù t¸c ®éng qua l¹i cña t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ l¹m ph¸t hÕt søc phøc t¹p vµ kh«ng ph¶i lóc nµo còng tu©n theo nh÷ng qui t¾c kinh tÕ . L¹m ph¸t lµ mét vÊn ®Ò kh«ng ph¶i xa l¹ vµ lµ mét ®Æc diÓm cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ vµ ë mçi thêi k× kinh tÕ víi c¸c møc t¨ng tr­ëng kinh tÐ kh¸c nhau sÏ cã nh÷ng møc l¹m ph¸t phï hîp. Do vËy vÊn ®Ò l¹m ph¸t vµ ¶nh h­ëng cña l¹m ph¸t tíi t¨ng tr­ëng kinh tÕ lµ mét ®Ò tµi rÊt hÊp dÉn, ®Æc biÖt trong bèi c¶nh ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh héi nhËp vµ ph¸t triÓn kinh tÕ hiÖn nay vÊn ®Ò nµy cµng trë nªn cÇn thiÕt. ViÖc x¸c ®Þnh mèi quan hÖ t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ l¹m ph¸t ®· vµ ®ang thu hót sù chó ý cña nhiÒu nhµ kinh tÕ. Cßn kh«ng, c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch ph¶i c©n nh¾c c¸c gi¶i ph¸p vÜ m« ®Ó thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ yÕu tè l¹m ph¸t trë thµnh thø yÕu. MÆc dï vÉn ph¶i duy tr× møc ®é kiÓm so¸t. ë n­íc ta trong bèi c¶nh ®æi míi kinh tÕ d­íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, vÊn ®Ò l¹m ph¸t kh«ng nh÷ng lµ mét tiªu thøc kinh tÕ mµ cßn kiÕn mang ý nghÜa chÝnh trÞ n÷a. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng kiÕn th­c bµi gi¶ng cña thÇy c«, vµ cÇn thiÕt hiÓu biÕt vÒ l¹m ph¸t, v× vËy em quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi nghiªm cøu: “ L¹m ph¸t, hiÖn tr¹ng vµ gi¶i ph¸p kiÒm chÕ l¹m ph¸t hiÖn nay ë ViÖt Nam”. Do kiÕn thøc hiÓu biÕt cßn ch­a s©u, vµ sù n¾m b¾t vÒ hiÖn tr¹ng vÒ l¹m ph¸t hiÖn nay ë n­íc ta cßn ch­a ®­îc ®Çy ®ñ nªn cßn nhiÒu sai sãt mong thÇy chØnh söa vµ ®ãng gãp ý kiÕn ®Ó bµi viÕt em ®­îc hoµn thµnh tèt h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! II –PhÇn Néi dung a: Nh÷ng lý luËn chungvÒ l¹m ph¸t 1. Kh¸i niÖm §· cã rÊt nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ l¹m ph¸t vµ mçi quan ®iÓm ®Òu cã sù ch¾c ch¾n vÒ luËn ®iÓm vµ nh÷ng lý luËn cña m×nh. Theo L.V.chandeler, D.C cliner víi tr­êng ph¸i l¹m ph¸t gi¸ c¶ th× kh¼ng ®Þnh :l¹m ph¸t lµ sù t¨ng gi¸ hµng bÊt kÓ dµi h¹n hay ng¾n h¹n , chu kú hay ®ét xuÊt. G.G. Mtrukhin l¹i cho r»ng : Trong ®êi sèng, tæng møc gi¸ c¶ t¨ng tr­íc hÕt th«ng qua viÖc t¨ng gi¸ kh«ng ®ång ®Òu ë tõng nhãm hµng ho¸ vµ rót cuéc dÉn tíi viÖc t¨ng gi¸ c¶ nãi chung. Víi ý nghÜa nh­ vËy cã thÓ xem sù mÊt gi¸ cña ®ång tiÒn lµ l¹m ph¸t. ¤ng còng chØ râ: l¹m ph¸t, ®ã lµ h×nh thøc trµn trÒ t­ b¶n mét c¸ch tiÒm tµng ( tù ph¸t hoÆc cã dông ý) lµ sù ph©n phèi l¹i s¶n phÈm x· héi vµ thu nhËp quèc d©n th«ng qua gi¸ c¶ gi÷a c¸c khu vùc cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi, c¸c ngµnh kinh tÕ vµ c¸c giai cÊp, c¸c nhãm d©n c­ x· héi. ë møc bao qu¸t h¬n P.A.Samuelson vµ W.D.Nordhaus trong cuèn “Kinh tÕ häc” ®· ®­îc dÞch ra tiÕng viÖt, xuÊt b¶n n¨m 1989 cho r»ng l¹m ph¸t xÈy ra khi møc chung cña gi¸ c¶ chi phÝ t¨ng lªn. Víi luËn thuyÕt “L¹m ph¸t l­u th«ng tiÒn tÖ “ J.Bondin vµ M. Friendman l¹i cho r»ng l¹m ph¸t lµ ®­a nhiÒu tiÒn thõa vµo l­u th«ng lµm cho gi¸ c¶ t¨ng lªn. M.Friedman nãi “ l¹m ph¸t ë mäi lóc moÞ n¬i ®Òu lµ hiÖn t­îng cña l­u th«ng tiÒn tÖ. L¹m ph¸t xuÊt hiÖn vµ chØ cã thÓ xuÊt hiÖn khi nµo sè l­îng tiÒn trong l­u th«ng t¨ng lªn nhanh h¬n so víi s¶n xuÊt” Nh­ vËy, tÊt c¶ nh÷ng luËn thuyÕt, nh÷ng quan ®iÓm vÒ l¹m ph¸t ®· nªu trªn ®Òu ®­a ra nh÷ng biÓu hiÖn ë mét mÆt nµo ®ã cña l¹m ph¸t, vµ theo quan ®iÓm cña t«i vÒ vÊn ®Ò nµy sau khi nghiªn cøu mét sè luËn thuyÕt ë trªn th× nhËn thÊy ë mét khÝa c¹nh nµo ®ã cña l¹m ph¸t th×: khi mµ l­îng tiÒn ®i vµo l­u th«ng v­ît møc cho phÐp th× nã dÉn ®Õn l¹m ph¸t, ®ång tiÒn bÞ mÊt gi¸ so víi tÊt c¶ c¸c lo¹i hµng ho¸ kh¸c. 2. Kh¸i niÖm l¹m ph¸t trong ®iÒu kiÖn hiÖn ®¹i Trong ®iÒu kiÖn hiÖn ®¹i khi mµ nÒn kinh tÕ cña mét n­íc lu«n ®­îc g¾n liÒn víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi