Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam - Tình hình hoạt động của các Doanh nghiệp liên doanh

Mục lục Lời Nói Đầu 2 CHƯƠNG I - KHÁI NIỆM DOANH NGHIỆP LIÊN DOANH THEO LUẬT ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. 4 1 - Sự hình thành và phát triển của doanh nghiệp liên doanh trước khi có luật đầu tư năm 1987. 4 2 - Sau khi có luật đầu tư năm 1987. 5 3 - Khái niệm doanh nghiệp liên doanh. 6 4 - So sánh doanh nghiệp liên doanh với các hình thức đầu tư khác. 7 CHƯƠNG II - QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP LIÊN DOANH THEO LUẬT ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM NĂM 1996. 10 I - VẤN ĐỀ THÀNH LẬP, GIẢI THỂ, THANH LÝ, PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP LIÊN DOANH 10 1. Thành lập và hoạt động của doanh nghiệp liên doanh. 10 2. Giải thể doanh nghiệp liên doanh 12 3. Thanh lý doanh nghiệp liên doanh 13 4. Phá sản doanh nghiệp liên doanh 14 II - QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP LIÊN DOANH. 14 1. Góp vốn, tỷ lệ vốn góp, tiến độ góp vốn 14 2. Tổ chức kinh doanh 15 3. Lao động 16 4. Tín dụng, ngân hàng 16 5. Thuế lợi tức. 17 6. Chuyển nhượng vốn. 17 7. Chuyển lỗ 19 8. Kế toán thống kê 19 9. Bảo hiểm xã hội 20 10. Bảo vệ môi trường 20 11. Chuyển giao công nghệ 20 12. Thuế xuất, nhập khẩu Error! Bookmark not defined. 13. Tái đầu tư 20 14. Mở chi nhánh 21 15. Các loại thuế khác Error! Bookmark not defined. 16. Giải quyết tranh chấp 21 CHƯƠNG III - TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP LIÊN DOANH. 22 1. Tình hình thực hiện luật đầu tư nước ngoài và tình hình hoạt động của các doanh nghiệp liên doanh trong 10 năm qua. 22 2. Kiến nghị 25 Kết luận 27 Tài liệu tham khảo 28 Nếu có thắc mắc gì về bài viết bạn liên hệ tới số ***********

pdf29 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Lượt xem: 2120 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam - Tình hình hoạt động của các Doanh nghiệp liên doanh, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
xÝ nghiÖp hoÆc C«ng ty hçn hîp. - H×nh thøc xÝ nghiÖp hoÆc C«ng ty hçn hîp quy ®Þnh phÇn vèn do bªn n­íc ngoµi ®Çu t­ gãp vèn vµo xÝ nghiÖp hoÆc c«ng ty hçn hîp lµ Ýt nhÊt ph¶i b»ng 30% vµ nhiÒu nhÊt kh«ng qu¸ 49% tæng sè vèn. ViÖc quy ®Þnh phÇn vèn gãp cña bªn n­íc ngoµi tèi ®a kh«ng qu¸ 49% lµ rÊt phi thùc tÕ bëi v× c¸c doanh nghiÖp quèc doanh ViÖt Nam trong thêi kú nµy rÊt thiÕu vèn kh«ng thÓ nµo gãp ®­îc ®Õn 51% tæng sè vèn. ViÖc quy ®Þnh nh­ vËy ®· trùc tiÕp c¶n trë ®Çu t­ theo h×nh thøc xÝ nghiÖp hoÆc C«ng ty hçn hîp. Trong thêi kú nµy §iÒu lÖ vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1977 ra ®êi chñ yÕu lµ kªu gäi sù ®Çu t­ cña nh÷ng n­íc trong hÖ thèng x· héi chñ nghÜa cho nªn cã rÊt nhiÒu h¹n chÕ. Trong ®iÒu lÖ quy ®Þnh chñ thÓ tham gia h×nh thøc “xÝ nghiÖp hoÆc C«ng ty hçn hîp” chØ bã hÑp trong c¸c thÓ nh©n vµ ph¸p nh©n n­íc ngoµi víi tæ chøc kinh tÕ quèc doanh ViÖt Nam. §ång thêi viÖc quy ®Þnh thêi h¹n ®Çu t­ ng¾n tõ 10 → 15 n¨m. QuyÒn lîi cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi kh«ng ®­îc b¶o ®¶m thªm vµo ®ã Nhµ n­íc l¹i can thiÖp s©u s¾c vµo c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. 5§iÒu lÖ ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1977 l¹i lµ v¨n b¶n d­íi luËt v× vËy nã kh«ng ®¶m b¶o ®­îc tÝnh cã hiÖu lùc cña nã. V× vËy, trong suèt 10 n¨m (tõ 1977 → 1987) kÓ tõ khi ban hµnh §iÒu lÖ vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1977 th× kh«ng cã mét dù ¸n ®Çu t­ nµo ®­îc thùc hiÖn d­íi h×nh thøc ®Çu t­ xÝ nghiÖp hoÆc C«ng ty hçn hîp. 2 - Sau khi cã luËt ®Çu t­ n¨m 1987 cho ®Õn nay. 2.1. Theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1987 th× h×nh thøc ®Çu t­ xÝ nghiÖp hoÆc C«ng ty hçn hîp ®· ®­îc chuyÓn thµnh h×nh thøc “xÝ nghiÖp hoÆc C«ng ty liªn doanh, gäi chung lµ xÝ nghiÖp liªn doanh”. “XÝ nghiÖp liªn doanh” lµ xÝ nghiÖp do bªn n­íc ngoµi vµ bªn ViÖt Nam hîp t¸c thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång kinh doanh hoÆc hiÖp ®Þnh ký gi÷a chÝnh phñ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam víi chÝnh phñ n­íc ngoµi. Trong luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1987 ®· quy ®Þnh “Bªn ViÖt Nam” lµ mét bªn gåm mét hoÆc nhiÒu tæ chøc kinh tÕ ViÖt Nam cã t­ c¸ch ph¸p nh©n; c¸c t­ nh©n ViÖt Nam cã thÓ chung vèn víi tæ chøc kinh tÕ ViÖt Nam thµnh bªn ViÖt nam ®Ó hîp t¸c kinh doanh víi bªn n­íc ngoµi. §èi víi “Bªn n­íc ngoµi” lµ mét bªn gåm mét hoÆc nhiÒu tæ chøc kinh tÕ cã t­ c¸ch ph¸p nh©n hoÆc c¸ nh©n n­íc ngoµi. Nh­ vËy ta cã thÓ thÊy chñ thÓ cña bªn ViÖt Nam tham gia xÝ nghiÖp liªn doanh ®· ®­îc më réng mét c¸ch ®¸ng kÓ nã kh«ng chØ bã hÑp lµ c¸c tæ chøc kinh tÕ quèc doanh ViÖt Nam mµ bÊt cø tæ chøc kinh tÕ nµo cã t­ c¸ch ph¸p nh©n ®Òu cã thÓ tham gia hîp t¸c ®Çu t­ víi n­íc ngoµi. Hai bªn tøc lµ bªn ViÖt Nam vµ bªn n­íc ngoµi ®­îc hîp t¸c víi nhau ®Ó thµnh lËp xÝ nghiÖp liªn doanh. XÝ nghiÖp liªn doanh cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt Nam. LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1987 quy ®Þnh phÇn gãp vèn cña bªn n­íc ngoµi vµo vèn ph¸p ®Þnh cña xÝ nghiÖp liªn doanh kh«ng bÞ h¹n chÕ vÒ møc cao nhÊt theo sù tho¶ thuËn cña hai bªn nh­ng møc thÊp nhÊt lµ kh«ng ®­îc d­íi 30% tæng sè vèn. 2.2. LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi söa ®æi bæ sung n¨m 1990 nªn kh¸i niÖm “xÝ nghiÖp liªn doanh” lµ doanh nghiÖp do hai bªn hoÆc nhiÒu bªn hîp t¸c thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh hoÆc hiÖp ®Þnh ký gi÷a chÝnh phñ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam víi chÝnh phñ n­íc 6ngoµi hoÆc lµ xÝ nghiÖp míi do xÝ nghiÖp liªn doanh hîp t¸c víi tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh. Tõ kh¸i niÖm trªn ta cã thÓ thÊy luËt ®Çu t­ söa ®æi, bæ sung n¨m 90 ®· thõa nhËn mäi tæ chøc kinh tÕ ViÖt Nam cã t­ c¸ch ph¸p nh©n ®­îc hîp t¸c kinh doanh víi tæ chøc c¸ nh©n n­íc ngoµi hay nãi mét c¸ch kh¸c lµ luËt ®· cô thÓ ho¸ chñ thÓ ®Çu t­ phÝa ViÖt Nam b»ng c¸ch quy ®Þnh ®ã lµ c¸c ph¸p nh©n. Ngoµi ra luËt cßn ®Ò cËp ®Õn vai trß cña doanh nghiÖp t­ nh©n “c¸c tæ chøc kinh tÕ t­ nh©n ViÖt Nam ®­îc hîp t¸c kinh doanh víi tæ chøc c¸ nh©n n­íc ngoµi trong lÜnh vùc ®iÒu kiÖn do Héi ®ång bé tr­ëng quy ®Þnh” cã thÓ nãi viÖc quy ®Þnh më réng c¸c ®èi t­îng cña bªn ViÖt Nam ®­îc tham gia hîp t¸c ®Çu t­ ®· lµm cho nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi dÔ dµng t×m kiÕm ®èi t¸c ®Ó tiÕn hµnh liªn doanh. VÒ h×nh thøc liªn doanh nhiÒu bªn th× luËt ®Çu t­ söa ®æi bæ sung n¨m 1990 ®· thõa nhËn h×nh thøc liªn doanh nhiÒu bªn lµ bªn ViÖt Nam vµ c¸c bªn ViÖt Nam hoÆc lµ c¸c bªn n­íc ngoµi vµ c¸c bªn ViÖt Nam. Ngoµi ra luËt còng ®· cô thÓ ho¸ h×nh thøc liªn doanh míi lµ “xÝ nghiÖp liªn doanh ®­îc hîp t¸c víi tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi ®Ó thµnh lËp xÝ nghiÖp liªn doanh míi t¹i ViÖt Nam”. Nh­ vËy “hîp ®ång liªn doanh” lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a hai bªn hoÆc nhiÒu bªn vÒ viÖc thµnh lËp xÝ nghiÖp liªn doanh víi tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi ®Ó thµnh lËp xÝ nghiÖp liªn doanh míi t¹i ViÖt Nam. 2.3. LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi söa ®æi bæ sung n¨m 1992 vÉn gi÷ nguyªn kh¸i niÖm xÝ nghiÖp liªn doanh theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi söa ®æi bæ sung n¨m 1990. LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi söa ®æi n¨m 1992 chØ cã quy ®Þnh l¹i vÒ chñ thÓ “Bªn ViÖt Nam lµ mét bªn gåm mét hoÆc nhiÒu doanh nghiÖp thuéc nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ”. Nh­ vËy, luËt söa ®æi 92 ®· më réng h¬n n÷a cho c¸c ®èi t­îng cã ®Þa vÞ ph¸p lý ®éc lËp ®­îc phÐp hîp t¸c ®Çu t­ víi bªn n­íc ngoµi. Víi quy ®Þnh nµy th× c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n còng ®­îc coi lµ chñ thÓ chÝnh thøc cña luËt ®Çu t­. 