Giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Để đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước ta đã từng bước tiến hành cải cách về mặt tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp, trong đó có cơ quan thi hành án dân sự. Nhằm đưa chủ trương của Đảng tại Đại hội IX về cải cách tư pháp vào cuộc sống, trong những năm vừa qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết và các Luật liên quan đến cải cách tổ chức và hoạt động của cơ quan tư pháp nói chung và cơ quan thi hành án dân sự nói riêng như: Nghị quyết số 08/NQTW ngày 2/1/2002 của Bộ Chính trị về những nhiệm vụ trọng tâm của công tác tư pháp trong thời gian tới, Chỉ thị số 20/2001/CT-TTg ngày 11/9/2001 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020; Pháp lệnh Thi hành án dân sự sửa đổi năm 2004 và hàng loạt các văn bản pháp luật có liên quan đến thi hành án dân sự khác. Những văn bản này đã tạo cơ sở pháp lý cho việc đổi mới về tổ chức và hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự. Trên cơ sở đó, nhiều bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án án (quyết định dân sự trong bản án hình sự; bản án dân sự, hành chính, lao động, kinh tế .) đã được các cơ quan thi hành án dân sự kịp thời đưa ra thi hành theo quy định của pháp luật đạt kết quả tương đối cao. Điều này, đã góp phần đảm bảo an ninh trật tự xã hội, giữ gìn kỷ cương phép nước và thực hiện dân chủ, công bằng xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, trong thi hành án dân sự vẫn còn có những bất cập chưa được giải quyết kịp thời như: Hệ thống văn bản pháp luật nói chung và các văn bản pháp luật thi hành án dân sự nói riêng vẫn còn nhiều khoảng trống, chưa điều chỉnh hết các quan hệ phức tạp nảy sinh trong thực tiễn thi hành án dân sự; mô hình tổ chức bộ máy các cơ quan thi hành án dân sự chưa thực sự khoa học ., trong đó có một nguyên nhân quan trọng là giám sát thi hành án dân sự còn nhiều bất cập, chưa thực sự trở thành công cụ bảo đảm thực hiện quyền lực nhà nước trong thi hành án dân sự. Do đó, đã làm giảm hiệu lực, hiệu quả của thi hành án dân sự. Nhiều bản án, quyết định về dân sự đã có hiệu lực pháp luật, nhưng không được tổ chức thi hành dứt điểm, đặc biệt, tình trạng vi phạm pháp luật, tiêu cực, sách nhiễu trong tổ chức thi hành án dân sự vẫn diễn ra nhiều. Đúng như phát biểu của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Gia Khiêm tại Lễ kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống ngành Tư pháp và Đại hội thi đua yêu nước ngành Tư pháp lần thứ II tháng 8 năm 2005 là "thi hành án dân sự vẫn chưa có bước chuyển biến đáng kể, vẫn còn sự phàn nàn của nhân dân đối với thi hành án dân sự", đã làm cho công bằng xã hội không được đảm bảo ở mức độ cao, hiện tượng vi phạm quyền tự do, dân chủ trong thi hành án dân sự vẫn còn xảy ra đã làm giảm sút lòng tin của quần chúng nhân dân đối với các cơ quan thi hành án dân sự nói riêng và làm suy giảm hiệu quả, hiệu lực của bộ máy nhà nước ta nói chung. Xuất phát từ những lý do nêu trên cho thấy, giám sát thi hành án dân sự là một vấn đề cần được quan tâm nghiên cứu một cách có hệ thống cả lý luận và thực tiễn. Vì vậy, tác giả đã lựa chọn đề tài "Giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay" để làm đề tài luận văn Thạc sĩ, chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật. 