th× biÓu hiÖn cña l¹m ph¸t ®­îc thÓ hiÖn qua mét sè yÕu tè míi. a. Sù mÊt gi¸ cña c¸c loai chøng kho¸n cã gi¸. Song song víi sù t¨ng gi¸ c¶ cña c¸c loai hµng ho¸, gi¸ trÞ c¸c lo¹i chøng kho¸n cã gi¸ trÞ bÞ sôt gi¶m nghiªm träng, V× viÖc mua tÝn phiÕu lµ nh»m ®Ó thu c¸c kho¶n lîi khi ®¸o h¹n. Nh­ng v× gi¸ trÞ cña ®ång tiÒn sôt gi¶m nghiªm träng nªn ng­êi ta kh«ng thÝch tÝch luü tiÒn theo h×nh thøc mua tÝn phiÕu n÷a. Ng­êi ta tÝch tr÷ vµng vµ ngo¹i tÖ. b. Sù gi¶m gi¸ cña ®ång tiÒn so víi ngo¹i tÖ vµ vµng. Trong ®iÒu kiÖn më réng quan hÖ quèc tÕ, vµng vµ ngo¹i tÖ m¹nh ®­îc coi nh­ lµ tiÒn chuÈn ®Ó ®o l­êng sù mÊt gi¸ cña tiÒn quèc gia. §ång tiÒn cµng gi¶m gi¸ so víi vµng vµ USD bao nhiªu nã l¹i t¸c ®éng n©ng gi¸ hµng ho¸ lªn cao bÊy nhiªu. ë ®©u ng­êi ta b¸n hµng dùa trªn c¬ së “qui ®æi” gi¸ vµng hoÆc ngo¹i tÖ m¹nh ®Ó b¸n mµ kh«ng c¨n cø vµo tiÒn quèc gia n÷a (tiÒn giÊy do Ng©n hµng Nhµ n­íc ph¸t hµnh) c. L¹m ph¸t cßn thÓ hiÖn ë chç khèi l­îng tiÒn ghi sæ t¨ng vät nhanh chãng. Bªn c¹nh khèi l­îng tiÒn giÊy ph¸t ra trong l­u th«ng. Nh­ng ®iÒu cÇn chó ý lµ khi khèi l­îng tiÒn ghi sæ t¨ng lªn cã nghÜa lµ khèi l­îng tÝn dông t¨ng lªn, nã cã t¸c ®éng lín ®Õn sù t¨ng tr­ëng cña nÒn kinh tÕ. Nh­ vËy l¹m ph¸t trong ®iÒu kiÖn hiÖn ®¹i cßn cã nghÜa lµ sù gia t¨ng c¸c ph­¬ng tiÖn chi tr¶ trong ®ã cã khèi l­îng tÝn dông ng¾n h¹n gia t¨ng nhanh d. L¹m ph¸t trong ®iÒu kiÖn hiªn ®¹i cßn lµ chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc Nh»m kÝch thÝch s¶n xuÊt, chèng l¹i n¹n thÊt nghiÖp, bï ®¾p c¸c chi phÝ thiÕu hôt cña ng©n s¸ch. 3. C¸c Lo¹i h×nh cña l¹m ph¸t Còng nh­ ë trªn ®· cã rÊt nhiÒu c¸ch hiÓu ë c¸c gãc ®é kh¸c nhau vÒ l¹m ph¸t th× ë phÇn nµy còng nh­ vËy ng­êi ta cã thÓ ph©n lo¹i l¹m ph¸t theo nhiÒu tiªu chÝ kh¸c nhau. C¨n cø vµo møc ®é ng­êi ta chia lam ba lo¹i - L¹m ph¸t võa ph¶i :Loai l¹m ph¸t nµy xÈy ra víi møc t¨ng chËm cña gÝa c¶ ®­îc giíi h¹n ë møc ®é mét con sè hµng n¨m (tøc lµ > 10%). Trong ®iÒu kiÖn l¹m ph¸t thÊp gÝa c¶ t­¬ng ®èi thay ®æi chËm vµ ®­îc coi nh­ lµ æn ®Þ - L¹m ph¸t phi m· :Møc ®é t¨ng cña gÝa c¶ ®· ë hai con sè trë lªn hµng n¨m trë lªn. L¹m ph¸t phi m· g©y t¸c h¹i nghiªm träng trong nÒn kinh tÕ. §ång tiÒn mÊt gi¸ mét c¸ch nhanh chãng-l·i suÊt thùc tÕ gi¶m xuèng d­íi 0 (cã n¬i l·i suÊt thùc tÕ gi¶m xuèng tíi 50-100/n¨m), nh©n d©n tr¸nh gi÷ tiÒn mÆt. - Siªu l¹m ph¸t:TiÒn giÊy ®­îc ph¸t hµnh µo ¹t, gÝa c¶ t¨ng lªn víi tèc ®é chãng mÆt trªn 1000 lÇn/n¨m. Siªu l¹m ph¸t lµ thêi k× mµ tèc ®é t¨ng gi¸ v­ît xa møc l¹m ph¸t phi m· vµ v« cïng kh«ng æn ®Þnh. C¨n cø vµo nguyªn nh©n chñ yÕu g©y ra l¹m ph¸t ng­êi ta ph©n biÖt - L¹m ph¸t ®Ó bï ®¾p c¸c thiÕu hôt cña ng©n s¸ch: §©y lµ nguyªn nh©n th«ng th­êng nhÊt do sù thiÕu hôt ng©n s¸ch chi tiªu cña Nhµ n­íc (y tÕ, gi¸o dôc, quèc phßng) vµ do nhu cÇu khuÕch tr­¬ng nÒn kinh tÕ. Nhµ n­íc cña mét quèc gia chñ tr­¬ng ph¸t hµnh thªm tiÒn vµo l­u th«ng ®Ó bï ®¾p cho c¸c chi phÝ nãi trªn ®ang thiÕu hôt. ë ®©y chóng ta thÊy vèn ®Çu t­ vµ chi tiªu cña ChÝnh phñ ®­îc bï ®¾p b»ng ph¸t hµnh, kÓ c¶ t¨ng møc thuÕ nã sÏ ®Èy nÒn kinh tÕ ®i vµo mét thÕ mÊt c©n ®èi vùît qu¸ s¶n l­îng tiÒm n¨ng cña nã. Vµ khi tæng møc cÇn cña nÒn kinh tÕ v­ît qu¸ kh¶ n¨ng s¶n xuÊt cña nÒn kinh tÕ (v× c¸c yÕu tè s¶n xuÊt cña mét nÒn kinh tÕ lµ cã giíi h¹n) lóc ®ã cÇu cña ®ång tiÒn sÏ v­ît qu¸ kh¶ n¨ng cung øng hµng ho¸ vµ l¹m ph¸t sÏ xÈy ra, gÝa c¶ hµng ho¸ t¨ng lªn nhanh chãng. -L¹m ph¸t do nguyªn nh©n chi phÝ : Trong ®iÒu kiÖn c¬ chÕ thÞ tr­êng, kh«ng cã quèc gia nµo l¹i cã thÓ duy tr× ®­îc trong mét thêi gian dµi víi c«ng ¨n viªc lµm ®Çy ®ñ cho mäi ng­êi, gÝa c¶ æn ®Þnh vµ cã mét thÞ tr­êng hoµn toµn tù do. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, xu h­íng t¨ng gÝa c¶ c¸c lo¹i hµng ho¸ vµ tiÒn l­¬ng c«ng nh©n lu«n lu«n diÔn ra tr­íc khi nÒn kinh tÕ ®¹t ®­îc mét khèi l­îng c«ng ¨n viÖc lµm nhÊt ®Þnh. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ chi phÝ s¶n xuÊt ®· ®Èy gÝa c¶ t¨ng lªn ngay c¶ trong c¸c yÕu tè s¶n xuÊt ch­a ®­îc sö dông ®Çy ®ñ, l¹m ph¸t xÈy ra. L¹m ph¸t nh­ vËy cã nguyªn nh©n lµ do søc ®Èy cña chi phÝ s¶n xuÊt. Mét sè nhµ kinh tÕ t­ b¶n cho r»ng viÖc ®Èy chi phÝ tiÒn l­¬ng t¨ng lªn lµ do c«ng ®oµn g©y søc Ðp. Tuy nhiªn mét sè nhµ kinh tÕ kh¸c cho r»ng chÝnh c«ng ®oµn ë n­íc t­ b¶n ®· ®ãng vai trß quan träng trong viÖc lµm gi¶m tèc ®é t¨ng cña l¹m ph¸t vµ gi÷ kh«ng cho l¹m ph¸t gi¶m xuèng qu¸ nhanh khi nã gi¶m . V× c¸c hîp ®ång l­¬ng cña c¸c c«ng ®oµn thuêng lµ dµi h¹n vµ khã thay ®æi. Ngoµi ra c¸c cuéc khñng ho¶ng vÒ c¸c loai nguyªn liÖu c¬ b¶n nh­ dÇu má, s¾t thÐp...®· lµm cho gi¸ c¶ cña nã t¨ng lªn (v× hiÕm ®i) vµ ®iÒu ®ã ®· ®Èy chi phÝ s¶n xuÊt t¨ng lªn. Nãi chung viÖc t¨ng chi phÝ s¶n xuÊt do nghiÒu nguyªn nh©n, ngay c¶ viÖc t¨ng chi phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh hay nh÷ng chi phÝ ngoµi s¶n xuÊt kh¸c còng lµm cho chi phÝ s¶n xuÊt t¨ng lªn vµ do vËy nã ®Èy gÝa c¶ t¨ng lªn. Cã thÓ nãi nguyªn nh©n ë ®©y lµ s¶n xuÊt kh«ng cã hiÖu qu¶, vèn bá ra nhiÒu h¬n nh­ng s¶n phÈm thu l¹i kh«ng t¨ng lªn hoÆc t¨ng rÊt chËm so víi tèc ®é t¨ng cña chi phÝ. - L¹m ph¸t ú : Lµ l¹m ph¸t chØ t¨ng víi mét tû lÖ kh«ng ®æi hµng n¨m trong mét thêi gian dµi. ë nh÷ng n­íc cã l¹m ph¸t ú xÈy ra, cã nghÜa lµ nÒn kinh tÕ ë n­íc ®ã cã mét sù c©n b»ng mong ®îi, tû lÖ l¹m ph¸t lµ tû lÖ ®­îc tr«ng ®îi vµ d­îc ®­a vµo c¸c hîp ®ång vµ c¸c tho¶ thuËn kh«ng chÝnh thøc. Tû lÖ l¹m ph¸t ®ã ®­îc Ng©n hµng Trung ­¬ng, chÝnh s¸ch tµi chÝnh cña Nhµ n­íc, giíi t­ b¶n vµ c¶ giíi lao ®éng thõa nhËn vµ phª chuÈn nã. §ã lµ mét sù l¹m ph¸t n»m trong kÕt cÊu biÓu hiÖn mét sù c©n b»ng trung hoµ vµ nã chØ biÕn ®æi khi cã sù chÊn ®éng kinh tÕ x¶y ra (tû lÖ ú t¨ng hoÆc gi¶m). NÕu nh­ kh«ng cã sù chÊn ®éng nµo vÒ cung hoÆc cÇu th× l¹m ph¸t cã xu h­íng tiÕp tôc theo tû lÖ cò. - L¹m ph¸t cÇu kÐo :L¹m ph¸t cÇu kÐo x¶y ra khi tæng cÇu t¨ng lªn m¹nh mÏ t¹i møc s¶n l­îng ®· ®¹t hoÆc v­ît qu¸ tiÒm n¨ng. Khi x¶y ra l¹m ph¸t cÇu kÐo ng­êi ta th­êng nhËn thÊy l­îng tiÒn kh«ng l­u th«ng vµ khèi l­îng tÝn dông t¨ng ®¸ng kÓ vµ v­ît qu¸ kh¶ n¨ng cã giíi h¹n cña møc cung hµng hãa. B¶n chÊt cña l¹m ph¸t cÇu kÐo lµ chi tiªu qu¸ nhiÒu tiÒn ®Ó mua mét l­îng cung h¹n chÕ vÒ hµng hãa cã thÓ s¶n xuÊt ®­îc trong ®iÒu kiÖn thÞ tr­êng lao ®éng ®· ®¹t c©n b»ng. ChÝnh s¸ch tiÒn tÖ l¹m ph¸t cã thÓ x¶y ra khi môc tiªu c«ng ¨n viÖc lµm cao. Ngay khi c«ng ¨n viÖc lµm ®Èy ®ñ, thÊt nghiÖp lóc nµo còng tån t¹i do nh÷ng xung ®ét trªn thÞ tr­êng lao ®éng. Tû lÖ thÊt nghiÖp khi cã c«ng ¨n viÖc lµm ®Èy ®ñ (tû lÖ thÊt nghiÖp tù nhiªn) sÏ lín h¬n 0. NÕu Ên ®Þnh mét chØ tiªu thÊt nghiÖp thÊp d­íi tû lÖ thÊt nghiÖp tù nhiªn sÏ t¹o ra mét ®Þa bµn cho mét tû lÖ t¨ng tr­ëng tiÒn tÖ cao h¬n vµ l¹m ph¸t ph¸t sinh.Nh­ vËy theo ®uæi mét chØ tiªu s¶n phÈm qu¸ cao hay t­¬ng ®­¬ng lµ mét tû lÖ thÊt nghiÖp qu¸ thÊp lµ nguån gèc sinh ra chÝnh s¸ch tiÒn tÖ l¹m ph¸t. - L¹m ph¸t chi phÝ ®Èy: Ngay c¶ khi s¶n l­îng ch­a ®¹t møc tiÒm n¨ng nh­ng vÉn cã thÓ x¶y ra l¹m phÊt ë nhiÒu n­íc, kÓ c¶ ë nh÷ng n­íc ph¸t triÓn cao. §ã lµ mét ®Æc ®iÓm cña l¹m ph¸t hiÖn t¹i. KiÓu l¹m ph¸t nµy gäi lµ l¹m ph¸t chi phÝ ®Èy, võa l¹m ph¸t võa suy gi¶m s¶n l­îng, t¨ng thªm thÊt nghiÖp nªn còng gäi lµ “l¹m ph¸t ®×nh trÖ”. C¸c c¬n sèc gi¸ c¶ cña thÞ tr­êng ®Çu vµo, ®Æc biÖt lµ c¸c vËt t­ c¬ b¶n: x¨ng, dÇu, ®iÖn... lµ nguyªn nh©n chñ yÕu ®Èy chi phÝ lªn cao, ®­êng AS dÞch chuyÓn lªn trªn. Tuy tæng cÇu kh«ng thay ®æi nh­ng gi¸ c¶ l¹i t¨ng lªn vµ s¶n l­îng gi¶m xuèng. Gi¸ c¶ s¶n phÈm trung gian (vËt t­) t¨ng ®ét biÕn th­êng do c¸c nguyªn nh©n nh­ thiªn t¹i, chiÕn tranh, biÕn ®éng chÝnh trÞ kinh tÕ... L¹m ph¸t chi phÝ còng cã thÓ lµ kÕt qu¶ cña chÝnh s¸ch æn ®Þnh n¨ng ®éng nh»m thóc ®Èy mét møc c«ng ¨n viÖc lµm cao. Nã x¶y ra do nh÷ng có sèc cung tiªu cùc hoÆc do viÖc c¸c c«ng nh©n ®ßi t¨ng l­¬ng cao h¬n g©y nªn C¨n cø vµo qu¸ tr×nh béc lé hiÖn h×nh l¹m ph¸t ng­êi ta ph©n biÖt -L¹m ph¸t ngÇm ®©y lµ lo¹i l¹m ph¸t ®ang ë giai ®o¹n Èn n¸u, bÞ kiÒm chÕ vÒ t èc ®é t¨ng gi¸. -L¹m ph¸t c«ng khai ®©y lµ lo¹i l¹m ph¸t mµ sù t¨ng gi¸ c¶ hµng h¸o, dÞch vô râ rÖt trªn thÞ tr­êng. 4. Nh÷ng hËu qu¶ cña l¹m ph¸t Qua thùc tÕ cña l¹m ph¸t ta thÊy r»ng hËu qu¶ cña nã ®Ó l¹i cho nÒn kinh tÕ lµ rÊt trÇm träng, nã thÓ hiÖn vÒ mäi mÆt cña nÒn kinh tÕ, ®Æc biÖt lµ mét sè hËu qu¶ sau: - X· héi kh«ng thÓ tÝnh to¸n hiÖu qña hay ®iÒu chØnh c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh mét c¸ch b×nh th­êng ®­îc do tiÒn tÖ kh«ng cßn gi÷ ®­îc chøc n¨ng th­íc ®o gi¸ trÞ hay nãi ®óng h¬n lµ th­íc ®o nµy bÞ co gi·n thÊt th­êng. - TiÒn tÖ vµ thuÕ lµ hai c«ng cô quan träng nhÊt ®Ó nhµ n­íc ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ ®· bÞ v« hiÖu ho¸, v× tiÒn mÊt gi¸ nªn kh«ng ai tin vµo ®ång tiÒn n÷a, c¸c biÓu thuÕ kh«ng thÓ ®iÒu chØnh kÞp víi møc ®é t¨ng bÊt ngê cña l¹m ph¸t vµ do vËy t¸c dông ®iÒu chØnh cña thuÕ bÞ h¹n chÕ, ngay c¶ tr­êng hîp nhµ n­íc cã thÓ chØ sè ho¸ luËt thuÕ thÝch hîp víi møc l¹m ph¸t, th× t¸c dông ®iÒu chØnh cña thuÕ còng bÞ h¹n chÕ. - Ph©n phèi l¹i thu nhËp lµm cho mét sè ng­êi n¾m gi÷ c¸c hµng ho¸ cã gi¸ c¶ t¨ng ®ét biÕn giÇu lªn nhanh chãng vµ nh÷ng ng­êi cã c¸c hµng ho¸ mµ gi¸ c¶ cña chóng kh«ng t¨ng hoÆc t¨ng chËm vµ ng­êi gi÷ tiÒn bÞ nghÌo ®i. - KÝch thÝch t©m lý ®Çu c¬ tÝch tr÷ hµng ho¸, bÊt ®éng s¶n, vµng b¹c... g©y ra t×nh tr¹ng khan hiÕm hµng ho¸ kh«ng b×nh th­êng vµ l·ng phÝ. - Xuyªn t¹c, bãp mÐo c¸c yÕu tè cña thÞ tr­êng lµm cho c¸c ®iÒu kiÖn cña thÞ tr­êng bÞ biÕn d¹ng. hÇu hÕt c¸c th«ng tin kinh tÕ ®Òu thÓ hiÖn trªn gi¸ c¶ hµng ho¸, gi¸ c¶ tiÒn tÖ, gi¸ c¶ lao ®éng... mét khi nh÷ng gi¸ c¶ nµy t¨ng hay gi¶m ®ét biÕn vµ liªn tôc , th× c¸c yÕu tè cña thÞ tr­êng kh«ng thÓ tr¸nh khái bÞ thæi phång hoÆc bãp mÐo. - S¶n xuÊt ph¸t triÓn kh«ng ®Òu, vèn ch¹y vµo nh÷ng ngµnh nµo cã lîi nhuËn cao. - Ng©n s¸ch béi chi ngµy cµng t¨ng trong khi c¸c kho¶n thu ngµy cµng gi¶m vÒ mÆt gi¸ trÞ. - §èi víi ng©n hµng, l¹m ph¸t lµm cho ho¹t ®éng b×nh rh­êng cña ng©n hµng bÞ ph¸ vì, ng©n hµng kh«ng thu hót ®­îc c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi trong x· héi. - §èi víi tiªu dïng: lµm gi¶m søc mua thùc tÕ cña nh©n d©n vÒ hµng ho¸ tiªu dïng vµ buéc nh©n d©n ph¶i gi¶m khèi l­îng vÒ hµng ho¸ tiªu dïng, ®Æc biÖt lµ ®êi sèng c¸n bé c«ng nh©n viªn ngµy cµng khã kh¨n. mÆt kh¸c l¹m ph¸t còng lµm thay ®æi nhu cÇu tiªu dïng, khi l¹m ph¸t gay g¾t sÏ g©y nªn hiÖn t­îng mäi ng­êi t×m c¸ch th¸o ch¹y khái ®ång tiÒn tøc lµ kh«ng muèn gi÷ vµ cÊt gi÷ ®ång tiÒn mÊt gi¸ b»ng c¸ch hä xÏ t×m mua bÊt kú hµng ho¸ dï kh«ng cã nhu cÇu ®Ó cÊt tr÷ tõ ®ã lµm giÇu cho nh÷ng ng­êi ®Çu c¬ tÝch tr÷. ChÝnh v× c¸c t¸c h¹i trªn cña l¹m ph¸t nªn viÖc kiÓm so¸t l¹m ph¸t vµ gi÷ l¹m ph¸t ë møc ®é võa ph¶i ®· trë thµnh mét trong nh÷ng môc tiªu lín cña mäi nÒn kinh tÕ hµng ho¸. Tuy nhiªn, môc tiªu kiÒm chÕ l¹m ph¸t kh«ng cã nghÜa lµ ph¶i ®­a l¹m ph¸t ë møc b»ng kh«ng tøc lµ nÒn kinh tÕ kh«ng cã l¹m ph¸t mµ ph¶i duy tr× møc l¹m ph¸t ë mét møc ®é nµo ®ã phï hîp v¬Ý nÒn kinh tÕ bëi v× l¹m ph¸t kh«ng ph¶i hoµn toµn lµ tiªu cùc, nÕu nh­ mét quèc gia nµo ®ã cã thÓ duy tr× ®­îc møc l¹m ph¸t võa ph¶i vµ kiÒm chÕ, cã lîi cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ th× ë quèc gia ®ã l¹m ph¸t kh«ng cßn lµ mèi nguy h¹i cho nÒn kinh tÕ n÷a mµ nã ®· trë thµnh mét c«ng cô ®¾c lùc gióp ®iÒu tiÕt vµ ph¸t triÓn kinh tÕ mét c¸ch hiÖu qu¶ B __ THùC TR¹Ng L¹M PH¸T ë ViÖt nam hiÖn nay 1.Nguyªn nh©n l¹m ph¸t - L¹m ph¸t lµ mét ph¹m trï kinh tÕ kh¸ch quan, lµ vÊn ®Ò cña mäi thêi ®¹i, mäi nÒn kinh tÕ tiÒn tÖ. Chõng nµo cßn tån t¹i nÒn kinh tÕ tiÒn tÖ, th× cßn l¹m ph¸t, ng­êi ta chØ cã thÓ kiÒm chÕ møc ®é l¹m ph¸t sao cho phï hîp víi sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ, mµ Ýt g©y ra nh÷ng hËu qu¶ tai h¹i. Tõ ®ã, cã thÓ ph©n ®Þnh nhiÒu møc ®é l¹m ph¸t sao cho phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, tõ l¹m ph¸t “n­íc kiÖu” (chung quanh 10%) tíi l¹m ph¸t “phi m·”, thËm chÝ lµ siªu tèc, tøc lµ t×nh tr¹ng bïng næ gi¸ c¶ hoµn toµn kh«ng thÓ kiÓm so¸t ®­îc, trong tr­êng hîp nµy dÊu hiÖu tiÒn tÖ hÇu nh­ kh«ng cßn ý nghÜa n÷a.Êt a). Nguyªn nh©n thø nhÊt : - L¹m ph¸t bëi t¨ng cÇu, khi cÇu kh«ng kÌm theo sù gia t¨ng s¶n xuÊt, hµng ho¸, dÞch vô. VËy t¹o tiÒn th¸i qu¸ cña l­îng tiÒn tÖ diÔn ra trong bèi c¶nh nµy. b). Nguyªn nh©n thø hai : - L¹m ph¸t do t¨ng chi phÝ s¶n xuÊt, khi viÖc t¨ng chi phÝ s¶n xuÊt lµm t¨ng gi¸ s¶n xuÊt. Cã thÓ do nhiÒu nguyªn nh©n : + T¨ng nh÷ng ph­¬ng tiÖn ®Æc thï riªng cña s¶n xuÊt. + T¨ng chi phÝ ph©n x­ëng. 2. Thùc tiÔn trong mèi quan hÖ gi÷a l¹m ph¸t vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ : a).C¸c b»ng chøng thùc nghiÖm: Nghiªn cøu gÇn ®©y nhÊt lµ cña M.Khan vµ A.Senchadji (n¨m 2000). C¸c t¸c gi¶ ®· sö dông c¸c kü thuËt ph©n tÝch hiÖn ®¹i nhÊt ®Ó kiÓm ®Þnh mèi quan hÖ gi÷a l¹m ph¸t vµ t¨ng tr­ëng. C«ng tr×nh cña c¸c «ng bao qu¸t sè liÖu cña 140 n­íc trong ®ã cã c¶ c¸c n­íc ph¸t triÓn vµ c¸c n­íc ®· c«ng nghiÖp ho¸ trong giai®o¹n 1960-1998. Mét lÇn n÷a kÕt qu¶ cho thÊy cã tån t¹i mét møc ng­ìng mµ d­íi ®ã l¹m ph¸t vµ t¨ng tr­ëng cã mèi t­¬ng quan d­¬ng vµ trªn ®ã l¹m ph¸t g©y ra ¶nh h­ëng tiªu cùc ®Õn t¨ng tr­ëng. Mét ph¸t kiÕn rÊt cã ý nghÜa cña c¸c t¸c gi¶ lµ møc ng­ìng ®ã kh¸c nhau gi÷a c¸c khèi n­íc ë c¸c n­íc c«ng nghiÖp, møc ng­ìng nµy rÊt thÊp chØ vµo kho¶ng 1-3% n¨m, trong khi ®ã ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn møc ng­ìng nµy vµo kho¶ng 7-11%. B»ng chøng thùc nghiÖm ë ViÖt Nam d­êng nh­ còng phï hîp víi kÕt qu¶ ë trªn. B¶ng d­íi ®©y cho thÊy mèi quan hÖ phi tuyÕn gi÷a l¹m ph¸t vµ t¨ng tr­ëng trong 14 n¨m ®æi míi. Vµo nh÷ng n¨m 80, l¹m ph¸t ®· khiÕn nÒn kinh tÕ l©m vµo khñng ho¶ng. Song tõ n¨m 1992 khi chóng ta ®· kiÒm chÕ ®­îc l¹m ph¸t, tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ kh«ng ngõng ®­îc c¶i thiÖn. Tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ b×nh qu©n giai ®o¹n 1992-1997 lµ 8,8%, trong khi tû lÖ l¹m ph¸t b×nh qu©n lµ 9,7%. Nh­ng tõ n¨m 1997 trë l¹i ®©y l¹m ph¸t ë møc rÊt thÊp vµ GDP còng t¨ng chËm. N¡m 1998-1999 tèc ®é gi¶m xuèng d­íi 6%_mét hiÖn t­îng ®¸ng lo ng¹i víi mét nÒn kinh tÕ nh­ n­íc ta cã tèc ®é t¨ng d©n sè 2% n¨m, tû lÖ t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng kho¶ng 5-7% n¨m vµ tû lÖ thÊt nghiÖp 7%. Tãm l¹i, c¶ lý thuyÕt vµ thùc tiÔn ®Òu cho thÊy mèi quan hÖ gi÷a l¹m ph¸t vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ cã thÓ biÓu diÔn b»ng h×nh ch÷ “U” ng­îc. §iÒu ®ã hµmý r»ng ë mçi n­íc tån t¹i mét ph¹m vi l¹m ph¸t “an toµn” khi mµ l¹m ph¸t vµ t¨ng tr­ëng cã mèi quan hÖ cïng chiÒu. Trong tr­êng hîp ®ã, l¹m ph¸t lµ c¸i gi¸ ph¶i tr¶ cho t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Níi láng tµi kho¸ vµ tiÒn tÖ, mét mÆt, cã xu h­íng lµm t¨ng l¹m ph¸t, mÆt kh¸c, sÏ cã t¸c dông khuyÕn khÝch ®Çu t­, më réng tæng cÇu vµ do vËy cho phÐp sö dông ®Çy ®ñ h¬n c¸c nguån lùc hiÖn cã vµ thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Tuy nhiªn, l¹m ph¸t qu¸ cao ch¾c ch¾n sÏ ¶nh h­ëng xÊu ®Õn t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Trong c¶ hai tr­êng hîp_l¹m ph¸t qu¸ cao hoÆc qu¸ thÊp_chÝnh phñ ®Òu cÇn cã c¸c biÖn ph¸p ®iÒu chØnh sao cho cã lîi cho t¨ng tr­ëng kinh tÕ dµi h¹n trong khi vÉn ®¶m b¶o æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«. Trªn c¬ së khu«n khæ lý thuyÕt, kinh nghiÖm quèc tÕ diÔn biÕn l¹m ph¸t vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ cña ViÖt Nam nh÷ng n¨m qua, nhiÒu häc gi¶ cho r»ng møc l¹m tèi ­u ®èi víi ViÖt nam cã thÓ n»m trong kho¶ng 5-7% n¨m. b). Thùc tiÔn cña vÊn ®Ò : - Trong mèi quan hÖ gi÷a l¹m ph¸t vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ, c©u hái ®Æt ra lµ n­íc cã l¹m ph¸t cao t¨ng tr­ëng nhanh h¬n hay chËm h¬n n­íc cã l¹m ph¸t thÊp ? Thùc tÕ ®· ®­a ra lêi gi¶i kh«ng cïng mét ®¸p sè. Trong thêi kú 1971-1991, Thuþ SÜ t¨ng tr­ëng b×nh qu©n 1.1% n¨m, mÆc dï ®©y lµ n­íc cã møc l¹m ph¸t thÊp thø hai trong sè 20 n­íc ®­îc nghiªn cøu. Trong khi ®ã Italy, T©y Ban Nha, Iceland l¹i ®¹t ®­îc sù t¨ng tr­ëng cao dï møc l¹m ph¸t h¬n 10%. - VÒ mèi quan hÖ gi÷a l¹m ph¸t vµ thÊt nghiÖp, lý thuyÕt cña J.M.Keynes víi luËn ®iÓm lÊy l¹m ph¸t vµ béi chi ng©n s¸ch ®Ó xo¸ khñng ho¶ng vµ thÊt nghiÖp ®· ®­îc nhiÒu n­íc t­ b¶n øng dông thµnh c«ng sau thËp kØ 1933. Nh­ng tiÕp ®ã, tõ nh÷ng n¨m 1960, l¹m ph¸t trµn lan mµ vÉn kh«ng lo¹i trõ ®­îc thÊt nghiÖp. Trong khi ®ã thêi kú1974-1991, c¸c n­íc l¹m ph¸t thÊp còng cã tû lÖ thÊt nghiÖp thÊp nhÊt. - Trong mèi quan hÖ gia t¨ng l­îng tiÒn trong l­u th«ng víi møc ®é l¹m ph¸t thùc tÕ còng kh«ng diÔn ra hoµn toµn trïng hîp víi lý thuyÕt. N¨m 1990, chóng ta t¨ng khèi l­îng tiÒn giÊy trong l­u th«ng thªm 73%, tû lÖ l¹m ph¸t lªn 67%. Nh­ng n¨m 1991, tiÒn giÊy l­u th«ng chØ t¨ng 41%, tû lÖ l¹m ph¸t l¹i lªn tíi 64%; Trong khi ®ã hai n¨m 1992 vµ 1993 tiÒn ph¸t hµnh thªm tíi 70-80% nh­ng tû lÖ l¹m ph¸t l¹i ®­îc kÐo xuèng 17,6% (1992) vµ 5,2% (1993). ë n­íc ta, qu¸ tr×nh kÐo l¹m ph¸t xuèng vµ kiÒm chÕ l¹m ph¸t ë møc thÊp còng ®­îc ghi nhËn lµ thµnh tùu næi bËt trong c«ng cuéc ®æi míi. B¶ng trªn chothÊy sau nhiÒu n¨m liÒn l¹m ph¸t ë møc 3 con sè/n¨m, n¨m 1989 lÇn ®Çu tiªn ta ®· kÐo l¹m ph¸t xuèng hai con sè. §Æc biÖt n¨m 1993, l¹m ph¸t tõ 17,6% (1992) xuèng 5,2%, nh­ng GDP vÉn ®¹t møc t¨ng cao 7,2%. Tuy vËy chóng ta vÉn ch­a ®­a ®­îc l¹m ph¸t xuèng møc mong muèn vµ ®Æc biÖt lµ nh÷ng khã kh¨n trong t­¬ng lai. Do chç møc l¹m ph¸t kh«ng ®­îc dù b¸o chÝnh x¸c trong nhiÒu tr­êng hîp ®· h¹n chÕ tÝnh ham muèn chÊp nhËn rñi ro cña c¸c nhµ ®Çu t­. §ång thêi g©y khã kh¨n cho viÖc thùc hiÖn c¸c hîp ®ång kinh tÕ, ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch tiÒn l­¬ng, l·i suÊt vµ thuÕ. V× vËy, cïngvíi viÖc kÐo l¹m ph¸t xuèng 1 con sè cßn næi lªn mét vÊn ®Ò rÊt träng yÕu lµ ph¶i gi÷ ®­îc møc l¹m ph¸t ®ã æn ®Þnh. §Ó thùc hiÖn c«ng viÖc trªn nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu ®· ®Ò cËp ®Õn yªu cÇu x©y dùng hÖ thèng chÝnh s¸ch tiÒn tÖ, tµi chÝnh hiÖu qu¶; tû gi¸ hèi ®o¸i linh ho¹t; d÷ tr÷ quèc gia ®ñ m¹nh vµ can thiÖp vµo nÒn kinh tÕ ®óng lóc... Xin nhÊn m¹nh thªm mét sè ®iÓm nh­ sau : + Thø nhÊt : §Èy m¹nh h¬n n÷a qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ vµ c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ. Trªn c¬ së ®ã cã thÓ tËn dông tèi ®a ­u thÕ cña thÞ tr­êng vµ khai th¸c tèi ­u tiÒm n¨ng cña nÒn s¶n xuÊt x· héi. Nhê vËy mµt¨ng nhanh sè l­îng chñng lo¹i vµchÊt l­îng hµng ho¸ cung øng ra thÞ tr­êng. + Thø hai : æn ®Þnh gi¸ c¶ nh÷ng mÆt hµng thiÕt yÕu vµ nh÷ng mÆt hµng mµ nhµ n­íc ®éc quyÒn s¶n xuÊt kinh doanh. + Thø ba : Th­íc ®o th«ng th­êng nhÊt cña l¹m ph¸t lµ CPI, nh­ng viÖc ®o l­êng CPI kh«ng ph¶i lu«n chÝnh x¸c. V× nã võa kh«ng thÓ hiÖn ®­îc ®Çy ®ñ nh÷ng biÕn ®æi chÊt l­îng hµng ho¸ vµ do nh­ng sai sãt vÒ mÆt kü thuÊt tÝnh to¸n. + Thø t­ : CÇn nhËn thøc r»ng chèng vµ kiÒm gi÷ l¹m ph¸t kh«ng ph¶i lµ môc ®Ých cña ®iÒu tiÕt kinh tÕ vÜ m«, mµ chØ lµ c«ng cô, ph­¬ng tiÖn, c¸ch thøc ®Ó t¹o m«i tr­êng vµ kÝch thÝch t¨ng tr­ëng kinh tÕ. NghÜa lµ toµn bé c«ng cô, c¸ch thøc vÜ m« ®Òu ph¶i h­íng tíi mét môc ®Ých duy nhÊt lµ thóc ®Èy kinh tÕ ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng Tãm l¹i, chèng vµ kiÒm gi÷ l¹m ph¸t ®ßi hái ph¶i võa sö dông kÕt hîp nhiÒu c«ng cô, biÖn ph¸p ®ång bé; võa ph¶i nghiªn cøu lý thuyÕt kh«ng ngõng vµ kiÓm nghiÖm th­êng xuyªn mäi lý thuyÕt trong thùc tiÔn. C _ C¸c gi¶i ph¸p kh¾c phôc l¹m ph¸t 1. Nh÷ng biÖn ph¸p t×nh thÕ Nh÷ng biÖn ph¸p nµy ®­îc ¸p dông víi môc tiªu gi¹m tøc thêi “c¬n sèt l¹m ph¸t “ trªn c¬ së ®ã sÏ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p æn ®Þnh tiÒn tÖ l©u dµi . C¸c biÖn ph¸p nµy th­êng ®­îc ¸p dông khi nÒn kinh tÕ l©m vµo t×nh tr¹ng siªu l¹m ph¸t . Thø nhÊt :c¸c biÖn ph¸p t×nh thÕ th­êng ®­îc chÝnh phñ c¸c n­íc ¸p dông , tr­íc hÕt lµ gi¶m l­îng tiÒn giÊy trong nÒn kinh tÕ nh­ ngõng ph¸t hµnh tiÒn vµo l­u th«ng . BiÖn ph¸p nµy cßn gäi lµ chÝnh s¸ch ®ãng b¨ng tiÒn tÖ . Tû lÖ l¹m ph¸t t¨ng cao ngay lËp tøc ng©n hµng trung ­¬ng ph¶i dõng c¸c biÖn ph¸p cã thÓ ®­a ®Õn t¨ng cung øng tiÒn tÖ nh­ ngõng thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô triÕt khÊu vµ t¸i triÕt khÊu ®èi víi c¸c tæ chøc tÝn dông , dõng viÖc mua vµo c¸c chøng kho¸n ng¾n h¹n trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ , kh«ng ph¸t hµnh tiÒn bï ®¾p béi chi ng©n s¸ch. Nhµ n­íc ¸p dông c¸c biÖn ph¸p lµm gi¶m l­îng tiÒn cung øng trong nÒn kinh tÕ nh­: ng©n hµng trung ­¬ng b¸n ra c¸c chøng kho¸n ng¾n h¹n trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ , b¸n ngo¹i tÖ vµvay , ph¸t hµnh c¸c c«ng cô nî cña chÝnh phñ ®Ó vay tiÒn trong nÒn kinh tÕ bï ®¾p cho béi chi ng©n s¸ch nhµ n­íc , t¨ng l·i suÊt tiÒn göi ®Æc biÖt lµ t¨ng l·i suÊt tiÒn göi tiÐt kiÖm d©n c­ . c¸c biÖn ph¸p nµy rÊt cã hiÖu lùc v× trong mét thêi gian ng¾n nã cã thÓ gi¶m bít ®­îc mét khèi l­¬ngj kh¸ lín tiÒn nhµn rçi trong d©n c­ do ®ã gi¶m ®­îc søc Ðp lªn gi¸ c¶ hµng ho¸ vÇ dÞch vô trªn thÞ tr­êng . ë viÖt nam c¸c biÖn ph¸p nµy ®· d­îc ¸p dông thµnh c«ng vµo cuèi nh÷ng n¨m 80, ®Çu nh÷ng n¨m 90 . Thø hai :thi hµnh chÝnh s¸ch tµi chÝnh th¾t chÆt nh­ t¹m ho·n nh÷ng kho¶n chi ch­a cÇn thiÕt trong nÒn kinh tÕ , c©n ®èi l¹i ng©n s¸ch vµ c¾t gi¶m chi tiªu ®Õn møc cã thÓ ®­îc . Thø ba : t¨ng quü hµng ho¸ tiªu dïng ®Ó c©n ®èi víi sè l­îng tiÒn cã trong l­u th«ng b»ng c¸ch khuyÕn khichs tù do mËu dÞch , gi¶m nhÑ thuÕ quan vµ c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt kh¸c ®Ó thu hót hµng ho¸ tõ ngoµi vµo. Thø t­ : ®i vay vµ xin viÖn trî tõ n­íc ngoµi . Thø n¨m : c¶i c¸ch tiÒn tÖ , ®©y lµ biÖn ph¸p cuèi cïng khi c¸c biÖn ph¸p trªn ch­a ®em l¹i hiÖu qu¶ mong muèn . 2. Nh÷ng biÖn ph¸p chiÕn l­îc §©y lµ nh÷ng biÖn ph¸p cã t¸c ®éng l©u dµi ®Õn sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ quèc d©n . Tæng hîp c¸c biÖn ph¸p nµy sÏ t¹o ra søc m¹nh kinh tÕ l©u dµi cho ®Êt n­íc Thø nhÊt : thóc ®Èy sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ më réng l­u th«ng hµng ho¸. §©y lµ biÖn ph¸p chiÕn l­îc hµng ®Çu ®Ó h¹n chÕ l¹m ph¸t , duy tr× sù æn ®Þnh tiÒn tÖ trong nÒn kinh tÕ quèc d©n . S¶n xuÊt trong n­íc cµng ph¸t triÓn th× cµng t¹o tiÒn ®Ò v÷ng ch¾c cho sù æn ®Þnh tiÒn tÖ . Chó träng thu hót ngo¹i tÖ qua viÖc xuÊt khÈu hµng ho¸ , ph¸t triÓn ngµnh du lÞch … Thø hai : kiÖn toµn bé m¸y hµnh chÝnh , c¾t gi¶m biªn chÕ qu¶n lý hµnh chÝnh . Thùc hiÖn tèt biÖn ph¸p nµy sÏ gãp phÇn to lín vµo viÖc gi¶m chi tiªu th­êng xuyªn cña ng©n s¸ch do ®ã gi¶m béi chi ng©n s¸ch nhµ n­íc . Thø ba : t¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý ®iÒu hµnh ng©n s¸ch nhµ n­íc trªn c¬ së t¨ng c¸c kho¶n thu cho ng©n s¸ch mét c¸c hîp lý , chèng thÊt thu , ®Æc biÖt lµ thÊt thu vÒ thuÕ , n©ng cao hiÖu qu¶ cña c¸c kho¶n chi ng©n s¸ch nhµ n­íc . 3. Mét sè biÖn ph¸p chñ yÕu ®Ó kiÒm chÕ l¹m ph¸t ë n­íc ta hiÖn nay T×nh h×nh kinh tÕ tµi chÝnh cña n­íc ta trong nh÷ng n¨m võa qua ®¹t ®­îc sù æn ®Þnh vµ cã chiÒu h­íng tèt, n¹n l¹m ph¸t ®· ®­îc kiÒm chÕ vµ ®Èy lïi tõ 67.5% n¨m 1991 xuèng cßn 17,5% n¨m 1992, 5,2% (1993), 14.2% (1994), trong khi ®ã vÉn ®¶m b¶o møc t¨ng tr­ëng kinh tÕ 8,6% (!992), 8,1% (1993), 8,7% (1994). Tû gi¸ VN§ so víi ®«la Mü tõ cuèi n¨m 1991 lµ 14,194 VN§ ®· lªn gi¸ dÇn vµ gi÷ ë møc trªn d­íi 10.800 VN§/USD tõ th¸ng 11.1992 cho ®Õn nay. §ång thêi c¸n c©n thanh to¸n ®­îc c¶i thiÖn râ rÖt. MÆt kh¸c xuÊt nhËp khÈu cã xu h­íng t¨ng lªn. §Ó kh¾c phôc vµ kiÒm chÕ l¹m ph¸t trong giai ®o¹n hiÖn nay cÇn ph¶i thùc hiÖn nhiÒu biÖn ph¸p ®ång bé nh­ sau : Tr­íc hÕt ph¶i khèng chÕ tû lÖ béi chi ng©n s¸ch ë d­íi møc 5% GDP. Bëi vµ béi chi ng©n s¸ch lµ mét nh©n tè quan träng g©þ ra sù mÊt c©n ®èi gi÷a cung vµ cÇu. - Ph¶i n©ng cao s¶n l­îng hµng ho¸ trªn c¬ së ®Èy m¹nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt c«ng, n«ng nghiÖp, cô thÓ lµ t¹o ra nhiÒu l­¬ng thùc, thùc phÈm, mét sè hµng ho¸ lµ t­ liÖu s¶n xuÊt vµ c¸c lo¹i hµng ho¸ lµ nhiªn liÖu, n¨ng l­îng. MÆt kh¸c cÇn tiÕp tôc ®æi míi c¬ cÊu kinh tÕ vµ c¶i tiÕn c«ng nghÖ, c¶i tiÕn kü thuËt ®¶m b¶o tõng b­íc gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt. VÒ lÜnh vùc ng©n hµng víi tr¸ch nhiÖm lµ mét ngµnh ®ãng vai trß quan träng nhÊt trong viÖc kiÒm chÕ l¹m ph¸t, cÇn tiÕn hµnh c¸c b­íc sau : + N©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông trªn c¬ së tÝch cùc huy ®éng vèn vµ cho vay hiÖu qu¶ c¸c dù ¸n + KiÓm so¸t chÆt chÏ cung øng tiÒn tÖ cña ng©n hµng nhµ n­íc cho môc tiªu ngo¹i tÖ, æn ®Þnh thÞ tr­êng ngo¹i tÖ vµ tû gi¸ ®ång ViÖt Nam. + N©ng cao hiÖu qu¶ sö dông c«ng cô dù tr÷ b¾t buéc. + T¨ng c­êng hiÖu lùc cña c«ng t¸c thanh tra ®èi víi ng©n hµng th­¬ng m¹i. + Xö lý t«t mèi quan hÖ víi ng©n s¸ch nhµ n­íc, ph¸t triÓn thÞ tr­êng vèn, ®ång thêi xóc tiÕn nhanh viÖc thiÕt lËp thÞ tr­êng chøng kho¸n ë ViÖt Nam vµ sù hoµ nhËp cña thÞ tr­êng nµy vµo céng ®ång kinh tÕ quèc tÕ, nhÊt lµ tõ khi ViÖt Nam trë thµnh thµnh viªn thø 7 cña khèi ASEAN ®Ó thuhótnhanh chãng h¬n n÷a nguån vèn n­íc ngoµi gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc. Ngoµi ra cÇn tæ chøc qu¶n lý nî n­íc ngoµi cã kÕ ho¹ch vµ sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån vèn vµo ViÖt Nam d­íi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau nh­ vay vèn cña IMF, WB, ADB,.. Tãm l¹, trong t×nh h×nh hiÖn nay cÇn cã sù phèi hîp ®ång bé gi÷a c¸c ngµnh, c¸c cÊp trong viÖc thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ vÒ chÝnh s¸ch kinh tÕ vi m« vµ vÜ m« cña nhµ n­íc (gi¶i quyÕt tèt vÊn ®Ò th©m hôt ng©n s¸ch, chÊn chØnh ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu, ®iÒu hµnh tèt gi¸ c¶ vµ l­u th«ng hµng ho¸,..) ®Ó ®¶m b¶o võa t¨ng tr­ëng kinh tÕ võa kiÒm chÕ l¹m ph¸t ë møc tèt nhÊt. III__ KÕt luËn L¹m ph¸t vµ t¨ng tr­êng kinh tÕ lµ hai vÊn ®Ò cã quan hÖ rÊt chÆt chÏ, phøc t¹p. L¹m ph¸t cã thÓ lµ ®éng lùc thóc ®Èy kinh tÕ ng­îc l¹i còng cã thÓ lµ t¸c nh©n k×m h·m sù ph¸t triÓn kinh tÕ thËm chÝ . V× vËy cÇn chó träng sù c©n ®èi, mèi quan hÖ hµi hoµ gi÷a hai vÊn ®Ò nµy ,chØ cã vËy míi ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña Viªt Nam trong giai ®o¹n ®æi míi hiÖn nay. Trong nh÷ng n¨m võa qua ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu nhÊt ®Þnh vÒ kinh tÕ ®ã còng lµ nhê mét phÇn ®ãng gãp cña c¸c chÝnh s¸ch ®iÒu chØnh tØ lÖ l¹m ph¸t hîp lÝ. Tuy nhiªn nh÷ng bÊt æn sù mÊt c©n ®èi gi÷a l¹m ph¸t trong mét sè thêi gian lµ dÊu hiÖu ®Ó chóng ta cÇn ®iÒu chØnh vµ ®­a ra nh÷ng chÝnh s¸ch cã hiÖu qu¶. HiÓu râ vµ gi¶i quyÕt ®­îc tèt vÊn ®Ò nµy sÏ gãp phÇn kh«ng nhá cho c«ng cuéc ®æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ ë n­íc ta. Tµi liÖu tham kh¶o 1. Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ 2.T¹p chÝ th«ng tin kinh tÕ 3. T¹p chÝ Th«ng tin tµi chÝnh 4. T¹p chÝ Ph¸t triÓn kinh tÕ Phô lôc Trang I: Lêi nãi ®Çu 1 II: PHÇN NéI DUNG 2 a. Lý LUËN CHUNG VÒ L¹M PH¸T 2 1. Kh¸i niÖm 2. Kh¸i niÖm l¹m ph¸t trong ®iÒu kiÖn hiÖn ®¹i 3. C¸c Lo¹i h×nh cña l¹m ph¸t 4. Nh÷ng hËu qu¶ cña l¹m ph¸t B. THùC TR¹NG L¹M PH¸T ë VIÖT NAM 8 C. NH÷NG GI¶I PH¸T KH¾C PHôC L¹M PH¸T 11 III. KÕt luËn 14 Tµi liÖu tham kh¶o 15

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docLạm phát, hiện trạng và giải pháp kiềm chế lạm phát hiện nay ở VN.DOC
Luận văn liên quan