3 - Kh¸i niÖm doanh nghiÖp liªn doanh. §iÒu 2, kho¶n 7: LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1996: “Doanh nghiÖp liªn doanh lµ doanh nghiÖp do hai bªn hoÆc nhiÒu bªn hîp t¸c thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn bªn hoÆc nhiÒu bªn hîp t¸c thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh hoÆc hiÖp ®Þnh ký gi÷a chÝnh phñ 7n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vµ chÝnh phñ n­íc ngoµi hoÆc doanh nghiÖp do doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi hîp t¸c víi doanh nghiÖp ViÖt Nam hoÆc do doanh nghiÖp liªn doanh hîp t¸c víi nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh”. Doanh nghiÖp liªn doanh lµ doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh ký gi÷a Bªn hoÆc c¸c Bªn ViÖt Nam víi Bªn hoÆc c¸c Bªn n­íc ngoµi ®Ó ®Çu t­, kinh doanh t¹i ViÖt nam. “Bªn ViÖt Nam” lµ mét bªn gåm mét hoÆc nhiÒu hoÆc nhiÒu nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. Doanh nghiÖp liªn doanh míi lµ doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp gi÷a doanh nghiÖp liªn doanh ®· ®­îc phÐp ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam víi nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi hoÆc víi doanh nghiÖp ViÖt Nam hoÆc víi doanh nghiÖp liªn doanh, doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi ®· ®­îc phÐp ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam. Trong tr­êng hîp ®Æc biÖt, doanh nghiÖp liªn doanh cã thÓ ®­îc thµnh lËp trªn c¬ së hiÖp ®Þnh ký kÕ gi÷a chÝnh phñ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam víi chÝnh phñ n­íc ngoµi. Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt Nam; mçi bªn liªn doanh chÞu tr¸ch nhiÖm ®èi víi bªn kia, víi doanh nghiÖp liªn doanh trong ph¹m vi phÇn vèn gãp cña m×nh vµo vèn ph¸p ®Þnh. 4 - So s¸nh doanh nghiÖp liªn doanh víi c¸c h×nh thøc ®Çu t­ kh¸c. 4.1. Doanh nghiÖp liªn doanh víi h×nh thøc hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh. Gièng nhau: - C¶ hai h×nh thøc doanh nghiÖp liªn doanh vµ hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh ®Òu lµ nh÷ng h×nh thøc ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®­îc quy ®Þnh trong luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1996. - C¶ hai h×nh thøc doanh nghiÖp liªn doanh vµ hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh ®ªï cã sù hîp t¸c gi÷a hai bªn hoÆc nhiÒu bªn cã quèc tÞch kh¸c nhau trªn c¬ së cïng gãp vèn, cïng tham gia qu¶n lý, cïng ph©n phèi lîi nhuËn vµ cïng chia sÎ rñi ro. Kh¸c nhau: - Doanh nghiÖp liªn doanh lµ doanh nghiÖp do hai bªn hoÆc nhiÒu bªn hîp t¸c thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh hoÆc hiÖp ®Þnh ký gi÷a chÝnh phñ n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vµ 8chÝnh phñ n­íc ngoµi hoÆc lµ doanh nghiÖp do doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi hîp t¸c víi doanh nghiÖp ViÖt Nam hoÆc do doanh nghiÖp liªn doanh hîp t¸c víi nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh. Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt Nam. Mçi bªn liªn doanh chÞu tr¸ch nhiÖm ®èi víi bªn kia, víi doanh nghiÖp liªn doanh trong ph¹m vi phÇn vèn gãp cña m×nh vµo vèn ph¸p ®Þnh. Doanh nghiÖp liªn doanh lµ mét mèi liªn kÕt l©u dµi gi÷a c¸c bªn ®Ó cïng thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh víi thêi h¹n kÐo dµi hµng chôc n¨m. C¸c cam kÕ trong doanh nghiÖp liªn doanh chÆt chÏ h¬n c¶ vÒ mÆt kinh doanh lÉn vÒ mÆt ph¸p lý. - Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a hai bªn hoÆc nhiÒu bªn ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng ®Çu t­ mµ kh«ng thµnh lËp ph¸p nh©n. Trong viÖc hîp doanh, c¸c bªn cïng nhau tiÕn hµnh néi dung hîp doanh, c¸c bªn tho¶ thuËn tr¸ch nhiÖm vµ ph©n bè kÕt qu¶ kinh doanh tuú theo kh¶ n¨ng cña mçi bªn. Bªn n­íc ngoµi thùc hiÖn nghÜa vô thuÕ vµ c¸c nghÜa vô tµi chÝnh kh¸c theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi. Bªn ViÖt nam thùc hiÖn nghÜa vô thuÕ vµ c¸c nghÜa vô tµi chÝnh kh¸c theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt ¸p dông ®èi víi doanh nghiÖp trong n­íc. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh do ®¹i diÖn cã thÈm quyÒn cña c¸c bªn hîp doanh ký. Trong hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh c¸c bªn tho¶ thuËn víi nhau mÒm dÎo h¬n do c¸c bªn tham gia vÉn gi÷ nguyªn t­ c¸ch cña m×nh. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh lµ mét mèi quan hÖ b¹n hµng ng¾n h¹n diÔn ra cã tÝnh chÊt tøc thêi ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh ®¬n lÎ, nhá hÑp. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh nhiÒu khi ®­îc gäi lµ liªn doanh theo vô viÖc. 4.2. Doanh nghiÖp liªn doanh víi doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Gièng nhau: Doanh nghiÖp liªn doanh vµ doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Òu lµ nh÷ng ph¸p nh©n cña n­íc ViÖt Nam vµ chÞu sù qu¶n lý cña hÖ thèng ph¸p luËt n­íc ViÖt Nam. Doanh nghiÖp liªn doanh vµ doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Òu ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, cã t­ c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt Nam. Kh¸c nhau: Doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi lµ doanh nghiÖp thuéc së h÷u cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi do nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi thµnh lËp t¹i ViÖt 9Nam, tù qu¶n lý vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kÕt qu¶ kinh doanh trong khu«n khæ ph¸p luËt n­íc së t¹i. Doanh nghiÖp liªn doanh cã sù tham gia qu¶n lý cña bªn n­íc së t¹i. C¸c bªn tham gia cña n­íc së t¹i trong doanh nghiÖp liªn doanh cã quyÒn ra quyÕt ®Þnh theo tû lÖ gãp vèn vµo vèn ph¸p ®Þnh tøc lµ quyÒn lùc cña bªn n­íc ngoµi bÞ chia sÎ cho bªn n­íc së t¹i trong doanh nghiÖp liªn doanh. 10 Ch­¬ng II QuyÒn vµ nghÜa vô cña doanh nghiÖp liªn doanh theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1996. I - VÊn ®Ò thµnh lËp, gi¶i thÓ, thanh lý, ph¸ s¶n doanh nghiÖp liªn doanh 1. VÊn ®Ò thµnh lËp cña doanh nghiÖp liªn doanh. 