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Trước đây (trước tháng 7/1993), thi hành án dân sự được đặt dưới sự quản lý của Tòa án, do Tòa án đảm nhiệm. Tuy nhiên, nhiệm vụ chính của Tòa án là xét xử. Vì vậy, thi hành án dân sự như là việc làm "kiêm nhiệm" của Tòa án, nên thi hành án dân sự còn chưa được quan tâm nghiên cứu, ít có những công trình khoa học hay các bài nghiên cứu của các nhà khoa học đề cập đến thi hành án dân sự. Từ khi thi hành án dân sự được chuyển giao sang cho Chính phủ thống nhất quản lý, vấn đề thi hành án dân sự đã được đặt ra và triển khai nghiên cứu ở mức độ nhất định: Đề tài "Thừa phát lại" do Viện Nghiên cứu khoa học Pháp lý Bộ Tư pháp và Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp thực hiện; đề tài khoa học cấp Bộ về "Mô hình quản lý thống nhất công tác thi hành án" do Cục quản lý Thi hành án dân sự - Bộ Tư pháp chủ trì; Luận văn thạc sĩ Luật học "Một số vấn đề về tổ chức và hoạt động thi hành án dân sự Việt Nam" của tác giả Trần Văn Quảng; Luận văn thạc sĩ Luật học "Hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự" của Nguyễn Thanh Thủy; Đề tài khoa học cấp nhà nước độc lập "Luận cứ khoa học và thực tiễn của việc đổi mới tổ chức hoạt động thi hành án ở Việt Nam trong giai đoạn mới" do Bộ Tư pháp chủ trì. Ngoài ra, còn một số công trình khoa học khác được công bố trên các sách, tạp chí như: "Đối tượng giám sát thi hành án của Quốc hội" của Trần Thanh Hương được đăng trên Tạp chí Lập pháp, số 2 năm 2003; "Quan niệm về giám sát thực hiện quyền lực nhà nước" của Đào Trí Úc đăng trên Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 6/2003 . Những công trình nghiên cứu trên ở chừng mực nhất định có đề cập một số khía cạnh của pháp luật về thi hành án dân sự, đề xuất cơ chế thuận tiện cho việc tiến hành các hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự. Nhưng đến nay, chưa có một bài báo, công trình nào đề cập và luận giải một cách cụ thể, trực tiếp hệ thống về giám sát thi hành án dân sự. Vì vậy, luận văn là chuyên khảo đầu tiên nghiên cứu tương đối có hệ thống, toàn diện về giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam. Mặc dù vậy, những công trình được công bố trên đây là những tài liệu tham khảo có giá trị để tác giả nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. 3. Mục đích và nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu của luận văn 3.1. Mục đích của luận văn Trên cơ sở phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận và thực trạng, giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay, luận văn đưa ra một số quan điểm và giải pháp bảo đảm giám sát giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam thời gian tới. 3.2. Nhiệm vụ của luận văn Để đạt được mục đích đã nêu trên, luận văn có một số nhiệm vụ sau: - Phân tích cơ sở lý luận về giám sát thi hành án dân sự; - Phân tích, đánh giá thực trạng giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay; - Nêu một số quan điểm và giải pháp bảo đảm giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam thời gian tới. 3.3. Phạm vi nghiên cứu Giám sát thi hành án dân sự là đề tài nghiên cứu có nhiều nội dung khác nhau, trong phạm vi luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu khái niệm, đặc trưng, chủ thể, đối tượng, hình thức, phương pháp, nội dung giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam. Trên cơ sở đó đề ra những quan điểm và giải pháp bảo đảm giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam. Do thời gian nghiên cứu có hạn, nên luận văn chỉ nghiên cứu giám sát thi hành án dân sự từ năm 1989, thời điểm có Pháp lệnh Thi hành án dân sự đầu tiên đến nay. 