Thị trường tài chính vai trò của nó đối với nền kinh tế thị trường

Mục lục Lời mở đầu 1 Nội dung 2 I. Khái niệm thị trường tài chính 2 1. Khái niệm thị trường tài chính 2 2. Phân loại thị trường tài chính 2 2.1 Phân loại căn cứ vào phương thức vận động của vốn 2 2.2 Phân loại căn cứ vào thời hạn sử dụng vốn 3 2.2.1 Thị trường tiền tệ 3 2.2.1.1 Phân loại thị trường vốn ngắn hạn căn cứ vào tính chất của hàng hóa 3 2.2.1.2 Phân loại thị trường vốn ngắn hạn căn cứ vào phương thức giao dịch 4 2.2.2 Thị trường vốn dài hạn 5 II. Vai trò của thị trường tài chính trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay 6 1. Thị trường tài chính đóng vai trò quan trọng nhất trong việc huy động và chuyển giao mọi nguồn lực tài chính cho nhu cầu đầu tư phát triển 6 2. Nhà nước thông qua thị trường tài chính để điều hành nền kinh tế 8 3. Thị trường tài chính góp phần tăng năng suất và hiệu quả của nền kinh tế 9 Kết luận 10 Tài liệu tham khảo 1. Giáo trình Tài chính – Trường Đại học Quản lýý và Kinh doanh Hà Nội 2. Thời báo kinh tế Việt Nam (vneconomy.com.vn), Báo Đầu tư (vir.com.vn) 3. Website Bộ Tài chính www.mof.gov.vn , vietstock.com.vn

doc11 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 30/01/2013 | Lượt xem: 2221 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Thị trường tài chính vai trò của nó đối với nền kinh tế thị trường, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi më ®Çu ViÖt Nam nhËn thøc rÊt râ r»ng nÕu thÞ tr­êng tµi chÝnh yÕu kÐm th× sÏ kh«ng thÓ thu hót ®­îc c¸c nguån vèn trong n­íc còng nh­ ngoµi n­íc ®Ó phôc vô sù nghiÖp C«ng nghiÖp ho¸ - HiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Tuy nhiªn, xuÊt ph¸t tõ ®Æc thï lµ mét n­íc ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng XHCN, nÒn kinh tÕ hiÖn nay cßn mang nÆng dÊu Ên cña nÒn kinh tÕ bao cÊp, n¬i mµ mäi ho¹t ®éng tµi chÝnh tr­íc ®©y ®Òu theo m« h×nh cña mét nÒn kinh tÕ phi th­¬ng m¹i, phi c¹nh tranh vµ rÊt ®éc quyÒn. Tõ sau §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VI (1986), ®Æc biÖt tõ §¹i héi §¶ng lÇn VII (1991), n­íc ta ®· b¾t ®Çu tiÕn hµnh c«ng cuéc ®æi míi c¬ b¶n vµ toµn diÖn c¬ chÕ kinh tÕ tõ c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang c¬ chÕ thÞ tr­êng. Mét trong nh÷ng thµnh tùu quan träng trong c«ng cuéc ®æi míi lµ chóng ta ®· b­íc ®Çu ®i vµo c¶i c¸ch hÖ thèng tµi chÝnh tiÒn tÖ. Nh÷ng thay ®æi c¬ b¶n ®ã lµ tiÒn ®Ò cho sù h×nh thµnh qu¸ tr×nh giao dÞch, trao ®æi, mua b¸n vèn mét c¸ch tù do trong nÒn kinh tÕ theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, ®Æt nÒn mãng cho sù ra ®êi cña thÞ tr­êng tµi chÝnh. Tuy do míi ®­îc h×nh thµnh cßn rÊt non trÎ vµ trong qu¸ tr×nh héi nhËp nh­ng thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt Nam ®· ®ãng gãp mét phÇn quan träng trong viÖc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam. Víi mong muèn ®­îc vËn dông kiÕn thøc ®· ®­îc häc ®Ó ph©n tÝch lµm râ b¶n chÊt vµ vai trß cña thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt Nam hiÖn nay em ®· lµm tiÓu luËn víi ®Ò tµi: “ThÞ tr­êng tµi chÝnh vµ vai trß cña nã ®èi víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng” Bµi tiÓu luËn cña em gåm hai phÇn chÝnh: PhÇn 1: Kh¸i niÖm thÞ tr­êng tµi chÝnh PhÇn 2: Vai trß cña thÞ tr­êng tµi chÝnh ®èi víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam hiÖn nay. Néi dung I. ThÞ tr­êng tµi chÝnh 1. Kh¸i niÖm thÞ tr­êng tµi chÝnh ThÞ tr­êng tµi chÝnh (TTTC) lµ ho¹t ®éng giao dÞch c¸c lo¹i vèn trong ph¹m vi mét n­íc, hoÆc gi÷a c¸c n­íc víi nhau víi h×nh thøc vay, tr¶, chuyÓn nh­îng, ®Çu t­, thanh to¸n b»ng nh÷ung c«ng cô kh¸c nhau, trong nh÷ng thêi h¹n kh¸c nhau gi÷a c¸c bªn tham gia thÞ tr­êng trªn ®Þa bµn mét n­íc (TTTC quèc gia) hoÆc gi÷a nhiÒu n­íc víi nhau (TTTC quèc tÕ). Ta còng cã kh¸i niÖm kh¸c: ThÞ tr­êng tµi chÝnh lµ thÞ tr­êng trong ®ã nguån tµi chÝnh ®­îc chuyÓn tõ ng­êi cã vèn d­ thõa sang ng­êi thiÕu vèn. ThÞ tr­êng tµi chÝnh lµ tæng hoµ c¸c mèi quan hÖ cung cÇu vÒ vèn. Chøc n¨ng c¬ b¶n nhÊt cña thÞ tr­êng tµi chÝnh lµ dÉn vèn tõ ng­êi d­ thõa vèn tíi ng­êi cÇn vèn, ngoµi ra nã cßn thÓ hiÖn chøc n¨ng gi¸m s¸t th«ng qua sù vËn ®éng cña c¸c nguån tµi chÝnh. 2. Ph©n lo¹i thÞ tr­êng tµi chÝnh ë ®©y chóng ta chØ xÐt ®Õn c¸c lo¹i TTTC trong n­íc vµ dùa vµo c¸c tiªu thøc kh¸c nhau ng­êi ta ph©n lo¹i thÞ tr­êng tµi chÝnh nh­ sau: 2.1 Ph©n lo¹i c¨n cø vµo ph­¬ng thøc vËn ®éng cña vèn Theo c¸ch nµy ta ph©n biÖt hai lo¹i thÞ tr­êng vèn gi¸n tiÕp vµ trùc tiÕp - ThÞ tr­êng vèn gi¸n tiÕp lµ lo¹i thÞ tr­êng vèn trong ®ã ng­êi cho vay kh«ng trùc tiÕp giao vèn cho ng­êi ®i vay mµ th«ng qua c¸c tæ chøc trung gian tµi chÝnh. C¸c tæ chøc nµy vay cña ng­êi cã vèn råi cho ng­êi cÇn vèn vay l¹i, thÞ tr­êng nµy cã tªn gäi lµ thÞ tr­êng tÝn dông. - ThÞ tr­êng vèn trùc tiÕp lµ thÞ tr­êng vèn trong ®ã ng­êi cã vèn trùc tiÕp chuyÓn giao vèn cña m×nh cho ng­êi cÇn vèn kh«ng th«ng qua c¸c trung gian tµi chÝnh. ViÖc chuyÓn giao nµy ®­îc tiÕn hµnh theo c¸ch ng­êi cã vèn bá tiÒn ra mua mua nh÷ng cæ phiÕu vµ tr¸i phiÕu cña c¸c c«ng ty. Trong quan hÖ mua b¸n nµy, ng­êi mua chøng kho¸n lµ ng­êi chñ së h÷u tµi s¶n cã quan hÖ trùc tiÕp víi ng­êi ph¸t hµnh chøng kho¸n (ng­êi cÇn vèn). ViÖc ph©n chia thÞ tr­êng vèn trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp còng chØ cã ý nghÜa t­¬ng ®èi v× cã thÓ nh÷ng ®Çu tù gi¸n tiÕp ban ®Çu sÏ chuyÓn thµnh ®Çu t­ trùc tiÕp. 2.2 Ph©n lo¹i c¨n cø vµo thêi h¹n sö dông vèn C¨n cø vµo thêi h¹n sö dông vèn dµi hay ng¾n, ng­êi ta ph©n biÖt thµnh thÞ tr­êng tiÒn tÖ (thÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n) vµ thÞ tr­êng vèn dµi h¹n. 2.2.1 ThÞ tr­êng tiÒn tÖ ThÞ tr­êng tiÒn tÖ hay cßn gäi lµ thÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n lµ thÞ tr­êng ph¸t hµnh vµ mua b¸n c¸c lo¹i vèn ng¾n h¹n tõ mét ngµy trë lªn ®Õn hai n¨m (ë ViÖt Nam) hay tõ mét ngµy ®Õn b¶y n¨m tïy theo quy ®Þnh tõng n­íc. C¸c lo¹i vèn ng¾n h¹n nh­: tÝn phiÕu kho b¹c, kho¶n vay ng¾n h¹n gi÷a c¸c ng©n hµng, tho¶ thuËn mua l¹i, chøng chØ tiÒn göi, th­¬ng phiÕu, ... ThÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n còng cã c¸ch ph©n lo¹i sau: 2.2.1.1 Ph©n lo¹i thÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n c¨n cø vµo tÝnh chÊt cña hµng hãa ThÞ tr­êng tÝn phiÕu kho b¹c lµ thÞ tr­êng mua b¸n chøng kho¸n nî ng¾n h¹n cña ChÝnh phñ. Nh÷ng thµnh phÇn tham gia thÞ tr­êng nµy rÊt ®«ng ®¶o bao gåm c¸c t©ng líp d©n c­, c¸c doanh nghiÖp, c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i vµ c¸c tæ chøc tÝn dông. ThÞ tr­êng c¸c hîp ®ång mua b¸n l¹i (Repurchase Agreement). Trªn thÞ tr­êng nµy, hµng hãa b¸n ra lµ c¸c hîp ®ång mua b¸n tÝn phiÕu kho b¹c cña c¸c ng©n hµng, b­u ®iÖn, tæ chøc tµi chÝnh, c«ng ty chøng kho¸n. Nguêi mua hµng lµ c¸c doanh nghiÖp cã thõa vèn t¹m thêi ch­a sö dông, muèn sinh lîi trong thêi gian ng¾n. Ng­êi b¸n cam kÕt sÏ mua l¹i nh÷ng hîp ®ång nµy trong t­¬ng lai gÇn. ThÞ tr­êng chøng chØ tiÒn göi ng©n hµng ( Certificate of Deposit). Trªn thÞ tr­êng nµy, c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i b¸n chøng chØ tiÒn göi cña m×nh cho kh¸ch hµng ®Ó t¨ng thªm nguån vèn tÝn dông vµ kh¸ch hµng cã thÓ ®em b¸n l¹i. 2.2.1.2 Ph©n lo¹i thÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n c¨n cø vµo ph­¬ng thøc giao dÞch a. ThÞ tr­êng tÝn dông gåm: ThÞ tr­êng tÝn dông ng¾n h¹n gi÷a c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i víi c¸c doanh nghiÖp vµ d©n c­ lµ thÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n gi¸n tiÕp. Trªn thÞ tr­êng nµy, c¸c ng©n hµng vµ tæ chøc tµi chÝnh huy ®éng vèn ng¾n h¹n cña c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc d©n c­, tËp trung l¹i thµnh nguån vèn tÝn dông råi cung øng vån cho c¸c doanh nghiÖp, c¸c nh©n kh¸c thiÐu vèn d­íi h×nh thøc cho vay theo nguyªn t¾c cña tÝn dông ng©n hµng. ThÞ tr­êng tÝn dông liªn ng©n hµng lµ thÞo tr­êng hÑp gi÷a c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i víi nhau ®Ó gi¶i quyÕt viÖc thõa thiÕu vèn t¹m thêi do Ng©n hµng Trung ­¬ng ®iÒu khiÓn. b. ThÞ tr­êng c¸c giÊy tê cã gi¸ ng¾n h¹n lµ thÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n trùc tiÕp. Trªn thÞ tr­êng nµy, hµng hãa ®em ra mua b¸n, giao dÞch lµ c¸c laäi chøng kho¸n nî cña ChÝnh phñ, chøng kho¸n nî cña c«ng ty vµ chøng kho¸n nî cña ng©n hµng. Ng­êi b¸n lµ c¸c tæ chøc ph¸t hµnh c¸c laäi tr¸i phiÕu mµ ®¹i l‎ý cña hä lµ c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i vµ tæ chøc tµi chÝnh, ng­êi mua lµ c«ng chóng thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. ThÞ tr­êng tiÒn tÖ nµy cßn gäi lµ thÞ tr­êng réng. c. ThÞ tr­êng hèi ®o¸i lµ n¬i giao dÞch, mua b¸n, ®æi, vay m­în c¸c lo¹i ngo¹i tÖ, x¸c ®Þnh tû gi¸ c¸c lo¹i ngo¹i tÖ trªn c¬ së cung cÇu cña tõng ngo¹i tÖ, gi÷a c¸c ng©n hµng, c¸c doanh nghiÖp xuÊt nhËp khÈu, nh÷ng ng­êi kinh doanh ngo¹i tÖ. ThÞ tr­êng hèi ®o¸i bao gåm c¶ thÞ tr­êng hÑp giao dÞch mua b¸n thanh to¸n gi÷a c¸c ng©n hµng, kh«ng cã c¸c thµnh phÇn kh¸c. ThÞ tr­êng nµy cãn gäi lµ thÞ tr­êng ngo¹i tÖ liªn ng©n hµng. 2.2.2 ThÞ tr­êng vèn dµi h¹n ThÞ tr­êng vèn dµi h¹n lµ thÞ tr­êng mua b¸n, vay m­în c¸c lo¹i vèn dµi h¹n gi÷a c¸c thµnh phÇn tham gia thÞ tr­êng: c¸c ng©n hµng, tæ chøc tµi chÝnh, Kho b¹c Nhµ n­íc, c¸c doanh nghiÖp, c¸c nhµ ®Çu t­, nh÷ng ng­êi kinh doanh tiÒn tÖ vµ kinh doanh chøng kho¸n. C¸c nguån vèn dµi h¹n cã thêi gian tõ trªn ba n¨m (ë ViÖt Nam) hoÆc trªn b¶y n¨m (ë c¸c n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn) ®Õn 20 n¨m thËm chÝ 50 n¨m. ThÞ tr­êng vèn dµi h¹n còng cã hai lo¹i * ThÞ tr­êng vèn dµi h¹n gi¸n tiÕp lµ thÞ tr­êng tÝn dông dµi h¹n do c¸c ng©n hµng ®Çu t­, ng©n hµng th­¬ng m¹i, c«ng ty tµi chÝnh, ng©n hµng nhµ ®Êt,… huy ®éng vèn dµi h¹n b»ng c¸ch ph¸t hµnh c¸c lo¹i tr¸i phiÕu dµi h¹n ®Ó cho vay. Ng­êi ®i vay lµ lµ c¸c doanh nghiÖp, c¸ nh©n,… cÇn vèn ®Ó trang bÞ, ®æi míi tµi s¶n cè ®Þnh, c«ng nghÖ kü thuËt míi hiÖn ®¹i, x©y dùng c¬ së v¹t chÊt h¹ tÇng,v.v… * ThÞ tr­êng vèn dµi h¹n trùc tiÕp hay thÞ tr­êng chøng kho¸n dµi h¹n gåm thÞ tr­êng tr¸i phiÕu dµi h¹n vµ thÞ tr­êng cæ phiÕu. - Trªn thÞ tr­êng tr¸i phiÕu dµi h¹n, quan träng nhÊt lµ thÞ tr­êng tr¸i phiÕu ChÝnh phñ (c«ng tr¸i quèc gia). - Trªn thÞ tr­êng cæ phiÕu, quan träng nhÊt lµ së giao dÞch chøng kho¸n (thÞ tr­êng chøng kho¸n chÝnh thøc, tuy nhiªn ë ViÖt Nam míi chØ cã trung t©m giao dÞch chøng kho¸n mµ ch­a cã së giao dÞch chøng kho¸n). ThÞ tr­êng cæ phiÕu (cßn gäi lµ thÞ tr­êng chøng kho¸n) gåm thÞ tr­êng chøng kho¸n cÊp 1 vµ thÞ tr­íng chøng kho¸n cÊp 2 + ThÞ tr­êng chøng kho¸n cÊp 1 gäi t¾t lµ thÞ tr­êng cÊp 1 hay thÞ tr­êng s¬ cÊp lµ thÞ tr­êng ph¸t hµnh lÇn ®Çu c¸c lo¹i chøng kho¸n vèn (cæ phiÕu c«ng ty) vµ chøng kho¸n nî (tr¸i phiÕu c«ng ty). Trªn thÞ tr­êng nµy, ng­êi ph¸t hµnh tr¸i phiÕu lµ c¸c c«ng ty cæ phÇn ®Æt d­íi sô gi¸m s¸t chÆt chÏ cña Uû ban Chøng kho¸n Nhµ n­íc vµ ph¶i ®­îc Bé Tµi chÝnh cÊp giÊy phÐp míi ®­îc ph¸t hµnh. ViÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n trªn thÞ tr­êng s¬ cÊp ph¶i ®­îc c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i cã uy tÝn ®øng ra b¶o l·nh ph¸t hµnh th«ng qua nhËn b¸n hé toµn bé hay phÇn lín chøng kho¸n ®­îc phÐp ph¸t hµnh. +ThÞ tr­êng chøng kho¸n cÊp 2 gäi t¾t lµ thÞ tr­êng cÊp 2 hay thÞ tr­êng thø cÊp lµ n¬i mua b¸n l¹i c¸c chøng kho¸n ®· b¸n trªn thÞ tr­êng s¬ cÊp. ThÞ tr­êng cÊp 2 gåm thÞ tr­êng cã tæ chøc, cßn gäi lµ thÞ tr­êng chÝnh thøc (së giao dÞch chøng kho¸n) vµ thÞ tr­êng kh«ng cã tæ chøc hay cßn gäi lµ thÞ tr­êng phi tËp trung hay thÞ tr­êng OTC (over the counter market). Trªn thÞ tr­êng cÊp hai, viÖc mua b¸n chøng kho¸n ph¶i qua tay nh÷ng ng­êi m«i giíi (stock-broker) cña c¸c c«ng ty m«i giíi chøng kho¸n ®Ó tr¸nh cho c¸c nhµ ®Çu t­ (ng­êi mua chøng kho¸n) bÞ l­êng g¹t, mua ph¶i chøng kho¸n gi¶ hay chøng kho¸n s¾p hÕt h¹n. II. Vai trß cña thÞ tr­êng tµi chÝnh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam hiÖn nay Tõ sau §¹i héi §¶ng lÇn thø VI ®· ®Ò ra ®­êng lèi ph¸t triÓn kinh tÕ th«ng qua chÝnh s¸ch më cöa héi nhËp nÒn kinh tÕ thÕ giíi, ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. §Ó ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng th× ®· ®ßi hái bøc thiÕt ph¶i ph¸t triÓn thÞ tr­êng tµi chÝnh. ThÞ tr­êng tµi chÝnh lµ tiÒn ®Ò ®ång thêi còng lµ ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng mét c¸ch hiÖu qu¶ vµ æn ®Þnh. 1. ThÞ tr­êng tµi chÝnh ®ãng vai trß quan träng nhÊt trong viÖc huy ®éng vµ chuyÓn giao mäi nguån lùc tµi chÝnh cho nhu cÇu ®Çu t­ ph¸t triÓn NÒn kinh tÕ cµng ph¸t triÓn víi tèc ®é t¨ng tr­ëng nhanh bao nhiªu th× nhu cÇu vÒ nguån vèn cµng t¨ng bÊy nhiªu. Tuy nhiªn, do ®Æc ®iÓm nÒn kinh tÕ ViÖt Nam võa tr¶i qua hai cuéc chiÕn tranh tµn ph¸ vµ qua thêi kú kÕ ho¹ch hãa tËp trung quan liªu bao cÊp lµm k×m h·m nªn nÒn kinh tÕ n­íc ta ch­a cã nhiÒu tÝch lòy, ch­a cã c¸c tËp ®oµn tµi chÝnh m¹nh cã thÓ ®¶m ®­¬ng viÖc cung cÊp vèn ®¸p øng cho sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ x· héi. H¬n n÷a, hiÖn nay phÇn lín c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam lµ c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá. Tuy c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá lµ thµnh phÇn n¨ng ®éng nhÊt, ®ãng gãp nhiÒu nhÊt vµo sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, x· héi nh­ng ®ang ph¶i ®èi mÆt víi t×nh tr¹ng thiÕu vèn ®Ó ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n, thuª lao ®éng, mua m¸y mãc,… §iÒu ®ã ®· ®Æt ra yªu cÇu cho thÞ tr­êng tµi chÝnh ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó t¹o nguån vèn vµ cung cÊp cho c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®ang cã nhu cÇu vÒ vèn. Nguån vèn mµ thÞ tr­êng tµi chÝnh cã thÓ huy ®éng gåm hai nguån chÝnh lµ nguån tµi chÝnh huy ®éng tõ quèc tÕ vµ tõ trong n­íc. C¸c nguån lùc tµi chÝnh quèc tÕ bao gåm c¸c kho¶n vay, c¸c kho¶n ®Çu t­ th«ng qua viÖc mua cæ phiÕu, gãp cæ phÇn, gãp vèn kinh doanh,... tõ n­íc ngoµi. C¸c nguån lùc tµi chÝnh trong n­íc rÊt ®a d¹ng nh­ tiÒn göi, tiÒn mua cæ phiÕu cña d©n c­ vµ doanh nghiÖp, tiÒn ph¸t hµnh tr¸i phiÕu c«ng ty, tr¸i phiÕu c«ng tr×nh, tr¸i phiÕu chÝnh phñ,… Theo mét nghiªn cøu gÇn ®©y th× sè tiÒn nhµn rçi trong d©n c­ mµ ch­a ®Çu t­ kho¶ng 6 - 8 tû USD mét n¨m. V× vËy ®©y lµ mét nguån lùc tµi chÝnh ®Çy tiÒm n¨ng rÊt cÇn ®­îc khai th¸c. Trong thêi gian qua víi nhiÒu c¶i c¸ch trong lÜnh vùc tµi chÝnh tiÒn tÖ nh­ më nghiÖp vô thÞ tr­êng më, l·i suÊt c¬ b¶n thay cho l·i suÊt trÇn,… c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i ®· thu hót ®­îc nhiÒu nguån vèn tõ trong d©n c­ qua c¸c h×nh thøc tÝn dông ®a d¹ng. ViÖc ph¸t hµnh tÝn phiÕu, tr¸i phiÕu cña chÝnh phñ, tr¸i phiÕu cña c¸c c«ng ty còng thu ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ kh¸ kh¶ quan. ChØ tÝnh riªng trong hai th¸ng 8-9/2003 tr¸i phiÕu ChÝnh phñ ph¸t hµnh lªn ®Õn 1.694 tû ®ång vµ trong ®ît ph¸t hµnh tr¸i phiÕu ®Çu t­ ph¸t triÓn vµo th¸ng 10/2003 ®· ®¹t trªn 4500 tû ®ång trong mét thêi gian ng¾n. Bªn c¹nh tr¸i phiÕu ChÝnh phñ, c¸c ®ît ph¸t hµnh tr¸i phiÕu ®« thÞ TPHCM vµ tr¸i phiÕu cña Tæng C«ng ty DÇu khÝ ViÖt Nam ®Òu ®¹t kÕt qu¶ cao. Tæng gi¸ trÞ ph¸t hµnh hai lo¹i tr¸i phiÕu nµy ®¹t kho¶ng 1.563 tû ®ång, trong ®ã cã 1.263 tû ®ång tr¸i phiÕu ®« thÞ vµ 300 tû ®ång tr¸i phiÕu dÇu khÝ. Sù ra ®êi cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®­îc ®¸nh gi¸ lµ mét b­íc ngoÆt cña thÞ tr­êng tµi chÝnh ViÖt Nam. ThÞ tr­êng chøng kho¸n sÏ lµ mét kªnh míi ®Ó thu hót tiÒn ®Çu t­ c¶ trong n­íc vµ ngoµi n­íc vµ cung cÊp cho c¸c doanh nghiÖp c¸c nguån tµi chÝnh trung vµ dµi h¹n thay v× chØ cã mét kªnh duy nhÊt lµ c¸c ng©n hµng nh­ tr­íc kia. TÊt c¶ c¸c nguån lùc tµi chÝnh huy ®éng ®­îc ë trªn ®· vµ ®ang ®­îc sö dông ®Ó tµi trî cho c«ng cuéc x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cña ViÖt Nam. NÕu tiÕp tôc khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc tµi chÝnh th× sÏ lµ ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o cho mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ l©u dµi. 2. Nhµ n­íc th«ng qua thÞ tr­êng tµi chÝnh ®Ó ®iÒu hµnh nÒn kinh tÕ Ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng tµi chÝnh cã ¶nh h­ëng lín ®Õn sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. Th«ng qua ®iÒu hµnh ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng tµi chÝnh, Nhµ n­íc ®· ®iÒu hµnh c¶ nÒn kinh tÕ. Qua c¸c chÝnh s¸ch vÒ l·i suÊt, tû gi¸ Nhµ n­íc ®Þnh h­íng sù chuyÓn dÞch cña c¸c nguån vèn tõ tÝch tr÷ sang ®Çu t­, kiÓm so¸t l­îng cung, cÇu tiÒn tÖ khi cÇn thiÕt,… vµ khi kÕt hîp víi c¸c biÖn ph¸p kh¸c nh­ thuÕ, ­u ®·i Nhµ n­íc ®· gãp phÇn ®Þnh h­íng ®Çu t­ vµo c¸c ngµnh, lÜnh vùc ®ang ­u tiªn ph¸t triÓn. Nhµ n­íc ph¸t hµnh c¸c tr¸i phiÕu, tÝn phiÕu trªn thÞ tr­êng tµi chÝnh ®Ó hót nguån vèn nhµn rçi trong d©n c­, doanh nghiÖp ®Ó sö dông cho môc ®Ých ®Çu t­ ph¸t triÓn. Th«ng qua nguån tµi chÝnh thu ®­îc tõ ph¸t hµnh tr¸i phiÕu, Nhµ n­íc ®Çu t­ trë l¹i ®Ó x©y dùng c¬ së h¹ tÇng lín phôc vô cho ph¸t triÓn s¶n xuÊt nh­ ®­êng giao th«ng, ®iÖn, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i… Ngoµi ra Nhµ n­íc cßn ®Çu t­ ph¸t triÓn mét sè ngµnh kinh tÕ mòi nhän träng ®iÓm cÇn vèn lín, kh¶ n¨ng thu håi vèn l©u nh»m môc ®Ých chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. MÆt kh¸c Nhµ n­íc cßn sö dông nguån tµi chÝnh trªn ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ c¸c vïng khã kh¨n, thùc hiÖn xãa ®ãi gi¶m nghÌo… Nh­ vËy víi c¸c nguån lùc tµi chÝnh thu ®­îc qua thÞ tr­êng tµi chÝnh ®· gióp Nhµ n­íc ®· thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ quèc gia võa ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn c©n ®èi, hµi hßa cña nÒn kinh tÕ võa ®¶m b¶o lîi Ých chung cña toµn x· héi. 3. ThÞ tr­êng tµi chÝnh gãp phÇn t¨ng n¨ng suÊt vµ hiÖu qu¶ cña nÒn kinh tÕ ThÞ tr­êng tµi chÝnh gãp phÇn tËn dông mäi nguån vèn tiÒm tµng trong x· héi, biÕn nguån vèn tõ kh«ng cã kh¶ n¨ng sinh lîi trë thµnh nguån vèn cã kh¶ n¨ng sinh lîi. Víi nguån vèn huy ®éng ®­îc l¹i ®em ®Çu t­ cho ph¸t triÓn kinh tÕ lµm t¨ng viÖc lµm, t¨ng thu nhËp cho ng­êi lao ®éng vµ t¨ng tæng s¶n phÈm quèc néi vµ thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi nhiÒu h¬n. §èi víi c¸c chñ doanh nghiÖp th× khi ®­îc thÞ tr­êng tµi chÝnh t¹o ®iÒu kiÖn sö dông vèn cña ng­êi kh¸c th× sÏ ph¶i tù t×m c¸c biÖn ph¸p ®Ó ®Çu t­ mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt, tiÕt kiÖm nhÊt. §Æc biÖt víi sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n kh«ng nh÷ng ®em l¹i nguån tµi chÝnh linh ho¹t, cã hiÖu qu¶ cho doanh nghiÖp mµ cßn t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn sù ®æi míi trong doanh nghiÖp. ThÞ tr­êng chøng kho¸n sÏ gãp phÇn lµnh m¹nh hãa tµi chÝnh doanh nghiÖp, c«ng khai tµi chÝnh, tinh gi¶m biªn chÕ, ph­¬ng ph¸p qu¶n lý, ®æi míi c«ng nghÖ, gi¶m chi phÝ,… tøc lµ ph¶i tÝnh to¸n ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh. MÆt kh¸c, thÞ tr­êng chøng kho¸n còng gãp phÇn ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh cæ phÇn hãa ®ang tiÕn hµnh chËm trÔ hiÖn nay. KÕt luËn Nh­ vËy cã thÓ nãi thÞ tr­êng tµi chÝnh g¾n liÒn víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, lµ nguån cung cÊp nguån lùc tµi chÝnh ®Ò phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ. ThÞ tr­êng tµi chÝnh lín m¹nh th× nÒn kinh tÕ míi ph¸t triÓn nhanh vµ ng­îc l¹i nÕu thÞ tr­êng tµi chÝnh nhá bÐ yÕu ít th× nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn chËm. V× vËy, muèn ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng th× chóng ta ph¶i ph¸t triÓn thÞ tr­êng tµi chÝnh. Tuy thÞ tr­êng tµi chÝnh cã vai trß rÊt lín trong sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ nh­ng nã còng cã nh÷ng mÆt tiªu cùc cña nã. V× vËy lµ mét sinh viªn kinh tÕ chóng ta cÇn ph¶i hiÓu biÕt s©u s¾c vÒ thÞ tr­êng tµi chÝnh ®Ó vËn dông nh÷ng mÆt tÝch cùc ®ång thêi h¹n chÕ c¸c mÆt tiªu cùc cña nã trong c«ng cuéc x©y dùng kinh tÕ ®Êt n­íc sau nµy. ./. Môc lôc Trang Lêi më ®Çu 1 Néi dung 2 I. Kh¸i niÖm thÞ tr­êng tµi chÝnh 2 1. Kh¸i niÖm thÞ tr­êng tµi chÝnh 2 2. Ph©n lo¹i thÞ tr­êng tµi chÝnh 2 2.1 Ph©n lo¹i c¨n cø vµo ph­¬ng thøc vËn ®éng cña vèn 2 2.2 Ph©n lo¹i c¨n cø vµo thêi h¹n sö dông vèn 3 2.2.1 ThÞ tr­êng tiÒn tÖ 3 2.2.1.1 Ph©n lo¹i thÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n c¨n cø vµo tÝnh chÊt cña hµng hãa 3 2.2.1.2 Ph©n lo¹i thÞ tr­êng vèn ng¾n h¹n c¨n cø vµo ph­¬ng thøc giao dÞch 4 2.2.2 ThÞ tr­êng vèn dµi h¹n 5 II. Vai trß cña thÞ tr­êng tµi chÝnh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam hiÖn nay 6 1. ThÞ tr­êng tµi chÝnh ®ãng vai trß quan träng nhÊt trong viÖc huy ®éng vµ chuyÓn giao mäi nguån lùc tµi chÝnh cho nhu cÇu ®Çu t­ ph¸t triÓn 6 2. Nhµ n­íc th«ng qua thÞ tr­êng tµi chÝnh ®Ó ®iÒu hµnh nÒn kinh tÕ 8 3. ThÞ tr­êng tµi chÝnh gãp phÇn t¨ng n¨ng suÊt vµ hiÖu qu¶ cña nÒn kinh tÕ 9 KÕt luËn 10 Tµi liÖu tham kh¶o 1. Gi¸o tr×nh Tµi chÝnh – Tr­êng §¹i häc Qu¶n l‎ý vµ Kinh doanh Hµ Néi 2. Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt Nam (vneconomy.com.vn), B¸o §Çu t­ (vir.com.vn) 3. Website Bé Tµi chÝnh www.mof.gov.vn , vietstock.com.vn

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docThị trường tài chính & vai trò của nó đối với nền kinh tế thị trường.doc