1.1. Thñ tôc thµnh lËp: Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së c¸c bªn tham gia liªn doanh tho¶ thuËn ký kÕt hîp ®ång liªn doanh. Néi dung cña hîp ®ång liªn doanh ph¶i cã nh÷ng néi dung chñ yÕu sau ®©y: - Quèc tÞch, ®Þa chØ, ®¹i diÖn cã thÈm quyÒn cña c¸c bªn liªn doanh. - Môc tiªu vµ ph¹m vi kinh doanh. - Vèn ®Çu t­, vèn ph¸p ®Þnh, tû lÖ gãp vèn ph¸p ®Þnh, ph­¬ng thøc, tiÕn ®é gãp vèn vµ tiÕn ®é x©y dùng doanh nghiÖp. - S¶n phÈm chñ yÕu, tØ lÖ xuÊt khÈu vµ tiªu thô trong n­íc. - Thêi h¹n ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. - QuyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c bªn. - Söa ®æi vµ chÊm døt hîp ®ång, ®iÒu kiÖn chuyÓn nh­îng, ®iÒu kiÖn kÕt thóc, gi¶i thÓ doanh nghiÖp. - Gi¶i quyÕt tranh chÊp. Hå s¬ xin cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­: Sau khi ký kÕt hîp ®ång liªn doanh th× c¸c bªn hoÆc mét trong c¸c bªn hoÆc nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi göi cho c¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ hå s¬ xin cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­. Hå s¬ xin cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ gåm cã: - §¬n xin cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­. - Hîp ®ång liªn doanh. - §iÒu lÖ doanh nghiÖp liªn doanh. - V¨n b¶n x¸c nhËn t­ c¸ch ph¸p lý, t×nh h×nh tµi chÝnh cña c¸c bªn tham gia liªn doanh. - Gi¶i tr×nh kinh tÕ - kü thuËt. - C¸c hå s¬ kh¸c cã liªn quan. C¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ sau khi nhËn ®­îc hå s¬ hîp lÖ th× chËm nhÊt trong thêi h¹n 60 ngµy ph¶i xem xÐt vµ quyÕt ®Þnh cho nhµ ®Çu 11 t­. QuyÕt ®Þnh chÊp thuËn ®­îc th«ng b¸o d­íi h×nh thøc GiÊy phÐp ®Çu t­. GiÊy phÐp ®Çu t­ lµ giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh. Trong hå s¬ xin cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ ph¶i cã ®iÒu lÖ cña doanh nghiÖp liªn doanh cho nªn c¸c bªn tham gia liªn doanh ph¶i lËp ®iÒu lÖ cña doanh nghiÖp liªn doanh. §iÒu lÖ cña doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i cã nh÷ng néi dung chñ yÕu sau: - Quèc tÞch, ®Þa chØ, ®¹i diÖn cã thÈm quyÒn cña c¸c bªn liªn doanh, tªn, ®Þa chØ cña doanh nghiÖp. - Môc tiªu vµ ph¹m vi kinh doanh cña doanh nghiÖp. - Vèn ®Çu t­, vèn ph¸p ®Þnh, tû lÖ gãp vèn ph¸p ®Þnh, ph­¬ng thøc vµ tiÕn ®é gãp vèn ph¸p ®Þnh. - Sè l­îng, thµnh phÇn, nhiÖm vô, quyÒn h¹n vµ nhiÖm kú cña Héi ®ång qu¶n trÞ, nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña Tæng gi¸m ®èc vµ c¸c phã Tæng gi¸m ®èc cña doanh nghiÖp. - §¹i diÖn cña doanh nghiÖp tr­íc toµ ¸n, träng tµi vµ c¬ quan Nhµ n­íc ViÖt Nam. - C¸c nguyªn t¾c vÒ tµi chÝnh. - Tû lÖ ph©n chia l·i vµ lç cho c¸c bªn liªn doanh. - Thêi h¹n ho¹t ®éng, kÕt thóc vµ gi¶i thÓ doanh nghiÖp. - Quan hÖ lao ®éng trong doanh nghiÖp, kÕ ho¹ch ®µo t¹o c¸n bé qu¶n lý, kü thuËt, nghiÖp vô, vµ c«ng nh©n. - Thñ tôc söa ®æi ®iÒu lÖ doanh nghiÖp liªn doanh. Nh­ vËy doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc thµnh lËp vµ ho¹t ®éng kÓ tõ ngµy ®­îc cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­. Sau khi ®­îc cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ th× doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i c«ng khai ho¸ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp b»ng c¸ch lµ ph¶i bè c¸o trªn b¸o Trung ­¬ng vµ ®Þa ph­¬ng nh÷ng th«ng tin chÝnh ®­îc quy ®Þnh trong GiÊy phÐp ®Çu t­. 1.2. Bé m¸y qu¶n lý cña doanh nghiÖp liªn doanh: Doanh nghiÖp liªn doanh khi ®i vµo ho¹t ®éng th× ph¶i tæ chøc bé m¸y qu¶n lý cña doanh nghiÖp bao gåm: - Héi ®ång qu¶n trÞ lµ c¬ quan l·nh ®¹o cña doanh nghiÖp liªn doanh. Héi ®ång qu¶n trÞ bao gåm ®¹i diÖn cña c¸c bªn tham gia liªn doanh, chñ tÞch héi ®ång qu¶n trÞ do c¸c bªn tho¶ thuËn cö ra, c¸c thµnh viªn kh¸c cña Héi ®ång qu¶n trÞ lµ ®¹i diÖn cña c¸c bªn tham gia liªn doanh cö ra theo tû lÖ t­¬ng øng víi phÇn vèn gãp vµo vèn ph¸p ®Þnh cña doanh nghiÖp liªn 12 doanh. NhiÖm kú cña Héi ®ång Qu¶n trÞ do c¸c bªn tham gia liªn doanh tho¶ thuËn nh­ng kh«ng ®­îc qu¸ 5 n¨m. Héi ®ång qu¶n trÞ häp mçi n¨m Ýt nhÊt 1 lÇn. Cuéc häp cña Héi ®ång qu¶n trÞ do chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ triÖu tËp. Héi ®ång qu¶n trÞ cã thÓ häp bÊt th­êng do 2/3 thµnh viªn Héi ®ång qu¶n trÞ tham gia. C¸c thµnh viªn cña Héi ®ång qu¶n trÞ cã thÓ uû quyÒn b»ng v¨n b¶n cho ng­êi ®¹i diÖn tham gia cuéc häp vµ biÓu quyÕt thay vÒ c¸c vÊn ®Ò ®· ®­îc uû quyÒn. Chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ cã tr¸ch nhiÖm triÖu tËp, chñ tr× c¸c cuéc häp cña Héi ®ång qu¶n trÞ vµ gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn c¸c nghÞ quyÕt cña Héi ®ång qu¶n trÞ. Chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ cã thÓ uû quyÒn cho phã chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ triÖu tËp vµ chñ tr× cuéc häp cña Héi ®ång qu¶n trÞ. Nh÷ng vÊn ®Ò quan träng nhÊt trong tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp liªn doanh gåm: bæ nhiÖm, miÔn nhiÖm Tæng gi¸m ®èc, Phã Tæng gi¸m ®èc thø nhÊt, kÕ to¸n tr­ëng; söa ®æi, bæ sung ®iÒu lÖ doanh nghiÖp, duyÖt quyÕt to¸n thu chi tµi chÝnh hµng n¨m vµ quyÕt to¸n c«ng tr×nh; vay vèn ®Çu t­ do Héi ®ång qu¶n trÞ quyÕt ®Þnh theo nguyªn t¾c nhÊt trÝ gi÷a c¸c thµnh viªn Héi ®ång qu¶n trÞ cã mÆt t¹i cuéc häp. Nh÷ng vÊn ®Ò kh¸c Héi ®ång qu¶n trÞ quyÕt ®Þnh theo nguyªn t¾c biÓu quyÕt qu¸ b¸n sè thµnh viªn Héi ®ång qu¶n trÞ cã mÆt t¹i cuéc häp. - Ban gi¸m ®èc lµ c¬ quan qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh c«ng viÖc hµng ngµy cña doanh nghiÖp liªn doanh. Tæng gi¸m ®èc vµ c¸c phã Tæng gi¸m ®èc cña doanh nghiÖp liªn doanh do Héi ®ång qu¶n trÞ bæ nhiÖm, miÔn nhiÖm, chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc Héi ®ång qu¶n trÞ vµ tr­íc ph¸p luËt ViÖt Nam vÒ viÖc qu¶n lý, ®iÒu hµnh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp liªn doanh. Tæng gi¸m ®èc hoÆc phã Tæng gi¸m ®èc thø nhÊt ph¶i lµ bªn ViÖt Nam vµ lµ c«ng d©n ViÖt Nam th­êng tró t¹i ViÖt Nam. Tæng gi¸m ®èc chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc Héi ®ång qu¶n trÞ vÒ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp liªn doanh. 2. Gi¶i thÓ doanh nghiÖp liªn doanh: Gi¶i thÓ doanh nghiÖp liªn doanh lµ mét h×nh thøc chÊm døt sù tån t¹i cña doanh nghiÖp liªn doanh, chÊm døt sù giµng buéc cña c¸c bªn liªn doanh víi nhau trong mét ph¸p nh©n chung. - Doanh nghiÖp liªn doanh chÊm døt ho¹t ®éng trong nh÷ng tr­êng hîp sau: + HÕt thêi h¹n ghi trong GiÊy phÐp ®Çu t­. Thêi h¹n ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ®­îc quy ®Þnh trong GiÊy phÐp ®Çu t­ do nhµ ®Çu t­ ®Ò nghÞ vµ ®­îc c¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ chuÈn y. 13 + Do ®Ò nghÞ cña mét hoÆc c¸c bªn vµ ®­îc c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi chÊp thuËn. + Theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi do vi ph¹m nghiªm träng ph¸p luËt vµ quy ®Þnh cña GiÊy phÐp ®Çu t­. + Trong nh÷ng tr­êng hîp kh¸c theo quy ®Þnh cña Ph¸p luËt. - Thñ tôc gi¶i thÓ doanh nghiÖp liªn doanh: Trong vßng 15 ngµy kÓ tõ ngµy chÊm døt ho¹t ®éng, doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i th«ng b¸o trªn b¸o Trung ­¬ng hoÆc b¸o ®Þa ph­¬ng vÒ viÖc chÊm døt ho¹t ®éng vµ tiÕn hµnh thanh lý tµi s¶n cña doanh nghiÖp, thanh lý hîp ®ång. 3. Thanh lý doanh nghiÖp liªn doanh: VÊn ®Ò thanh lý tµi s¶n cña doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc quy ®Þnh nh­ sau: - Thêi h¹n thanh lý doanh nghiÖp, kh«ng qu¸ 6 th¸ng kÓ tõ khi hÕt thêi h¹n ho¹t ®éng hoÆc tõ khi cã quyÕt ®Þnh gi¶i thÓ doanh nghiÖp. Trong tr­êng hîp ®Æc biÖt cÇn thiÕt ®­îc c¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ chuÈn y, thêi h¹n nµy cã thÓ kÐo dµi h¬n, nh­ng kh«ng qu¸ mét n¨m. - Thñ tôc thanh lý doanh nghiÖp liªn doanh th× chËm nhÊt lµ 6 th¸ng tr­íc khi hÕt thêi h¹n ho¹t ®éng hoÆc chËm nhÊt lµ 30 ngµy sau khi cã quyÕt ®Þnh gi¶i thÓ doanh nghiÖp liªn doanh tr­íc thêi h¹n, Héi ®ång qu¶n trÞ cã tr¸ch nhiÖm thµnh lËp ban thanh lý doanh nghiÖp gåm ®¹i diÖn cña c¸c bªn liªn doanh, quy ®Þnh quyÒn h¹n vµ nhiÖm vô cña ban thanh lý. C¸c thµnh viªn ban thanh lý cã thÓ ®­îc chän trong c¸c nh©n viªn cña doanh nghiÖp liªn doanh hoÆc c¸c chuyªn gia ngoµi doanh nghiÖp liªn doanh. - Mäi chi phÝ vÒ thanh lý doanh nghiÖp do doanh nghiÖp chÞu vµ ®­îc ­u tiªn thanh to¸n so víi c¸c nghÜa vô kh¸c. - C¸c nghÜa vô kh¸c cña doanh nghiÖp ®­îc thanh to¸n theo thø tù ­u tiªn sau: + L­¬ng vµ chi phÝ b¶o hiÓm x· héi mµ doanh nghiÖp cßn nî ng­êi lao ®éng. + C¸c kho¶n thuÕ vµ c¸c nghÜa vô tµi chÝnh kh¸c cña doanh nghiÖp ®èi víi Nhµ n­íc ViÖt Nam. + C¸c kho¶n vay (kÓ c¶ l·i). + C¸c nghÜa vô kh¸c cña doanh nghiÖp. - Sau khi kÕt thóc thanh lý, chËm nhÊt lµ 30 ngµy doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i cã tr¸ch nhiÖm nép l¹i GiÊy phÐp ®Çu t­, b¸o c¸o thanh lý, hå s¬ 14 ho¹t ®éng cho c¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ vµ nép con dÊu cho c¬ quan cÊp dÊu. B¸o c¸o thanh lý ph¶i ®­îc c¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ chuÈn y. 4. Ph¸ s¶n doanh nghiÖp liªn doanh: Doanh nghiÖp liªn doanh bÞ tuyªn bè ph¸ s¶n th× ®­îc gi¶i quyÕt theo ph¸p luËt vÒ ph¸ s¶n doanh nghiÖp. Tuy nhiªn trong qu¸ tr×nh thanh lý, nÕu xÐt thÊy doanh nghiÖp l©m vµo t×nh tr¹ng ph¸ s¶n th× viÖc xö lý tµi s¶n cña doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc tiÕn hµnh theo thñ tôc cña ph¸p luËt vÒ ph¸ s¶n doanh nghiÖp. II - QuyÒn vµ nghÜa vô cña doanh nghiÖp liªn doanh. Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc thµnh lËp vµ ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam cã quyÒn b×nh ®¼ng víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c tr­íc ph¸p luËt. Cã nghÜa vô ho¹t ®éng ®óng quy ®Þnh ghi trong GiÊy phÐp ®Çu t­, trong hîp ®ång liªn doanh, trong ®iÒu lÖ doanh nghiÖp vµ phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt. ViÖc quy ®Þnh quyÒn vµ nghÜa vô cô thÓ ®­îc thÓ hiÖn trong c¸c lÜnh vùc sau: 1. Gãp vèn, tû lÖ vèn gãp, tiÕn ®é gãp vèn: - §iÒu 7 LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi quy ®Þnh: Bªn n­íc ngoµi tham gia doanh nghiÖp liªn doanh gãp vèn ph¸p ®Þnh b»ng: + TiÒn n­íc ngoµi, tiÒn ViÖt Nam cã nguån gèc tõ ®Çu t­ t¹i ViÖt Nam. + ThiÕt bÞ, m¸y mãc, nhµ x­ëng, c«ng tr×nh x©y dùng kh¸c. + Gi¸ trÞ quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, bÝ quyÕt kü thuËt, quy tr×nh c«ng nghÖ, dÞch vô kü thuËt. - Bªn ViÖt Nam tham gia doanh nghiÖp liªn doanh gãp vèn ph¸p ®Þnh b»ng: + TiÒn ViÖt Nam, tiÒn n­íc ngoµi. + Gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai. + C¸c nguån tµi nguyªn, gi¸ trÞ quyÒn sö dông mÆt n­íc, mÆt biÓn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. + ThiÕt bÞ, m¸y mãc, nhµ x­ëng, c«ng tr×nh x©y dùng kh¸c. + Gi¸ trÞ quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, bÝ quyÕt kü thuËt, quy tr×nh c«ng nghÖ, dÞch vô kü thuËt. - C¸c bªn liªn doanh gãp vèn ph¸p ®Þnh theo sù tho¶ thuËn cña c¸c bªn nh­ng phÇn vèn gãp cña Bªn n­íc ngoµi hoÆc c¸c Bªn n­íc ngoµi vµo vèn ph¸p ®Þnh cña doanh nghiÖp liªn doanh kh«ng d­íi 30% vèn ph¸p ®Þnh. Trõ nh÷ng tr­êng hîp, c¨n cø vµo lÜnh vùc kinh doanh, c«ng nghÖ, thÞ tr­êng, hiÖu qu¶ kinh doanh vµ c¸c lîi Ých kinh tÕ x· héi cña dù ¸n c¬ quan 15 cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ cã thÓ xem xÐt cho phÐp Bªn n­íc ngoµi tham gia liªn doanh cã tû lÖ gãp vèn ph¸p ®Þnh thÊp ®Õn 20%. §èi víi doanh nghiÖp liªn doanh nhiÒu bªn, tû lÖ gãp vèn tèi thiÓu cña mçi bªn ViÖt Nam do chÝnh phñ quy ®Þnh. - TiÕn ®é gãp vèn: Vèn ph¸p ®Þnh cã thÓ ®­îc gãp trän mét lÇn khi thµnh lËp doanh nghiÖp liªn doanh hoÆc tõng phÇn trong mét thêi gian hîp lý. Ph­¬ng thøc vµ tiÕn bé gãp vèn ph¶i ®­îc quy ®Þnh trong hîp ®ång liªn doanh vµ phï hîp víi qu¸ tr×nh kinh tÕ kü thuËt, ®­îc c¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ chÊp thuËn. Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, doanh nghiÖp liªn doanh kh«ng ®­îc gi¶m vèn ph¸p ®Þnh. ViÖc t¨ng vèn ®Çu t­, vèn ph¸p ®Þnh, thay ®æi tû lÖ vèn gãp cña c¸c bªn liªn doanh do Héi ®ång qu¶n trÞ cña doanh nghiÖp quyÕt ®Þnh vµ ph¶i ®­îc c¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ chuÈn y. 2. Tæ chøc kinh doanh: Theo §iÒu 31 cña luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi: “Doanh nghiÖp liªn doanh cã quyÒn tù chñ kinh doanh theo môc tiªu quy ®Þnh trong GiÊy phÐp ®Çu t­”. Nh­ vËy, doanh nghiÖp liªn doanh cã toµn quyÒn quyÕt ®Þnh ch­¬ng tr×nh kÕ ho¹ch kinh doanh cña m×nh, cã quyÒn chñ ®éng trong viÖc xuÊt nhËp khÈu, tiªu thô s¶n phÈm cña m×nh ®Ó thùc hiÖn dù ¸n ®Çu t­ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Doanh nghiÖp liªn doanh cã quyÒn chñ ®éng trong viÖc tiªu thô s¶n phÈm ë trong n­íc vµ ë n­íc ngoµi, cã thÓ trùc tiÕp tiªu thô s¶n phÈm hoÆc uû th¸c tiªu thô s¶n phÈm. VÒ gi¸ b¸n c¸c s¶n phÈm th× do doanh nghiÖp quyÕt ®Þnh trõ nh÷ng hµng ho¸ dÞch vô do Nhµ n­íc qu¶n lý th× gi¸ b¸n ph¶i theo khung gi¸ b¸n do Nhµ n­íc quy ®Þnh. Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc nhËp khÈu thiÕt bÞ, m¸y mãc, vËt t­, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i ®Ó phôc vô cho ho¹t ®éng kinh doanh. Tuy nhiªn khi nhËp khÈu ph¶i b¶o ®¶m tiªu chuÈn chÊt l­îng vµ ph¶i phï hîp víi yªu cÇu b¶o vÖ m«i tr­êng, an toµn lao ®éng vµ ph¶i phï hîp víi ph¸p luËt vÒ xuÊt khÈu, nhËp khÈu. Doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i thùc hiÖn viÖc ®¨ng ký ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu vµ ®¨ng ký s¶n phÈm tiªu thô trong n­íc víi Bé th­¬ng m¹i trong vßng 60 ngµy sau khi ®­îc cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­. 16 Doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i ­u tiªn mua hµng ho¸ t¹i ViÖt Nam thay v× nhËp khÈu nÕu trong ®iÒu kiÖn th­¬ng m¹i nh­ nhau. 3. Lao ®éng: §iÒu 25 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi quy ®Þnh: Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc tuyÓn dông lao ®éng theo nhu cÇu kinh doanh vµ ph¶i ­u tiªn tuyÓn dông c«ng nh©n ViÖt Nam; chØ ®­îc tuyÓn dông ng­êi n­íc ngoµi lµm nh÷ng c«ng viÖc ®ßi hái tr×nh ®é kü thuËt vµ qu¶n lý mµ ViÖt Nam ch­a ®¸p øng ®­îc, nh­ng ph¶i ®µo t¹o lao ®éng ViÖt Nam thay thÕ. QuyÒn lîi vµ nghÜa vô cña ng­êi lao ®éng lµm viÖc trong doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc b¶o ®¶m b»ng hîp ®ång lao ®éng, tho¶ ­íc lao ®éng tËp thÓ vµ c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ lao ®éng. Ng­êi sö dông lao ®éng, ng­êi lao ®éng ViÖt Nam vµ ng­êi lao ®éng n­íc ngoµi ph¶i tu©n thñ cßn quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng vµ ph¸p luËt cã liªn quan; t«n träng danh dù, nh©n phÈm vµ phong tôc cña nhau (§iÒu 26). Doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i t«n träng quyÒn cña ng­êi lao ®éng ViÖt Nam tham gia tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ViÖt Nam (§iÒu 27). 4. TÝn dông, ng©n hµng: §iÒu 35, luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi quy ®Þnh: Doanh nghiÖp liªn doanh më tµi kho¶n b»ng tiÒn ViÖt Nam vµ tiÒn n­íc ngoµi t¹i ng©n hµng liªn doanh hoÆc t¹i chi nh¸nh Ng©n hµng n­íc ngoµi ®Æt t¹i ViÖt Nam. Trong tr­êng hîp ®Æc biÖt ®­îc ng©n hµng Nhµ n­íc ViÖt Nam chÊp thuËn, doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc phÐp më tµi kho¶n vèn vay t¹i ng©n hµng ë n­íc ngoµi. 5. C©n ®èi ngo¹i tÖ: §iÒu 33 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi: Doanh nghiÖp liªn doanh tù b¶o ®¶m nhu cÇu vÒ tiÒn n­íc ngoµi cho ho¹t ®éng cña m×nh. §èi víi c¸c dù ¸n x©y dùng c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng, s¶n xuÊt hµng thay thÕ vµ nhËp khÈu thiÕt yÕu vµ mét sè dù ¸n ®Æc biÖt quan träng, Ng©n hµng Nhµ n­íc b¶o ®¶m cho doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc chuyÓn ®æi tiÒn ViÖt Nam ra tiÒn n­íc ngoµi ®Ó ®¸p øng nhu cÇu hîp lý theo ®óng chÕ ®é qu¶n lý ngo¹i hèi cña ViÖt Nam. Doanh nghiÖp liªn doanh kh«ng thuéc ®èi t­îng ®­îc b¶o ®¶m hç trùo c©n ®èi ngo¹i tÖ nãi trªn, nÕu cã khã kh¨n trong viÖc c©n ®èi ngo¹i tÖ 17 th× Ng©n hµng Nhµ n­íc cã thÓ xem xÐt cho phÐp chuyÓn ®æi, mua ngo¹i tÖ theo quy ®Þnh cña Ng©n hµng Nhµ n­íc. 6. C¸c vÊn ®Ò vÒ tµi chÝnh. 6.1. ThuÕ lîi tøc. §iÒu 38 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi quy ®Þnh: Doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i nép thuÕ lîi tøc 25% lîi nhuËn thu ®­îc. Trong tr­êng hîp khuyÕn khÝch ®Çu t­ th× møc thuÕ lîi tøc lµ 20% lîi nhuËn thu ®­îc. Tr­êng hîp cã nhiÒu tiªu chuÈn khuyÕn khÝch ®Çu t­ th× møc thuÕ lîi tøc lµ 15% lîi nhuËn thu ®­îc. Møc thuÕ lîi tøc cã thÓ lµ 10% lîi nhuËn thu ®­îc nÕu lµ trong tr­êng hîp ®Æc biÖt khuyÕn khÝch ®Çu t­. Tuú thuéc vµo lÜnh vùc ®Çu t­, ®Þa bµn ®Çu t­ theo quy ®Þnh trong luËt ®Çu t­ th× cã thÓ ®­îc miÔn thuÕ lîi tøc trong mét thêi gian tèi ®a lµ hai n¨m, kÓ tõ khi b¾t ®Çu kinh doanh cã l·i vµ ®­îc gi¶m 50% thuÕ lîi tøc trong mét thêi gian tèi ®a lµ hai n¨m tiÕp theo. NÕu thùc hiÖn dù ¸n cã nhiÒu tiªu chuÈn khuyÕn khÝch ®Çu t­ th× ®­îc miÔn thuÕ lîi tøc trong mét thêi gian tèi ®a lµ 4 n¨m, kÓ tõ khi b¾t ®Çu kinh doanh cã l·i vµ ®­îc gi¶m 50% thuÕ lîi tøc trong mét thêi gian tèi ®a lµ 4 n¨m tiÕp theo. NÕu lµ tr­êng hîp ®Æc biÖt khuyÕn khÝch ®Çu t­ th× thêi gian miÔn thuÕ lîi tøc tèi ®a lµ 8 n¨m. §èi víi lÜnh vùc dÇu khÝ vµ mét sè tµi nguyÒn quý hiÕm kh¸c th× møc thuÕ lîi tøc theo quy ®Þnh cña luËt dÇu khÝ vµ ph¸p luËt cã liªn quan. 6.2. ThuÕ chuyÓn lîi nhuËn ra n­íc ngoµi: §iÒu 43: “Khi chuyÓn lîi nhuËn ra n­íc ngoµi nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¶i nép mét kho¶n thuÕ lµ 5%, 7%, 10% sè lîi nhuËn chuyÓn ra n­íc ngoµi, tuú thuéc vµo møc vèn gãp cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo vèn ph¸p ®Þnh cña doanh nghiÖp liªn doanh”. 6.3. ThuÕ xuÊt nhËp khÈu: ThuÕ xuÊt khÈu, thuÕ nhËp khÈu ®èi víi hµng xuÊt khÈu vµ hµng nhËp khÈu cña doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc ¸p dông theo luËt thuÕ xuÊt khÈu, thuÕ nhËp khÈu (§iÒu 47). Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc miÔn thuÕ nhËp khÈu ®èi víi: - ThiÕt bÞ, m¸y mãc nhËp khÈu ®Ó t¹o tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp. - Ph­¬ng tiÖn vËn t¶i chuyªn dïng n»m trong d©y chuyÒn c«ng nghÖ nhËp khÈu ®Ó t¹o tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp vµ ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn dïng ®Ó ®­a ®ãn c«ng nh©n. 18 - Linh kiÖn, chi tiÕt, bé phËn rêi, phô tïng, phô kiÖn ®i kÌm víi thiÕt bÞ, m¸y mãc, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i chuyªn dïng. - C¸c gièng c©y trång, gièng vËt nu«i, n«ng d­îc ®Æc chñng ®­îc phÐp nhËp khÈu ®Ó thùc hiÖn dù ¸n n«ng, l©m, ng­ nghiÖp. - Hµng ho¸, vËt t­ kh¸c dïng cho c¸c dù ¸n ®Æc biÖt khuyÕn khÝch ®Çu t­ theo quyÕt ®Þnh cña thø tr­ëng chÝnh phñ. Doanh nghiÖp chÕ xuÊt ®­îc miÔn thuÕ xuÊt khÈu, thuÕ nhËp khÈu ®èi víi hµng ho¸ tõ khu chÕ xuÊt ra n­íc ngoµi vµ tõ n­íc ngoµi nhËp khÈu vµo khu chÕ xuÊt (§iÒu 48). Doanh nghiÖp chÕ xuÊt, doanh nghiÖp liªn doanh trong khu c«ng nghiÖp ®­îc h­ëng c¸c ­u ®·i vÒ thuÕ ®èi víi tr­êng hîp khuyÕn khÝch, ®Æc biÖt khuyÕn khÝch ®Çu t­. 6.4. TiÒn thuª mÆt ®Êt, mÆt n­íc, mÆt biÓn: §iÒu 46: Doanh nghiÖp liªn doanh sö dông mÆt ®Êt, mÆt n­íc, mÆt biÓn ph¶i tr¶ tiÒn thuª; trong tr­êng hîp khai th¸c tµi nguyªn ph¶i nép thuÕ tµi nguyªn theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt. 6.5. C¸c lo¹i thuÕ kh¸c: Ngoµi c¸c lo¹i thuÕ qui ®Þnh t¹i luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi, doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i nép c¸c lo¹i thuÕ kh¸c theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt nh­: ThuÕ tµi nguyªn, thuÕ doanh thu, thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt... Ng­êi n­íc ngoµi vµ ng­êi ViÖt Nam lµm viÖc trong c¸c doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i nép thuÕ thu nhËp theo quy ®Þnh cñaph¸p luËt (§iÒu 50). 7. ChÝnh s¸ch ­u ®·i ¸p dông cho ng­êi ViÖt nam ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi ®Çu t­ vÒ n­íc - §iÒu 44: Ng­êi ViÖt Nam ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi ®Çu t­ vÒ n­íc theo quy ®Þnh cña luËt nµy ®­îc gi¶m 20% thuÕ lîi tøc so víi c¸c dù ¸n cïng lo¹i, trõ tr­êng hîp ®­îc h­íng møc thuÕ lîi tøc lµ 10%, ®­îc h­ëng møc thuÕ chuyÓn lîi nhuËn ra n­íc ngoµi lµ 5% sè lîi nhuËn chuyÓn ra n­íc ngoµi. 8. ChuyÓn nh­îng vèn. C¸c bªn trong doanh nghiÖp liªn doanh cã quyÒn chuyÓn nh­îng gi¸ trÞ phÇn vèn cña m×nh trong doanh nghiÖp liªn doanh. Khi chuyÓn nh­îng vèn th× ph¶i ­u tiªn chuyÓn nh­îng cho c¸c bªn trong doanh nghiÖp liªn doanh. Trong tr­êng hîp chuyÓn nh­îng cho doanh nghiÖp ngoµi liªn 19 doanh th× ®iÒu kiÖn chuyÓn nh­îng kh«ng ®­îc thuËn lîi h¬n so víi ®iÒu kiÖn ®· ®Æt ra cho c¸c bªn trong doanh nghiÖp liªn doanh. ViÖc chuyÓn nh­îng ph¶i ®­îc c¸c bªn trong trong doanh nghiÖp liªn doanh tho¶ thuËn (§iÒu 34). ViÖc chuyÓn nh­îng vèn chØ cã hiÖu lùc sau khi c¬ qu¶n qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuÈn y hîp ®ång chuyÓn nh­îng vèn. Trong tr­êng hîp chuyÓn nh­îng vèn cã ph¸t sinh lîi nhuËn th× bªn chuyÓn nh­îng nép thuÕ lîi tøc víi thuÕ suÊt lµ 25% lîi nhuËn thu ®­îc. Tr­êng hîp chuyÓn nh­îng vèn cho c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc cña ViÖt Nam hoÆc cho c¸c doanh nghiÖp mµ trong ®ã Nhµ n­íc n¾m cæ phÇn chi phèi th× nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc miÔn thuÕ lîi tøc chuyÓn nh­îng vèn. Tr­êng hîp nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuyÓn nh­îng vèn cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam kh«ng ph¶i lµ c¸c doanh nghiÖp nãi trªn th× ph¶i nép thuÕ lîi tøc chuyÓn nh­îng vèn víi møc thuÕ suÊt lµ 10%. 9. ChuyÓn lç: §iÒu 40 quy ®Þnh “Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc chuyÓn kho¶n lç cña bÊt kú n¨m thuÕ nµo sang n¨m tiÕp theo vµ ®­îc bï kho¶n lç ®ã b»ng lîi nhuËn cña nh÷ng n¨m tiÕp theo, nh­ng kh«ng ®­îc qu¸ 5 n¨m. 10. KÕ to¸n thèng kª: (§iÒu 37 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi) Doanh nghiÖp liªn doanh ¸p dông chÕ ®é kÕ to¸n ViÖt Nam. Tr­êng hîp cÇn ¸p dông chÕ ®é kÕ to¸n th«ng dông kh¸c th× ph¶i ®­îc bé tµi chÝnh chÊp thuËn. Doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i ®¨ng ký chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông víi Bé tµi chÝnh vµ chÞu sù kiÓm tra cña c¬ quan tµi chÝnh. Doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i göi b¸o c¸o tµi chÝnh hµng n¨m ®Õn c¬ quan cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­, Bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t­, Bé Tµi chÝnh, Tæng côc thèng kª trong vßng 3 th¸ng kÕ tõ ngµy kÕt thóc n¨m tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. B¸o c¸o tµi chÝnh hµng n¨m cña doanh nghiÖp liªn doanh ph¶i ®­îc kiÓm to¸n bëi mét C«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp cña ViÖt Nam hoÆc C«ng ty kiÓm to¸n ®éc lËp kh¸c ®­îc phÐp ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ kiÓm to¸n. B¸o c¸o tµi chÝnh cña doanh nghiÖp liªn doanh ®· ®­îc kiÓm to¸n cã thÓ ®­îc sö dông lµm c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh vµ quyÕt to¸n c¸c nghÜa vô thuÕ vµ c¸c nghÜa vô tµi chÝnh kh¸c ®èi víi Nhµ n­íc ViÖt Nam. 20 11. B¶o hiÓm x· héi: §iÒu 28, luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1996 quy ®Þnh: “Doanh nghiÖp liªn doanh b¶o hiÓm tµi s¶n vµ tr¸ch nhiÖm d©n sù t¹i c¸c C«ng ty b¶o hiÓm ViÖt Nam hoÆc t¹i c¸c C«ng ty b¶o hiÓm kh¸c ®­îc phÐp ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam”. Doanh nghiÖp liªn doanh thùc hiÖn viÖc b¶o hiÓm trªn c¬ së hîp ®ång b¶o hiÓm ký víi c¸c C«ng ty b¶o hiÓm ViÖt Nam hoÆc C«ng ty b¶o hiÓm kh¸c ®­îc phÐp ho¹t ®éng hîp ph¸p t¹i ViÖt Nam. Doanh nghiÖp liªn doanh thùc hiÖn viÖc b¶o hiÓm tù nguyÖn vµ b¾t buéc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 12. B¶o vÖ m«i tr­êng: §iÒu 50, luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi 1996 quy ®Þnh: “Doanh nghiÖp liªn doanh cã tr¸ch nhiÖm tu©n thñ nh÷ng quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr­êng. 13. ChuyÓn giao c«ng nghÖ: - ViÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam trong c¸c dù ¸n ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc thùc hiÖn d­íi d¹ng gãp vèn b»ng gi¸ trÞ c«ng nghÖ hoÆc mua c«ng nghÖ trªn c¬ së hîp ®ång, phï hîp víi ph¸p luËt vÒ chuyÓn giao c«ng nghÖ (§iÒu 29 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi). - Gi¸ trÞ cong nghÖ chuyÓn giao dïng ®Ó gãp vèn do c¸c bªn tho¶ thuËn vµ trong mäi tr­êng hîp kh«ng v­ît qu¸ 20% vèn ph¸p ®Þnh. - ViÖc gãp vèn b»ng c«ng nghÖ ph¶i ®­îc c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ c«ng nghÒ vµ m«i tr­êng xem xÐt. - Khi gãp vèn b»ng c«ng nghÖ, nhµ ®Çu t­ ph¶i lËp hå s¬ chuyÓn giao c«ng nghÖ. 14. T¸i ®Çu t­: Tr­êng hîp t¸i ®Çu t­ vµo c¸c dù ¸n khuyÕn khÝch ®Çu t­ sÏ ®­îc hoµn l¹i mét phÇn hoÆc toµn bé thuÕ lîi tøc ®· nép cho sè lîi nhuËn t¸i ®Çu t­ (§iÒu 42). Nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi dïng lîi nhuËn ®­îc chia ®Ó t¸i ®Çu t­ ®­îc hoµn l¹i sè thuÕ lîi tøc ®· nép cña sè lîi nhuËn t¸i ®Çu t­ nÕu ®¸p øng ®­îc c¸c ®iÒu kiÖn sau: - T¸i ®Çu t­ vµo c¸c dù ¸n thuéc lÜnh vùc khuyÕn khÝch ®Çu t­. - Vèn t¸i ®Çu t­ ®­îc sö dông tõ ba n¨m trë l¹i. - §· gãp ®ñ vèn ph¸p ®Þnh ghi trong GiÊy phÐp ®Çu t­. 21 Møc hoµn thuÕ lîi tøc do t¸i ®Çu t­ lµ cã ba møc: 100%, 75% vµ 50%, tuú theo lÜnh vùc, ®Þa bµn khuyÕn khÝch ®Çu t­. 15. Më chi nh¸nh: §iÒu 32, luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi quy ®Þnh: “Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc më chi nh¸nh ngoµi tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung ­¬ng n¬i doanh nghiÖp ®Æt trô së chÝnh ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh trong ph¹m vi, môc tiªu quy ®Þnh trong GiÊy phÐp ®Çu t­ vµ ph¶i ®­îc uû ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung ­¬ng, n¬i më chi nh¸nh chÊp thuËn. 16. LËp quü: §iÒu 41 luËt ®Çu n­íc ngoµi: Sau khi nép thuÕ lîi tøc, doanh nghiÖp liªn doanh trÝch 5% lîi nhuËn cßn l¹i ®Ó lËp quü dù phßng. Quü dù phßng ®­îc giíi h¹n ë møc 10% vèn ph¸p ®Þnh cña doanh nghiÖp. Tû lÖ lîi nhuËn dµnh ra ®Ó lËp quü phóc lîi vµ c¸c quü kh¸c do c¸c bªn tho¶ thuËn vµ ghi trong ®iÒu lÖ cña doanh nghiÖp. 17. Gi¶i quyÕt tranh chÊp: Tranh chÊp gi÷a c¸c bªn tham gia doanh nghiÖp liªn doanh víi nhau tr­íc hÕt ph¶i ®­îc gi¶i quyÕt th«ng qua th­¬ng l­îng vµ hoµ gi¶i gi÷a c¸c bªn. Trong tr­êng hîp hoµ gi¶i kh«ng thµnh, c¸c bªn tranh chÊp cã thÓ tho¶ thuËn mét trong c¸c ph­¬ng thøc gi¶i quyÕt sau: - Toµ ¸n ViÖt Nam - Träng tµi ViÖt Nam hoÆc träng tµi n­íc ngoµi, träng tµi Quèc tÕ. - Träng tµi do c¸c bªn tho¶ thuËn thµnh lËp. 22 Ch­¬ng III T×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp liªn doanh. 1. T×nh h×nh thùc hiÖn luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi trong 10 n¨m qua. §¹i héi VI cña §¶ng víi chÝnh s¸ch ®æi míi t­ duy nãi chung vµ t­ duy kinh tÕ nãi riªng ®· thùc sù ph¶n ¸nh nhu cÇu ph¸t triÓn kh¸ch quan cña x· héi. ChÝnh s¸ch më cöa nÒn kinh tÕ cña §¶ng ®· t¹o ra b­íc chuyÓn biÕn quan träng trong sù ph¸t triÓn kinh tÕ, gãp phÇn ®­a ®Êt n­íc tho¸t ra khái cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ - x· héi ®Ó b­íc vµo thêi kú ph¸t triÓn míi. Mét trong nh÷ng nh©n tè quan träng t¹o ra sù chuyÓn biÕn tÝch cùc ®ã lµ viÖc thu hót cã hiÖu qu¶ vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi. Mét trong nh÷ng b­íc chuyÓn biÕn lín trong ®Þnh h­íng ®æi míi kinh tÕ lµ viÖc ban hµnh luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1987 vµ ®­îc söa ®æi, bæ sung vµo nh÷ng n¨m 1990, 1992 vµ míi ®©y lµ n¨m 1996. KÓ tõ khi luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1987 ®­îc ban hµnh ®Õn hÕt th¸ng 6 n¨m 1998, trªn ®Þa bµn c¶ n­íc ®· cã 2437 dù ¸n ®­îc cÊp giÊy phÐp víi tæng sè vèn ®¨ng ký 32,3 tû USD. §iÒu chØnh t¨ng vèn víi tæng sè vèn lµ 3,86 tû USD, trong sè c¸c dù ¸n cÊp phÐp hiÖn cßn 2009 dù ¸n cã hiÖu lùc víi sè vèn 33,4 tû USD. Tæng sè vèn ®¨ng ký cÊp míi vµ t¨ng vèn bæ sung ®¹t 36,16 tû USD. Nh×n l¹i ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi trong 10 n¨m qua, ta cã thÓ thÊy ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi cã nh÷ng mÆt tÝch cùc ®èi víi viÖc ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ - x· héi trªn mét sè mÆt sau: 1.1. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi: §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· bæ sung nguån vèn quan träng cho t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi thêi kú 1991 - 1995 chiÕm b×nh qu©n 25,7% vµ tõ n¨m 1995 ®Õn nay chiÕm gÇn 30% tæng sè vèn ®Çu t­ x· héi, ®· gãp phÇn ®­a tèc ®é t¨ng tr­ëng cña nÒn kinh tÕ ®¹t 8,5% trong thêi kú 1991 - 1997. Tû lÖ ®ãng gãp cña khu vùc vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi trong GDP t¨ng dÇn qua c¸c n¨m, n¨m 1992 lµ 2%, n¨m 1993 lµ 3,6%, n¨m 1996 lµ 8,6%, ®Õn n¨m 1997 ®· lªn ®Õn trªn 8,6%; nÕu tÝnh c¶ x©y dùng c¬ b¶n vµ dÞch vô kh¸c, tû lÖ nµy ®¹t kho¶ng 10% GDP. §ãng gãp cña c¸c doanh nghiÖp vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo nguån thu ng©n s¸ch tiÕp tôc t¨ng: n¨m 1994 ®¹t 128 triÖu USD, n¨m 1995 ®¹t 23 19,5 triÖu n¨m 96 ®¹t 263 triÖu USD vµ n¨m 1997 ®¹t 315 triÖu USD. ChiÕm khaáng 6 - 7% tæng thu ng©n s¸ch hµng n¨m (nÕu tÝnh c¶ nguån thu tõ dÇu khÝ, tû lÖ nµy ®¹t trªn 20%). Kim ng¹ch xuÊt khÈu cña khu vùc vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi t¨ng nhanh: n¨m 91 ®¹t 52 triÖu USD, n¨m 95 ®¹t 440 triÖu USD, n¨m 96 ®¹t 786 triÖu USD vµ n¨m 1997 ®¹t 1500 triÖu USD, chiÕm 17% kim ng¹ch xuÊt khÈu cña c¶ n­íc (ch­a kÓ gi¸ trÞ xuÊt khÈu dÇu th«). 1.2. Nguån vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi gãp phÇn tÝch cùc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt. Vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi chñ yÕu ®Çu t­ vµo khu vùc c«ng nghiÖp, x©y dùng chiÕm 48,5% vµ dÞch vô chiÕm 47,5%, gãp phÇn n©ng cao tû träng cña khu vùc c«ng nghiÖp vµ dÞch vô trong nÒn kinh tÕ. Nhê ho¹t ®éng vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi, nhiÒu ngµnh s¶n xuÊt quan träng cña nÒn kinh tÕ ®· xuÊt hiÖn nh­ th¨m dß, khai th¸c dÇu khÝ, l¾p r¸p, s¶n xuÊt « t« xe m¸y; ... HiÖn nay, khu vùc vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi chiÕm 100% vÒ khai th¸c dÇu th«; 53,8% c¸n thÐp; 24% xi m¨ng. Víi n¨ng suÊt lao ®éng cao víi kh¶ n¨ng t¹o ra tèi 25% gi¸ trÞ s¶n xuÊt toµn ngµnh c«ng nghiÖp, víi tèc ®é t¨ng tr­ëng 21 - 24%/n¨m, khu vùc vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi cã t¸c ®éng ngµy cµng lín ®Õn nÒn kinh tÕ. 1.3. Vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· gãp phÇn gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng, tham gia ph¸t triÓn nguån nh©n lùc. TÝnh ®Õn nay khu vùc vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· thu hót kho¶ng 27 v¹n lao ®éng trùc tiÕp; nÕu tÝnh c¶ lao ®éng gi¸n tiÕp (cung øng dÞch vô, x©y dùng...) ­íc lªn ®Õn 35 - 40 v¹n ng­êi. Thu nhËp cña ng­êi lao ®éng trong khu vùc vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ­íc tÝnh lªn tíi trªn 300 triÖu USD. Qua hîp t¸c ®Çu t­, ng­êi lao ®éng viÖt nam cã ®iÒu kiÖn ®­îc ®µo t¹o n©ng cao tay nghÒ, tiÕp thu kü n¨ng vµ kinh nghiÖm qu¶n lý tiªn tiÕn, t¸c phong lao ®éng c«ng nghiÖp. 1.4. Vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi gãp phÇn më réng quan hÖ ®èi ngo¹i, gãp phÇn ®Èy nhanh tiÕn tr×nh héi nhËp cña ViÖt Nam vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi. HiÖn nay ®· cã trªn 60 n­íc vµ vïng l·nh thæ ®· cã dù ¸n vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ë ViÖt Nam, bao gåm nhiÒu c«ng ty vµ tËp ®oµn n«Ø tiÕng trªn thÕ giíi. 1.2. MÆt h¹n chÕ: 24 - Mét lµ: §Çu t­ n­íc ngoµi vÉn tËp trung chñ yÕu vµo mét sè ®Þa ph­¬ng nh­: Thµnh phè Hå ChÝ Minh, Hµ Néi, §ång Nai, B×nh D­¬ng... cßn c¸c vïng s©u, vïng xa, nh÷ng vïng ®iÒu kiÖn kinh tÕ - x· héi khã kh¨n, c¬ së h¹ tÇn l¹c hËu, thÞ tr­êng ch­a ph¸t triÓn th× l­îng vèn ®Çu t­ rÊt h¹n chÕ. - Hai lµ: Trªn ph¹m vi c¶ n­íc còng nh­ tõng ngµnh, tõng ®Þa ph­¬ng ch­a cã quy ho¹ch cô thÓ vÒ hîp t¸c ®Çu t­ víi n­íc ngoµi vµ trong tæng thÓ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, dÉn ®Õn viÖc kh«ng thèng nhÊt ý kiÕn trong qu¸ tr×nh xÐt duyÖt nhiÒu dù ¸n gi÷a c¸c c¬ quan Nhµ n­íc, ®ång thêi nhiÒu tr­êng hîp ®· kh«ng c©n ®èi ®­îc s¶n xuÊt víi thÞ tr­êng, ch­a kÕt hîp chÆt chÏ nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ víi yªu cÇu b¶o ®¶m quèc phßng. - Ba lµ: NhiÒu nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chuyÓn giao vµo ViÖt Nam c«ng nghÖ l¹c hËu víi gi¸ c¶ cao. ViÖc ®­a c«ng nghÖ l¹c hËu vµo ViÖt Nam mét phÇn do sù kÐm hiÓu biÕt cña c¸n bé ViÖt Nam vµ thiÕu th«ng tin vÒ gi¸ c¶, mÆt kh¸c do ®éng c¬ m­u lîi c¸ nh©n cña mét sè c¸n bé ViÖt Nam vµ sù qu¶n lý Nhµ n­íc trong thÈm ®Þnh c«ng nghÖ cßn khiÕm khuyÕn. Theo kÕt qu¶ thÈm ®Þnh c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®· ®­îc c«ng bè, chØ cã trong mét sè lÜnh vùc: v« tuyÕn viÔn th«ng, lÜnh vùc khai th¸c dÇu khÝ th× c«ng nghÖ chuyÓn giao vµo ViÖt Nam ®­îc ®¸nh gi¸ lµ tiªn tiÕn. Trong c¸c lÜnh vùc kh¸c th× c«ng nghÖ chuyÓn giao vµo ViÖt Nam ch­a ph¶i lµ c«ng nghÖ tiªn tiÕn. C¸ biÖt c«ng nghÖ ®­îc chuyÓn giao vµo ViÖt Nam lµ c«ng nghÖ l¹c hËu g©y ra hËu qu¶ kinh tÕ lµ bÞ thua thiÖt mµ cßn g©y ra t×nh tr¹ng « nhiÔm m«i tr­êng. - Bèn lµ: ViÖc triÓn khai dù ¸n gÆp nhiÒu khã kh¨n, kh«ng ®óng h¹n, vi ph¹m ph¸p luËt cña ViÖt Nam. Nã thÓ hiÖn ®Ëm nÐt ë qu¸ tr×nh triÓn khai dù ¸n: CÊp giÊy phÐp sö dông ®Êt... vÒ mÆt kh¸ch quan: thÞ tr­êng ®Çu t­ ë n­íc ta ch­a ph¶i lµ mét thÞ tr­êng cã søc mua lín, v× vËy tÝnh kinh tÕ theo quy m« cña ho¹t ®éng ®Çu t­ thÊp, kh¶ n¨ng sinh lîi cña ®ång vèn ®Çu t­ võa kh«ng cao võa kh«ng cã triÓn väng l©u dµi. MÆt kh¸c, c¬ së h¹ tÇng cña n­íc ta ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu më réng ®Çu t­ nhÊt lµ hÖ thèng giao th«ng, s©n bay, bÕn c¶ng, hÖ thèng ®iÖn n­íc... - N¨m lµ: Qu¸ tr×nh c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­ ë n­íc ta diÔn ra chËm ch¹p, chñ yÕu do thñ tôc hµnh chÝnh vÉn cßn r­êm ra, chÝnh s¸ch “më cöa” trªn thùc tÕ vÉn ch­a ®­îc thùc hiÖn. Tr¸ch nhiÖm cña c¸n bé trùc tiÕp qu¶n lý ho¹t ®éng ®Çu t­ ch­a ®­îc coi träng, c¬ chÕ xin - cho vÉn cßn phæ 25 biÕn. C¸c lo¹i thñ tôc vÒ xin GiÊy phÐp ®Çu t­, sö dông ®Êt, x©y dùng doanh nghiÖp, tÝn dông, ng©n hµng, thuÕ, ... cßn r­êm rµ. - S¸u lµ: §èi víi c¸c doanh nghiÖp liªn doanh th× phÝa ViÖt nam trong qu¶n lý tiÕn hµnh cßn yÕu kÐm vµ s¬ hë g©y ra nh÷ng thua thiÖt cho phÝa ViÖt Nam kh«ng nh÷ng chØ trong tr­íc m¾t vµ l©u dµi. Tû lÖ gãp vèn cña bªn ViÖt Nam trong c¸c doanh nghiÖp liªn doanh thÊp g©y ra nh÷ng khã kh¨n cho bªn ViÖt Nam trong qu¶n lý doanh nghiÖp liªn doanh. ë nhiÒu doanh nghiÖp liªn doanh ®· x¶y ra t×nh tr¹ng c¸n bé qu¶n lý n­íc ngoµi lÊn l­ít c¸n bé ViÖt Nam trong c¸c quyÕt ®Þnh quan träng vÒ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kd cña liªn doanh. MÆt kh¸c, c¸c c¸n bé ViÖt Nam trong liªn doanh ch­a ®ñ kh¶ n¨ng vµ tr×nh ®é ®¶m nhiÖm c¸c nhiÖm vô trong doanh nghiÖp liªn doanh. 2. KiÕn nghÞ: Trong bèi c¶nh cuéc c¹nh tranh thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi cña c¸c n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi gia t¨ng m¹nh mÏ, viÖc tiÕp tôc c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­ lµ mét ®ßi hái kh¸ch quan nh»m t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña n­íc ta trong viÖc thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu thu hót 13 → 15 tû USD vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (vèn thùc hiÖn) ®Õn n¨m 2000 cÇn thùc hiÖn mét sè gi¶i ph¸p sau ®©y nh»m t¨ng tÝnh hÊp dÉn cña m«i tr­êng ®Çu t­: Gi¶i ph¸p 1: TiÕp tôc c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­ theo xu thÕ c¹nh tranh víi c¸c n­íc trong khu vùc. MÆc dï m«i tr­êng ®Çu t­ ®· ®­îc c¶i thiÖn ®¸ng kÓ so víi nh÷ng ngµy ®Çu thùc hiÖn nh­ng so víi c¸c n­íc trong khu vùc m«i tr­êng ®Çu t­ ë ViÖt Nam vÉn cßn rÊt nhiÒu ®iÓm ph¶i hoµn thiÖn theo xu h­íng ph¸t triÓn chung cña viÖc thu hót vèn ®Çu t­ cña c¸c n­íc trªn thÕ giíi. Tuy nhiªn, chÝnh s¸ch x©y dùng ®Ó thu hót vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi võa ph¶i phï hîp víi ®Þnh h­íng ph¸t triÓn cña ViÖt Nam, võa ph¶i so s¸nh, ®èi chiÕu víi c¸c n­íc trong khu vùc ®Ó t¹o ra ®é hÊp dÉn cao h¬n. Gi¶i ph¸p 2: TËp trung cao ®é c«ng t¸c qu¶n lý, ®iÒu hµnh, th¸o gì khã kh¨n, hç trî c¸c dù ¸n ®ang ho¹t ®éng. §©y lµ c¸ch lµm ®Ó thu hót c¸c nhµ ®Çu t­ míi. - §èi víi c¸c dù ¸n ®ang lµm thñ tôc hµnh chÝnh hoÆc x©y dùng c¬ b¶n cÇn b·i bá c¸c thñ tôc, giÊy tê kh«ng cÇn thiÕt. Cè g¾ng tËp trung ®Çu 26 mèi tr¸nh ph¸ quyÒn cho qu¸ nhiÒu c¬ quan lµm phøc t¹p qu¸ tr×nh xö lý, g©y khã kh¨n phiÒn hµ. - Cho phÐp chuyÓn mét sè cã lùa chän liªn doanh thua lç nÆng mµ phÝa ViÖt Nam kh«ng cã kh¶ n¨ng cïng g¸nh chÞu thµnh doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi. - Thùc hiÖn tho¶ ®¸ng nguyªn t¾c kh«ng khëi tè ®èi víi c¸c dù ¸n ®· ®­îc cÊp GiÊy phÐp ®Çu t­ trong nh÷ng tr­êng hîp sau khi dù ¸n ®­îc cÊp giÊy phÐp mµ luËt míi cña ta quy ®Þnh cao h¬n lµm ®¶o lén ph­¬ng ¸n kinh doanh cña doanh nghiÖp ®­îc cÊp giÊy phÐp. Gi¶i ph¸p 3: B¶o hé nÒn s¶n xuÊt trong n­íc mét c¸ch hîp lý vµ coi träng viÖc b¶o hé ®èi víi c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. G¾n víi viÖc b¶o hé nÒn kinh tÕ nãi chung cÇn cã nh÷ng c«ng cô vµ biÖn ph¸p b¶o hé cã chän läc ®èi víi c¸c ngµnh s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh lín ®Õn tiÒm lùc kinh tÕ ViÖt Nam, viÖc sö dông c«ng cô b¶o hé cÇn kÕt hîp gi÷a b¶o hé thuÕ quan vµ b¶o hé phi thuÕ quan, b¶o hé th«ng qua chÝnh s¸ch hèi ®o¸i theo tõng khu vùc cÇn ®­îc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn. Gi¶i ph¸p 4: §µo t¹o ®éi ngò c¸n bé lµ mét gi¶i ph¸p cùc kú quan träng, khi ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ang tõng b­íc ®i vµo chiÒu s©u vµ møc ®é c¹nh tranh gi÷a c¸c nhµ ®Çu t­ ngµy cµng lín. C¸c c¸n bé ®µo t¹o hiÖn nay kh«ng chØ cã c¸n bé qu¶n lý kinh tÕ, c¸n bé qu¶n trÞ kinh doanh mµ cßn cã c¸n bé kü thuËt vµ c«ng nh©n lµnh nghÒ. Gi¶i ph¸p 5: §Çu t­ vµo c«ng t¸c quy ho¹ch ®Ó t¨ng c­êng thu hót ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi. Nhanh chãng x©y dùng quy ho¹ch cho tõng ngµnh nghÒ, ®Þa ph­¬ng còng nh÷ng quy ho¹ch tæng thÓ trªn ph¹m vi c¶ n­íc, x¸c ®Þnh ®óng thÕ m¹nh cña tõng ®Þa ph­¬ng vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh nghÒ, tõ ®ã x©y dùng c¬ cÊu ®Çu t­ hîp lý. 27 KÕt luËn KÓ tõ khi Nhµ n­íc ta ban hµnh luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1987 cho tíi nay ®· ®­îc h¬n 10 n¨m. Trong qu·ng thêi gian nµy, ®Çu t­ n­íc ngoµi ®· t¹o ra nh÷ng chuyÓn biÕn tÝch cùc, gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n­íc. §Çu t­ n­íc ngoµi gãp phÇn gia t¨ng tèc ®é t¨ng tr­ëng cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. Tèc ®é t¨ng tr­ëng cña nÒn kinh tÕ n¨m 1996 ®¹t 9,5% kim ng¹ch xuÊt khÈu t¨ng ®¸ng kÓ (n¨m 1996 t¨ng 37% so víi n¨m 1995) khu vùc ®Çu t­ n­íc ngoµi chiÕm phÇn ®¸ng kÓ trong GDP cña c¶ n­íc. N¨m 1996 th× khu vùc ®Çu t­ n­íc ngoµi chiÕm kho¶ng 13% GDP cña toµn bé nÒn kinh tÕ, 21,7% GDP cña ngµnh c«ng nghiÖp, gÇn 1/4 tæng thu ng©n s¸ch, 19,4% vÒ s¶n xuÊt bia vµ 20,7% vÒ s¶n xuÊt v¶i, 100% s¶n l­îng dÇu th«, 60% vÒ s¶n xuÊt thÐp, 63% vÒ s¶n xuÊt xe cã ®éng c¬... Nguån vèn ®Çu t­ ch¶y vµo n­íc ta t¨ng kh¸ nhanh, n¨m 1988 míi chØ ®¹t 365 triÖu USD th× ®Õn n¨m 1996 ®¹t 8 tû 538 triÖu USD. Tuy nhiªn, ®Çu t­ trùc tiÕp cña n­íc ngoµi cã biÓu hiÖn chËm l¹i, 11 th¸ng ®Çu n¨m 1997 ®· cÊp giÊy phÐp cho 288 dù ¸n víi tæng vèn ®Çu t­ ®¹t 3,937 tû USD, chØ b»ng 76% vèn ®Çu t­ cïng kú n¨m 1996. TÝnh ®Õn hÕt th¸ng 11 n¨m 1997, cã 1887 dù ¸n ®ang cßn hiÖu lùc víi tæng sè vèn ®¨ng ký 32,328 tû USD. §Ó cã nh÷ng thµnh tùu trªn kh«ng thÓ kh«ng nãi ®Õn viÖc Nhµ n­íc ta lu«n chó träng ®Õn kh©u hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt ®Çu t­ nãi chung vµ luËt ®Çu t­ nãi riªng. Tõ khi ra ®êi cho ®Õn nay, luËt ®Çu t­ ®· qua nh÷ng söa ®æi bæ sung n¨m 1996, 1997 vµ nhÊt lµ n¨m 1996 luËt ®Çu t­ ®· ®­îc coi lµ kh¸ hoµn thiÖn tr­íc yªu cÇu cña ®Êt n­íc. Tuy nhiªn ®©y lµ mét lÜnh vùc cßn kh¸ míi mÎ vµ phøc t¹p nªn kh©u hoµn thiÖn luËt còng khã tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt vµ h¹n chÕ cÇn ph¶i kh¾c phôc. 28 Tµi liÖu tham kh¶o 1. §iÒu lÖ vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi n¨m 1977 2. LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1987, 1990, 1992. 3. LuËt c«ng ty 4. LuËt t­ ph¸p quèc tÕ. 5. NghÞ ®Þnh sè 12/CP cña chÝnh phñ: “Quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam”. 6. T¹p chÝ céng s¶n 7. B¶o c¸o tæng kÕt cña Bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t­. 29 Môc lôc Lêi Nãi §Çu .............................................................................2 Ch­¬ng I - Kh¸i niÖm doanh nghiÖp liªn doanh theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam. ...............4 1 - Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp liªn doanh tr­íc khi cã luËt ®Çu t­ n¨m 1987. ............................................................4 2 - Sau khi cã luËt ®Çu t­ n¨m 1987..................................................5 3 - Kh¸i niÖm doanh nghiÖp liªn doanh. ............................................6 4 - So s¸nh doanh nghiÖp liªn doanh víi c¸c h×nh thøc ®Çu t­ kh¸c. ....7 Ch­¬ng II - QuyÒn vµ nghÜa vô cña doanh nghiÖp liªn doanh theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1996.10 I - VÊn ®Ò thµnh lËp, gi¶i thÓ, thanh lý, ph¸ s¶n doanh nghiÖp liªn doanh .................................................................10 1. Thµnh lËp vµ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp liªn doanh...................10 2. Gi¶i thÓ doanh nghiÖp liªn doanh ...............................................12 3. Thanh lý doanh nghiÖp liªn doanh ..............................................13 4. Ph¸ s¶n doanh nghiÖp liªn doanh ...............................................14 II - QuyÒn vµ nghÜa vô cña doanh nghiÖp liªn doanh..........14 1. Gãp vèn, tû lÖ vèn gãp, tiÕn ®é gãp vèn ........................................14 2. Tæ chøc kinh doanh...................................................................15 3. Lao ®éng ..................................................................................16 4. TÝn dông, ng©n hµng .................................................................16 5. ThuÕ lîi tøc. .............................................................................17 6. ChuyÓn nh­îng vèn. .................................................................17 7. ChuyÓn lç.................................................................................19 8. KÕ to¸n thèng kª .......................................................................19 9. B¶o hiÓm x· héi ........................................................................20 10. B¶o vÖ m«i tr­êng ...................................................................20 11. ChuyÓn giao c«ng nghÖ ............................................................20 12. ThuÕ xuÊt, nhËp khÈu ..............Error! Bookmark not defined. 13. T¸i ®Çu t­ ...............................................................................20 14. Më chi nh¸nh .........................................................................21 15. C¸c lo¹i thuÕ kh¸c ...................Error! Bookmark not defined. 16. Gi¶i quyÕt tranh chÊp...............................................................21 Ch­¬ng III - T×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp liªn doanh...............................................................22 1. T×nh h×nh thùc hiÖn luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ t×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp liªn doanh trong 10 n¨m qua....................................22 2. KiÕn nghÞ .................................................................................25 KÕt luËn ..............................................................................27 Tµi liÖu tham kh¶o.................................................................28

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfLuật đầu tư nước ngoài tại VN - Tình hình hoạt động của các Doanh nghiệp liên doanh.pdf
Luận văn liên quan