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4.1. Cơ sở lý luận của luận văn Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật và hoạt động giám sát của các cơ quan nhà nước. 4.2. Phương pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng với các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phân tích - tổng hợp, lịch sử - cụ thể và các phương pháp nghiên cứu khác như: so sánh, thống kê, điều tra xã hội, . 5. Những đóng góp mới về khoa học của luận văn Luận văn là chuyên khảo đầu tiên nghiên cứu tương đối có hệ thống và toàn diện về giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam. Vì vậy, luận văn có những điểm mới cụ thể là: - Nghiên cứu xác định khái niệm giám sát thi hành án dân sự và những đặc trưng cơ bản của giám sát thi hành án dân sự; - Nghiên cứu đánh giá thực trạng hoạt động giám sát thi hành án dân sự. Trên cơ sở đó chỉ ra những kết quả, hạn chế và nguyên nhân của giám sát thi hành án dân sự; - Đưa ra một số quan điểm và đề xuất các giải pháp bảo đảm giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay. 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn - Với kết quả đạt được, luận văn góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về giám sát thi hành án dân sự, từ đó nâng cao nhận thức của xã hội đối với giám sát thi hành án dân sự. - Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu và giảng dạy về vấn đề liên quan đến thi hành án dân sự trong các trường đại học, cao đẳng, Học viện Tư pháp và xây dựng Luật thi hành án. 7. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, Nội dung của luận văn gồm 2 chương, 7 tiết

pdf123 trang | Chia sẻ: lvcdongnoi | Ngày: 25/02/2013 | Lượt xem: 2145 | Lượt tải: 11download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
quan thi hµnh ¸n d©n sù. KhÈn tr−¬ng söa ®æi c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù. T¨ng c−êng chØ ®¹o, kiÓm tra, h−íng dÉn kÞp thêi, th¸o gì v−íng m¾c vÒ c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù. C¸c khiÕu n¹i, tè c¸o ph¶i ®−îc gi¶i quyÕt kÞp thêi, døt ®iÓm t¹i n¬i ph¸t sinh. T¨ng c−êng thanh tra, kiÓm tra viÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o trong lÜnh vùc thi hµnh ¸n d©n sù... TiÕp ®ã, NghÞ quyÕt sè 49-NQ/TW ngµy 2/6/2005 cña Bé ChÝnh trÞ vÒ ChiÕn l−îc c¶i c¸ch t− ph¸p ®Õn n¨m 2020 tiÕp tôc kh¼ng ®Þnh: "Ph¸t huy søc m¹nh tæng hîp cña toµn x· héi trong qu¸ tr×nh c¶i c¸ch t− ph¸p. C¸c c¬ quan t− ph¸p, c¬ quan bæ trî t− ph¸p ph¶i ®Æt d−íi sù gi¸m s¸t cña c¸c c¬ quan d©n cö vµ nh©n d©n", "x©y dùng c¬ chÕ ®¶m b¶o mäi b¶n ¸n cña Tßa ¸n cã hiÖu lùc ph¸p luËt ph¶i ®−îc thi hµnh"... ViÖc x©y dùng c¬ chÕ ®¶m b¶o thi hµnh ¸n ®−îc tiÕn hµnh trªn nhiÒu ph−¬ng diÖn, trong ®ã cã viÖc t¨ng c−êng vµ n©ng cao hiÖu qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. §Ó b¶o ®¶m gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cÇn ph¶i thùc hiÖn mét sè gi¶i ph¸p sau: 2.4.2.1. Mét sè gi¶i ph¸p chung Thø nhÊt, n©ng cao nhËn thøc cña c¸c c¬ quan nhµ n−íc, c¸c tæ chøc ®oµn thÓ vµ nh©n d©n ®èi víi gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù §Ó n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, ®iÒu ®Çu tiªn ®Æt ra lµ th¸i ®é cña Nhµ n−íc, cña x· héi vµ ®Æc biÖt lµ cña c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®èi víi gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù nh− thÕ nµo. NÕu nh− c¸c c¬ quan nhµ n−íc, c¸c tæ chøc ®oµn thÓ vµ nh©n d©n cã th¸i ®é ®óng ®¾n ®èi víi thi hµnh ¸n d©n sù, ®èi víi gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, th× hä sÏ quan t©m ®Õn gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Nhê cã sù quan t©m nµy, th× hä tÝch cùc tham gia vµo ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. §Ó cã thÓ n©ng cao ®−îc nhËn thøc cña c¸c c¬ quan nhµ n−íc, c¸c tæ chøc ®oµn thÓ vµ nh©n d©n ®èi víi gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cÇn ph¶i: 98 Mét lµ, lµm chuyÓn biÕn nhËn thøc cña c¸c cÊp ñy §¶ng vµ chÝnh quyÒn vÒ c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù Thi hµnh ¸n d©n sù lµ ho¹t ®éng mang tÝnh thùc tiÔn cao, cã thÓ nãi hÇu hÕt c¸c ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù ®Òu ®−îc triÓn khai trong thùc tiÔn vµ g¾n bã chÆt chÏ víi c¬ së. §ång thêi, do thi hµnh ¸n d©n sù liªn quan trùc tiÕp ®Õn tµi s¶n cña ®−¬ng sù, cã ¶nh h−ëng kh«ng nhá ®Õn ®êi sèng ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ gia ®×nh, nªn thi hµnh ¸n d©n sù cã liªn quan ®Õn nhiÒu c¬ quan nhµ n−íc kh¸c nhau nh− Tßa ¸n, ViÖn KiÓm s¸t, c¬ quan ThuÕ, Tµi chÝnh, Nhµ ®Êt, C«ng an... vµ cã t¸c ®éng lín ®Õn t×nh h×nh an ninh chÝnh trÞ cña tõng ®Þa ph−¬ng. Do ®ã, trong qu¸ tr×nh tæ chøc thi hµnh ¸n d©n sù c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù cÇn ph¶i cã sù chØ ®¹o phèi hîp cña c¸c cÊp ñy ®¶ng vµ chÝnh quyÒn, nªn nÕu nh− cÊp ñy vµ chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng kh«ng coi thi hµnh ¸n d©n sù lµ viÖc chung vµ cã tr¸ch nhiÖm víi c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù, th× viÖc gi¸m s¸t thi hµnh ¸n còng sÏ bÞ bu«ng láng. Hai lµ, tæ chøc tuyªn truyÒn gi¸o dôc ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù Tuyªn truyÒn, phæ biÕn gi¸o dôc ph¸p luËt mét mÆt lµm n©ng cao nhËn thøc vÒ ph¸p luËt thi hµnh ¸n cho nh©n d©n vµ nh÷ng ®èi t−îng trùc tiÕp liªn quan ®Õn viÖc thi hµnh ¸n d©n sù, gióp ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ nh÷ng ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan ®Õn thi hµnh ¸n d©n sù n©ng cao kh¶ n¨ng tù b¶o vÖ m×nh, mÆt kh¸c tuyªn truyÒn gi¸o dôc phæ biÕn ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù gióp nh©n d©n vµ nh÷ng ng−êi cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc thi hµnh ¸n n¾m râ ®−îc c¸c quyÒn, nghÜa vô cña m×nh vµ cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù còng nh− ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù, tõ ®ã lµm c¬ së ®Ó hä cã thÓ tham gia gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Thø hai, x©y dùng vµ söa ®æi bæ sung kÞp thêi c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù, vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù lµm c¬ së vµ hµnh lang ph¸p lý cho gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù Mét trong nh÷ng néi dung quan träng cña gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®ã lµ theo dâi, kiÓm tra tÝnh hîp ph¸p cña c¸c hµnh vi cña c¸c ®èi t−îng gi¸m 99 s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Do ®ã, ®Ó x¸c ®Þnh ®−îc hµnh vi cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t cã hîp ph¸p hay kh«ng th× cÇn thiÕt ph¶i cã mét hÖ thèng ph¸p luËt thi hµnh ¸n d©n sù ®Çy ®ñ lµm c¬ së cho ho¹t ®éng gi¸m s¸t. C¸c chñ thÓ gi¸m s¸t sÏ c¨n cø vµo c¸c quy ®Þnh hiÖn hµnh cña ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù ®Ó kiÓm tra tÝnh hîp ph¸p cña c¸c t¸c nghiÖp cña thñ tr−ëng, chÊp hµnh viªn c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù, cña kiÓm s¸t viªn ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n vµ c¸c ®èi t−îng kh¸c cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù nh− c¸c c¬ quan, tæ chøc kinh tÕ, tæ chøc x· héi... Thêi gian võa qua, Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù n¨m 2004 ®−îc ban hµnh ®· kh¾c phôc ®−îc mét sè bÊt cËp cña Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù n¨m 1993 nh− c¸c quy ®Þnh vÒ miÔn, gi¶m thi hµnh ¸n, c¸c quy ®Þnh vÒ chuyÓn giao quyÒn, nghÜa vô thi hµnh ¸n, c¸c quy ®Þnh vÒ gi¶i quyÕt khiÕu n¹i vµ c¸c quy ®Þnh liªn quan ®Õn kiÓm s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Tuy nhiªn xÐt mét c¸ch tæng thÓ, th× Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù n¨m 2004 còng vÉn ch−a gi¶i quyÕt ®−îc mét c¸ch c¬ b¶n nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra trong t×nh h×nh míi. Bªn c¹nh ®ã, hÖ thèng ph¸p luËt vÒ d©n sù, kinh tÕ, lao ®éng kh«ng ®ång bé vµ ch−a trë thµnh c«ng cô h÷u hiÖu trong qu¶n lý kinh tÕ - x· héi. VÊn ®Ò ®¨ng ký quyÒn së h÷u tµi s¶n ch−a ®−îc quy ®Þnh ®Çy ®ñ, ch−a trë thµnh tËp qu¸n phæ biÕn, thµnh yªu cÇu b¾t buéc trong giao l−u d©n sù. ViÖc ®¨ng ký giao dÞch b¶o ®¶m (thÕ chÊp, cÇm cè, b¶o l·nh) chËm ®−îc triÓn khai. MÆt kh¸c, trong thêi gian dµi chóng ta ch−a cã c¬ chÕ h÷u hiÖu ®Ó kiÓm so¸t t×nh tr¹ng vèn, tµi s¶n, thu nhËp cña doanh nghiÖp, c¸ nh©n cã ®¨ng ký kinh doanh. ChÕ ®é kÕ to¸n, thèng kª trong thêi gian dµi kh«ng ®−îc chÊp hµnh nghiªm chØnh, trong khi l¹i ch−a cã c¬ chÕ kiÓm so¸t, gi¸m s¸t h÷u hiÖu, ch−a thùc hiÖn ®−îc chøc n¨ng gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp th«ng qua hÖ thèng tµi kho¶n t¹i ng©n hµng, tæ chøc tÝn dông, ch−a cã quy ®Þnh b¾t buéc giao dÞch th«ng qua hÖ thèng tµi kho¶n, h¹n chÕ sö dông tiÒn mÆt v.v... Nh÷ng bÊt cËp nµy ®· t¹o kÏ hë lín trong viÖc b¶o ®¶m thi hµnh ¸n, khã thu håi tµi s¶n ®Ó tr¶ cho ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n. 100 Do ®ã, ®Ó b¶o ®¶m gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù ®Ó lµm chuÈn mùc, th−íc ®o cho ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. NÕu nh− ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù lµ th−íc ®o, lµ chuÈn mùc, ®Ó c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù dùa vµo ®ã ®¸nh gi¸ hµnh vi cña thñ tr−ëng, chÊp hµnh viªn, c¸n bé, c«ng chøc thi hµnh ¸n d©n sù nãi riªng vµ c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù nãi chung lµ hîp ph¸p hay kh«ng hîp ph¸p, th× c¸c quy ®Þnh vÒ gi¸m s¸t, gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù lµ c«ng cô, ph−¬ng tiÖn ®Ó c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng gi¸m s¸t. Hay nãi mét c¸ch kh¸c, c¸c quy ®Þnh vÒ gi¸m s¸t, gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù sÏ quy ®Þnh vÒ thÈm quyÒn gi¸m s¸t, thñ tôc tiÕn hµnh gi¸m s¸t, quyÒn, nghÜa vô cña chñ thÓ gi¸m s¸t, ®èi t−îng gi¸m s¸t mµ trªn c¬ së c¸c quy ®Þnh ®ã, chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù tiÕn hµnh gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña ®èi t−îng gi¸m thi hµnh ¸n d©n sù. Cho ®Õn thêi ®iÓm nµy, cã thÓ nãi c¸c quy ®Þnh vÒ gi¸m s¸t ë n−íc ta võa thiÕu, võa rêi r¹c, thiÕu tÝnh hÖ thèng vµ ch−a cã mét v¨n b¶n ph¸p luËt riªng quy ®Þnh vÒ gi¸m s¸t, ngo¹i trõ LuËt ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Quèc héi míi ®−îc ban hµnh gÇn ®©y nh−ng còng chØ quy ®Þnh vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña duy nhÊt mét chñ thÓ gi¸m s¸t ®ã lµ Quèc héi. HÇu hÕt c¸c quy ®Þnh vÒ gi¸m s¸t ®−îc quy ®Þnh r¶i r¸c trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t nh−: HiÕn ph¸p, LuËt Tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n, LuËt MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam... Riªng vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cho ®Õn nµy ch−a cã mét v¨n b¶n ph¸p luËt nµo quy ®Þnh vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù mét c¸ch toµn diÖn, ®Çy ®ñ, mµ chñ yÕu viÖc gi¸m s¸t ®−îc tiÕn hµnh trªn c¬ së c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh vÒ tæ chøc, chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. VÝ dô, c¸c quy ®Þnh vÒ kiÓm s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®−îc quy ®Þnh trong LuËt Tæ chøc ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n vµ Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù hoÆc gi¸m 101 s¸t cña MÆt trËn Tæ quèc ®−îc quy ®Þnh trong LuËt Tæ chøc Quèc héi, LuËt Ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Quèc héi, LuËt Tæ chøc MÆt trËn, LuËt Tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n hoÆc gi¸m s¸t cña nh©n d©n ®−îc quy ®Þnh trong LuËt KhiÕu n¹i, tè c¸o, Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù... ChÝnh sù rêi r¹c, thiÕu hÖ thèng vµ c¸c quy ®Þnh cßn mang tÝnh chung chung, kh«ng ®i vµo tõng lÜnh vùc cô thÓ nµy ®· dÉn ®Õn ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù kÐm hiÖu qu¶. Do ®ã, cÇn ph¶i cã c¸c quy ®Þnh cô thÓ cña ph¸p luËt vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. §Ó thùc hiÖn viÖc gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, ph¸p luËt ®· trao cho c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù nh÷ng quyÒn n¨ng nhÊt ®Þnh. Trªn c¬ së c¸c quyÒn n¨ng ®ã, c¸c chñ thÓ tiÕn hµnh theo dâi, kiÓm tra ho¹t ®éng cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t. Trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, trong tr−êng hîp cÇn thiÕt, c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t cã thÓ dïng quyÒn n¨ng cña m×nh ®Ó t¸c ®éng vµo qu¸ tr×nh thi hµnh ¸n vµ trong nhiÒu trong nhiÒu tr−êng hîp sù t¸c ®éng ®ã lµm ¶nh h−ëng ®Õn qu¸ tr×nh thi hµnh ¸n d©n sù, thËm chÝ cã nh÷ng tr−êng hîp cßn g©y thiÖt h¹i ®Õn quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ cña ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan. VÝ dô, viÖc t¹m ®×nh chØ cña ng−êi cã thÈm quyÒn kh¸ng nghÞ cã thÓ lµm kÐo dµi thêi gian thi hµnh ¸n, hoÆc viÖc Tßa ¸n kh«ng gi¶i thÝch cho ®−¬ng sù vÒ quyÒn lµm ®¬n yªu cÇu thi hµnh ¸n hoÆc kh«ng chuyÓn giao quyÕt ®Þnh khÈn cÊp t¹m thêi cho c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù ®Ó tæ chøc thi hµnh ¸n. Do ®ã, ®Ó n©ng cao tr¸ch nhiÖm cña c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù khi tiÕn hµnh gi¸m s¸t vµ ng¨n chÆn sù l¹m quyÒn trong gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, cÇn thiÕt ph¶i cã c¸c quy ®Þnh cô thÓ vÒ tr¸ch nhiÖm cña chñ thÓ gi¸m s¸t khi g©y thiÖt h¹i ®Õn quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n, ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan. Thø ba, c«ng khai tr×nh tù, thñ tôc thi hµnh ¸n d©n sù Nh− trªn ®· tr×nh bµy, trong qu¸ tr×nh gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù sÏ kiÓm tra, theo dâi vµ ®«n ®èc, còng nh− 102 t¸c ®éng, ®iÒu chØnh c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cña thñ tr−ëng, chÊp hµnh viªn c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù vµ c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù kh¸c. §Ó lµm ®−îc ®iÒu nµy, c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cÇn ph¶i ®−îc biÕt vÒ c¸c ho¹t ®éng thùc tiÔn cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, mµ träng t©m lµ ho¹t ®éng cña thñ tr−ëng vµ chÊp hµnh viªn c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù, tøc c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t cÇn ®−îc biÕt c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®−îc quyÒn lµm g×, kh«ng ®−îc lµm g×; cã nghÜa vô thùc hiÖn c«ng viÖc g× hay kh«ng ®−îc thùc hiÖn hµnh vi nµo vµ lµm c«ng viