Đề tài Thu bảo hiểm xã hội và một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động thu bảo hiểm xã hội thành phố Hải Dương

Đề tài: Thu bảo hiểm xã hội và một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động thu BHXH thành phố Hải Dương (39 trang) MỤC LỤC CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ BHXH VÀ CÔNG TÁC THU BHXH I.TỔNG QUAN VỀ BHXH. 1.Sự ra đời và phát triển của BHXH. 1.1 Sự ra đời và phát triển của BHXH trên thế giới. 1.2 Qúa trình hình thành và phát triển của BHXH Việt Nam 2. Đối tượng tham gia BHXH 3. Vai trò của BHXH với đời sống kinh tế xã hội. 4. Phân biệt BHXH với BH thương mại. II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ QUỸ BHXH 1. Khái niệm quỹ BHXH 2. Nguồn hình thành quỹ BHXH. 3. Nội dung chi của quỹ BHXH. III. VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC THU BHXH 1. Vai trò của công tác thu BHXH trong việc tạo lập quỹ. 2. Công tác thu trong việc tạo lập mối quan hệ giữa các bên trong BHXH. 3. Công tác thu trong việc đảm bảo công bằng trong BHXH. CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU BHXH TẠI THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG. I. THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH THU BHXH Ở BHXH TP HẢI DƯƠNG 1. Quy trình thu BHXH. 2. Tình hình thu BHXH từ năm 2004 đến năm 2006. II. TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÁC CHẾ ĐỘ TẠI BHXH TP HẢI DƯƠNG 1. Chi trả BHXH 2. Phân tích tình hình chi trong 2 năm 2005 và 2006. 3. Báo cáo tổng hợp thực hiện thu BHXH năm 2005 và năm 2006. 3.1 Báo cáo tổng hợp thu của năm 2005 3.2 Tình hình thu BHXH năm 2006 CHƯƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG THU BHXH THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 1. Mở rộng nguồn thu bảo hiểm xã hội. 2. Hoàn thiện nghiệp vụ quản lý thu và chống thất thu quỹ BHXH. 3. Bảo toàn và tăng trưởng quỹ bảo hiểm xã hội 4. Cải cách thủ tục hành chính 5. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về bảo hiểm xã hội. KẾT LUẬN

doc38 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2251 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Thu bảo hiểm xã hội và một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động thu bảo hiểm xã hội thành phố Hải Dương, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
b×nh x· héi). ë nhiÒu n­íc, nÕu c¸c møc ®ãng dùa theo thu nhËp c¸ nh©n thÞ tr­êng cã quy ®Þnh møc giíi h¹n thu nhËp (sµn vµ trÇn). Ng­êi cã thu nhËp d­íi møc sµn th× kh«ng tham gia BHXH mµ do Nhµ n­íc hç trî (theo hÖ thèng trî gióp x· héi cña an sinh x· héi). Ng­êi cã thu nhËp cao h¬n møc trÇn còng chØ tham gia BHXH theo møc trÇn ®ã hoÆc kh«ng tham gia BHXH mµ tham gia vµo b¶o hiÓm th­¬ng m¹i (b¶o hiÓm nh©n thä). Cã nh÷ng n­íc, ngoµi hÖ thèng chung cßn cã hÖ thèng BHXH chØ cã ng­êi lao ®éng ®ãng gãp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt (th­êng lµ hÖ thèng BHXH tù nguyÖn). HÖ thèng nµy ¸p dông cho nh÷ng ®èi t­îng ch­a tham gia BHXH theo quy ®Þnh chung (th­êng ë nh÷ng n¬i kh«ng cã quan hÖ chñ - thî); còng cã n­íc ¸p dông cho c¶ nh÷ng ng­êi ®· tham gia vµo hÖ thèng chung, nh­ng cã nhu cÇu tho¶ m·n cao h¬n. Nh­ vËy, xÐt vÒ mÆt b¶n chÊt, dï cã thùc hiÖn theo nhiÒu m« h×nh kh¸c nhau, chØ cã hai c¸ch t¹o nguån BHXH lµ kh«ng ph¶i ®ãng gãp (Nhµ n­íc tµi trî th«ng qua thuÕ) vµ ®ãng gãp (cña ng­êi lao ®éng vµ/hoÆc cña ng­êi sö dông lao ®éng). C¶ hai c¸ch thøc t¹o nguån quü BHXH (thuÕ vµ ®ãng thuÕ) ®Òu ®­îc ®­a vµo tiªu chuÈn lao ®éng cña tæ chøc lao ®éng quèc tÕ (ILO). Trong c«ng ­íc sè 102 vÒ c¸c tiªu chuÈn tèi thiÓu vÒ BHXH cña ILO ®· quy ®Þnh: “C¸c chi phÝ cho c¸c trî cÊp BHXH vµ c¸c chi phÝ vÒ qu¶n lý cña hÖ thèng BHXH ph¶i ®­îc tµi trî tõ quü BHXH b»ng c¸ch ®ãng gãp BHXH hoÆc b»ng thuÕ hoÆc kÕt hîp c¶ hai c¸ch ®ã, theo nh÷ng thÓ thøc ®Ó gi¶m bít t×nh tr¹ng khã kh¨n cho ng­êi thiÕu thèn ph­¬ng tiÖn sèng cã l­u ý tíi t×nh h×nh kinh tÕ tõng n­íc thµnh viªn vµ nh÷ng nhãm ng­êi ®­îc b¶o vÖ”. HiÖn nay, ®¹i ®a sè c¸c n­íc cã BHXH ®Òu thùc hiÖn theo c¸ch ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng ®ãng gãp BHXH. Víi c¸ch thøc nµy, mét c¸ch chung nhÊt, c¬ cÊu nguån thu cña quü BHXH nh­ sau: Qt =§L§+§SDL§+§NN+TNP+L§T+TK Trong ®ã: §L§: kho¶n ®ãng gãp cña ng­êi lao ®éng tõ tiÒn l­¬ng/thu nhËp; §SDL§: kho¶n ®ãng gãp cña ng­êi SDL§; §NN: sù ®ãng gãp/hç trî cña Nhµ n­íc trong mét sè tr­êng hîp; TNP: kho¶n nép ph¹t cña c¸c doanh nghiÖp/®¬n vÞ chËm nép BHXH; L§T:kho¶n l·i do ®Çu t­ phÇn nhµn rçi cña quü BHXH; Tk: c¸c nguån thu hîp ph¸p kh¸c cña quü BHXH; Mét ®Æc ®iÓm rÊt c¬ b¶n cña BHXH trong c¬ chÕ thÞ tr­êng lµ sù ®ãng gãp cña ng­êi lao ®éng diÔn ra trong thêi gian kh¸ dµi (20 ®Õn 30 n¨m ®èi víi c¸c chÕ ®é BHXH dµi h¹n) vµ thêi gian thô h­ëng cña hä còng rÊt l©u (tõ 10 - 15 hoÆc 20 n¨m sau). V× vËy, c¸c kho¶n ®ãng gãp cña ng­êi lao ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng (c¸c nguån c¬ b¶n h×nh thµnh quü BHXH) ph¶i ®­îc tÝnh to¸n, ®iÒu chØnh cho phï hîp, cã tÝnh ®Õn c¸c yÕu tè l¹m ph¸t, ®Çu t­ vµ sù thay ®æi møc sèng cña d©n c­. H¬n n÷a, còng ph¶i tÝnh ®Õn møc h­ëng cña ng­êi nghØ h­u sau 15-20 n¨m, khi møc sèng chung cña d©n c­ ®· thay ®æi rÊt nhiÒu (n©ng lªn). §©y lµ nh÷ng tÝnh to¸n c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh c©n ®èi quü BHXH theo m« h×nh quü cã sù ®ãng gãp cña c¸c bªn tham gia BHXH. Quü BHXH h×nh thµnh vµ ho¹t ®éng ®· t¹o ra kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt nh÷ng rñi ro cña tÊt c¶ nh÷ng ng­êi tham gia víi tæng dù tr÷ Ýt nhÊt, gióp cho viÖc dµn tr¶i rñi ro ®­îc thùc hiÖn theo c¶ hai chiÒu kh«ng gian vµ thêi gian, ®ång thêi gióp gi¶m tèi thiÓu thiÖt h¹i kinh tÕ cho ng­êi sö dông lao ®éng, tiÕt kiÖm cho c¶ ng©n s¸ch Nhµ n­íc vµ ng©n s¸ch gia ®×nh Néi dung chi cña quü BHXH. Chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH theo c«ng ­íc 102 n¨m 1952 bao gåm 9 chÕ ®é BHXH. HiÖn nay ë ViÖt Nam ®ang thùc hiÖn 5 chÕ ®é BHXH lµ: èm ®au, thai s¶n, tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp, h­u trÝ vµ tö tuÊt. Chi tr¶ BHXH bao gåm: chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH, chi qu¶n lý vµ chi kh¸c. Chi qu¶n lý bao gåm chi sù nghiÖp BHXH vµ qu¶n lý quü BHXH. Chi sù nghiÖp BHXH lµ c¸c kho¶n chi phôc vô c¸c sù nghiÖp phóc lîi c«ng céng nh»m n©ng cao søc khoÎ tuæi thä vµ ®êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn cña nh÷ng ng­êi lao ®éng tham gia BHXH khi hä ®ang cßn lµm viÖc hoÆc nghØ h­u nh­ chi phÝ cho c¸c nhµ nghØ m¸t, nhµ an d­ìng, d­ìng l·o...Chi qu¶n lý quü BHXH vµ c¸c kho¶n chi cho bé m¸y qu¶n lý BHXH nh­ c¸c kho¶n tr¶ l­¬ng vµ c¸c chÕ ®é phóc lîi x· héi cho nh©n viªn ngµnh BHXH, chi phÝ më c¸c líp båi d­ìng c¸n bé lµm c«ng t¸c BHXH, in Ên hå s¬ vµ giÊy tê, chi phÝ söa ch÷a nhá vµ mua s¾m trang thiÕt bÞ, chi ®Çu t­ nh»m b¶o toµn vµ t¨ng tr­ëng quü BHXH... Nh­ vËy, theo c¬ cÊu chi, quü BHXH gåm: QCBH=CTC+CQL+CK Trong ®ã: QCBH : Quü BHXH CTC: Chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH CQL: Chi qu¶n lý CK: Chi kh¸c C¸c nguyªn t¾c ®Çu t­ t¨ng tr­ëng quü BHXH Do quü BHXH cã nh÷ng ®Æc tr­ng, kh¸c h¼n víi nh÷ng tæ chøc tµi chÝnh kh¸c, nªn viÖc ®Çu t­ t¨ng tr­ëng quü BHXH ph¶i trªn c¬ së nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh: Nguyªn t¾c thø nhÊt:ph¶i ®¶m b¶o an toµn khi ®Çu t­ Môc tiªu h×nh thµnh quü BHXH lµ ®Ó gãp phÇn ®¶m b¶o an toµn thu nhËp cho ng­êi lao ®éng vµ s©u xa h¬n lµ ®¶m b¶o an sinh x· héi cho nh©n d©n. V× vËy, an toµn lµ nguyªn t¾c hµng ®Çu trong viÖc ®Çu t­ quü BHXH. Quü BHXH ®­îc b¶o toµn vµ t¨ng tr­ëng tèt sÏ ®¸p øng tèt h¬n nhu cÇu ngµy cµng cao cña ng­êi lao ®éng tham gia BHXH vµ gãp phÇn thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh tÕ-x· héi cña ®Êt n­íc, gãp phÇn vµo æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn ®Êt n­íc. Ng­îc l¹i, nÕu quü BHXH kh«ng ®­îc sö dông ®óng, kh«ng ®¶m b¶o ®­îc gi¸ trÞ, mÊt an toµn (th©m hôt) th× ®êi sèng cña ng­êi tham gia vµ thô h­ëng sÏ bÞ ¶nh h­ëng ®Çu tiªn; hËu qu¶ lµ sÏ dÉn ®Õn rèi lo¹n x· héi nghiªm träng. NhiÒu ChÝnh phñ ®· ph¶i sôp ®æ do nh÷ng vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn lîi Ých cña ng­êi tham gia BHXH. §Ó thùc hiÖn ®­îc nguyªn t¾c nµy, Nhµ n­íc cÇn cã nh÷ng ®Þnh h­íng ®Çu t­ vµ ë nh÷ng chõng mùc nµo ®ã Nhµ n­íc ph¶i b¶o hé cho ®Çu t­ cña quü BHXH sao cho Ýt rñi ro nhÊt. ViÖc ®Çu t­ t¨ng tr­ëng cña quü BHXH cÇn chó ý ®Õn 3 yÕu tè sau: + X¸c ®Þnh x¸c suÊt rñi ro cã thÓ x¶y ra trong qu¸ tr×nh ®Çu t­. + TÝnh to¸n chÆt chÏ kh¶ n¨ng sinh lêi. + X¸c ®Þnh lîi Ých x· héi cña viÖc ®Çu t­. Nguyªn t¾c thø hai: Ph¶i cã sinh lêi. Trong bÊt kú ho¹t ®éng kinh doanh nµo, nÕu kh«ng sinh lêi (kh«ng cã lîi nhuËn) th× kh«ng nhµ ®Çu t­ nµo bá tiÒn ra ®Ó ®Çu t­. Do ®ã xÐt trªn gi¸c ®é kinh tÕ, sinh lêi còng lµ môc tiªu quan träng trong ho¹t ®éng cña quü BHXH. H¬n n÷a, quü BHXH cßn ph¶i thùc hiÖn c¸c môc tiªu chÝnh lµ ®¶m b¶o thu nhËp (c¶ vÒ quy m« vµ gi¸ trÞ) cho ng­êi lao ®éng tham gia BHXH kh«ng chØ hiÖn t¹i mµ c¶ t­¬ng lai cña hä. V× vËy, ®Çu t­ cña quü ph¶i ®¶m b¶o ®­îc nguyªn t¾c cã l·i. Nguyªn t¾c thø ba: ph¶i cã kh¶ n¨ng thanh to¸n (thanh kho¶n); Môc tiªu lËp quü BHXH lµ ®Ó ®¸p øng ®­îc nh÷ng chi tr¶ c¸c trî cÊp BHXH vµo bÊt cø thêi ®iÓm nµo vµ ë bÊt cø ®©u. Nãi c¸ch kh¸c, quü BHXH lu«n ë chÕ ®é s½n sµng cã tiÒn ®Ó chi tr¶ c¸c trî cÊp BHXH ®Þnh kú hoÆc ®ét xuÊt. ChÝnh v× vËy, phÇn ch­a dïng ®Õn cña quü BHXH míi ®­îc gäi lµ phÇn nhµn rçi t­¬ng ®èi (hoÆc t¹m thêi). Do ®ã, mét nguyªn t¾c rÊt c¬ b¶n khi tæ chøc c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­ cña quü BHXH lµ dï ®Çu t­ quü vµo lÜnh vùc nµo, d­íi h×nh thøc nµo còng ph¶i ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chuyÓn ®æi c¸c tµi s¶n ®Çu t­ thµnh tiÒn vµ cã thÓ thu håi ®­îc dÔ dµng ®Ó chi tr¶ c¸c trî cÊp BHXH. Nguyªn t¾c thø t­: §¶m b¶o lîi Ých x· héi. BHXH lµ mét trong nh÷ng chÝnh s¸ch x· héi quan träng cña Nhµ n­íc. Môc ®Ých cña BHXH lµ ®¶m b¶o thu nhËp cho ng­êi lao ®éng vµ gia ®×nh hä, gãp phÇn ®¶m b¶o an sinh x· héi vµ môc ®Ých xa h¬n cña BHXH lµ nh»m gãp phÇn thóc ®Èy kinh tÕ - x· héi ph¸t triÓn, n©ng cao møc sèng chung cña nh©n d©n. V× vËy, song song víi c¸c yªu cÇu vÒ hiÖu qu¶ kinh tÕ nh»m t¨ng tr­ëng quü, viÖc ®Çu t­ quü BHXH ph¶i ®¹t hiÖu qu¶ vÒ mÆt x· héi. §Çu t­ quü BHXH ph¶i lu«n g¾n liÒn víi c¸c chÝnh s¸ch vÒ x· héi nh­ d©n sè, lao ®éng, viÖc lµm. c¶i thiÖn m«i tr­êng lao ®éng vµ m«i tr­êng sèng...ViÖc ®Çu t­ quü BHXH cÇn chó träng tíi c¸c dù ¸n phôc vô c«ng céng vµ c¸c môc tiªu x· héi thùc sù, mÆc dï lîi nhuËn (hiÖu qu¶ kinh tÕ) ®Çu t­ cã thÓ thÊp. C¸c dù ¸n ®Çu t­ ph¶i lµ ®éng lùc cho ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi vµ phôc vô ®«ng ®¶o ng­êi lao ®éng, ph¶i nh»m môc ®Ých n©ng cao chÊt l­îng cuéc sèng ng­êi d©n. Do vËy quü BHXH cã thÓ ®­îc ®Çu t­ vµo c¸c c«ng tr×nh d©n sinh, nhµ ë cho ng­êi lao ®éng cã thu nhËp thÊp, tham gia vµo c¸c quü gi¶i quyÕt viÖc lµm, quü hç trî d¹y nghÒ cho ng­êi lao ®éng, quü hç trî xuÊt khÈu lao ®éng. III. Vai trß cña c«ng t¸c thu BHXH C«ng t¸c thu BHXH cã vai trß rÊt quan träng trong ho¹t ®éng cña ngµnh BHXH, ®©y lµ c«ng t¸c träng t©m cña ho¹t ®éng BHXH. 1. Vai trß cña c«ng t¸c thu BHXH trong viÖc t¹o lËp quü. C«ng t¸c thu ®­îc triÓn khai vµ tiÕn hµnh t¹o ra mét quü tµi chÝnh ®Êy lµ quü BHXH. Quü nµy t¹o ra ®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng tµi chÝnh chi tr¶ BHXH. C«ng t¸c thu ®­îc tiÕn hµnh ®Òu ®Æn hµng th¸ng (theo quyÕt ®Þnh sè 902/Q§-BHXH ngµy 26/06/2007 cña tæng gi¸m ®èc BHXH ra quyÕt ®Þnh ban hµnh quy ®Þnh vÒ qu¶n lý thu BHXH, BHYT b¾t buéc) ®èi víi tÊt c¶ c¸c ngµnh, c¸c ®¬n vÞ cã sö dông lao ®éng sÏ gióp Nhµ n­íc trong viÖc gi¶m chi tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc trong viÖc chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH. Do vËy c«ng t¸c thu cã vai trß rÊt lín ®èi víi nÒn kinh tÕ n­íc nhµ. V× hµng n¨m kho¶n chi nµy tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc lµ rÊt lín. MÆt kh¸c, thu nhanh, thu ®ñ ®· t¹o ra mét kho¶n tiÒn lín t¹m thêi nhµn rçi ch­a sö dông ®Õn, ®©y còng lµ mét trong nh÷ng nguån tiÒn cho vay rÊt cã Ých ®èi víi ®Êt n­íc trong sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ. Bëi nhiÒu c«ng tr×nh, h¹ng môc cña ®Êt n­íc muèn ®­îc thi c«ng th× ph¶i cã vèn mµ ngay lËp tøc Nhµ n­íc ch­a thÓ cung cÊp kÞp thêi. 2. C«ng t¸c thu trong viÖc t¹o lËp mèi quan hÖ gi÷a c¸c bªn trong BHXH. Sù nghiÖp BHXH, b­íc ®Çu ®­îc luËt ph¸p ho¸ trong ch­¬ng XII Bé luËt Lao ®éng vµ ®­îc cô thÓ ho¸ b»ng ®iÒu lÖ BHXH ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh 12/CP ngµy 26/01/1995 cña ChÝnh phñ vµ ®Æc biÖt c«ng t¸c BHXH ®· ®­îc ban hµnh thµnh luËt BHXH sè 71/2006/QH 11. §iÒu luËt cã quy ®Þnh viÖc thùc hiÖn c¸c chÕ ®é h­ëng BHXH ph¶i dùa trªn c¬ së ®ãng vµ thêi gian ®ãng BHXH cña tõng ng­êi. V× vËy thu BHXH ®ßi hái ph¶i ®­îc theo dâi, ghi chÐp kÕt qu¶ ®ãng cña tõng ng­êi trong c¬ quan ®¬n vÞ, ®Ó lµm c¬ së cho viÖc tÝnh møc h­ëng BHXH theo quy ®Þnh. §©y lµ nh÷ng néi dung mang tÝnh nghiÖp vô chuyªn s©u vµ ®ßi hái sù chuÈn x¸c cao, cô thÓ tõng ng­êi lao ®éng trong tõng th¸ng vµ liªn tôc kÐo dµi trong nhiÒu n¨m. KÕt qu¶ thu BHXH lu«n g¾n liÒn víi nghiÖp vô chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH, do ®ã viÖc theo dâi, ghi chÐp kÕt qu¶ ®ãng BHXH ph¶i ®­îc thùc hiÖn tõ ®¬n vÞ c¬ së n¬i ng­êi chñ sö dông lao ®éng, ng­êi lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm ®ãng BHXH. BHXH thµnh phè cã nhiÖm vô ®«n ®èc thu BHXH, ®ång thêi trùc tiÕp thanh quyÕt to¸n vµ chi tr¶ c¸c chÕ ®é cho ng­êi lao ®éng.§Ó cã c¨n cø thu BHXH, c«ng t¸c nhgiÖp vô ph¶i c¨n cø vµo mÉu biÓu quy ®Þnh cña Bé Tµi chÝnh. VÝ dô tªn ®¬n vÞ sö dông lao ®éng, tæng sè lao ®éng ®ãng BHXH, tæng quü tiÒn l­¬ng lµm c¨n cø ®ãng BHXH. Danh s¸ch, hä tªn, tuæi vµ møc tiÒn l­¬ng cña tõng ng­êi lao ®éng thuéc quü tiÒn l­¬ng cña tõng ®¬n vÞ ®Õn tõng ng­êi lao ®éng. Trªn c¬ së danh s¸ch theo dâi kÕt qu¶ ®ãng BHXH nãi trªn ®Ó ghi kÕt qu¶ ®ãng BHXH vµo sæ theo dâi cña tõng ng­êi, t¹o thµnh mèi quan hÖ ba bªn lµ ng­êi lao ®éng, chñ sö dông lao ®éng vµ c¬ quan BHXH. Mèi quan hÖ nµy cµng trë nªn kh¨ng khÝt khi c«ng t¸c thu BHXH tiÕn hµnh ®Òu ®Æn vµ nhiÖt t×nh. C«ng t¸c thu diÔn ra tèt ®· gãp phÇn b¶o vÖ quyÒn lîi cho ng­êi lao ®éng. 3. C«ng t¸c thu trong viÖc ®¶m b¶o c«ng b»ng trong BHXH. Mét trong c¸c nguyªn t¾c cña BHXH kh«ng thÓ kh«ng nh¾c tíi, ®ã lµ nguyªn t¾c cã ®ãng cã h­ëng trong BHXH. Cã ®ãng gãp phÝ BHXH th× míi cã h­ëng c¸c chÕ ®é BHXH. ChÝnh nhê sù theo dâi, ®«n ®èc thu cña c«ng t¸c thu ®· lµm c¬ së ®¶m b¶o c«ng b»ng gi÷a cèng hiÕn vµ h­ëng thô vÒ BHXH. Còng chÝnh nhê sù theo dâi cÈn thËn trong qu¸ tr×nh thu ®· gãp phÇn kh¾c phôc c¸c tiªu cùc trong gi¶i quyÕt chÕ ®é chÝnh s¸ch BHXH. CH¦¥NG II THùC TR¹NG C¤NG T¸C THU BHXH T¹I THµNH PHè H¶I D¦¥NG. THùC TR¹NG T×NH H×NH THU BHXH ë BHXH TP H¶I D¦¥NG 1. Quy tr×nh thu BHXH. Nh÷ng yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn c«ng t¸c thu nh­ sau: Ph©n cÊp thu thùc hiÖn theo nguyªn t¾c: C¨n cø vµo sè l­îng c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng ®· ®­îc x¸c ®Þnh trªn ®Þa bµn, BHXH tØnh tiÕn hµnh thùc hiÖn ph©n cÊp thu BHXH. ViÖc ph©n cÊp thu BHXH ®­îc quy ®Þnh nh­ sau: * BHXH tØnh thu BHXH cña c¸c ®¬n vÞ cã trô së vµ tµi kho¶n t¹i tØnh bao gåm: - C¸c ®¬n vÞ thuéc Trung ­¬ng qu¶n lý ®ãng trªn ®Þa bµn tØnh. - C¸c ®¬n vÞ do tØnh trùc tiÕp qu¶n lý. - C¸c ®¬n vÞ, tæ chøc quèc tÕ cã trªn ®Þa bµn tØnh, trõ tr­êng hîp ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ n­íc Céng hoµ XHCN ViÖt Nam ký kÕt hoÆc tham gia cã quy ®Þnh kh¸c. - C¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh cã sö dông tõ 50 lao ®éng trë lªn. Tr­êng hîp c¸c huyÖn thuéc tØnh kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô thu BHXH cña c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh d­íi 50 lao ®éng hoÆc c¸c ®¬n vÞ Trung ­¬ng, ®¬n vÞ thuéc tØnh cã sè lao ®éng kh«ng nhiÒu, th× gi¸m ®èc B¶o hiÓm x· héi tØnh quyÕt ®Þnh viÖc ph©n cÊp thu ®èi víi tõng ®¬n vÞ cô thÓ. * BHXH huyÖn thu BHXH cña c¸c ®¬n vÞ cã trô së vµ tµi kho¶n t¹i huyÖn bao gåm: - C¸c ®¬n vÞ thuéc cÊp huyÖn trùc tiÕp qu¶n lý. - C¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh sö dông tõ 10 lao ®éng ®Õn d­íi 50 lao ®éng. - C¸c ®¬n vÞ kh¸c do BHXH tØnh giao nhiªm vô thu theo quyÕt ®Þnh ph©n cÊp thu. Tr­êng hîp BHXH tØnh më réng ®èi t­îng thu BHXH tù nguyÖn ®èi víi doanh nghiÖp sö dông d­íi 10 lao ®éng ph¶i b¸o c¸o BHXH ViÖt Nam ®Ó tr×nh héi ®ång qu¶n lý xem xÐt quyÕt ®Þnh. LËp kÕ ho¹ch vµ giao kÕ ho¹ch thu BHXH, BHYT - BHXH huyÖn c¨n cø vµo danh s¸ch lao ®éng quü l­¬ng trÝch nép BHXH cña c¸c ®¬n vÞ tham gia BHXH, BHYT do BHXH huyÖn qu¶n lý, thùc hiÖn kiÓm tra ®èi chiÕu, tæng hîp vµ lËp 2 b¶n kÕ ho¹ch thu BHXH, BHYT n¨m sau (theo mÉu sè 4-KHT) 01 b¶n l­u t¹i BHXH huyÖn, 01 b¶n l­u t¹i BHXH tØnh tr­íc ngµy 20/10. - BHXH tØnh c¨n cø danh s¸ch lao ®éng, quü l­¬ng trÝch nép BHXH cña c¸c ®¬n vÞ do BHXH tØnh trùc tiÕp thu, thùc hiÖn kiÓm tra ®èi chiÕu, lËp kÕ ho¹ch thu BHXH, BHYT n¨m sau (theo mÉu 4-KHT). §ång thêi tæng hîp kÕ ho¹ch thu BHXH, BHYT cña BHXH c¸c huyÖn lËp 02 b¶n (theo mÉu 5-KHT), 01 b¶n l­u t¹i tØnh, 01 b¶n göi BHXH ViÖt Nam tr­íc ngµy 31/10. - BHXH ViÖt Nam c¨n cø t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch n¨m cña BHXH c¸c ®Þa ph­¬ng vµ t×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, c¨n cø kÕ ho¹ch thu BHXH, BHYT do BHXH c¸c tØnh vµ BHXH khèi lùc l­îng vò trang lËp, giao sè kiÓm tra vÒ thu BHXH, BHYT cho BHXH c¸c tØnh, BHXH Bé Quèc phßng, Bé C«ng an vµ Ban C¬ yÕu ChÝnh phñ tr­íc ngµy 15/11 hµng n¨m. - C¨n cø sè kiÓm tra cña BHXH ViÖt Nam giao, BHXH tØnh ®èi chiÕu víi t×nh h×nh trªn ®Þa bµn, BHXH khèi Lùc l­îng vò trang ®èi chiÕu víi qu©n sè sÜ trang, qu©n nh©n chuyªn nghiÖp h­ëng l­¬ng, h¹ sÜ quan vµ binh sÜ h­ëng phô cÊp ®ang qu¶n lý nÕu ch­a phï hîp th× ph¶n ¸nh vÒ BHXH ViÖt Nam ®Ó xem xÐt ®iÒu chØnh. - BHXH ViÖt Nam tæng hîp sè thu BHXH, BHYT trªn toµn quèc t×nh Héi ®ång qu¶n lý BHXH ViÖt Nam phª duyÖt ®Ó giao dù to¸n thu BHXH, BHYT cho BHXH tØnh vµ BHXH Lùc l­îng vò trang trong vßng 1 n¨m sau. - BHXH tØnh c¨n cø dù to¸n thu BHXH, BHYT cña BHXH ViÖt Nam giao, tiÕn hµnh ph©n bæ dù to¸n thu BHX, BHYT cho c¸c ®¬n vÞ thuéc BHXH tØnh vµ BHXH huyÖn tr­íc ngµy 15/01 cña n¨m kÕ ho¹ch. 2. T×nh h×nh thu BHXH tõ n¨m 2004 ®Õn n¨m 2006. §Ó hiÓu thùc tr¹ng thu mét c¸ch toµn diÖn th× chuyªn ®Ò tËp trung vµo nh÷ng néi dung sau ®©y: - Qu¶n lý ®èi t­îng tham gia. - Qu¶n lý trÝch nép quü. - Qu¶n lý tiÒn Thu. B¶ng biÓu sè 1: B¶ng tæng hîp t×nh h×nh thu BHXH tõ n¨m 2004-2006 §¬n vÞ: §ång N¨m Sè ®¬n vÞ Sè lao ®éng Tæng quü l­¬ng BHXH ph¶i thu BHXH ®· thu (%) Thùc/ph¶i thu (%) §· thu n¨m sau/ tr­íc 2004 274 9.540 97.084.504.101 16.294.896.383 16.973.850.399 104,1 2005 322 11.944 107.247.537.761 25.536.000.000 27.762.145.709 108.7 163.6 2006 428 18.157 207.984.799.100 43.891.551.402 46.963.960.001 107 277.6 Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt n¨m cña BHXH TP H¶i D­¬ng. 2.1 Qu¶n lý ®èi t­îng tham gia BHXH. Qu¶n lý ®èi t­îng tham gia BHXH lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò quan träng nhÊt cña nghiÖp vô thu BHXH. V× ®©y lµ c¬ së ®Ó h×nh thµnh nªn nguån quü BHXH còng nh­ lµ viÖc b¶o vÖ quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cho ng­êi lao ®éng cña BHXH. Trong thêi gian qua BHXH TP H¶i D­¬ng ®· më réng ®èi t­îng tham gia BHXH ®Õn ng­êi lao ®éng trong tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp, c¬ quan, tæ chøc thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trªn ®Þa bµn thµnh phè H¶i D­¬ng. ViÖc më réng ®èi t­îng tham gia BHXH ®· ®éng viªn ng­êi lao ®éng yªn t©m lµm viÖc, thóc ®Èy thÞ tr­êng lao ®éng ph¸t triÓn, ®ång thêi còng t¹o nªn sù c«ng b»ng trong s¶n xuÊt kinh doanh gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Tuy nhiªn, vÉn cã nhiÒu doanh nghiÖp kh«ng thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô ®ãng BHXH lµ do c¸c nguyªn nh©n sau: - C¸c doanh nghiÖp lµm ¨n kÐm hiÖu qu¶, thua lç nªn t×m mäi c¸ch trèn tr¸nh ®ãng BHXH. - C¸c doanh nghiÖp chÞu sù chi phèi m¹nh mÏ cña quy luËt kinh tÕ thÞ tr­êng, phÇn ®«ng doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ®Òu cã quy m« s¶n xuÊt nhá, thiÕu æn ®Þnh. Lùc l­îng lao ®éng th­êng xuyªn thay ®æi, nh÷ng biÕn ®éng t¨ng, gi¶m thu nép BHXH diÔn ra hµng ngµy. V× vËyviÖc theo dâi qu¶n lý ®èi t­îng lao ®éng tham gia BHXH hÕt søc khã kh¨n, ®Æc biÖt lµ viÖc theo dâi cÊp phiÕu kh¸m ch÷a bÖnh lu«n ph¶i ®iÒu chØnh. Nªn viÖc quyÕt to¸n, ®èi chiÕu thu, chi BHXH gÆp khã kh¨n. Hµng n¨m sè lao ®éng t¨ng thªm kho¶ng 2000-2500 lao ®éng nh­ng sè lao ®éng tham gia ®ãng BHXH chØ t¨ng 15-20%. Trong khi ®ã lao ®éng th«i viÖc h­ëng trî cÊp mét lÇn chiÕm h¬n 10% trong tæng sè lao ®éng t¨ng míi. ViÖc ng­êi lao ®éng ph¶i ®ãng toµn bé 20% phÝ BHXH vÉn x¶y ra ë mét sè doanh nghiÖp ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh, ®©y lµ viÖc lµm tr¸i víi quy ®Þnh. C¸c doanh nghiÖp trèn ®ãng BHXH b»ng c¸ch kh«ng ký kÕt hîp ®ång hoÆc ký kÕt hîp ®ång ng¾n h¹n d­íi 3 th¸ng víi ng­êi lao ®éng. ViÖc phèi hîp cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc trong viÖc kiÓm tra vµ gi¸m s¸t c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng ch­a th­êng xuyªn dÉn ®Õn c¸c ®¬n vÞ ch­a thËt sù nghiªm tóc. Sè lao ®éng tham gia mçi n¨m t¨ng nhiÒu nh­ng sè lao ®éng ®­îc ®ãng BHXH l¹i kh«ng t­¬ng xøng. 2.2 Qu¶n lý quü l­¬ng trÝch nép BHXH Cïng víi viÖc qu¶n lý ®èi t­îng tham gia BHXH th× vÊn ®Ò ®Æt ra lµ cÇn thiÕt ph¶i t¨ng c­êng c«ng t¸c kiÓm tra qu¶n lý quü l­¬ng trÝch nép BHXH t¹i c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng. Trong nh÷ng n¨m qua quü l­¬ng trÝch ®ãng BHXH lu«n kh«ng ngõng t¨ng ®iÒu ®ã lµ do sè l­îng ng­êi lao ®éng vµ l­¬ng cña c«ng nh©n t¨ng lªn kh«ng ®¸ng kÓ. Mét nguyªn nh©n kh¸c lµ do c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n cã hiÖu qu¶ h¬n. NÕu n¨m 2004 tæng quü l­¬ng lµ 97 tû th× ®Õn n¨m 2006 con sè nµy t¨ng vät lªn 207 tû t¨ng gÊp 2,1 lÇn sau 3 n¨m. MÆc dï t¨ng cao nh­ vËy nh­ng con sè ®ã chØ lµ t­¬ng ®èi, v× cã nh÷ng ®¬n vÞ cßn trèn tr¸nh nghÜa vô nép BHXH cho ng­êi lao ®éng nªn hä kh«ng khai hÕt quü tiÒn l­¬ng ®ãng BHXH t¹i doanh nghiÖp. §Ó tr¸nh t×nh tr¹ng doanh nghiÖp kh«ng khai b¸o ®óng vµ ®Çy ®ñ quü l­¬ng trÝch nép BHXH, BHXH TP H¶i D­¬ng ®· tiÕn hµnh c«ng t¸c kiÓm tra t×nh h×nh lao ®éng vµ khai b¸o quü trÝch nép BHXH mét c¸ch th­êng xuyªn h¬n. Tuy nhiªn vÊn ®Ò ®Æt ra lµ lµm sao t×m ra ®­îc gi¶i ph¸p h÷u hiÖu nhÊt ®Ó t×nh tr¹ng trªn kh«ng kÐo dµi, g©y thiÖt thßi cho ng­êi lao ®éng vµ bÊt lîi cho c¬ quan BHXH. 2.3 Qu¶n lý nguån thu BHXH X¸c ®Þnh nguån thu BHXH lµ vÊn ®Ò quan träng cho nªn ngay sau khi ®i vµo ho¹t ®éng, BHXH ViÖt Nam ®· ban hµnh quyÕt ®Þnh 177/BHXH ngµy 30/12/1996 vÒ quy ®Þnh qu¶n lý thu BHXH. Theo ®ã nguån thu quü BHXH bao gåm: - §ãng gãp cña c¸c ®èi t­îng tham gia BHXH theo quy ®Þnh tai ®iÒu 36 cña ®iÒu lÖ BHXH ban hµnh kÌm theo nghÞ ®Þnh sè 12/CP ngµy 26/01/1995 cña ChÝnh phñ. - Ng©n s¸ch chuyÓn sang gåm cã: + Chi tr¶ cho c¸c ®èi t­îng ®ang h­ëng c¸c chÕ ®é BHXH tr­íc ngµy ban hµnh ®iÒu lÖ BHXH (cô thÓ NSNN chi tr¶ c¸c ®èi t­îng h­ëng BHXH tr­íc 01/01/1995). + §ãng vµ hç trî thªm ®Ó ®¶m b¶o thùc hiÖn c¸c chÕ ®é BHXH ®èi víi ng­êi lao ®éng sau ngµy ban hµnh ®iÒu lÖ BHXH. + §ãng BHYT cho ng­êi ®ang ®­îc h­ëng c¸c chÕ ®é BHXH. - TiÒn l·i, tiªn sinh lêi tõ viÖc thùc hiÖn ph­¬ng ¸n b¶o hiÓm vµ ph¸t triÓn quü BHXH. - Thu tõ nguån tµi trî, viÖn trî quèc tÕ trong n­íc vµ quèc tÕ. - GÝa trÞ tµi s¶n cña BHXH ®­îc ®¸nh gi¸ theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ. - Thu kh¸c. Th«ng qua sè liÖu ë b¶ng biÓu sè 1 chóng ta cã thÓ thÊy ®­îc viÖc qu¶n lý ®èi t­îng tham gia BHXH b¾t buéc t¹i BHXH TP H¶i D­¬ng theo ph©n cÊp qu¶n lý cã thÓ nãi lµ chÆt chÏ th«ng qua viÖc rµ so¸t sè l­îng lao ®éng t¹i mçi c¬ quan doanh nghiÖp. Th«ng qua danh s¸ch lao ®éng ®­îc lËp theo biÓu C45/TBH cña BHXH ViÖt Nam víi ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè lµm c¬ së vµ tÝnh to¸n møc ®ãng BHXH cña tõng c¸ nh©n vµ cña c¸c ®¬n vÞ, ®ång thêi lµm c¨n cø gèc cña tõng n¨m ®Ó ®iÒu chØnh t¨ng, gi¶m gi÷a c¸c c¬ quan BHXH TP víi c¸c c¬ quan, doanh nghiÖp vÒ sè lao ®éng, tæng quü tiÒn l­¬ng cÊp bËc lµm c¬ së ®Ó tÝnh to¸n phÝ BHXH ph¶i nép hµng th¸ng, quý vµ tæng c¶ n¨m. TÝnh ®Õn cuèi n¨m 2006 sè tiÒn BHXH cßn bÞ nî ®äng lµ2.746.743.509, sè ®¬n vÞ nî ®äng lµ 84 ®¬n vÞ. Thùc tÕ cho thÊy viÖc nî ®äng phÝ BHXH ë c¸c doanh nghiÖp chñ yÕu lµ do: Sù rµng buéc vÒ ph¸p luËt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ch­a cã mét Bé LuËt hoµn chØnh, do ®ã vÉn cã kÏ hë ®Ó chñ lao ®éng lîi dông trèn hoÆc lµm chËm trÔ trong viÖc ®ãng phÝ BHXH theo quy ®Þnh. C¬ quan BHXH biÕt nh­ng kh«ng cã quyÒn xö lý triÖt ®Ó mµ chØ cã quyÒn h¹n, tõ chèi viÖc thanh to¸n c¸c quyÒn lîi vÒ BHXH khi c¸c ®¬n vÞ, doanh nghiÖp ch­a nép lÖ phÝ BHXH. §iÒu nµy sÏ chØ g©y thiÖt thßi cho ng­êi lao ®éng t¹i c¸c c¬ quan, doanh nghiÖp nãi trªn khi quyÒn lîi cña hä bÞ ¶nh h­ëng trùc tiÕp. Theo ®iÒu 9 Ch­¬ng II thuéc quy chÕ “Qu¶n lý tµi chÝnh ®èi víi BHXH ViÖt Nam” kÌm theo quyÕt ®Þnh sè 02/2003/Q§-TT ngµy 02/01/2003 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ quy ®Þnh th× “Tr­êng hîp c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng chËm nép b¶o hiÓm tõ 30 ngµy trë lªn so víi quy ®Þnh, th× ngoµi viÖc ph¶i nép sè tiÒn chËm nép vµ nép ph¹t hµnh chÝnh theo quy ®Þnh hiÖn hµnh, cßn ph¶i nép sè tiÒn ph¹p chËm nép theo møc l·i suÊt tiÒn vay qu¸ h¹n do ng©n hµng Nhµ n­íc ViÖt Nam quy ®Þnh t¹i thêi ®iÓm truy nép. §èi víi nh÷ng ®¬n vÞ cè t×nh vi pham hoÆc ch©y × th× BHXH ®­îc quyÒn ®Ò nghÞ kho b¹c Nhµ n­íc, ng©n hµng n¬i ®¬n vÞ giao dÞch trÝch tiÒn tõ tµi kho¶n cña ®¬n vÞ ®Ó nép ®ñ sè tiÒn ®ãng b¶o hiÓm x· héi vµ tiÒn nép ph¹t chËm mµ kh«ng cã sù chÊp nhËn thanh to¸n cña ®¬n vÞ sö dông lao ®éng (trõ c¸c ®¬n vÞ ®­îc ChÝnh phñ, Thñ t­íng ChÝnh phñ cho phÐp nép chËm)”. Tuy nhiªn l·i suÊt mµ ng©n hµng Nhµ n­íc Ên ®Þnh th­êng thÊp h¬n l·i suÊt mµ doanh nghiÖp ®i vay, nªn c¸c doanh nghiÖp s½n sµng chÞu nép ph¹t ®Ó chiÕm dông sè tiÒn ®ãng phÝ BHXH nãi trªn ®Ó lµm vèn kinh doanh mµ kh«ng ph¶i thÕ chÊp hay chÞu sù rµng buéc nµo kh¸c. Nguyªn nh©n thø hai mµ kh«ng thÓ kh«ng ®Ò cËp ®Õn ®ã lµ sù lµm ¨n, kinh doanh thua lç, ng­êi lao ®éng thiÕu viÖc lµm cña c¸c doanh nghiÖp ®Æc biÖt lµ doanh nghiÖp thuéc ngµnh x©y dùng, ngµnh c«ng nghiÖp...Trªn ®Þa bµn thµnh phè hiÖn nay cã 12 doanh nghiÖp x©y dùng th× c¶ 12 doanh nghiÖp ®Òu nî ®äng mét sè l­îng lín phÝ BHXH lµ 700 triÖu ®ång. Gi¶i quyÕt viÖc kinh doanh thua lç, ng­êi lao ®éng kh«ng cã viÖc lµm, gi¶m thu nhËp kh«ng thuéc riªng tr¸ch nhiÖm cña hÖ thèng BHXH mµ liªn quan ®Õn nhiÒu ngµnh, nhiÒu cÊp. QuyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng cßn ¶nh h­ëng ë viÖc khi ng­êi lao ®éng ®· ®ãng ®ñ 5% cho chñ doanh nghiÖp nh­ng chñ doanh nghiÖp l¹i ch­a nép ®ñ 15% cßn l¹i . Nguyªn nh©n thø ba dÉn ®Õn viÖc nép chËm phÝ BHXH lµ sù chiÕm dông vèn lÉn nhau cña c¸c doanh nghiÖp th«ng qua viÖc thùc hiÖn c¸c hîp ®ång kinh tÕ. Trong c¬ chÕ thÞ tr­êng vµ sù c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp th­êng tù bá vèn cña m×nh ra ®Ó thùc hiÖn c¸c hîp ®ång kinh tÕ nh­ng ®Õn khi hoµn thµnh bªn A l¹i chËm thanh to¸n ®ã lµ nguyªn nh©n dÉn ®Õn mét sè doanh nghiÖp chËm BHXH. Ngoµi vÊn ®Ò nî ®äng phÝ BHXH cña c¸c c¬ quan, doanh nghiÖp ®ãng trªn ®Þa bµn TP H¶i D­¬ng lµ viÖc khai th¸c thu BHXH ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh cã sö dông tõ 10 lao ®éng trë lªn vµ hîp ®ång tõ 3 th¸ng trë lªn ®Òu ph¶i thùc hiÖn BHXH. HiÖn t¹i trªn ®Þa bµn TP H¶i D­¬ng cã 195 doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh tham gia ®ãng BHXH nh­ng t×nh tr¹ng nî ®äng cña c¸c doanh nghiÖp nµy tÝnh ®Õn cuèi n¨m 2006 lµ 1,4 tû ®ång. NÕu tÝnh sè l­îng doanh nghiÖp ph¶i ®ãng BHXH b¾t buéc cho ng­êi lao ®éng th× con sè nµy sÏ cao h¬n nhiÒu. Thùc tÕ cho thÊy doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh ch­a thùc hiÖn BHXH ®èi víi ng­êi lao ®éng lµ do viÖc hîp ®ång gi÷a ng­êi lao ®éng vµ chñ hîp ®ång lao ®éng hÇu hÕt tho¶ thuËn b»ng miÖng hoÆc b»ng v¨n b¶n rÊt ®¬n gi¶n kh«ng theo quy ®Þnh, do vËy sù thiÕu rµng buéc gi÷a chñ sö dông lao ®éng víi ng­êi lao ®éng vÒ viÖc ®¶m b¶o chÕ ®é BHXH. Trong 3 n¨m qua BHXH TP H¶i D­¬ng ®· thùc hiÖn ®Çy ®ñ chøc n¨ng qu¶n lý vµ khai th¸c thu BHXH ®èi víi c¸c c¬ quan, ®¬n vÞ vµ c¸c doanh nghiÖp trªn ®Þa bµn theo ph©n cÊp cña BHXH tØnh H¶i D­¬ng ®­îc thÓ hiÖn sè liÖu thu n¨m sau lu«n cao h¬n n¨m tr­íc ®iÒu ®ã thÓ hiÖn c«ng t¸c thu BHXH cña thµnh phè lµ cã hiÖu qu¶. Song vÊn ®Ò nî ®äng phÝ BHXH vÉn lµ mét tån t¹i cÇn sím t×m ra h­íng gi¶i quyÕt nh­ vËy míi ®¶m b¶o cho quü BHXH lu«n tån t¹i vµ ph¸t triÓn. T×NH H×NH THùC HIÖN C¸C CHÕ §é T¹I BHXH TP H¶I D¦¥NG Chi tr¶ BHXH Chi tr¶ BHXH bao gåm: chi tr¶ c¸c chÕ ®é BHXH, chi qu¶n lý vµ chi kh¸c. HiÖn nay chi tr¶ chÕ ®é ë BHXH thµnh phè ®­îc chia thµnh hai phÇn t­¬ng øng víi hai nguån NSNN cÊp vµ quü BHXH ®¶m b¶o nh­ sau: * Chi c¸c chÕ ®é BHXH tõ nguån NSNN cÊp: (§èi víi nh÷ng ng­êi ®· nghØ viÖc h­ëng h­u trÝ vµ trî cÊp BHXH tr­íc 01/01/1995 hoÆc ®­îc gi¶i quyÕt h­u trÝ vµ trî cÊp BHXH tõ 01/01/1995 trë ®i nh­ng do nguån NSNN cÊp theo quy ®Þnh). - Chi hµng th¸ng: + L­¬ng h­u: qu©n ®éi, c«ng nh©n viªn chøc + Trî cÊp BHXH: ®èi t­îng h­ëng chÕ ®é mÊt søc lao ®éng, tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp, ng­êi phôc vô tai n¹n lao ®éng, ng­êi h­ëng tuÊt(tuÊt c¬ b¶n vµ tuÊt nu«i d­ìng), trî cÊp 91/CP. - Trî cÊp mét lÇn: + Trî cÊp tuÊt ®èi víi ng­êi h­ëng chÕ ®é h­u (qu©n ®éi, c«ng nh©n viªn chøc), mÊt søc lao ®éng, tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp. + Mai t¸ng phÝ ®èi víi ng­êi h­ëng chÕ ®é h­u (qu©n ®éi, c«ng nh©n viªn chøc), mÊt søc lao ®éng, tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp. - Chi ®ãng BHYT: Chi ®ãng BHYT cho c¸c ®èi t­îng h­ëng chÕ ®é BHXH hµng th¸ng (h­u trÝ, mÊt søc lao ®éng, tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp) ®­îc tÝnh b»ng 3% tæng sè tiÒn l­¬ng h­u, trî cÊp (kh«ng tÝnh phô cÊp khu vùc) - Trang cÊp dông cô phôc håi chøc n¨ng cho ng­êi bÞ tai n¹n lao ®éng - LÖ phÝ chi tr¶ - Chi kh¸c (nÕu cã) * Chi c¸c chÕ ®é BHXH tõ nguån quü BHXH: (§èi víi nh÷ng ng­êi nghØ viÖc h­ëng h­u trÝ hoÆc trî cÊp BHXH tõ 01/01/1995 trë ®i). - Chi hµng th¸ng: + L­¬ng h­u: qu©n ®éi, c«ng nh©n viªn chøc + Trî cÊp BHXH: ®èi t­îng h­ëng chÕ ®é tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, ng­êi phôc vô tai n¹n lao ®éng, c¸n bé x· ph­êng, ng­êi h­ëng tuÊt c¬ b¶n, tuÊt nu«i d­ìng. - Trî cÊp mét lÇn + Trî cÊp theo ®iÒu 28, ®iÒu lÖ BHXH ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh sè 12/CP ngµy 26/01/1995 cña ChÝnh phñ. + Trî cÊp mét lÇn ®èi víi c¸n bé x·, ph­êng theo NghÞ ®Þnh sè 09/1998/N§-CP ngµy 23/01/1998 cña ChÝnh phñ. + Trî cÊp cho ng­êi lao ®éng cã thêi gian ®ãng BHXH trªn 30 n¨m (theo ®iÒu 27 kho¶n 2, ®iÒu lÖ BHXH ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh sè 12/CP ngµy 06/01/1995 cña ChÝnh phñ) + Trî cÊp tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp. + Trî cÊp tuÊt ®èi víi ng­êi h­ëng chÕ ®é h­u (qu©n ®éi, c«ng nh©n viªn chøc), tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp. + Mai t¸ng phÝ ®èi víi ng­êi h­ëng chÕ ®é h­u (qu©n ®éi, c«ng nh©n viªn chøc), tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, c¸n bé x·, ph­êng. - Chi trî cÊp èm ®au, thai s¶n cho ng­êi lao ®éng ®ang lµm viÖc. Chi ®ãng BHYT: Chi ®ãng BHYT cho ®èi t­îng h­ëng chÕ ®é BHXH hµng th¸ng( h­u trÝ, tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp) ®­îc tÝnh b»ng 3% tæng sè tiÒn l­¬ng h­u, trî cÊp (kh«ng tÝnh phô cÊp khu vùc). - Trang cÊp dông cô phôc håi chøc n¨ng cho ng­êi bÞ tai n¹n lao ®éng. - LÖ phÝ chi tr¶ - Chi kh¸c (nÕu cã). Ph©n tÝch t×nh h×nh chi trong 2 n¨m 2005 vµ 2006. BiÓu sè 2: B¶ng chi BHXH n¨m 2005 §¬n vÞ: §ång Néi dung Chi tõ quü BHXH Chi tõ NSNN Tæng sè Hç trî quü BHXH 41.966.949.186 86.177.216.600 128.144.165.786 L­¬ng h­u 35.909.870.416 78.815.007.500 114.724.877.916 H­u x·, ph­êng 32.080.081 0 32.080.081 èm ®au 408.854.117 0 408.854.117 Thai s¶n 1.019.044.187 0 1.019.044.187 NghØ d­ìng søc, phôc håi søc khoÎ 654.592.000 0 654.592.000 MÊt søc lao ®éng 0 5.278.040.200 5.278.040.200 Trî cÊp 91 0 48.326.000 48.326.000 Tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp 262.901.400 269.203.700 532.105.100 Mai t¸ng phÝ 67.760.000 245.120.000 312.880.000 Tö tuÊt 470.472.700 1.207.835.200 1.678.307.900 Thanh to¸n KCB b¾t buéc 1.523.221.791 0 1.523.221.791 Thanh to¸n KCB ng­êi nghÌo 1.220.250.213 0 1.220.250.213 Chi KCB tù nguyÖn 258.065.281 0 258.065.281 LÖ phÝ chi tr¶ 139.837.000 313.684.000 453.521.000 Tæng céng 41.966.949.186 86.177.216.600 128.144.165.786 Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt n¨m cña BHXH TP H¶i D­¬ng. Nh×n vµo b¶ng chi trong n¨m 2005 ta thÊy BHXH TP H¶i D­¬ng ®· chi cho c¸c chÕ ®é lµ 128144.165.786 ®ång. Trong ®ã chi tõ quü BHXH lµ 41.966.949.186 ®ång chiÕm kho¶ng 32,6% trong tæng sè nguån chi. Trong ®ã chi cho l­¬ng h­u chiÕm tû lÖ cao nhÊt 98,5% trong sè tæng chi, tiÕp ®ã lµ chi mÊt søc lao ®éng 4,2%, chi tö tuÊt lµ 1,3%...cßn c¸c kho¶n chi kh¸c chiÕm tû lÖ nhá lµ 5%. Trong n¨m 2005 chi BHXH thµnh phè vÉn chñ yÕu do NSNN cÊp chiÕm ®Õn 67,3%, tuy nhiªn BHXH thµnh phè vÉn ®ang cè g¾ng trong môc tiªu cña toµn ngµnh lµ ®Õn n¨m 2020 quü BHXH kh«ng phô thuéc vµo NSNN. BiÓu sè 3: B¶ng chi BHXH n¨m 2006 §¬n vÞ: §ång Néi dung Chi tõ quü BHXH Chi tõ NSNN Tæng sè Hç trî quü BHXH 41.966.949.186 86.177.216.600 128.144.165.786 L­¬ng h­u 35.909.870.416 78.815.007.500 114.724.877.916 H­u x·, ph­êng 32.080.081 0 32.080.081 èm ®au 408.854.117 0 408.854.117 Thai s¶n 1.019.044.187 0 1.019.044.187 NghØ d­ìng søc, phôc håi søc khoÎ 654.592.000 0 654.592.000 MÊt søc lao ®éng 0 5.278.040.200 5.278.040.200 Trî cÊp 91 0 48.326.000 48.326.000 Tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp 262.901.400 269.203.700 532.105.100 Mai t¸ng phÝ 67.760.000 245.120.000 312.880.000 Tö tuÊt 470.472.700 1.207.835.200 1.678.307.900 Thanh to¸n KCB b¾t buéc 1.523.221.791 0 1.523.221.791 Thanh to¸n KCB ng­êi nghÌo 1.220.250.213 0 1.220.250.213 Chi KCB tù nguyÖn 258.065.281 0 258.065.281 LÖ phÝ chi tr¶ 139.837.000 313.684.000 453.521.000 Tæng céng 41.966.949.186 86.177.216.600 128.144.165.786 Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt n¨m cña BHXH TP H¶i D­¬ng. N¨m 2006 chóng ta thÊy thùc tr¹ng chi BHXH cho trî cÊp h­u trÝ vÉn cßn chiÕm tû träng cao nhÊt 87,95%. Cßn c¸c chÕ ®é kh¸c chiÕm 1 tû träng nhá cßn l¹i vµ trong tæng sè chi BHXH do 2 nguån kinh phÝ ®¶m b¶o th× tû träng kinh phÝ do nguån ng©n s¸ch ®¶m b¶o chiÕm tû lÖ cao trong khi tõ quü BHXH lai thÊp h¬n nhiÒu. Tuy nhiªn nguån quü BHXH ®· chiÕm cao h¬n so víi n¨m 2005 lµ 32,6% th× ®Õn n¨m 2006 con sè nµy lµ 38,89%. 3. B¸o c¸o tæng hîp thùc hiÖn thu BHXH n¨m 2005 vµ n¨m 2006. 3.1 B¸o c¸o tæng hîp thu cña n¨m 2005 Đơn vị : Đồng Lo¹i h×nh qu¶n lý Sè ®¬n vÞ Sè lao ®éng Quü l­¬ng BHXH ph¶i thu BHXH ®· thu ChuyÓn sang kú sau Thõa ThiÕu A.BHXH ph¶i ®ãng (23%) 417 19.624 157.389.158.280 36.199.506.404 37.247.535.711 1.158.119.550 2.506.816.007 I.Doanh nghiÖp nhµ n­íc 48 8.222 64.058.822.455 14.733.529.165 15.400.387.818 888.011.346 1.298.328.501 II.DN cã vèn §TNN 10 1.161 5.945.628.102 1.367.494.463 928.495.470 0 465.726.552 III.DN ngoµi quèc doanh 123 2.490 13.688.469.815 3.148.348.057 3.374.725.685 17.384.368 600.598.636 IV.HCSN, ®¶ng,§oµn thÓ 233 7.681 73.410.759.808 16.884.474.756 17.476.815.885 252.602.535 142.162.319 V.HTX 03 70 285.478.100 65.659.963 67.110.853 121.300 0 B.X·, Ph­êng(18%) 17 234 1.366.991.092 246.058.397 245.983.368 2.369.939 136.556 C.L§ lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi(15%) 03 71 585.623.100 87.843.466 92.197.394 915.479 0 D.§èi t­îng chØ tham gia BHYT (3%) 14 897 3.020.520.000 90.615.600 93.287.748 31.329 0 E.§èi t­îng kh¸c (20%) 20 68 311.852.500 62.370.500 81.179.020 1.092.060 7.923.560 Tæng céng 471 20.894 162.674.144.972 36.686.394.367 37.760.183.241 1.162.528.057 2.514.876.123 Nguån : B¸o c¸o tæng kÕt n¨m cña BHXH thµnh phè Hải Dương Theo sè liÖu thèng kª ta thÊy trong n¨m 2005 BHXH thµnh phè H¶i D­¬ng ®· thu 471 ®¬n vÞ víi 20.894 lao ®éng trªn tæng quü l­¬ng lµ 162,6 tû ®ång. * BHXH ph¶i ®ãng 23%: Sè tiÒn thu cña khèi lµ 37,2 tû ®ång t¨ng 102,9% kÕ ho¹ch ®­îc giao chiÕm 98,6% tæng sè ®· thu BHXH trong n¨m. - Khèi DNNQD cã 123 ®¬n vÞ víi sè lao ®éng lµ 2.490 lao ®éng. Trªn thùc tÕ th× sè lao ®éng sö dông cña khèi nµy lµ lín nh­ng chØ cã 2.490 lao ®éng ®­îc ®¬n vÞ tham gia BHXH. C¸c chñ sö dông lao ®éng, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp nhá ®­îc cho lµ ®èi t­îng chÝnh kh«ng tu©n thñ chÝnh s¸ch BHXH, hä kh«ng ®¨ng ký víi c¬ quan BHXH, hoÆc cã ®¨ng ký nh­ng trèn tr¸nh hoÆc tõ chèi ®ãng BHXH. - Khèi HCSN, §¶ng, §oµn thÓ víi sè ®¬n vÞ tham gia nhiÒu nhÊt 233 ®¬n vÞ víi tæng sè lao ®éng lµ 7.681 lao ®éng vµ tæng quü l­¬ng lªn ®Õn 73,4 tû. Nguyªn nh©n sè l­îng ®¬n vÞ nhiÒu lµ do thµnh phè H¶i D­¬ng lµ trung t©m kinh tÕ-chÝnh trÞ cña tØnh H¶i D­¬ng cã nhiÒu ®¬n vÞ, tæ chøc lÊy thµnh phè lµm trô së. - Doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã 48 ®¬n vÞ víi 8.222 lao ®éng tham gia ®ãng BHXH. Sè tiÒn BHXH thµnh phè thu ®­îc lµ h¬n 15,4 tû ®ång. * Møc ®ãng 18% ®èi víi x· ph­êng : toµn thµnh phè hiÖn nay cã 13 x· ph­êng víi 234 c¸n bé. BHXH ®· thu ®­îc 245,9 triÖu ®ång b»ng 99,97% kÕ ho¹ch. * Møc ®ãng 3% víi ®èi t­îng chØ tham gia ®ãng BHYT: §©y lµ nh÷ng ®èi t­îng thuéc th©n nh©n c¸c c¬ quan, häc sinh, sinh viªn tham gia ®ãng BHYT tuy sè l­îng kh«ng nhiÒu nh­ng còng ®· gãp phÇn tÝch cùc trong c«ng t¸c thu quü BHXH. TÝnh ®Õn 31/12/2005, BHXH thµnh phè ®· tæ chøc thu cña 471 ®¬n vÞ víi sè ®èi t­îng tham gia lµ 20.894 ng­êi. Sè ®· thu lµ 37,7 tû ®ång b»ng 102,9% kÕ ho¹ch vµ t¨ng so víi cïng kú n¨m 2003 lµ 108,1%. 3.2 T×nh h×nh thu BHXH n¨m 2006 BiÓu sè 4 : B¶ng tæng hîp thu BHXH n¨m 2006 §¬n vÞ (§ång) Lo¹i h×nh qu¶n lý Sè ®¬n vÞ Sè lao ®éng Quü l­¬ng BHXH ph¶i thu BHXH ®· thu ChuyÓn sang kú sau Thõa ThiÕu A.BHXH ph¶i ®ãng (23%) 488 20.520 192.717.480.119 44.325.020.427 47.660.686.377 680.996.294 4.590.667.752 I.Doanh nghiÖp nhµ n­íc 36 5.192 57.580.269.600 13.243.462.007 14.557.556.463 230.128.560 1.006.695.398 II.DN cã vèn §TNN 11 2.148 11.696.261.550 2.690.140.157 2.162.738.717 750 1.047.048.331 III.DN ngoµi quèc doanh 196 5.201 33.672.830.678 7.744.751.056 7.285.018.790 158.759.775 1.999.489.640 IV.HCSN, ®¶ng,§oµn thÓ 240 7.897 89.409.521.478 20.564.189.940 23.572.355.453 291.983.479 537.434.383 V.HTX 05 82 358.596.813 82..477.267 83.016.954 123.730 0 B.X·, Ph­êng(18%) 17 254 1.667.305.486 383.480.262 485.851.912 11.270.598 14.214.286 C.L§ lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi(15%) 0 14 276.426.600 41.463.990 42.225.001 0 0 D.§èi t­îng chØ tham gia BHYT (3%) 0 951 3.472.753.333 104.182.600 100.556.008 0 4.639.345 E.§èi t­îng kh¸c (20%) 20 0 251.440.700 50.288.140 50.257.240 0 4.803.520 Tæng céng 525 21.739 198.385.406.238 44..904.435.419 48.339.576.538 692.266.892 4.614.324.903 Nguån : B¸o c¸o tæng kÕt n¨m cña BHXH thµnh phè Hải Dương Theo sè liÖu thèng kª trong n¨m 2006 BHXH thµnh phè H¶i D­¬ng ®· thu 525 ®¬n vÞ víi sè l­îng lao ®éng lµ 21.739 ng­êi trªn tæng quü l­¬ng lµ 198,3 tû ®ång. * BHXH ph¶i ®ãng 23%: - Khèi doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã 36 ®¬n vÞ víi tæng sè ng­êi tham gia BHXH lµ 5.192 lao ®éng chiÕm 23,88% tæng sè lao ®éng tham gia ®ãng BHXH víi sè tiÒn BHXH thµnh phè thu ®­îc lµ 14,55 tû ®ång. Tuy nhiªn vÉn cßn 1 t×nh tr¹ng nî ®äng cña mét sè c«ng ty nh­ C«ng ty khai th¸c Thuû Lîi biÓn Hµng H¶i víi sè tiÒn lµ 10,2 triÖu ®ång, chi côc phßng chèng Lôt B·o&§ª §iÒu 55,8 triÖu ®ång, c«ng ty c¬ ®iÖn NN Thuû Lîi 4 101,5 triÖu ®ång... - Doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi: so víi n¨m 2005, BHXH thµnh phè qu¶n lý thªm 1 doanh nghiÖp. TÝn hiÖu ®¸ng mõng lµ t×nh tr¹ng nî ®äng cña c¸c doanh nghiÖp nµy kh«ng cßn. Trong n¨m 2006 cã tæng sè 2.148 lao ®éng tham gia BHXH thu vÒ cho BHXH 2,16 tû ®ång. - Doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh: sè l­îng 196 t¨ng thªm 73 doanh nghiÖp so víi n¨m 2005. §iÒu nµy thÓ hiÖn c«ng t¸c tuyªn truyÒn tham gia BHXH ®· cã hiÖu qu¶ h¬n, viÖc thanh tra kiÓm tra c¸c ®¬n vÞ ngoµi quèc doanh tiÕn hµnh th­êng xuyªn nªn b¾t buéc mét sè ®¬n vÞ thùc hiÖn ph¶i ®ãng BHXH cho ng­êi lao ®éng. So víi n¨m 2005 t×nh h×nh thu BHXH t¨ng lªn, con sè cô thÓ lµ 7,28 tû ®ång. - Khèi HCSN, §¶ng, §oµn thÓ víi sè ®¬n vÞ t¨ng lªn 240 ®¬n vÞ víi 7.897 c¸n bé tham gia ®ãng BHXH. Tæng quü l­¬ng t¨ng tõ 73,4 tû lªn 89,4 tû. Vµ mét tÝn hiÖu ®¸ng mõng lµ trong n¨m 2006 kh«ng cßn t×nh tr¹ng nî ®äng ë khèi nµy, v× vËy sè tiÒn cô thÓ thu ®­îc lµ 23,57 tû ®ång. Sè thu BHXH cña khèi nµy t¨ng lªn mét phÇn lµ do kh«ng cã t×nh tr¹ng nî ®äng, mét phÇn lµ do chÝnh s¸ch thay ®æi. Møc ®ãng BHXH cña c¸c c¸n bé lµ 23% chø kh«ng ph¶i 18% nh­ tr­íc n÷a. * Møc ®ãng 3% víi ®èi t­îng chØ tham gia BHYT: Trong n¨m 2006 kh«ng cã g× thay ®æi nhiÒu. Víi 951 ng­êi tham gia BHXH thu ®­îc 100,5 triÖu ®ång. * Møc ®ãng 15% víi ng­êi lao ®éng lµm viÖc cã thêi h¹n ë n­íc ngoµi: ViÖc khèi nµy cã sè l­îng lao ®éng gi¶m lµ do mét sè lao ®éng ®· hÕt h¹n hîp ®ång vÒ n­íc nªn sè lao ®éng gi¶m tõ 71 xuèng cßn 14 lao ®éng v× vËy sè tiÒn thu BHXH còng gi¶m xuèng cßn 42,2 triÖu ®ång. Nh­ vËy tÝnh ®Õn 31/12/2006,BHXH Thµnh phè ®· tæ chøc thu ®­îc 48,33 tû ®ång b»ng 107,6% kÕ ho¹ch vµ t¨ng so víi n¨m 2005 lµ 128%. Cã thÓ nãi viÖc thu nép BHXH thµnh phè H¶i D­¬ng theo ph©n cÊp cña tØnh H¶i D­¬ng ®· b¶o ®¶m c«ng t¸c thu ®óng, thu ®ñ, kÞp thêi vµ kh«ng ®Ó t×nh tr¹ng thÊt thu. Sè thu lu«n ®¹t vµ v­ît kÕ ho¹ch cÊp trªn giao, ®¶m b¶o quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cho ng­êi tham gia BHXH. Sè thu t¨ng ®Òu trong c¸c n¨m qua lµ sù chØ ®¹o ®óng ®¾n vµ sù quan t©m l·nh ®¹o cña Thµnh uû-H§ND, UBND TP H¶i D­¬ng. Sù phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c ban nghµnh trªn ®Þa bµn thµnh phè trong viÖc qu¶n lý c¸c ®¬n vÞ, doanh nghiÖp, tæ chøc vµ ng­êi lao ®éng kh«ng ®Ó t×nh tr¹ng nî ®äng, trèn tr¸nh ®ãng BHXH kÐo dµi. Ngoµi ra BHXH thµnh phè ®· tÝch cùc chñ ®éng tuyªn truyÒn chÝnh s¸ch vµ c¸c lîi Ých cña viÖc tham gia BHXH ®èi víi ng­êi sö dông lao ®éng còng nh­ ng­êi lao ®éng. KÕt qu¶ thu BHXH trong nh÷ng n¨m qua cña BHXH thµnh phè H¶i D­¬ng nãi trªn thÓ hiÖn sù cè g¾ng kh«ng ngõng cña c¸c c¸n bé lu«n v­ît khã kh¨n ®Ó hoµn thµnh xuÊt s¾c nhiÖm vô ®­îc giao. Nh÷ng kÕt qu¶ trªn ch­a nhiÒu nh­ng cã mét ý nghÜa hÕt søc quan träng nã thÓ hiÖn ®­îc chÝnh s¸ch BHXH lu«n ®­îc mäi ng­êi ®ãn nhËn vµ thùc hiÖn mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ nghiªm tóc. Nã cßn thÓ hiÖn ®­îc sù quan t©m cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vÒ chÝnh s¸ch an sinh x· héi ®èi víi ng­êi d©n lµ ®óng ®¾n vµ s¸ng suèt. CH¦¥NG III MéT Sè GI¶I PH¸P NH»M T¡NG c­êng hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng THU BHXH thµnh phè H¶I D¦¥NG Qua qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i B¶o HiÓm X· Héi TP H¶i D­¬ng em muèn ®­a ra mét sè kiÕn nghÞ, gi¶i ph¸p nh»m t¨ng c­êng hiÖu qu¶ thu cña BHXH TP H¶i D­¬ng nãi riªng vµ BHXH nãi chung. 1. Më réng nguån thu b¶o hiÓm x· héi. TÝch cùc khai th¸c, më réng ®èi t­îng tham gia BHXH, BHYT theo NghÞ ®Þnh 01/2003/N§-CP ngµy 09/01/2003 cña ChÝnh phñ, BHXH thµnh phè ph¶i coi ®©y lµ môc tiªu chiÕn l­îc, lµ nhiÖm vô träng t©m, c¬ b¶n th­êng xuyªn tr­íc m¾t vµ l©u dµi. HÖ thèng BHXH thµnh phè ph¶i ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p vµ lé tr×nh cô thÓ ®Ó phï hîp víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña thµnh phè. Chó träng kh¶o s¸t c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng vµ ng­êi lao ®éng thuéc c¸c khu vùc ngoµi Nhµ n­íc ®Ó tham m­u víi Thµnh uû, UBND TP ®Ó kÞp thêi chØ ®¹o triÓn khai viÖc tham gia BHXH, BHYT cho c¸c ®èi t­îng vµ ng­êi lao ®éng, h¹n chÕ viÖc nÐ tr¸nh tham gia BHXH, BHYT cña c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng lµm ¶nh h­ëng ®Õn quyÒn lîi vÒ BHXH, BHYT cña ng­êi lao ®éng. CÇn ph¶i më réng diÖn ¸p dông vµ sè ng­êi tham gia BHXH v× ®©y lµ ®iÒu kiÖn c¬ b¶n ®Ó t¨ng thu h»ng n¨m cña quü BHXH. §èi víi viÖc tham gia BHXH cho ng­êi n«ng d©n nªn ®­îc thùc hiÖn v× ®©y lµ ®iÒu kiÖn t¹o c«ng b»ng cho x· héi nh­ng v× thu nhËp cña ng­êi d©n trung b×nh h»ng n¨m lµ rÊt thÊp nªn tr­íc hÕt cho hä tham gia vµo h×nh thøc BHXH tù nguyÖn (sÏ cã hiÖu lùc tõ ngµy 01/01/2008). 2. Hoµn thiÖn nghiÖp vô qu¶n lý thu vµ chèng thÊt thu quü BHXH. C«ng t¸c thu quü b¶o hiÓm x· héi cã yªu cÇu rÊt cao ®èi víi nh÷ng c¸n bé lµm c«ng t¸c nµy, nã ®ßi hái ng­êi c¸n bé ph¶i n¨ng ®éng, s¸ng t¹o, nhiÖt t×nh trong c«ng viÖc. Do vËy BHXH TP cÇn cã nh÷ng chÕ ®é ­u ®·i ®èi víi hä nh­: ph­¬ng tiÖn ®i l¹i, thanh to¸n c«ng t¸c phÝ theo chÕ ®é riªng phï hîp víi hoµn c¶nh cô thÓ. Bªn c¹nh ®ã BHXH TP còng nªn quan t©m ®Õn c¸c tæ chøc, ®¬n vÞ mµ chóng ta qu¶n lý. Chóng ta cã thÓ tiÕn hµnh c¸c h×nh thøc khen th­ëng, khuyÕn khÝch ®Õn c¸c ®¬n vÞ lu«n thùc hiÖn ®óng tiÕn ®é thu b¶o hiÓm x· héi. Cßn ®èi víi c¸c ®¬n vÞ nép chËm, nép thiÕu tiÒn b¶o hiÓm x· héi th× chóng ta nªn xem xÐt t×nh h×nh cô thÓ cña ®¬n vÞ. NÕu ®¬n vÞ thùc sù gÆp khã kh¨n th× ®Ò nghÞ c¸c c¬ quan chøc n¨ng t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi, gióp hä nhanh chãng tho¸t khái t×nh tr¹ng khã kh¨n. NÕu ®¬n vÞ cè t×nh chiÕm dông quü trong khi cã ®ñ kh¶ n¨ng nép tiÒn b¶o hiÓm x· héi th× ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p xö ph¹t nghiªm kh¾c. Chóng ta kh«ng thÓ dõng l¹i ë c¸c biÖn ph¸p xö ph¹t hµnh chÝnh v× nhiÒu ®¬n vÞ s½n sµng chÊp nhËn nép ph¹t nÕu nh­ hä thÊy tiÒn l·i thu ®­îc do viÖc chiÕm dông quü b¶o hiÓm x· héi vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lín h¬n sè tiÒn hä ph¶i nép ph¹t mµ trong mét sè tr­êng hîp chóng ta ph¶i m¹nh d¹n ®Ò nghÞ c¸c c¬ quan thùc thi ph¸p luËt tiÕn hµnh truy tè hä v× kh«ng ®¶m b¶o quyÒn lîi cho ng­êi lao ®éng. §èi víi c¸c ®¬n vÞ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh mang tÝnh chÊt thêi vô th× cÇn x¸c ®Þnh thêi ®iÓm thu hîp lý ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho hä nép ®óng, nép ®ñ. 3. B¶o toµn vµ t¨ng tr­ëng quü b¶o hiÓm x· héi Muèn c«ng t¸c chi tr¶ ®­îc thùc hiÖn tèt h¬n vµ ®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng chi tr¶ th× ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p b¶o tån vµ t¨ng tr­ëng quü b¶o hiÓm x· héi. §Ó b¶o tån ®­îc gi¸ trÞ cña quü cÇn ph¶i sö dông cã hiÖu qu¶ vµ tiÕt kiÖm quü, cÇn t¨ng nguån thu, chi ®óng môc ®Ých, ®èi t­îng vµ t¨ng c­êng c«ng t¸c kiÓm tra sö dông quü. Do vËy, cÇn ph¶i ®Çu t­ quü sao cho cã hiÖu qu¶ cao nhÊt trªn nguyªn t¾c ®¶m b¶o an toµn, h¹n chÕ rñi ro. Trong nh÷ng n¨m tíi chóng ta vÉn ph¶i tiÕn hµnh ®Çu t­ trªn c¸c lÜnh vùc quen thuéc nh­: mua tÝn phiÕu, tr¸i phiÕu cña ChÝnh phñ, cho c¸c tæ chøc tÝn dông cña Nhµ n­íc vay, ®Çu t­ vèn vµo c¸c doanh nghiÖp lín ®­îc sù b¶o hé cña Nhµ n­íc. Bªn c¹nh ®ã chóng ta sÏ ph¶i tiÕn hµnh ®Çu t­ vµo nh÷ng lÜnh vùc cã tû suÊt lîi nhuËn cao h¬n mÆc dï yÕu tè rñi ro còng t¨ng lªn ®Ó ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i h×nh ®Çu t­. §©y lµ h×nh thøc ®Çu t­ phæ biÕn trªn thÕ giíi võa ®em l¹i lîi nhuËn cao h¬n võa h¹n chÕ ®­îc yÕu tæ rñi ro. 4. C¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh §©y lµ vÊn ®Ò cÇn ph¶i ®­îc quan t©m ë bÊt kú c¬ quan nhµ n­íc nµo còng vËy, rÊt nhiÒu ng­êi phµn nµn vÒ thñ tôc hµnh chÝnh qu¸ r­êm rµ (nhÊt lµ trong kh©u tiÕp nhËn, di chuyÓn h­u trÝ hoÆc kh©u gi¶i quyÕt chÕ ®é nh­ tö tuÊt ...) C¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh tøc lµ gi¶m bít nh÷ng phÇn c«ng viÖc, giÊy tê kh«ng cÇn thiÕt . Kh¸ch ë ®©y chñ yÕu lµ c¸c b¸c ®· vÒ h­u ( cã tuæi ) rÊt ng¹i ph¶i ®i l¹i nªn cã thÓ linh ®éng cho c¸c b¸c t¹m thiÐu mét sè giÊy tê kh«ng quan träng nµo ®ã. 5. §Èy m¹nh c«ng t¸c tuyªn truyÒn vÒ b¶o hiÓm x· héi. B¶o hiÓm x· héi ViÖt Nam míi ®i vµo ho¹t ®éng theo c¬ chÕ míi, h¹ch to¸n ®éc lËp, c©n ®èi thu chi nªn viÖc ®Èy m¹nh c«ng t¸c tuyªn truyÒn vÒ b¶o hiÓm x· héi lµ hÕt søc cÇn thiÕt. C«ng t¸c th«ng tin, tuyªn truyÒn vÒ b¶o hiÓm x· héi trong nh÷ng n¨m qua ®· cã nhiÒu cè g¾ng vµ ®¹t ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng ghi nhËn: §ã lµ n©ng cao nhËn thøc x· héi ®èi víi b¶o hiÓm x· héi, ®­a ra nh÷ng h×nh thøc tuyªn truyÒn hiÖu qu¶ h¬n vµ ®· x©y dùng ®­îc ®éi ngò ®«ng ®¶o céng t¸c viªn. Nh­ng so víi yªu cÇu vµ nhiÖm vô chung cña ngµnh, c«ng t¸c th«ng tin tuyªn truyÒn vÒ b¶o hiÓm x· héi cßn nhiÒu h¹n chÕ, tån t¹i cÇn kh¾c phôc. Nh×n chung sè ®«ng ng­êi lao ®éng, chñ sö dông lao ®éng ch­a cã hiÓu biÕt râ rµng vÒ b¶o hiÓm x· héi, thªm vµo ®ã c«ng t¸c tuyªn truyÒn ch­a ®­îc quan t©m mét c¸ch ®óng møc, kinh phÝ tuyªn truyÒn cßn qu¸ Ýt ái, hiÖu qu¶ tuyªn truyÒn thÊp. §Ó n©ng cao hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c tuyªn truyÒn cÇn ph¶i thùc hiÖn theo c¸c h­íng sau: - VÒ néi dung: Ngoµi tuyªn truyÒn chÝnh s¸ch, ph¸p luËt vµ c¸c chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi, gi¶i ®¸p h­íng dÉn viÖc thùc hiÖn c¸c chÕ ®é, kÕt qu¶ c¸c mÆt ho¹t ®éng cña ngµnh... CÇn ®Æc biÖt quan t©m ®Õn néi dung mµ l©u nay Ýt ®­îc ®Ò cËp ®Õn ®ã lµ tuyªn truyÒn vÒ môc ®Ých, b¶n chÊt nh©n ®¹o nh©n v¨n cña b¶o hiÓm x· héi. NÕu chóng ta lµm ®­îc ®iÒu ®ã th× sÏ tõng b­íc thay ®æi ®­îc t©m lý nÆng nÒ cña hä hiÖn nay lµ b¾t buéc ph¶i ®ãng b¶o hiÓm x· héi. Tõ ®ã h×nh thµnh ë hä th¸i ®é tù gi¸c, tù nguyÖn tham gia b¶o hiÓm x· héi vµ cã tr¸ch nhiÖm nép b¶o hiÓm x· héi. Tr­íc ®©y chóng ta th­êng tuyªn truyÒn nhiÒu vÒ néi dung thu chi, qu¶n lý quü b¶o hiÓm x· héi vµ gi¶i quyÕt vÒ b¶o hiÓm x· héi lµ ch­a ®ñ. §ã míi chØ lµ biÖn ph¸p ®Ó thùc hiÖn môc ®Ých nh©n ®¹o. Néi dung tuyªn truyÒn míi chØ dµnh riªng cho néi bé ngµnh, ch­a thu hót ®­îc ®«ng ®¶o ng­êi lao ®éng, chñ sö dông lao ®éng vµ c¸c thµnh viªn kh¸c trong x· héi. - VÒ h×nh thøc tuyªn truyÒn: T¹p chÝ b¶o hiÓm x· héi ViÖt Nam ra ®êi ®¸nh dÊu mét mèc lÞch sö trong c«ng t¸c tuyªn truyÒn vÒ b¶o hiÓm x· héi. Thêi gian qua, c¸c bµi b¸o viÕt chñ yÕu lµ cña c¸c nhµ qu¶n lý b¶o hiÓm x· héi, ®éi ngò céng t¸c viªn ch­a ®¸p øng ®­îc sè l­îng, chÊt l­îng bµi viÕt. §Ó phôc vô ®éc gi¶ tèt h¬n, t¹p chÝ b¶o hiÓm x· héi ph¶i ®a d¹ng ho¸ néi dung vµ h×nh thøc thùc hiÖn. Tr­íc hÕt lµ ®éi ngò phãng viªn, biªn tËp viªn, céng t¸c viªn ph¶i cã nh÷ng bµi viªt víi chÊt l­îng cao. Bµi viÕt kh«ng dõng l¹i ë th«ng tin mét c¸ch ®¬n thuÇn nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®­îc mµ ph¶i dùa trªn sù ph©n tÝch mét c¸ch khoa häc, mang tÝnh lËp luËn nghiÖp vô vÒ b¶o hiÓm x· héi. Bµi viÕt ®¨ng trªn t¹p chÝ ph¶i ®Çy ®ñ th«ng tin cÇn thiÕt vµ chÝnh x¸c cËp nhËt. §ßi hái ®éi ngò biªn tËp viªn, céng t¸c viªn trong vµ ngoµi ngµnh ph¶i cã tr×nh ®é chuyªn m«n, tr¸ch nhiÖm cao. T¨ng c­êng phèi hîp víi c¸c c¬ quan th«ng tin ®¹i chung (§µi truyÒn h×nh, truyÒn thanh, b¸o chÝ...) ®Ó tuyªn truyÒn s©u réng h¬n vÒ b¶o hiÓm x· héi. Néi dung tuyªn truyÒn cÇn ng¾n gän, dÔ hiÓu, g©y ®­îc sù chó ý cña mäi ng­êi. Tæ chøc thùc hiÖn mét sè h×nh thøc tuyªn truyÒn trùc quan sinh ®éng: in tê gÊp, tranh cæ ®éng, ¸p phÝch, s¸ch hái ®¸p giíi thiÖu vÒ ph¸p luËt vµ c¸c chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi, ph¸t hµnh réng r·i ®Õn tõng ®¬n vÞ sö dông lao ®éng. Cã biÖn ph¸p ®Ó thu hót c¸c nhµ chuyªn m«n, chuyªn gia næi tiÕng trªn c¸c lÜnh vùc: v¨n ho¸, héi ho¹, nh¹c kÞch... S¸ng t¸c c¸c t¸c phÈm cã tinh hoa v¨n ho¸ nghÖ thuËt cao,cã néi dung tuyªn truyÒn ®­îc quÇn chóng ­a thÝch. C¸c bµi h¸t, bµi th¬, c¸c vë kÞch, phim tranh cæ ®éng ph¶i ®­îc dµn dùng, thÓ hiÖn vµ tr×nh bµy c«ng phu ®Ó giíi thiÖu réng r·i ®Õn toµn x· héi víi c¸ch tèt nhÊt lµ th«ng qua ®µi truyÒn h×nh, qua c¸c cuéc thi. Tæ chøc c¸c héi nghÞ, c¸c cuéc häp trong ®ã cã c¸c ®¹i diÖn cña c¬ quan b¶o hiÓm x· héi, chñ sö dông lao ®éng, ®¹i diÖn cña ng­êi lao ®éng ®Ó nh»m môc ®Ých tuyªn truyÒn vÒ b¶o hiÓm x· héi gióp c¸c bªn tham gia hiÓu râ tÝnh ph¸p luËt cña c¸c b¶o hiÓm x· héi, n¾m ®­îc quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña m×nh. §ång thêi qua ®ã thu nhËp tæng hîp c¸c ý kiÕn th¾c m¾c ®ãng gãp tõ phÝa ng­êi lao ®éng, chñ sö dông lao ®éng ®Ó ®­a ra c¸c biÖn ph¸p phï hîp víi nguyªn väng cña hä. PhÊn ®Êu mçi c¸n bé b¶o hiÓm x· héi cña TP H¶i D­¬ng lµ mét tuyªn truyÒn viªn v× h¬n ai hÕt hä hiÓu râ môc ®Ých, b¶n chÊt, t¸c dông vµ c¸ch thøc thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch b¶o hiÓm x· héi . HiÖu qu¶ cña tuyªn truyÒn ph¶i ®­îc ®¸nh gi¸ bëi møc ®é ¶nh h­ëng thay ®æi nhËn thøc, th¸i ®é cña ®èi t­îng tham gia theo môc ®Ých ®· ®Þnh, sè l­îng ®èi t­îng ®­îc tuyªn truyÒn, chi phÝ cho tuyªn truyÒn. 6. N©ng cao tr×nh ®é chuyªn m«n, nghiÖp vô th­êng xuyªn cho c¸n bé qu¶n lý vµ c¸n bé chuyªn m«n b»ng c¸c biÖn ph¸p tæ chøc ®µo t¹o vµ ®µo t¹o l¹i, khuyÕn khÝch c¸n bé häc hái t×m tßi thùc tiÔn. §Þnh kú hµng quý nªn cã ho¹t ®éng ®¸nh gi¸, nhËn xÐt, cho ®iÓm c«ng viÖc cña tõng c¸n bé ®Ó rót kinh nghiÖm cho nh÷ng quý tiÕp theo. Cã chÕ ®é khuyÕn khÝch kh«ng nh÷ng vÒ mÆt tinh thÇn vµ c¶ vÒ mÆt vËt chÊt ®èi víi nh÷ng ®¬n vÞ vµ c¸ nh©n hoµn thµnh, hoµn thµnh v­ît møc kÕ ho¹ch thu BHXH còng nh­ thùc hiÖn tèt c«ng t¸c chi BHXH theo kÕ ho¹ch ®­îc giao. Kiªn quyÕt xo¸ bá t¸c phong lµm viÖc hµnh chÝnh sù vô x©y dùng t¸c phong phôc vô cho mçi c¸n bé c«ng nh©n viªn. §ång thêi t¨ng c­êng c«ng t¸c kiÓm tra, ®èi chiÕu víi ®¬n vÞ sö dông lao ®éng theo nguyªn t¾c thu ®óng, thu ®ñ, thu kÞp thêi kh«ng ®Ó tr­êng hîp ng­êi lao ®éng thuéc ®èi t­îng tham gia BHXH, BHYT b¾t buéc ch­a ®­îc tham gia BHXH, ®èi t­îng tham gia BHYT b¾t buéc kh«ng ®­îc h­ëng quyÒn lîi vÒ BHYT. KÕt luËn B¶o hiÓm x· héi lµ mét nhu cÇu cÇn thiÕt vµ kh¸ch quan cña ng­êi lao ®éng nãi chung ë tÊt c¶ c¸c quèc gia trªn thÕ giíi. V× vËy nã ®· trë thµnh mét trong nh÷ng quyÒn vÒ con ng­êi vµ ®­îc §¹i héi ®ång liªn hîp quèc th«ng qua trong tuyªn ng«n vÒ nh©n quyÒn ngµy 10/12/1948. BHXH ngµy nay lµ mét trong nh÷ng chÝnh s¸ch x· héi lín cña quèc gia, chÝnh s¸ch nµy thÓ hiÖn tr×nh ®é v¨n minh, tiÒm lùc vµ søc m¹nh kinh tÕ, kh¶ n¨ng tæ chøc vµ qu¶n lý Nhµ n­íc. ViÖc ph©n tÝch t×nh h×nh thu vµ mét sè gi¶i ph¸p nh»m t¨ng c­êng hiÖu qu¶ ho¹t ®éng thu BHXH cña ®Ò tµi ®· kh¼ng ®Þnh ®­îc vai trß cña chÝnh s¸ch BHXH. §Ó hoµn thiÖn c«ng t¸c thu hiÖn nay ®Ò tµi ®· ®­a ra mét sè vÊn ®Ò c¬ b¶n. §Ó thùc hiÖn vÊn ®Ò ®ã ®­îc tèt h¬n cÇn thiÕt ph¶i lµm c«ng t¸c tuyªn truyÒn, phæ biÕn chÝnh s¸ch BHXH, ®ång thêi cÇn sù hç trî tÝch cùc cña c¸c ban ngµnh liªn quan, tõ ®ã n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng BHXH, c«ng t¸c thu vµ t¨ng c­êng hiÖu qu¶ thu BHXH, gãp phÇn æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn quü BHXH , æn ®Þnh kinh tÕ x· héi, trËt tù vµ an toµn x· héi . Qua qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi nµy, mét lÇn n÷a em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù gióp ®ì tËn t×nh cña thÇy gi¸o Th¸i B¸ CÈn vµ c¸c c« chó trong phßng thu BHXH thµnh phè H¶i D­¬ng. MÆc dï ®· hÕt søc cè g¾ng nh­ng do tr×nh ®é b¶n th©n vµ thêi gian cã h¹n nªn bµi luËn v¨n cßn cã nh÷ng thiÕu xãt nhÊt ®Þnh. KÝnh mong ®­îc sù c¶m th«ng vµ gãp ý tõ phÝa c¸c thÇy c« ®Ó luËn v¨n em ®­îc hoµn thiÖn h¬n.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docThu bảo hiểm xã hội và một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động thu BHXH thành phố Hải Dương.DOC
Luận văn liên quan