Đề tài Tác động của đổi mới chính sách thương mại đến ngoại thương Việt Nam trong những năm gần đây

Chương I Một số vấn đề lý luận liên quan đến đổi mới chính sách thương mại của Việt Nam I. Sự cần thiết phải đổi mới chính sách thương mại 1. Đặc điểm của kinh tế Việt Nam Qua hơn 15 năm đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đã có thêm thế và lực để bước vào giai đoạn phát triển mới. Chúng ta đã đạt được một số thành tựu to lớn như nhịp độ phát triển kinh tế khá nhanh và ổn định, cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hướng tiến bộ, kiềm chế và đầy lùi được nạn siêu lạm phát, nâng cao đời sống nhân dân. Mặc dù vậy, chúng ta cũng phải nhận thấy rằng Việt Nam vẫn đang còn là một nước nông nghiệp, công nghiệp còn nhỏ bé, kết cấu hạ tầng còn kém phát triển, cơ sở vật chất - kỹ thuật chưa xây dựng được bao nhiêu. Nền kinh tế có mức tăng trưởng cao nhưng năng suất, chất lượng và hiệu quả còn thấp. Tích luỹ từ nội bộ nền kinh tế chưa cao. Nhà nước còn quản lý rất chặt chẽ nhiều lĩnh vực quan trọng như ngân hàng, bưu điện, điện lực Những tệ nạn như tham nhũng, buôn lậu, vi phạm kỷ cương còn nặng và phổ biến. Tuy nhiên khó khăn còn đang tồn tại và sẽ tiếp tục phát sinh nhưng những thách đố gay go nhất của thời kỳ chuyển toàn bộ nền kinh tế từ cơ chế quản lý cũ sang cơ chế quản lý mới và sự hẫng hụt về viện trợ, đảo lộn về ngoại thương do có sự sụp đổ của Liên Xô cũ và các nước Đông Âu đã qua rồi. Không có khó khăn nào có thể lớn hơn những khó khăn đã gặp phải trong những năm đầu khởi động chương trình đổi mới. Khó khăn đang tồn tại và sẽ phát sinh chỉ là khó khăn của yêu cầu phát triển, tăng tốc độ nền kinh tế chứ không phải là khó khăn có thể dẫn đến nền kinh tế sụp đổ như những năm trước đây. Mặt khác, bên cạnh những khó khăn, thách đố, nền kinh tế Việt Nam còn có thời cơ và thuận lợi, nội lực và ngoại lực. Nếu khai thác tốt các yếu tố thuận lợi, tận dụng được thời cơ sẽ cho phép khắc phục khó khăn, vượt qua thách đố, hành trang của nền kinh tế Việt Nam trên con đường hội nhập chứa đựng thuận lợi nhiều hơn khó khăn, thời cơ lớn hơn thách đố. 2. Vai trò của chính sách thương mại đối với nền kinh tế quốc dân nói chung và đối với ngoại thương nói riêng. Hoạt động kinh tế trong một nền mậu dịch tự do diễn ra theo các quy luật kinh tế, đó là quy luật về giá cả, cung cầu, quy luật cạnh tranh , các quy luật kinh tế này tồn tại khách quan ngoài ý muốn của con người. Nếu một nền kinh tế nào hoạt động dưới tác động, điều tiết của quy luật kinh tế thì sẽ tối đa hoá được lợi nhuận có thể rút ra từ các nguồn tài nguyên hiện có. Nhưng với một nền kinh tế thị trường không có sự quản lý của Nhà nước sẽ dễ dàng nảy sinh ra những khuyết tật của thị trường như tình trạng phân hoá giàu nghèo rất cao, tình trạng thất nghiệp sẽ ngày càng nghiêm trọng mà từ đó sẽ nảy sinh ra những tệ nạn xã hội, hoặc có những lĩnh vực có ích cho cộng đồng và phát triển kinh tế như xây dựng hạ tầng cơ sở, đầu tư vào giáo dục, y tế cần nhiều vốn nhưng thời gian thu hồi chậm và lợi nhuận thu được ít thì sẽ không được các nhà đầu tư quan tâm.

doc123 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 20/05/2013 | Lượt xem: 1551 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Tác động của đổi mới chính sách thương mại đến ngoại thương Việt Nam trong những năm gần đây, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ranh vÒ gi¸ c¶ cña hµng ho¸. H¬n n÷a, chóng ta cã thÓ nhËp khÈu m¸y mãc thiÕt bÞ vµ c«ng nghÖ cao cña c¸c n­íc ph¸t triÓn ®Ó ®Çu t­ vµo s¶n xuÊt nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt vµ chÊt l­îng cña s¶n phÈm, lµm cho s¶n phÈm cña ta ®¸p øng ®­îc c¸c yªu cÇu vÒ tiªu chuÈn kü thuËt còng nh­ vÖ sinh an toµn thùc phÈm cña thÕ giíi… Tuy nhiªn, bªn c¹nh nh÷ng thuËn lîi nãi trªn, héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ®ang ®Æt ra cho ViÖt Nam nh÷ng th¸ch thøc còng nh­ khã kh¨n. Khã kh¨n lín nhÊt cña n­íc ta hiÖn nay lµ n¨ng lùc c¹nh tranh ë c¸c cÊp ®é ®Òu thÊp trong khi tù do ho¸ ngµy cµng s©u réng ®Èy møc ®é c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t h¬n. Tr­íc hÕt, khi tham gia vµo tù do ho¸ th­¬ng m¹i, chóng ta ph¶i lo¹i bá, gi¶m bít c¸c hµng rµo thuÕ quan, phi thuÕ quan vµ c¸c biÖn ph¸p b¶o hé s¶n xuÊt trong n­íc, ®Æt c¸c doanh nghiÖp cña ta vµo vÞ trÝ bÊt lîi v× kh«ng cßn ®­îc Nhµ n­íc yÓm trî nh­ tr­íc ®©y. C¸c doanh nghiÖp ph¶i ®èi mÆt víi sù c¹nh tranh kh«ng khoan nh­îng cña c¸c n­íc trong khu vùc vµ thÕ giíi bëi c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu cña ta ®Òu lµ c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu cã thÕ m¹nh cña ASEAN, Trung Quèc, tr×nh ®é c«ng nghÖ cña ta cßn l¹c hËu, tr×nh ®é qu¶n lý cßn yÕu kÐm, doanh nghiÖp ch­a chó ý ®Õn viÖc nghiªn cøu, s¸ng t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm míi cã mÉu m·, kiÓu d¸ng vµ chÊt l­îng kh¸c biÖt. H¬n n÷a, tham gia vµo tù do ho¸ th­¬ng m¹i thÕ giíi lµm t¨ng møc ®é phô thuéc cña nÒn kinh tÕ n­íc ta vµo c¸c biÕn ®éng quèc tÕ, ®Æc biÖt lµ vµo tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ cña c¸c n­íc ph¸t triÓn. ViÖc ban hµnh c¸c hµng rµo phi thuÕ quan míi nh­ nh÷ng hµng rµo kü thuËt, c¸c tiªu chuÈn an toµn vÖ sinh thùc phÈm, c¸c quy ®Þnh vÒ lao ®éng lµm h¹n chÕ rÊt lín ®Õn kh¶ n¨ng th©m nhËp cña hµng ho¸ n­íc ta vµo thÞ tr­êng c¸c n­íc ph¸t triÓn. MÆc dï vËy, ViÖt Nam ®ang chuÈn bÞ nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho qu¸ tr×nh héi nhËp. HiÖn nay chóng ta ®ang kh«ng ngõng më réng quan hÖ nhiÒu mÆt, song ph­¬ng vµ ®a ph­¬ng víi c¸c n­íc vµ vïng l·nh thæ, c¸c trung t©m chÝnh trÞ, kinh tÕ quèc tÕ lín, c¸c tæ chøc quèc tÕ vµ khu vùc, trë thµnh thµnh viªn cña c¸c tæ chøc kinh tÕ khu vùc nh­ ASEAN, APEC vµ ®ang cè g¾ng gia nhËp WTO trong thêi gian sím nhÊt. Chóng ta ®æi míi thµnh c«ng, duy tr× ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng cao, ®ang c¶i thiÖn thÓ chÕ kinh tÕ thÞ tr­êng ®Çy ®ñ, ®i ®«i víi ®Èy m¹nh c¶i c¸ch hµnh chÝnh, t¹o ra m«i tr­êng ®Çu t­ kinh doanh th«ng tho¸ng vµ thuËn lîi. Khung ph¸p luËt, chÝnh s¸ch vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam liªn tôc ®­îc hoµn thiÖn, th«ng tho¸ng vµ ®­îc ®¸nh gi¸ lµ cã søc hÊp dÉn h¬n. NhiÒu lÜnh vùc vµ h×nh thøc ®a d¹ng më ra cho c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi nh­ cho phÐp ®Çu t­ theo c«ng ty cæ phÇn, niªm yÕt trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n… VÒ yÕu tè con ng­êi, chóng ta cã gÇn 45 triÖu ng­êi lao ®éng, phÇn lín lµ lùc l­îng trÎ chiÕm gÇn 2/3. Kü s­, lao ®éng ë ViÖt Nam cã møc l­¬ng thÊp h¬n so víi c¸c n­íc trong khu vùc nh­ng tr×nh ®é, kü n¨ng l¹i kh«ng thua kÐm bao nhiªu. Lao ®éng cña ViÖt Nam, nhÊt lµ lùc l­îng trÎ rÊt ham häc hái vµ cã kh¶ n¨ng n¾m b¾t nhanh, ®Æc biÖt nh÷ng lÜnh vùc míi nh­ c«ng nghÖ th«ng tin, phÇn mÒm, m¸y tÝnh. Nh×n chung, ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh tÝch cùc héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. II. Môc tiªu cña ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong thêi gian tíi. Ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu trong 10 n¨m tíi cÇn phôc vô trùc tiÕp cho môc tiªu chung sÏ ®­îc th«ng qua t¹i §¹i héi lÇn thø IX cña §¶ng víi néi dung c¬ b¶n lµ:nç lùc gia t¨ng tèc ®é t¨ng tr­ëng xuÊt khÈu, gãp phÇn ®Èy m¹nh CNH- H§H, t¹o c«ng ¨n viÖc lµm, thu ngo¹i tÖ; chuyÓn c¬ cÊu xuÊt khÈu theo h­íng n©ng cao gi¸ trÞ gia t¨ng, gia t¨ng s¶n phÈm chÕ biÕn vµ chÕ t¹o, c¸c lo¹i s¶n phÈm cã hµm l­îng c«ng nghÖ vµ chÊt x¸m cao, thóc ®Èy xuÊt khÈu dÞch vô; vÒ nhËp khÈu: chó träng thiÕt bÞ vµ nguyªn liÖu phôc vô s¶n xuÊt, nhÊt lµ c«ng nghÖ tiªn tiÕn, b¶o ®¶m c¸n c©n th­¬ng m¹i ë møc hîp lý, tiÕn tíi c©n b»ng kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu; më réng vµ ®a d¹ng ho¸ thÞ tr­êng vµ ph­¬ng thøc kinh doanh; héi nhËp th¾ng lîi vµo kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. A. VÒ quy m« vµ tèc ®é t¨ng tr­ëng: Dùa trªn kinh nghÞªm 10 n¨m qua kÕt hîp víi nh÷ng dù b¸o vÒ s¶n xuÊt vµ thÞ tr­êng trong 10 n¨m tíi vµ trªn c¬ së ph¸t huy néi lùc, cã tÝnh ®Õn sù thay ®æi cã tÝnh ®ét biÕn, Bé Th­¬ng m¹i ®Ò xuÊt ph­¬ng ¸n phÊn ®Êu t¨ng tr­ëng xuÊt nhËp khÈu thêi kú 2001-2010 nh­ sau: 1. VÒ xuÊt khÈu: 1.1. XuÊt khÈu hµng ho¸: - Tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n trong thêi kú 2001-2010 lµ 15%/n¨m, trong ®ã thêi kú 2001-2005 t¨ng 16%/n¨m, thêi kú 2006-2010 t¨ng 14%/n¨m. - Gi¸ trÞ t¨ng tõ kho¶ng 13,5 tû USD n¨m 2000 lªn 28,4 tû USD vµo n¨m 2005 vµ 54,6 tû USD vµo n¨m 2010, gÊp 4 lÇn n¨m 2000. 1.2. XuÊt khÈu dÞch vô: - Tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n trong thêi kú 2001-2010 lµ 15%/n¨m - Gi¸ trÞ t¨ng tõ kho¶ng 2 tû USD n¨m 2000 lªn 4 tû USD vµo n¨m 2005 vµ 8,1 tû USD vµo n¨m 2010, tøc lµ t¨ng gÊp h¬n 4 lÇn. 1.3. Tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng ho¸ vµ dÞch vô Tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng ho¸ vµ dÞch vô t¨ng tõ kho¶ng 15,5 tû USD vµo n¨m 2000 lªn 32,4 tû USD vµo n¨m 2005 vµ 62,7 tû USD vµo n¨m 2010 (h¬n 4 lÇn). 2. VÒ nhËp khÈu: Do n­íc ta cßn ®ang trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, tr×nh ®«h ph¸t triÓn kinh tÕ cßn thÊp nªn ch­a thÓ xo¸ bá ®­îc ngay t×nh tr¹ng nhËp siªu. Tuy nhiªn, cÇn ph¶i rÊt tiÕt kiÖm ngo¹i tÖ trong nhËp khÈu, chØ nhËp khÈu nh÷ng hµng ho¸ cÇn thiÕt, m¸y mãc thiÕt bÞ c«ng nghÖ míi vµ s¶n xuÊt ra nhiÒu s¶n phÈm ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng, s¶n xuÊt ®Ó gi¶m thiÓu nhu cÇu nhËp khÈu, ph¶i gi÷ ®­îc thÕ chñ ®éng trong nhËp khÈu, kiÒm chÕ ®­îc nhËp siªu vµ gi¶m dÇn tû lÖ nhËp siªu tiÕn tíi sím c©n b»ng xuÊt khÈu vµ xuÊt siªu. Theo h­íng ®ã dù kiÕn nhËp khÈu nh­ sau: 2.1. NhËp khÈu hµng ho¸: - Tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n trong thêi kú 2001-2010 lµ 14%/n¨m, trong ®ã thêi kú 2001-2005 lµ 15% vµ thêi kú 2005-2010 lµ 13%. - Gi¸ trÞ kim ng¹ch t¨ng tõ kho¶ng 14,5 tû USD n¨m 2000 lªn 29,2 tû USD n¨m 2005 (c¶ thêi kú 2001-2005 nhËp khÈu 112 tû USD) vµ 53,7 tû USD vµo n¨m 2010. 2.2. NhËp khÈu dÞch vô: - Tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n trong thêi kú 2001-2010 lµ 11%/n¨m. - Gi¸ trÞ t¨ng tõ kho¶ng 1,2 tû USD n¨m 2000 lªn 2,02 tû USD n¨m 2005 vµ 3,4 tû USD n¨m 2010. 2.3. Tæng kim ng¹ch nhËp khÈu hµng ho¸ vµ dÞch vô: Tæng kim ng¹ch nhËp khÈu hµng ho¸ vµ dÞch vô t¨ng tõ kho¶ng 15,7 tû USD n¨m 2000 lªn 31,2 tû USD n¨m 2005 vµ 57,14 tû USD n¨m 2010. Nh­ vËy, trong 5 n¨m ®Çu (2001-2005) nhËp siªu vÒ hµng ho¸ gi¶m dÇn, mçi n¨m b×nh qu©n 900 triÖu USD vµ c¶ thêi kú lµ 4,73 tû USD; 5 n¨m sau (2006-2010) nhËp siªu tiÕp tôc gi¶m. §Õn n¨m 2008 c©n b»ng xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸ phÊn ®Êu xuÊt siªu kho¶ng 1 tû USD vµo n¨m 2010. NÕu tÝnh c¶ xuÊt khÈu dÞch vô th× n¨m 2002 ®· c©n b»ng xuÊt nhËp khÈu vµ b¾t ®Çu xuÊt siªu, n¨m 2010 xuÊt siªu 5,5 tû USD. B. VÒ c¬ cÊu hµng ho¸ xuÊt – nhËp khÈu vµ c¬ cÊu dÞch vô: 1. C¬ cÊu hµng ho¸ xuÊt khÈu: C¬ cÊu hµng ho¸ xuÊt khÈu trong 10 n¨m tíi cÇn ®­îc chuyÓn dÞch theo h­íng chñ yÕu sau: - Tr­íc m¾t huy ®éng mäi nguån lùc hiÖn cã thÓ ®Ó ®Èy m¹nh xuÊt khÈu, t¹o c«ng ¨n viÖc lµm, thu ngo¹i tÖ; - Chñ ®éng gia t¨ng xuÊt khÈu s¶n phÈm chÕ biÕn vµ chÕ t¹o víi gi¸ trÞ gia t¨ng ngµy cµng cao, chñ träng c¸c s¶n phÈm co hµm l­îng c«ng nghÖ vµ tri thøc cao, gi¶m dÇn tû träng th«; - MÆt hµng, chÊt l­îng, mÉu m· cÇn ®¸p øng nhu cÇu cña tõng thÞ tr­êng; - Chó träng ®Õn viÖc gia t¨ng c¸c ho¹t ®éng dÞch vô. Theo c¸c h­íng nãi trªn, chÝnh s¸ch mÆt hµng ®­îc ®Ò ra nh­ sau: 1.1. Nhãm nguyªn nhiªn liÖu: HiÖn nay nhãm nguyªn nhiªn liÖu, víi hai mÆt hµng chÝnh lµ dÇu th« vµ than ®¸, ®ang chiÕm kho¶ng trªn 20% kim ng¹ch xuÊt khÈu cña n­íc ta. Tuy nhiªn dÇu th« hiÖn nay ®ang cã xu h­íng gi¶m dÇn, dù kiÕn vµo n¨m 2005, l­îng dÇu th« xuÊt khÈu chØ cßn kho¶ng gÇn 12 triÖu tÊn (hiÖn nay lµ 16 triÖu tÊn). ThÞ tr­êng xuÊt khÈu chÝnh vÉn lµ Australia, Singapore, NhËt B¶n, Trung Quèc vµ cã thÓ cã thªm Hoa Kú. ViÖc gi¶m xuÊt khÈu dÇu th« sÏ ®i ®«i víi viÖc gi¶m nhËp khÈu s¶n phÈm x¨ng dÇu tõ n­íc ngoµi. Dù kiÕn ®Õn n¨m 2010, s¶n xuÊt trong n­íc sÏ ®¸p øng ®­îc gÇn 80% nhu cÇu vÒ s¶n phÈm dÇu khÝ, tøc lµ kho¶ng 13 triÖu tÊn s¶n phÈm/n¨m, trÞ gi¸ trªn 3 tû USD. NhËp khÈu x¨ng dÇu vµo n¨m 2010 chØ cßn kho¶ng 4 triÖu tÊn, gi¶m 50% so víi 8 triÖu tÊn hiÖn nay; nÕu tÝnh theo gi¸ hiÖn nay th× sÏ gi¶m kho¶ng 850-900 triÖu USD. VÒ than ®¸, do nhu cÇu trong n­íc t¨ng nªn xuÊt khÈu còng chØ dao ®éng ë møc 4 triÖu tÊn/n¨m trong 10 n¨m tíi, mang l¹i kim ng¹ch mçi n¨m kho¶ng 120-150 triÖu USD. Nh×n chung, gi¸ xuÊt khÈu than khã cã kh¶ n¨ng t¨ng ®ét biÕn do nguån cung trªn thÞ tr­êng thÕ giíi t­¬ng ®èi dåi dµo, v¶ l¹i v× lý do m«i tr­êng nªn cÇu cã xu h­íng gi¶m. Nhiªm vô chñ yÕu trong nh÷ng n¨m tíi lµ cè g¾ng duy tr× nh÷ng thÞ tr­êng ®· cã nh­ NhËt B¶n, Trung Quèc, T©y ¢u… vµ t¨ng c­êng th©m nhËp vµo thÞ tr­êng Th¸i Lan, Hµn Quèc… Kh¶ n¨ng t¨ng xuÊt khÈu c¸c lo¹i kho¸ng s¶n kh¸c lµ rÊt h¹n chÕ. Nh­ vËy, tíi n¨m 2005, nhãm nguyªn nhiªn liÖu cã kh¶ n¨ng chØ cßn ®ãng gãp ®­îc kho¶ng 9% kim ng¹ch xuÊt khÈu (2,5 tû USD) so víi trªn 20% hiÖn nay; ®Õn n¨m 2010, tû träng cña nhãm nµy sÏ gi¶m xuèng cßn ch­a ®Çy 1% (d­íi 5« triÖu USD) hoÆc 3,5% (kho¶ng 1,7 tû USD), tuú theo ph­¬ng ¸n khai th¸c dÇu th«. V× vËy, viÖc t×m ra c¸c mÆt hµng míi ®Ó thay thÕ lµ mét th¸ch thøc lín ®èi víi viÖc gia t¨ng xuÊt khÈu. 1.2. Nhãm n«ng, l©m, thuû s¶n: Do s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ph¶i chÞu nh÷ng h¹n chÕ mang tÝnh c¬ cÊu (nh­ diÖn tÝch cã h¹n, kh¶ n¨ng khai th¸c vµ ®¸nh b¾t cã h¹n…) vµ thêi tiÕt nªn theo dù th¶o chiÕn l­îc chung, tèc ®é t¨ng tr­ëng cña nhãm nµy sÏ chØ ë møc 4%/n¨m trong toµn kú 2001-2010. Tuy nhiªn, do nhu cÇu thÞ tr­êng thÕ giíi còng cã h¹n vµ do gi¸ c¶ l¹i kh«ng æn ®Þnh nªn dï kim ng¹ch tuyÖt ®èi vÉn t¨ng nh­ng tû träng cña nhãm sÏ gi¶m dÇn xuèng cßn 22% (t­¬ng ®­¬ng 5,85 tû USD) vµo n¨m 2005 vµ 17,2% (t­¬ng ®­¬ng 8- 8,6 tû USD) vµo n¨m 2010. H­íng ph¸t triÓn chñ ®¹o cña nhãm hµng nµy trong 10 n¨m tíi lµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu toµn lÜnh vùc, trong mçi ngµnh, thËm chÝ trong tõng lo¹i s¶n phÈm, n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l­îng vµ gi¸ trÞ gia t¨ng. §èi víi thuû s¶n, môc tiªu ®Æt ra lµ kim ng¹ch xuÊt khÈu ®¹t 2,5 tû USD vµo n¨m 2005 vµ 3,2 - 3,5 tû USD vµo n¨m 2010, chiÕm 40% tæng kim ng¹ch cña nhãm n«ng l©m h¶i s¶n. ThÞ tr­êng chÝnh sÏ lµ NhËt B¶n, EU, Hoa Kú, Trung Quèc… VÒ g¹o, do nhu cÇu thÕ giíi t­¬ng ®èi æn ®Þnh, kho¶ng trªn 20 triÖu tÊn/n¨m nªn dù kiÕn trong suèt thêi kú 2001-2010, ta chØ cã thÓ xuÊt khÈu ®­îc kho¶ng 4-4,5 triÖu tÊn/n¨m, thu vÒ mçi n¨m kho¶ng trªn 1 tû USD. §Ó n©ng cao h¬n n÷a kim ng¹ch, chóng ta cÇn ®Çu t­ ®Ó c¶i thiÖn c¬ cÊu vµ chÊt l­îng g¹o xuÊt khÈu; khai th¸c c¸c thÞ tr­êng míi nh­ Trung §«ng, Ch©u Phi, Nam Mü vµ æn ®Þnh c¸c thÞ tr­êng ®· cã nh­ Indonesia, Philippines…, nghiªn cøu kh¶ n¨ng phèi hîp víi Th¸i Lan ®Ó ®iÒu tiÕt nguån cung, æn ®Þnh gi¸ c¶ thÞ tr­êng, t¨ng c­êng hiÖu qu¶ xuÊt khÈu g¹o. VÒ nh©n h¹t ®iÒu: xuÊt khÈu t¨ng b×nh qu©n 7%/n¨m trong 10 tíi vµ sÏ ®¹t 160-200.000 tÊn, gi¸ xuÊt khÈu còng t¨ng tõ 3.779 USD/tÊn n¨m 1994 lªn 5.984 USD/tÊn; thÞ tr­êng chñ yÕu lµ Mü, EU, Australia, Trung Quèc. H¹t tiªu: chØ tiªu ®­a ra lµ xuÊt khÈu ®¹t 230-205 triÖu USD, thÞ tr­êng chÝnh lµ Ch©u ¢u, Mü, NhËt, Trung Quèc, Trung §«ng. VÒ c¸c lo¹i rau, hoa vµ qu¶ kh¸c, Thñ t­íng ChÝnh phñ ®· cã QuyÕt ®Þnh sè 182/1999/Q§-TTg ngµy 03/09/1999 phª duyÖt ®Ò ¸n ph¸t triÓn ®Õn n¨m 2010, theo ®ã kim ng¹ch xuÊt khÈu rau, hoa vµ qu¶ sÏ ®­a lªn kho¶ng 1,2-1,6 tû USD víi thÞ tr­êng lµ NhËt, Nga, Trung Quèc, Ch©u ¢u. Cµ phª: xuÊt khÈu cã thÓ ®¹t 750 ngµn tÊn vµo n¨m 2010 víi kim ng¹ch kho¶ng 850 triÖu USD, ®­a ViÖt Nam v­ît qua Colombia ®Ó trë thµnh n­íc xuÊt khÈu cµ phª lín thø hai trªn thÕ giíi. Cao su vµ chÌ: dù kiÕn kim ng¹ch xuÊt khÈu cao su cã thÓ ®¹t 500 triÖu USD vµo n¨m 2010, chÌ: 200 triÖu tÊn, gÊp 4 lÇn hiÖn nay. Nh×n chung, kim ng¹ch cña nhãm nguyªn nhiªn liÖu vµ n«ng l©m h¶i s¶n tæng céng sÏ ®¹t tõ 10 ®Õn 10,35 tû USD vµo n¨m 2010, chiÕm kho¶ng 20-21% kim ng¹ch xuÊt khÈu so víi trªn 40% hiÖn nay theo h­íng gia t¨ng chÊt l­îng vµ gi¸ trÞ gia t¨ng. PhÇn cßn l¹i lµ c¸c mÆt hµng chÕ biÕn vµ chÕ t¹o. 1.3. S¶n phÈm chÕ biÕn vµ chÕ t¹o: Môc tiªu phÊn ®Êu cña kim ng¹ch ng¹ch cña nhãm nµy vµo n¨m 2010 lµ 20-21 tû USD, t¨ng h¬n 5 lÇn so víi hiÖn nay vµ chiÕm kho¶ng 40% kim ng¹ch xuÊt khÈu. Trong ®ã, hµng dÖt may vµ giµy dÐp lµ hai mÆt hµng träng yÕu. Kim ng¹ch cña mçi mÆt hµng ph¶i ®¹t 7-7,5 tû USD., dÖt may ph¶i t¨ng b×nh qu©n 14%/n¨m, giµy dÐp t¨ng b×nh qu©n 15-16% n¨m. VÒ thÞ tr­êng, chóng ta cÇn ph¶i tiÕp tôc më réng thªm thÞ tr­êng Trung §«ng vµ §«ng ¢u, khai th¸c thªm c¸c thÞ tr­êng míi lµ Hoa Kú, Ch©u §¹i D­¬ng; æn ®Þnh vµ t¨ng thÞ phÇn trªn c¸c thÞ tr­êng quªn thuéc nh­ EU, NhËt B¶n, ®Æc biÖt lµ NhËt B¶n bëi ®©y lµ thÞ tr­êng phi quota; chuyÓn dÇn tõ h×nh thøc gia c«ng lµ chÝnh sang néi ®Þa ho¸ trªn c¬ së t¨ng c­êng ®Çu t­ s¶n xuÊt nguyªn phô liÖu ®Çu vµo, t¹o nh·n hiÖu cã uy tÝn; chuyÓn m¹nh sang b¸n FOB; thu hót m¹nh ®Çu t­ n­íc ngoµi, nhÊt lµ tõ EU, Mü, NhËt, Hµn Quèc, §µi loan… ®Ó t¨ng c­êng n¨ng lùc th©m nhËp trë l¹i c¸c thÞ tr­êng nµy vµ ®i vµo c¸c thÞ tr­êng kh¸c. Thñ c«ng mü nghÖ: chØ tiªu ®Æt ra cho kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ngµnh hµng nµy lµ 800 triÖu USD vµo n¨m 2005 vµ 1,5 tû USD vµo n¨m 2010, trong ®ã hµng gèm sø chiÕm kho¶ng 60%. ThÞ tr­êng ®Þnh h­íng lµ EU, NhËt vµ Hoa Kú. C¸c thÞ tr­êng nh­ Trung §«ng, Ch©u §¹i D­¬ng còng lµ thÞ tr­êng tiÒm tµng, cÊn nç lùc ph¸t triÓn. Hµng ho¸ tiªu dïng: môc tiªu kim ng¹ch vµo n¨m 2005 lµ 200 triÖu USD vµ vµo n¨m 2010 lµ 600 triÖu USD. ThÞ tr­êng chÝnh trong thêi kú 2001-2005 vÉn lµ Trung Quèc, Campuchia, c¸c n­íc ASEAN vµ mét sè n­íc ph¸t triÓn; sang thêi kú 2006-2010 cè g¾ng len vµo c¸c thÞ tr­êng kh¸c nh­ EU, NhËt B¶n, Nga, Hoa Kú. S¶n phÈm c¬ khÝ, ®iÖn: n¨m 2005, kim ng¹ch xuÊt khÈu lµ 300 triÖu USD vµ n¨m 2010 lµ 1 tû USD. 1.4. Nhãm hµng vËt liÖu x©y dùng: N­íc ta cã nguån nguyªn liÖu dåi dµo ®Ó s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng kh«ng nh÷ng cã thÓ ®¸p øng nhu cÇu trong n­íc mµ cßn cã kh¶ n¨ng xuÊt khÈu lín. Theo chiÕn l­îc ph¸t triÓn s¶n xuÊt xi m¨ng th× c¸c dù ¸n ph¸t triÓn xi m¨ng trong vµi n¨m tíi cã kh¶ n¨ng d­ thõa hµng n¨m kho¶ng tõ 2-3 triÖu tÊn ®Ó xuÊt khÈu. C¸c s¶n phÈm g¹ch èp l¸t vµ sø vÖ sinh b¾t ®Çu cã mÆt trªn c¸c thÞ tr­êng NhËt B¶n, Nga, Myanmar, Bangladesh, Ph¸p, Ucraina. §©y lµ nh÷ng mÆt hµng cã tiÒm n¨ng xuÊt khÈu lín trong t­¬ng lai. 1.5. S¶n phÈm hµm l­îng c«ng nghÖ vµ chÊt x¸m cao §©y lµ ngµnh míi xuÊt hiÖn nh­ng ®· mang l¹i kim ng¹ch xuÊt khÈu kh¸ lín, kho¶ng 700 triÖu USD vµo n¨m 2000. Môc tiªu kim ng¹ch xuÊt khÈu ®Æt ra cho ngµnh lµ 2,5 tû USD vµo n¨m 2005 (riªng phÇn mÒm lµ 1 tû USD). VÒ thÞ tr­êng nh»m vµo c¸c n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn (phÇn mÒm) vµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn (phÇn cøng). Coi ®©y lµ mét ®ét ph¸ trong 5 n¨m cuèi cña kú 2001-2010. 2. C¬ cÊu dÞch vô xuÊt khÈu C¸c ngµnh dÞch vô thu ngo¹i tÖ bao gåm nhiÒu lÜnh vùc (theo WTO th× cã tíi 155 lo¹i h×nh), tuy nhiªn ë ViÖt Nam míi chØ cã thÓ ®Ò cËp ®Õn c¸c lo¹i h×nh dÞch vô nh­ du lÞch, xuÊt khÈu lao ®éng, vËn t¶i, hµng kh«ng, b­u chÝnh viÔn th«ng vµ dÞch vô ng©n hµng. VÒ xuÊt khÈu lao ®éng, theo Bé Lao ®éng Th­¬ng binh vµ X· héi th× môc tiªu phÊn ®Êu n¨m 2005 lµ xuÊt khÈu 150-200 ngµn lao ®éng vµ ®Õn n¨m 2010 lµ 1 triÖu lao ®éng. NÕu thùc hiÖn ®­îc môc tiªu nµy, kim ng¹ch dù kiÕn sÏ ®¹t kho¶ng 1,5 tû USD vµo n¨m 2005 vµ 4,5-6 tû USD vµo n¨m 2010. VÒ du lÞch: theo chiÒu h­íng ph¸t triÓn cña ngµnh th× n¨m 2005 sÏ phÊn ®Êu thu hót ®­îc 3 triÖu kh¸ch quèc tÕ víi doanh thu xÊp xØ 1 tû USD, n¨m 2010 thu hót 4,5 triÖu kh¸ch ®¹t 1,6 tû USD. VËn t¶i biÓn vµ dÞch vô c¶ng, giao nhËn: kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ngµnh vËn t¶i biÓn ­íc ®¹t trªn d­íi 250 triÖu USD n¨m 2005 vµ 500 triÖu USD n¨m 2010. C¸c ngµnh dÞch vô kh¸c nh­ ng©n hµng, b­u chÝnh viÔn th«ng, vËn t¶i hµng kh«ng, x©y dùng, y tÕ, gi¸o dôc… dù kiÕn kim ng¹ch cña nhãm nµy t¨ng kho¶ng 10%/n¨m thêi kú 2001-2010, ®¹t 1,6 tû USD n¨m 2005 vµ 2,6 tû USD n¨m 2010. Tãm l¹i tíi n¨m 2010, kim ng¹ch vµ c¬ cÊu xuÊt khÈu dù kiÕn nh­ sau: B¶ng 27: Kim ng¹ch vµ c¬ cÊu xuÊt khÈu dù kiÕn ®Õn n¨m 2010 Nhãm hµng Kim ng¹ch 2010 (triÖu USD) Tû träng % 2000 2010 1. Nguyªn nhiªn liÖu 1.750 20,1 3 - 3,5 2. N«ng s¶n, h¶i s¶n 8.000 – 8.600 23,4 16 – 17 3. ChÕ t¹o, chÕ biÕn 20.000 - 21.000 31,4 40 - 45 4. C«ng nghÖ cao 7.000 5,4 12-14 5. Hµng kh¸c 12.500 19,8 23 - 25 Tæng kim ng¹ch hµng ho¸ 48.000 – 50.000 100 Tæng kim ng¹ch dÞch vô 8.100 – 8.600 Nguån: Bé Th­¬ng m¹i 3. C¬ cÊu hµng nhËp khÈu §èi víi hµng nhËp khÈu th× ph­¬ng ch©m chung lµ: - ¦u tiªn nhËp khÈu vËt t­ thiÕt bÞ vµ c«ng nghÖ tiªn tiÕn phôc vô c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng ho¸ s¶n xuÊt trong n­íc, ®Èy m¹nh xuÊt khÈu. - Cè g¾ng sö dông vËt t­, thiÕt bÞ mµ trong n­íc cã thÓ s¶n xuÊt ®­îc ®Ó tiÕt kiÖm ngo¹i tÖ, n©ng cao tr×nh ®é s¶n xuÊt. - H¹n chÕ tíi møc tèi ®a cã thÓ ®­îc viÖc nhËp khÈu hµng tiªu dïng. - T¹p trung vµo nhËp thiÕt bÞ iÖn ®¹i tõ c¸c n­íc cã c«ng nghÖ nguån (Mü, NhËt B¶n, T©y ¢u); gi¶m nhanh tiÕn tíi h¹n chÕ nhËp thiÕt bÞ c«ng nghÖ l¹c hËu hoÆc c«ng nghÖ trung gian. Nhu cÇu nhËp khÈu t¨ng n¨m 2010 dù kiÕn nh­ sau: B¶ng 28: Nhu cÇu nhËp khÈu dù kiÕn ®Õn n¨m 2010 Nhãm hµng Kim ng¹ch 2010 (triÖu USD) Tû träng (%) 2000 2010 1. M¸y mãc thiÕt bÞ 18.000 27 36 2. Nguyªn nhiªn vËt liÖu 30.000 69 60 3. Hµng tiªu dïng 2.000 4 4 Tæng kim ng¹ch nhËp khÈu 50.000 100 100 Nguån: Bé Th­¬ng m¹i C¬ cÊu nhËp khÈu sÏ chuyÓn dÞch theo h­íng t¨ng tû träng m¸y, thiÕt bÞ c«ng nghiÖp vµ c«ng nghÖ tõ 27% n¨m 2000 lªn 36% n¨m 2010, gi¶m tû träng nhËp khÈu nguyªn nhiªn liÖu tõ 69% n¨m 2000 xuèng cßn 60% n¨m 2010, gi÷ nguyªn tû träng hµng tiªu dïng ë møc 4% nh­ hiÖn nay. Kh¶ n¨ng nµy cã hiÖn thùc v× trong nh÷ng n¨m tíi ta sÏ gi¶m nhËp khÈu x¨ng dÇu, mét sè ®å dïng l©u bÒn, ph©n bãn vµ c¸c lo¹i vËt liÖu x©y dùng…, hµng tiªu dïng nhËp khÈu ®ang ®­îc thay thÕ dÇn b»ng hµng s¶n xuÊt trong n­íc, nhÊt lµ vµo nh÷ng n¨m cuèi thêi kú 2001-2010. Môc tiªu thêi kú tíi lµ kiÒm chÕ nhËp khÈu, gi¶m dÇn tû lÖ nhËp siªu, khèng chÕ nhËp siªu hµng n¨m ë møc kh«ng qu¸ 10% kim ng¹ch xuÊt khÈu, tiÕn tíi cÇn b»ng xuÊt khÈu vµ xuÊt siªu vµo cuèi thêi kú cña chiÕn l­îc 2001-2010. VÒ thÞ tr­êng nhËp khÈu cÇn chuyÓn dÞch theo h­íng gi¶m thiÓu tû träng cña thÞ tr­êng ASEAN nãi riªng, ch©u ¸ nãi chung xuèng cßn kho¶ng 55%. Tû träng cung øng c«ng nghÖ nguån nh­ NhËt, EU, B¾c Mü hiÖn rÊt thÊp (NhËt kho¶ng 12%, EU kho¶ng 10%, B¾c Mü ch­a ®Çy 4%), do ®ã cÇn n©ng dÇn tû träng cña NhËt, EU, B¾c Mü lªn trªn 30% vµo n¨m 2005 vµ 40% vµo n¨m 2010. CÇn chñ ®éng thay ®æi vÒ c¨n b¶n ph­¬ng thøc qu¶n lý nhËp khÈu theo h­íng t¨ng c­êng sö dông c¸c c«ng cô phi thuÕ “hîp lÖ” nh­ c¸c hµng rµo tiªu chuÈn kü thuËt, vÖ sinh, m«i tr­êng…, h¹n ng¹ch thuÕ quan, thuÕ tuyÖt ®èi, thuÕ mïa vô, thuÕ chèng b¸n ph¸ gi¸, chèng trî cÊp, c«ng bè lé tr×nh râ rµng cho viÖc dì bë hµng rµo b¶o hé, kh¾c phôc triÖt ®Ó nh÷ng bÊt hîp lý trong chÝnh s¸ch b¶o hé, c©n ®èi l¹i ®èi t­îng b¶o hé theo h­íng tr­íc hÕt b¶o hé n«ng s¶n. Gi¶m dÇn tû träng cña thuÕ nhËp khÈu trong c¬ cÊu nguån thu ng©n s¸ch. C¶i c¸ch biÓu thuÕ vµ tÝch cùc xóc tiÕn viÖc s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp, ®æi míi c«ng nghÖ, ph­¬ng thøc qu¶n lý ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh cña tõng ngµnh hµng. 4. C¬ cÊu dÞch vô nhËp khÈu C¸c ngµnh dÞch vô mµ ta ph¶i chi tr¶ ngo¹i tÖ chñ yÕu lµ dÞch vô tµi chÝnh (b¶o hiÓm, kiÓm to¸n…), ng©n hµng (thanh to¸n, chuyÓn tiÒn…), b­u chÝnh viÔn th«ng, vËn t¶i (hµng kh«ng, ®­êng thuû…), thuª chuyªn gia n­íc ngoµi, du lÞch, du häc… Tæng gi¸ trÞ nhËp khÈu dÞch vô n¨m 2000 ­íc tÝnh vµo kho¶ng 1,2 tû USD. Dù kiÕn nhËp khÈu dÞch vô t¨ng kho¶ng 10,5% trong thêi kú 2001-2010, ®¹t gi¸ trÞ 2,02 tû USD n¨m 2005 vµ 3,4 tû USD n¨m 2010. C. VÒ thÞ tr­êng xuÊt – nhËp khÈu: Mét trong nh÷ng kh©u then chèt cña ChiÕn l­îc ph¸t triÓn xuÊt-nhËp khÈu ®Õn n¨m 2010 lµ më réng vµ ®a d¹ng ho¸ thÞ tr­êng. Quan ®iÓm chñ ®¹o lµ: - TÝch cùc, chñ ®éng tranh thñ më réng thÞ tr­êng, nhÊt lµ sau khi tham gia WTO; - §a ph­¬ng ho¸ vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c quan hÖ víi c¸c ®èi t¸c, phßng ngõa chÊn ®éng ®ét ngét; - Më réng tèi ®a vÒ diÖn song träng ®iÓm lµ c¸c thÞ tr­êng cã søc mua lín, tiÕp cËn thÞ tr­êng cung øng c«ng nghÖ nguån; - T×m kiÕm c¸c thÞ tr­êng míi ë Mü La-tinh, Ch©u Phi. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng ph­¬ng ch©m nãi trªn, môc tiªu ®Æt ra cho c¸c thÞ tr­êng nh­ sau: 1. Khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng TiÕp tôc coi träng khu vùc nµy trong 10 n¨m tíi v× ë gÇn ta, cã dung l­îng lín, ph¸t triÓn t­¬ng ®èi n¨ng ®éng. ThÞ tr­êng träng ®iÓm t¹i khu vùc nµy sÏ lµ c¸c n­íc ASEAN, Trung Quèc, NhËt B¶n, §µi Loan vµ Hµn Quèc. MÆt hµng träng t©m cÇn ®­îc ®Èy m¹nh xuÊt khÈu sang c¸c n­íc ASEAN sÏ lµ g¹o, linh kiÖn vi tÝnh, mét vµi s¶n phÈm c¬ khÝ (®èi víi c¸c n­íc ngoµi §«ng D­¬ng) vµ ho¸ phÈm tiªu dïng, thùc phÈm chÕ biÕn, s¶n phÈm nhùa, hµng b¸ch ho¸ (®èi víi Lµo vµ Campuchia). VÒ nhËp khÈu, mÆt hµng chñ yÕu tõ thÞ tr­êng nµy sÏ lµ nguyªn liÖu s¶n xuÊt dÇu thùc vËt, ph©n bãn, linh kiÖn vi tÝnh - c¬ khÝ - ®iÖn tö, x¨ng dÇu, s¾t thÐp, t©n d­îc vµ mét sè chñng lo¹i m¸y mãc, thiÕt bÞ, phô tïng. Víi Trung Quèc, chóng ta cè g¾ng ®­a kim ng¹ch bu«n b¸n lªn 3-4 tû USD. TËn dông c¸c tho¶ thuËn ë cÊp ChÝnh phñ vÒ trao ®æi mét sè mÆt hµng víi sè l­îng lín, coi träng bu«n b¸n chÝnh ng¹ch vµ bu«n b¸n tiÓu ng¹ch. Víi NhËt B¶n, trong nh÷ng n¨m tíi mÆt hµng chñ lùc xuÊt khÈu sang sÏ lµ h¶i s¶n, hµng dÖt may, giµy dÐp vµ s¶n phÈm da, than ®¸ cao su, cµ phª, rau qu¶, thùc phÈm chÕ biÕn, chÌ, ®å gèm sø vµ s¶n phÈm gç. MÆt hµng chñ yÕu nhËp khÈu tõ NhËt sÏ lµ m¸y mãc, thiÕt bÞ c«ng nghÖ cao, chÊt dÎo nguyªn liÖu, linh kiÖn ®iÖn tö tin häc c¬ khÝ, thuèc trõ s©u vµ nguyªn liÖu, s¾t thÐp, nguyªn phô liÖu dÖt - may - da. 2. Khu vùc Ch©u ¢u ChiÕn l­îc th©m nhËp vµ më réng thÞ phÇn t¹i Ch©u ¢u ®­îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së chia Ch©u ¢u thµnh 2 khu vùc c¬ b¶n: §«ng ¢u vµ T©y ¢u. T¹i T©y ¢u, träng t©m sÏ lµ EU mµ chñ yÕu lµ c¸c thÞ tr­êng lín nh­ §øc, Anh, Ph¸p vµ Italia. Nh×n chung, nhiÒu mÆt hµng cã thÓ t¨ng xuÊt khÈu vµo EU nh­ng träng t©m vÉn lµ dÖt may, giµy dÐp, h¶i s¶n, rau hoa qu¶, cao su, s¶n phÈm nhùa, s¶n phÈm gç vµ s¶n phÈm c¬ khÝ. MÆt hµng nhËp khÈu chñ yÕu tõ thÞ tr­êng nµy sÏ lµ m¸y mãc thiÕt bÞ c«ng nghÖ cao, m¸y chÕ biÕn thùc phÈm, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i, m¸y bay, ho¸ chÊt, t©n d­îc, nguyªn phô liÖu dÖt - may - da. Quan hÖ th­¬ng m¹i víi c¸c n­íc §«ng ¢u vµ SNG, nhÊt lµ Liªn bang Nga cã thÓ vµ cÇn ®­îc kh«i phôc bëi ®©y lµ thÞ tr­êng cã nhiÒu tiÒm n¨ng. Nhµ n­íc cÇn cã nh÷ng chÝnh s¸ch hç trî cho thÞ tr­êng nµy, quü hç trî xuÊt khÈu cÇn sím ®­îc ra ®êi ®Ó b¶o l·nh tÝn dông xuÊt khÈu cho ng­êi xuÊt khÈu hµng ho¸ vµo Nga vµ §«ng ¢u theo ph­¬ng thøc “Nhµ n­íc vµ doanh nghiÖp cïng lµm”, x©y dùng mét sè trung t©m tiªu thô hµng ho¸, hç trî tËn dông céng ®ång ng­êi ViÖt ®Ó ®­a hµng vµo Nga vµ §«ng ¢u, t¹o mét sè c¬ së s¶n xuÊt t¹i chç… Träng t©m vÒ hµng ho¸ xuÊt khÈu sÏ lµ cao su, chÌ, thùc phÈm chÕ biÕn, rau qu¶, ho¸ phÈm tiªu dïng, dÖt may, giµy dÐp vµ thñ c«ng mü nghÖ. Hµng nhËp khÈu chñ yÕu sÏ lµ thiÕt bÞ n¨ng l­îng, thiÕt bÞ má, hµng quèc phßng, ph©n bãn, s¾t thÐp, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i, lóa mú vµ t©n d­îc. 3. Khu vùc B¾c Mü Träng t©m cña khu vùc nµy lµ thÞ tr­êng Hoa Kú. MÆt hµng chñ yÕu xuÊt vµo Hoa Kú sÏ lµ dÖt may, giµy dÐp, s¶n phÈm nhùa, s¶n phÈm c¬ khÝ - ®iÖn, s¶n phÈm gç, thñ c«ng mü nghÖ, h¶i s¶n, cµ phª, h¹t ®iÒu, nh©n ®iÒu, chÌ, gia vÞ, rau qu¶ vµ thùc phÈm chÕ biÕn. MÆt hµng nhËp khÈu chñ yÕu lµ m¸y mãc, thiÕt bÞ c«ng nghÖ cao, phÇn mÒm, m¸y bay, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i, ho¸ chÊt, t©n d­îc, s¶n phÈm cao su, chÊt dÎo nguyªn liÖu, lóa mú vµ nguyªn liÖu s¶n xuÊt thøc ¨n gia sóc. C¸c ngµnh hµng trªn, nhÊt lµ chÕ biÕn gç, chÕ biÕn thùc phÈm, s¶n xuÊt ®å nhùa cÇn b¾t tay ngay vµo viÖc nghiªn cøu thÞ tr­êng Hoa Kú ®Ó th©m nhËp vµ ®Èy m¹nh xuÊt khÈu. Riªng mét sè ngµnh nh­ dÖt may, giµy dÐp, chÕ biÕn h¶i s¶n ®· dµnh sù quan t©m kh¸ thÝch ®¸ng trong viÖc nghiªn cøu thÞ tr­êng Mü tõ tr­íc khi ký HiÖp ®Þnh nªn hÇu nh­ ®· ë thÕ s½n sµng ®Ó xuÊt ph¸t. 4. Ch©u §¹i D­¬ng Träng t©m t¹i khu vùc Ch©u §¹i D­¬ng lµ Ausralia vµ Newzealand. Quan hÖ th­¬ng m¹i víi hai thÞ tr­êng nµy ph¸t triÓn tèt trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y chøng tá tiÒm n¨ng kh«ng nhá nh­ng møc khai th¸c vÉn cßn thÊp. Do ®ã, cÇn kiªn tr× t×m kiÕm, t¹o lËp vµ cñng cè quan hÖ b¹n hµng. Hµng ho¸ ®i vµo khu vùc nµy chñ yÕu sÏ lµ dÇu th«, dÖt may, giµy dÐp, thñ c«ng mü nghÖ, s¶n phÈm nhùa, s¶n phÈm gç vµ s¶n phÈm c¬ khÝ. Hµng nhËp khÈu sÏ lµ m¸y mãc, thiÕt bÞ, s¾t thÐp, lóa mú, bét mú s÷a nguyªn liÖu vµ t©n d­îc. 5. Trung CËn §«ng, Nam ¸, Ch©u Phi vµ Ch©u Mü Latinh Hµng ho¸ cña ViÖt Nam hiÖn ®· xuÊt hiÖn trªn c¸c thÞ tr­êng nµy nh­ng chñ yÕu lµ qua th­¬ng nh©n n­íc thø ba; kim ng¹ch xuÊt trùc tiÕp cßn kh¸ bÐ nhá. §Æc ®iÓm cÇn l­u ý ®èi víi c¸c thÞ tr­êng nµy lµ toµn bé c¸c n­íc trong khu vùc, kÓ c¶ nh÷ng n­íc ®· tõng ph¸t triÓn theo ®­êng lèi kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, ®Òu ®· ¸p dông c¬ chÕ thÞ tr­êng vµ hiÖn ®ang cã sù g¾n kÕt víi nhau th«ng qua viÖc h×nh thµnh c¸c liªn kÕt kinh tÕ khu vùc nh­ khèi liªn minh thuÕ quan Nam Ch©u Phi, khèi sö dông ®ång Franc ë T©y Phi, khèi Meghreb t¹i B¾c Phi… Th­¬ng m¹i gi÷a c¸c n­íc trong khèi ®­îc h­ëng nh÷ng ­u ®·i ®Æc biÖt. V× lý do ®ã, trong chiÕn l­îc th©m nhËp thÞ tr­êng, cÇn chän thÞ tr­êng träng ®iÓm cho tõng khèi vµ lÊy ®ã lµm bµn ®¹p ®Ó tiÕn vµo c¸c n­íc trong khèi. Tãm l¹i, trong thêi gian tíi, bªn c¹nh viÖc tiÕp tôc cñng cè vµ t¨ng c­êng chç ®øng t¹i c¸c thÞ tr­êng ®· cã th× kh©u ®ét ph¸ cã thÓ lµ gia t¨ng sù cã mÆt t¹i thÞ tr­êng Trung Quèc, Nga, më ra thÞ tr­êng Mü, ch©u Phi vµ trong chõng mùc nµo ®ã lµ thÞ tr­êng Mü Latinh. III. Mét sè ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ViÖt Nam 1. Môc tiªu c¬ b¶n mµ chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ViÖt Nam cÇn h­íng tíi: 1.1. Thùc hiÖn tù do ho¸ th­¬ng m¹i: §¶ng vµ Nhµ n­íc ta ®· thèng nhÊt chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ khu vùc theo tinh thÇn ph¸t huy tèi ®a néi lùc, n©ng cao hiÖu qu¶ hîp t¸c quèc tÕ, b¶o ®¶m ®éc lËp tù chñ vµ ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, thùc hiÖn qu¸ tr×nh tù do ho¸ th­¬ng m¹i tõ thÊp ®Õn cao theo xu h­íng chung cña c¸c n­íc trªn thÕ giíi. Tr­íc m¾t cÇn b¶o ®¶m thùc hiÖn c¸c cam kÕt víi c¸c n­íc trong AFTA. §©y lµ môc tiªu quan träng vµ cÊp b¸ch hiÖn nay trong chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i. Tr­íc hÕt, chóng ta cÇn thùc hiÖn c¾t gi¶m thuÕ quan ë møc 0-5% theo lÞch tr×nh c¾t gi¶m thuÕ sao cho viÖc nµy ®­îc hoµn tÊt vµo n¨m 2006 theo cam kÕt víi AFTA. §ång thêi cÇn chuÈn bÞ nhiÒu ph­¬ng ¸n ®Ó lo¹i bá hµng rµo phi thuÕ quan theo cam kÕt víi c¸c n­íc. 1.2. X©y dùng chiÕn l­îc th­¬ng m¹i phï hîp víi ®iÒu kiÖn bªn ngoµi Tõ viÖc x¸c ®Þnh thÞ tr­êng träng ®iÓm, quy ho¹ch mÆt hµng xuÊt - nhËp khÈu, thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®Çu t­ thÝch hîp, tæ chøc m¹ng l­íi ph©n phèi hµng ho¸ h÷u hiÖu. 1.3. Sö dông tæng hîp c¸c c«ng cô tû gi¸ hèi ®o¸i, trî cÊp vµ c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý hµnh chÝnh ®Ó ®iÒu chØnh ho¹t ®éng th­¬ng m¹i theo c¸c môc tiªu ®· ®Æt ra. §Ó phï hîp víi ®iÒu kiÖn kinh tÕ míi vµ tr¸nh nh÷ng ®ét biÕn cã ¶nh h­ëng xÊu ®Õn nÒn kinh tÕ nãi chung vµ ho¹t ®éng th­¬ng m¹i quèc tÕ nãi riªng trong qu¸ tr×nh héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi, chóng ta ®· cã nhiÒu biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó ®iÒu chØnh tû gi¸ vµ qu¶n lý ngo¹i hèi. HiÖn nay, ®Ó ®iÒu tiÕt hµng ho¸ xuÊt nhËp khÈu, chóng ta cßn ®ang sö dông nhiÒu c«ng cô hµnh chÝnh nh­ cÊm, t¹m ngõng, h¹n ng¹ch, chØ tiªu, giÊy phÐp kh«ng tù ®éng, phô thu vµ gi¸ tÝnh thuÕ tèi thiÓu. C¸c c«ng cô nµy ®Òu lµ ®èi t­îng ph¶i bá trong tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. So víi thùc tiÔn qu¶n lý phæ biÕn trªn thÕ giíi th× n­íc ta ch­a ¸p dông mét sè c«ng cô nh­ h¹n ng¹ch thuÕ quan , thuÕ tuyÖt ®èi, thuÕ mïa vô, thuÕ chèng b¸n ph¸ gi¸ vµ thuÕ chèng trî cÊp… §©y lµ nh÷ng c«ng cô ®­îc c¸c tæ chøc th­¬ng m¹i quèc tÕ vµ khu vùc thõa nhËn, chÝ Ýt lµ còng kh«ng ®Æt ra yªu cÇu xo¸ bá. V× vËy, ®Þnh h­íng c¬ b¶n cña c¬ chÕ qu¶n lý trong thêi gian tíi sÏ lµ gi¶m dÇn c¸c c«ng cô phi thuÕ thuéc nhãm thø nhÊt vµ t¨ng dÇn c¸c c«ng cô thuéc nhãm thø hai. 2. §Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i: 2.1. §æi míi chÝnh s¸ch thuÕ: Tham gia vµo qu¸ tr×nh héi nhËp víi kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi ®ßi hái hÖ thèng chÝnh s¸ch thuÕ n­íc ta ph¶i cã nh÷ng b­íc c¶i c¸ch phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ theo h­íng më cöa, tham gia vµo ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ . Trong bèi c¶nh cña qu¸ tr×nh héi nhËp, qu¸ tr×nh c¶i c¸ch chÝnh s¸ch thuÕ cÇn ®¹t ®­îc mét sè môc tiªu nh­ ®¶m b¶o æn ®Þnh thu phï hîp víi møc t¨ng tr­ëng kinh tÕ; gãp phÇn thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi, ®ång thêi khuyÕn khÝch ®Çu t­ trong n­íc; t¨ng c­êng vµ thóc ®Èy s¶n xuÊt xuÊt khÈu; phï hîp víi xu h­íng héi nhËp còng nh­ kh¶ n¨ng qu¶n lý thuÕ. Sau ®©y lµ mét sè ®Ò xuÊt nh»m ®¹t ®­îc nh÷ng môc tiªu c¶i c¸ch, ®æi míi hÖ thèng thuÕ nªn trªn: - Thùc hiÖn ®¬n gi¶n ho¸ c¸c møc thuÕ: x©y dùng hÖ thèng thuÕ trung lËp nh»m ®¬n gi¶n ho¸ c¸c møc thuÕ suÊt ®Ó cã thÓ ph©n bæ c¸c nguån lùc mét c¸ch hîp lý, khuyÕn khÝch c¸c nhµ s¶n xuÊt ®Çu t­ vµo nh÷ng lÜnh vùc cã lîi thÕ so s¸nh lín, cã thÓ ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ s¶n xuÊt cao, cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh ®­îc víi hµng ho¸ c¸c n­íc. Thùc hiÖn cô thÓ víi tõng s¾c thuÕ nh­ sau: + §èi víi thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp, ¸p dông mét thuÕ suÊt thèng nhÊt cho mäi ngµnh s¶n xuÊt, kÓ c¶ ®Çu t­ trong n­íc vµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. §ång thêi cÇn nghiªn cøu, x¸c ®Þnh møc thuÕ suÊt hîp lý so víi mÆt b»ng chung trong khu vùc. + Chóng ta ®· chuyÓn sang thùc hiÖn thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng (VAT) thay cho thuÕ doanh thu. Tuy nhiªn, møc thuÕ suÊt thuÕ VAT còng cÇn ®­îc nghiªn cøu, x¸c ®Þnh mét c¸ch hîp lý ®Ó võa cã t¸c ®éng thuËn lîi vÒ sè thu, võa cã t¸c ®éng mét c¸c hiÖu qu¶ tíi viÖc khuyÕn khÝch kinh doanh. Ngoµi ra viÖc ban hµnh vµ ¸p dông thuÕ VAT c¶ ®èi víi hµng nhËp khÈu cßn t¹o ®iÒu kiÖn h¹n chÕ phÇn gi¶m thu cña ng©n s¸ch khi chóng ta ph¶i thùc hiÖn c¸c b­íc c¾t gi¶m thuÕ nhËp khÈu. - Thùc hiÖn gi¶m nh÷ng thuÕ suÊt cao: ViÖt Nam cÇn ®Æt môc tiªu thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¶m thuÕ quan tr­íc n¨m 2003 ®èi víi nh÷ng ngµnh cã lîi thÕ so s¸nh tr­íc m¾t vµ tr­íc n¨m 2006 ®èi víi nh÷ng ngµnh cã lîi thÕ so s¸nh tiÒm n¨ng. - Më réng diÖn chÞu thuÕ: më réng diÖn chÞu thuÕ cã thÓ ®­îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c s¾c thuÕ cô thÓ nh­ sau: + H¹n chÕ, lo¹i bá nh÷ng diÖn ­u ®·i, miÔn gi¶m trong mäi s¾c thuÕ; + Më réng viÖc ¸p dông ph­¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ t¹i nguån ®èi víi c¸c tr­êng hîp cã nguån thu ph¸t sinh t¹i ViÖt Nam cña c¸c ®èi t­îng c­ tró n­íc ngoµi; + §èi víi thuÕ nhËp khÈu, cã thÓ nghiªn cøu ®Ó n©ng møc thuÕ suÊt 0% trong mét sè tr­êng hîp. Nh­ng thuÕ suÊt nµy cÇn ®­îc xem xÐt cô thÓ c¨n cø theo kÕ ho¹ch th­¬ng m¹i còng nh­ t×nh h×nh s¶n xuÊt ®Ó n©ng lªn møc 3-5%. Nh­ vËy sÏ bï ®¾p nh÷ng thiÕu hôt cho ng©n s¸ch khi thùc hiÖn c¾t gi¶m thuÕ nãi chung mµ vÉn ®¶m b¶o thùc hiÖn c¸c quy ®Þnh cña CEPT. + §èi víi thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt, thùc hiÖn söa ®æi theo h­íng më réng diÖn c¸c mÆt hµng ph¶i chÞu lo¹i thuÕ nµy . Cã thÓ ¸p dông c¶ víi hµng nhËp khÈu vµ hµng s¶n xuÊt trong n­íc, më réng thªm ®èi víi mét sè mÆt hµng tiªu dïng cao cÊp nh­ m¸y ®iÒu hoµ nhiÖt ®é, tï l¹nh… + Cã thÓ nghiªn cøu ban hµnh mét sè lo¹i thuÕ míi mét c¸ch hîp lý. - Hoµn thiÖn c«ng t¸c qu¶n lý thuÕ: trong vÊn ®Ò nµy cÇn tËp trung chó ý nhÊt viÖc qu¶n lý thu thuÕ ®èi víi nh÷ng thu nhËp ®­îc ph¸t sinh tõ n­íc ngoµi, tiÕn hµnh qu¶n lý ®èi t­îng nép thuÕ b»ng m· sè. Ngoµi ra t¨ng c­êng chÊt l­îng kiÓm tra, thanh tra thuÕ vµ t¹o méi tr­êng ®¬n gi¶n, râ rµng ®Ó khuyÕn khÝch tÝnh tu©n thñ ph¸p luËt cña c¸c ®èi t­îng nép thuÕ. 2.2. C¸c biÖn ph¸p b¶o hé hîp lý s¶n xuÊt trong n­íc vµ chÝnh s¸ch c«ng cô phi thuÕ quan. Tham gia vµo qu¸ tr×nh héi nhËp víi nÒn kinh tÕ khu vùc, cïng víi c¸c n­íc ASEAN x©y dùng khu vùc tù do, chóng ta kh«ng thÓ ®i ng­îc l¹i víi xu thÕ chung cña qu¸ tr×nh tù do ho¸ th­¬ng m¹i ®Ó tiÕp tôc duy tr× hµng rµo b¶o hé mËu dÞch. Do ®ã vÊn ®Ò b¶o hé cho s¶n xuÊt trong n­íc cÇn ®­îc thùc hiÖn nh­ sau: - Nguyªn t¾c b¶o hé chung: + ChØ b¶o hé nh÷ng mÆt hµng s¶n xuÊt trong n­íc ®¸p øng nhu cÇu cã tiÒm n¨ng ph¸t triÓn vÒ sau, t¨ng thu ng©n s¸ch vµ gi¶i quyÕt lao ®éng. + Nguyªn t¾c b¶o hé ph¶i ®­îc ¸p dông thèng nhÊt cho mäi thµnh phÇn kinh tÕ, kÓ c¶ doanh nghiÖp cã vèn n­íc ngoµi. + C¬ së b¶o hé ®­îc quy ®Þnh cho mét sè ngµnh nghÒ vµ cã thêi h¹n cô thÓ. VÒ nguyªn t¾c, kh«ng cã b¶o hé vÜnh viÔn bÊt kú ngµnh nghÒ nµo. + ViÖc b¶o hé ph¶i phï hîp víi tiÕn tr×nh tù do ho¸ th­¬ng m¹i vµ c¸c hiÖp ®Þnh quèc tÕ mµ ChÝnh phñ ®· ký kÕt. + Trªn c¬ së nh÷ng yªu cÇu vÒ møc ®é b¶o hé, x©y dùng tiÕn tr×nh c¾t gi¶m thuÕ quan cho c¸c mÆt hµng trong Danh môc lo¹i trõ t¹m thêi mét c¸ch thÝch hîp, theo h­íng nh÷ng mÆt hµng nµo cÇn ®­îc b¶o hé ë møc cao nhÊt sÏ ®­îc ®­a vµo c¾t gi¶m thuÕ sau cïng vµ nh÷ng mÆt hµng nµo kh«ng cÇn b¶o hé sÏ ®­îc c¾t gi¶m thuÕ sím h¬n. + Phèi hîp viÖc c¾t gi¶m thuÕ víi viÖc lo¹i bá c¸c rµo c¶n phi thuÕ quan mét c¸ch linh ho¹t vµ thÝch hîp ®Ó cã thÓ duy tr× b¶o hé cho c¸c ngµnh s¶n xuÊt trong nh÷ng tr­êng hîp cô thÓ. §ång thêi víi viÖc x¸c ®Þnh chÝnh s¸ch b¶o hé, cÇn gÊp rót triÓn khai viÖc x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng c¸c biÖn ph¸p phi thuÕ quan h÷u hiÖu, phï hîp vµ ®­îc th«ng lÖ quèc tÕ cho phÐp. Tr­íc m¾t chóng ta cÇn ph¶i x¸c ®Þnh râ danh môc nh÷ng mÆt hµng cÇn ®­îc ­u tiªn b¶o hé vµ ph©n lo¹i chóng theo c¸c cÊp ®é b¶o hé kh¸c nhau. ViÖc tÝnh to¸n ®­a ra danh môc hµng cÇn ®­îc ­u tiªn b¶o hé ph¶i dùa trªn kÕt qu¶ cña nh÷ng ph©n tÝch ®Þnh l­îng vµ ®Þnh tÝnh t×nh h×nh cung cÇu trong n­íc, søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ néi ®Þa vµ c¸c diÔn biÕn cña thÞ tr­êng quèc tÕ. Cã thÓ dù kiÕn ph©n lo¹i c¸c mÆt hµng b¶o hé cña ViÖt Nam theo c¸c cÊp ®é sau: + B¶o hé cÊp ®é 1 (cao nhÊt): nh÷ng mÆt hµng thuéc danh môc nh¹y c¶m + B¶o hé cÊp ®é 2: nh÷ng mÆt hµng thuéc c©n ®èi lín cña nÒn kinh tÕ nh­ «t«, xe m¸y, ph©n bãn, thuèc trõ s©u, xi m¨ng, s¾t thÐp… + B¶o hé cÊp 3: nh÷ng mÆt hµng tiªu dïng trong n­íc cã thÓ s¶n xuÊt Nh÷ng mÆt hµng kh«ng thuéc c¸c danh môc b¶o hé trªn cã thÓ huû bá ngay c¸c hµng rµo thuÕ vµ phi thuÕ quan, thùc hiÖn tù do ho¸ mËu dÞch. HÖ thèng chÝnh s¸ch phi thuÕ quan cña ViÖt Nam cã thÓ x©y dùng thµnh bèn lo¹i sau dùa trªn c¬ së s¾p xÕp l¹i c¸c biÖn ph¸p phi thuÕ quan cò vµ x©y dùng thªm mét sè biÖn ph¸p míi phï hîp víi quy ®Þnh cña WTO: + Lo¹i 1: nh÷ng biÖn ph¸p phi thuÕ quan phæ th«ng trong khu«n khæ WTO + Lo¹i 2: nh÷ng biÖn ph¸p kü thuËt + Lo¹i 3: nh÷ng biÖn ph¸p hµnh chÝnh + Lo¹i 4: nh÷ng chÝnh s¸ch vÜ m« kh¸c cã t¸c ®éng ®iÒu tiÕt gi¸n tiÕp xuÊt nhËp khÈu 2.3. Hoµn thiÖn chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch xuÊt khÈu: - N©ng cao hiÖu qu¶ cña c¸c ho¹t ®éng xóc tiÕn th­¬ng m¹i ®Ó gióp c¸c doanh nghiÖp më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu: x©y dùng trung t©m giíi thiÖu s¶n phÈm, giao dÞch th­¬ng m¹i, trung t©m b¸n bu«n, chî ®Çu mèi ë c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm vµ c¸c thµnh phè lín, c¸c trung t©m th­¬ng m¹i, kho ngo¹i quan vµ c¸c gian hµng ViÖt Nam ë ngoµi n­íc. T¹o ®iÒu kiÖn vµ hç trî c¸c doanh nghiÖp thµnh lËp chi nh¸nh, v¨n phßng ®¹i diÖn, giíi thiÖu s¶n phÈm ë n­íc ngoµi. Xóc tiÕn xuÊt khÈu vµo c¸c thÞ tr­êng chñ yÕu cã søc tiªu thô lín nh­: Mü, NhËt, EU, Trung Quèc, ASEAN ®èi víi c¸c mÆt hµng ta cã kh¶ n¨ng t¨ng khèi l­îng xuÊt khÈu nh­ thuû s¶n, hµng dÖt may, giµy dÐp, linh kiÖn ®iÖn tö, hµng thñ c«ng mü nghÖ, ®å gç, d©y vµ c¸p ®iÖn. TriÓn khai ch­¬ng tr×nh xóc tiÕn th­¬ng m¹i träng ®iÓm quèc gia, nghiªn cøu thµnh lËp Quü xóc tiÕn th­¬ng m¹i cã sù ®ãng gãp cña c¸c doanh nghiÖp ®Ó tiÕn hµnh hç trî doanh nghiÖp trong c¸c ho¹t ®éng héi chî, triÓn l·m, giíi thiÖu hµng mÉu. - Hç trî c¸c doanh nghiÖp n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cÇn thiÕt cho c¸c s¶n phÈm xuÊt khÈu: khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp ®Èy m¹nh nghiªn cøu, triÓn khai øng dông c«ng nghÖ míi, ph¸t triÓn vµ ®a d¹ng ho¸ s¶n xuÊt, ®ång thêi x©y dùng th­¬ng hiÖu hµng ho¸ ViÖt Nam. Hç trî c¸c doanh nghiÖp ¸p dông hÖ thèng tiªu chuÈn quèc tÕ: ISO 9000, ISO 14000, HACCP… - §iÒu hµnh tû gi¸ vµ qu¶n lý ngo¹i hèi ®æi míi theo h­íng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cho c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu: + Thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng liªn ng©n hµng. + Bá quy ®Þnh tû lÖ kÕt hèi ngo¹i tÖ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp xuÊt nhËp khÈu. + ChuyÓn tõ neo gi¸ vµo USD sang sö dông ræ tiÒn tÖ. + Xem xÐt vµ ®iÒu chØnh quy ®Þnh vÒ tr¹ng th¸i ngo¹i hèi cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i. + Tù do ho¸ l·i suÊt tiÒn tÖ. + §iÒu chØnh tû gi¸ danh nghÜa phï hîp víi lé tr×nh c¾t gi¶m thuÕ quan vµ c¸c hµng rµo phi thuÕ quan ®Ó tû gi¸ thùc kh«ng bÞ gi¶m sót, lµm ¶nh h­ëng xÊu ®Õn søc c¹nh tranh cña hµng ho¸. - Ph¸t triÓn c¸c dÞch vô hç trî xuÊt nhËp khÈu: ph¸t triÓn c¸c dÞch vô vËn t¶i hµng ho¸ XNK, c¸c h×nh thøc b¶o hiÓm trong ho¹t ®éng XNK, c¸c h×nh thøc tÝn dông vµ b¶o l·nh tÝn dông xuÊt nhËp khÈu. 2.4. §æi míi vµ hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt vµ c¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh quèc gia. - Hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt vµ kinh tÕ ®èi ngo¹i phï hîp víi ph¸p luËt vµ th«ng lÖ th­¬ng m¹i quèc tÕ, tham gia vµo c¸c c«ng ­íc cã liªn quan ®Õn th­¬ng m¹i quèc tÕ. Trong nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû nµy, viÖc hoµn thiÖn c¸c khu«n khæ ph¸p lý cho c¸c ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng cÇn x©y dùng vµ ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p lý sau: + Quy chÕ vÒ më cöa hµng, lËp chi nh¸nh c«ng ty ë n­íc ngoµi cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. + Quy chÕ vÒ héi chî, triÓn l·m vµ qu¶ng c¸o th­¬ng m¹i trong vµ ngoµi n­íc. + Quy chÕ vÒ ®¹i lý b¸n hµng cña n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam. + Quy chÕ vÒ h×nh thøc kinh doanh t¹m nhËp ®Ó t¸i xuÊt, t¹m xuÊt ®Ó t¸i nhËp vµ h×nh thøc kinh doanh chuyÓn khÈu. + Quy chÕ vÒ qu¸ c¶nh hµng ho¸. + Quy chÕ uû th¸c vµ nhËn uû th¸c xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸ cho c¸c doanh nghiÖp trong n­íc vµ ngoµi n­íc. + Quy chÕ vÒ gi¸m ®Þnh hµng ho¸ xuÊt, nhËp khÈu. + Nh÷ng quy chÕ vÒ ®Çu t­ ®Ó hç trî thªm cho luËt ®Çu t­. + C¸c lo¹i quy chÕ, thÓ lÖ ®iÒu chØnh ho¹t ®éng ng©n hµng ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam. + Rµ so¸t l¹i LuËt H¶i quan vµ c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh d­íi luËt v× mét sè ®iÒu kho¶n cña luËt nµy cßn c¶n trë c¸c ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng, ch­a khuyÕn khÝch xuÊt, nhËp khÈu. - T¨ng c­êng sù phèi kÕt hîp gi÷a c¸c bé, ngµnh trong viÖc ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch, c¬ chÕ vµ x©y dùng c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ ngo¹i th­¬ng. Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò kh¸ næi cém hiÖn nay lµ thiÕu sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c bé, ngµnh h÷u quan trong viÖc ban hµnh c¸c v¨n b¶n vÒ chÝnh s¸ch, c¬ chÕ vµ ph¸p lý cã liªn quan ®Õn ngo¹i th­¬ng. Sù ®¬n ph­¬ng vµ riªng rÏ cña mét sè Bé, ngµnh trong viÖc ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p lý còng nh­ quyÕt ®Þnh ®iÒu hµnh nÒn vÜ m« s¶n xuÊt - kinh doanh cña c¸c ngµnh cã liªn quan ®Õn ®Þnh h­íng chiÕn l­îc c«ng nghiÖp ho¸ h­íng vÒ xuÊt khÈu kÕt hîp víi thay thÕ nhËp khÈu ®· mét mÆt chØ tÝnh ®Õn lîi Ých toµn côc cña nÒn kinh tÕ. MÆt kh¸c, lµm gi¶m hiÖu lùc ®iÒu hµnh vÜ m« nÒn kinh tÕ cña Nhµ n­íc, gi¶m hiÖu qu¶ cña chÝnh c¸c v¨n b¶n ph¸p lý ®ã. V× thÕ, t¨ng c­êng sù phèi hîp gi÷a c¸c bé, ngµnh vµ c¸c c¬ quan chøc n¨ng qu¶n lý nhµ n­íc trong viÖc ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p lý, chÝnh s¸ch vµ c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý, ®iÒu hµnh vÜ m« c¸c ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng… ®­îc coi lµ mét ®iÒu kiÖn, biÖn ph¸p vÜ m« ®Ó tiÕp tôc hoµn chØnh c¸c c«ng cô chÝnh s¸ch ngo¹i th­¬ng. - TiÕp tôc gi¶m bít c¸c thñ tôc hµnh chÝnh nh»m c¶i c¸ch mét b­íc nÒn hµnh chÝnh nhµ n­íc trong lÜnh vùc ngo¹i th­¬ng: tiÕp tôc rµ so¸t c¸c quy ®Þnh hiÖn hµnh trong chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ qu¶n lý ®Ó tr×nh ChÝnh phñ hoÆc Bé Th­¬ng m¹i quyÕt ®Þnh nh»m lo¹i bá nh÷ng thñ tôc hµnh chÝnh kh«ng phï hîp. B·i bá tiÕp mét sè thñ tôc hµnh chÝnh ®ang cßn tån t¹i nh­ng kh«ng cÇn thiÕt, cÇn tiÕp tôc nghiªn cøu xö lý, nh­: cÊp giÊy phÐp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu, giao chØ tiªu xuÊt nhËp khÈu c¸c mÆt hµng theo kÕ ho¹ch ®Þnh h­íng. TiÕp tôc b·i bá c¬ chÕ qu¶n lý b»ng kÕ ho¹ch ®Þnh h­íng ®èi víi mét sè mÆt hµng nh­ ph©n bãn, xe hai b¸nh g¾n m¸y…, chØ gi÷ l¹i 2 mÆt hµng lµ g¹o vµ x¨ng dÇu. §æi míi thñ tôc cña ngµnh H¶i quan còng lµ vÊn ®Ò hÕt søc cÊp thiÕt. Hoµn thiÖn hÖ thèng kiÓm tra h¶i quan theo quy ®Þnh cña ASEAN vÒ luång xanh, ®á, vµng. §¬n gi¶n ho¸ thñ tôc hµnh chÝnh vµ giÊy tê song ph¶i thÝt chÆt ®­îc sù qu¶n lý, ®iÒu hµnh vµ chèng gian lËn, bu«n lËu th­¬ng m¹i, ¸p dông c«ng nghÖ vµ kü thuËt hiÖn ®¹i trong qu¶n lý. Môc lôc Lêi më ®Çu KÕt luËn Tµi liÖu tham kh¶o Danh môc b¶ng biÓu B¶ng 1: XuÊt nhËp khÈu cña ViÖt Nam giai ®o¹n 1976 -1985 9 B¶ng 2: T¨ng tr­ëng GDP vµ ®ãng gãp cña xuÊt khÈu vµo GDP 31 B¶ng 3: C¬ cÊu xuÊt khÈu cña c¸c NIC §«ng ¸ thêi kú 1965-1986 31 B¶ng 4: Kim ng¹ch XNK cña ViÖt Nam tõ 1996 ®Õn nay 40 B¶ng 5: Sè l­îng lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi tõ n¨m 1996 tíi nay 43 B¶ng 6: Tæng hîp sè lao ®éng theo C«ng ty ViÖt Nam 1999-01/2002 44 B¶ng 7: Mét sè mÆt hµng nhËp khÈu cña ViÖt Nam giai ®o¹n 1996-2003 47 B¶ng 8: XuÊt nhËp khÈu cña ViÖt Nam thêi kú 1986-1995 52 B¶ng 9: Sù thay ®æi c¬ cÊu thÞ tr­êng xuÊt khÈu, nhËp khÈu cña ViÖt Nam giai ®o¹n 1990-1995 53 B¶ng 10: XuÊt khÈu ph©n theo nhãm hµng 55 B¶ng 11: C¬ cÊu hµng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam ph©n theo SITC 55 B¶ng 12: M­êi mÆt hµng xuÊt khÈu lín nhÊt cña ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m 1991-1995 56 B¶ng 13: L¹m ph¸t, tû gi¸ vµ c¸n c©n th­¬ng m¹i giai ®o¹n 1989-1995 57 B¶ng 14: Møc ®ãng gãp vÒ thuÕ xuÊt khÈu, nhËp khÈu 58 B¶ng 15: NhËp khÈu cña ViÖt Nam thêi kú 1986-1995 59 B¶ng 16: NhËp khÈu ph©n theo nhãm hµng 60 B¶ng 17: C¬ cÊu hµng xuÊt khÈu cña ViÖt nam 63 B¶ng 18: M­êi mÆt hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña ViÖt Nam 64 B¶ng 19: Kim ng¹ch xuÊt khÈu mÆt hµng chñ lùc 65 B¶ng 20: XuÊt khÈu ph©n theo nhãm hµng 66 B¶ng 21: C¬ cÊu hµng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam ph©n theo SITC 66 giai ®o¹n 1996-1999 66 B¶ng 22: C¬ cÊu tr­êng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam thêi kú 1997- 2001 69 B¶ng 23: T×nh h×nh bu«n b¸n cña ViÖt nam víi ASEAN 70 B¶ng 24: Quan hÖ th­¬ng m¹i ViÖt - Mü 72 B¶ng 25: XuÊt khÈu cña ViÖt nam víi mét sè n­íc EU 73 B¶ng 26: 10 n­íc vµ l·nh thæ ®øng ®Çu vÒ xuÊt khÈu (Tr.USD) 76 B¶ng 27: Kim ng¹ch vµ c¬ cÊu xuÊt khÈu dù kiÕn ®Õn n¨m 2010 …99 B¶ng 28: Nhu cÇu nhËp khÈu dù kiÕn ®Õn n¨m 2010 100 Lêi më ®Çu ********************* 1. Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi: ChÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh ®æi míi ®· cã nh÷ng thay ®æi c¬ b¶n vµ ®ang chuyÓn tõ chÕ ®é Nhµ n­íc ®éc quyÒn ngo¹i th­¬ng sang c¬ chÕ thÞ tr­êng c¬ sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc, tõng b­íc thùc hiÖn tù do hãa th­¬ng m¹i. ChÝnh s¸ch th­¬ng m¹i thêi kú nµy ®· cã nh÷ng b­íc tiÕn phï hîp víi môc tiªu cña chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi g¾n víi nh÷ng thay ®æi trong n­íc vµ quèc tÕ trong tõng giai ®o¹n cô thÓ. Nhê ®ã mµ ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng cña ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m qua ®· ®¹t ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ rÊt ®¸ng khÝch lÖ, ®Æc biÖt lµ ë viÖc gia t¨ng kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu hµng n¨m, tõng b­íc ®a d¹ng hãa mÆt hµng g¾n víi chuyÓn h­íng vµ ®a d¹ng hãa thÞ tr­êng xuÊt nhËp khÈu. MÆc dï ®· ®¹t ®­îc nhiÒu thµnh tùu sau h¬n 15 n¨m ®æi míi, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam vÉn ë tr×nh ®é thÊp kÐm. C¶i c¸ch kinh tÕ cña ViÖt Nam theo h­íng kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­¬ng x· héi chñ nghÜa tiÕp tôc ®i vµo chiÓu s©u ®ßi hái nh÷ng nç lùc lín. ¶nh h­ëng cña xu thÕ tù do hãa th­¬ng m¹i ngµy cµng s©u s¾c, thÓ hiÖn kh«ng chØ ë viÖc thùc hiÖn c¸c cam kÕt theo lé tr×nh trong c¸c hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i song ph­¬ng (®iÓn h×nh lµ HiÖp ®Þnh Th­¬ng m¹i ViÖt Nam - Hoa Kú), c¸c cam kÕt quèc tÕ ®èi víi c¸c tæ chøc khu vùc (AFTA) vµ trong t­¬ng lai WTO, mµ c¶ søc Ðp c¹nh tranh xuÊt khÈu vµ thu hót ®Çu t­ gi÷a c¸c n­íc trªn thÕ giíi. Trong thêi gian gÇn ®©y, ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu cña ViÖt Nam gÆp nhiÒu khã kh¨n. Kh«ng chØ c¸c mÆt hµng n«ng l©m thñy s¶n, mµ c¶ c¸c mÆt hµng nh­ dÇu th«, dÖt may, da giµy … tiÕp tôc gi¶m gi¸. Hµng rµo thuÕ quan gi¶m xuèng th× c¸c rµo c¶n vÒ tiªu chuÈn an toµn thùc phÈm, vÖ sinh m«i tr­êng, ®iÒu kiÖn lao ®éng trë nªn khã kh¨n h¬n. Do vËy, ®Ó thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu cña c¸c doanh nghiÖp cã rÊt nhiÒu viÖc ph¶i lµm, ®ßi hái sù nç lùc tõ phÝa c¸c doanh nghiÖp vµ mét yÕu tè quan träng kh«ng thÓ thiÕu ®ã lµ hoµn thiÖn c¸c chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña Nhµ n­íc. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng nhËn thøc trªn, céng víi nh÷ng kiÕn thøc ®· thu l­îm ®­îc trong thêi gian häc tËp t¹i tr­êng §¹i häc Ngo¹i th­¬ng, t«i ®· lùa chän ®Ò tµi "T¸c ®éng cña ®æi míi chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ®Õn ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y". 2. Môc ®Ých cña ®Ò tµi: Nh×n nhËn sù ®æi míi cña chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ViÖt Nam trong thêi gian qua, nh÷ng ®iÓm míi, tÝch cùc vµ ¶nh h­ëng cña nã tíi ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu: thµnh tùu còng nh­ h¹n chÕ, trªn c¬ së ®ã ®Ò ra mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i. 3. Ph¹m vi nghiªn cøu: Ph¹m vi nghiªn cøu cña khãa luËn chØ giíi h¹n ë nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n nhÊt cã liªn quan ®Õn sù ®æi míi cña chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i hiÖn nay, t¸c ®éng cña nã tíi ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng, nh÷ng thµnh tùu vµ h¹n chÕ cßn tån t¹i. 4. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu: Khãa luËn ¸p dông nhiÒu ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu kh¸c nhau nh­ ph­¬ng ph¸p ph©n vµ tÝch tæng hîp, ph­¬ng ph¸p liÖt kª vµ thèng kª, ph­¬ng ph¸p kÕt hîp gi÷a lý luËn vµ thùc tiÔn… 5. Néi dung nghiªn cøu: Khãa luËn bao gåm c¸c phÇn chÝnh sau ®©y: Ch­¬ng I: Mét sè vÊn ®Ò lý luËn liªn quan ®Õn ®æi míi chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam. Ch­¬ng II: T¸c ®éng cña ®æi míi chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ®Õn ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Ch­¬ng III: Mét sè ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ViÖt Nam trong ®iÒu kiÖn héi nhËp th­¬ng m¹i thÕ giíi. KÕt luËn Th«ng qua ®Ò tµi nµy, t«i còng mong muèn phÇn nµo cung cÊp ®­îc nh÷ng th«ng tin tæng qu¸t nhÊt vÒ chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam, néi dung cña qu¸ tr×nh ®æi míi chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i vµ h­íng hoµn thiÖn. Song c¸c néi dung quan träng nhÊt mµ t«i muèn ®Ò cËp lµ nh÷ng t¸c ®éng cña c«ng cuéc ®æi míi chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ®Õn ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ngViÖt Nam trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, thµnh tùu vµ h¹n chÕ cßn tån t¹i. §ång thêi qua viÖc nghiªn cøu nh÷ng kÕt qu¶ cña ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu nh÷ng n¨m qua phÇn nµo cho chóng ta thÊy vai trß qu¶n lý, ®iÒu hµnh cña chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i kh«ng chØ quan träng vµ cÇn thiÕt ®èi víi ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu mµ cßn ®èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. Do thêi gian cã h¹n vµ tr×nh ®é cña ng­êi viÕt cßn h¹n chÕ, khãa luËn kh«ng tr¸nh ®­îc nh÷ng sai sãt vµ khiÕm khuyÕt nhÊt ®Þnh. Cuèi cïng cho t«i ®­îc bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c cña m×nh ®Õn c¸c thÇy c« gi¸o tr­êng §¹i häc Ngo¹i th­¬ng, nh÷ng ng­êi ®· chØ b¶o t«i trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, ®Æc biÖt lµ TiÕn sÜ NguyÔn V¨n Hång, ng­êi trùc tiÕp h­íng dÉn t«i hoµn thµnh khãa luËn. T«i còng xin göi lêi c¶m ¬n ®Õn Bé Th­¬ng m¹i, Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­, Côc Qu¶n lý lao ®éng ngoµi n­íc, ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ Trung ¦¬ng ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho t«i trong viÖc thu thËp tµi liÖu cã liªn quan ®Õn vÊn ®Ò nghiªn cøu. Hµ Néi, ngµy 15/12/2003 Sinh viªn thùc hiÖn §ç Thóy H»ng tµi liÖu tham kh¶o 1. ViÖt Nam trªn chÆng ®­êng ®æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - TiÕn sÜ NguyÔn Minh Tó - NXB ChÝnh trÞ Quèc gia - 2002. 2. ViÖt Nam víi tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ thÕ giíi - NXB Thèng kª - 2003. 3. T×nh h×nh kinh tÕ - x· héi ViÖt Nam 1991-2000 - Tæng côc Thèng kª - NXB Thèng kª - 2001. 4. T¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ chÝnh s¸ch x· héi ë ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi tõ 1991 ®Õn nay, kinh nghiÖm cña c¸c n­íc ASEAN - ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ Trung ­¬ng - TS. Lª §¨ng Doanh, TS NguyÔn Minh Tó - NXB Khoa häc X· héi - 2002. 5. ChÝnh s¸ch th­¬ng m¹i, ®Çu t­ vµ sù ph¸t triÓn mét sè mÆt hµng c«ng nghiÖp chñ lùc cña ViÖt Nam - NXB Khoa häc X· héi - 1998. 6. ChÝnh s¸ch th­¬ng m¹i trong ®iÒu kiÖn héi nhËp - Hoµng §øc Th©n - NXB ChÝnh trÞ Quèc gia - 2001. 7. ViÖt Nam c¶i c¸ch theo h­íng rång bay - Dwogh, H.Perkins - NXB ChÝnh trÞ Quèc gia - 1994. 8. Trung Quèc: 20 n¨m më cöa - c¶i c¸ch chÕ ®é së h÷u - TÒ QuÕ Tr©n - NXB ChÝnh trÞ Quèc gia - 2001. 9. Mét sè vÊn ®Ò c¶i c¸ch më cöa cña Trung Quèc vµ ®æi míi ë ViÖt Nam - Vò Quang Vinh - NXB Thanh Niªn - 2001 10. Kinh tÕ NICs §«ng ¸ - Kinh nghiÖm ®èi víi ViÖt Nam - Lª V¨n Toµn - NXB Thèng kª - 1992. 11. Suy ngÉm l¹i sù thÇn kú §«ng ¸ - Joshep E.Stiglitz vµ Shahid Yusuf - NXB ChÝnh trÞ Quèc gia - 2002. 12. Khu vùc mËu dÞch tù do ASEAN vµ doanh nghiÖp ViÖt Nam, Héi nghiªn cøu khoa häc §«ng Nam ¸ - ViÖt Nam , ViÖn hîp t¸c nghiªn cøu ASEAN, NXB ChÝnh trÞ Quèc gia, 2001. 13. Vai trß qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ n­íc ®èi víi doanh nghiÖp nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng - Ph¹m ThÞ Nga - NXB Khoa häc X· héi - 1997. 14. Nh÷ng vÊn ®Ò cña toµn cÇu hãa - TS. NguyÔn V¨n D©n - NXB Khoa häc X· héi - 2001. 15. N©ng cao søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ n­íc ta trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ thÕ giíi - GS-TS Chu V¨n CÊp - NXB ChÝnh trÞ Quèc gia - 2003. 16. Niªn gi¸m thèng kª 1996-2000, NXB Thèng kª. 17. Kû yÕu xuÊt khÈu 2001 - NXB Thµnh phè Hå ChÝ Minh, Thêi b¸o Kinh tÕ Sµi gßn - 10/2001. 18. HÖ thèng chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña n­íc CHXHCN ViÖt Nam (c¸c v¨n b¶n ph¸p quy ®iÒu tiÕt c¸c ho¹t ®éng kinh doanh XNK vµ ®Çu t­ hiÖn hµnh) - TËp 1,2 - NXB V¨n hãa Th«ng tin - 1997. 19. ChÝnh s¸ch ngo¹i th­¬ng trong qu¸ tr×nh CNH - H§H ®Êt n­íc - Bïi Xu©n L­u - §Ò tµi nghiªn cøu cÊp Bé - M· sè B96.04.05 - Tr­êng §H Ngo¹i Th­¬ng. 20. ChÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p thÞ tr­êng hµng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam trong thêi kú 2001-2010, tÇm nh×n ®Õn 2020 - NguyÔn V¨n Nam (chñ nhiÖm) - §Ò tµi khoa häc chuyªn ngµnh cÊp Nhµ n­íc - M· sè 2001-78-007 Bé Th­¬ng m¹i, Bé Khoa häc vµ M«i tr­êng, ViÖn nghiªn cøu th­¬ng m¹i,2001 21. Gi¶m dÇn b¶o hé, tiÕn tíi tù do hãa th­¬ng m¹i trong qu¸ tr×nh héi nhËp Bïi Xu©n L­u (chñ nhiÖm) - §Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp Bé - M· sè B97.40.05 - Tr­êng §H Ngo¹i Th­¬ng. 22. ChÝnh s¸ch XNK cña ViÖt Nam trong xu thÕ tù do hãa th­¬ng m¹i - NguyÔn ThÞ H­êng - LuËn ¸n TiÕn sÜ kinh tÕ - M· sè: 5.02.05 - Häc viÖn Hµnh chÝnh Quèc gia Hå ChÝnh Minh. 23. V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu lÇn thø IX, §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam - NXB ChÝnh trÞ Quèc gia - 2001. 24. ThÞ tr­êng lao ®éng ViÖt Nam - Tr­¬ng ThÞ Thóy H»ng - T¹p chÝ nghiªn cøu kinh tÕ - Sè 09/1997. 25. Kinh tÕ ViÖt Nam sau 11 n¨m ®æi míi - NguyÔn Sinh Cóc - Thêi b¸o Kinh tÕ ViÖt Nam - Sè 71, ngµy 03/09/1997. 26. T¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn - TrÇn Ngäc Hiªn - T¹p chÝ Céng S¶n - Sè 4/1994. 27. Kinh tÕ §«ng ¸ cã thÓ t¨ng tr­ëng víi tèc ®é cao liªn tôc vµ l©u dµi ®­îc kh«ng - T¹p chÝ Kinh tÕ Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng, sè 04/1996. 28. §iÒu hµnh XNK n¨m 2000: Hç trî tèi ®a xuÊt khÈu - V¨n Oanh - B¸o §Çu t­ ngµy 29/11/1999. 29. T¹p chÝ Kinh tÕ ®èi ngo¹i - Tr­êng §¹i häc Ngo¹i th­¬ng - 1999.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docTác động của đổi mới chính sách thương mại đến ngoại thương VN trong những năm gần đây.doc
Luận văn liên quan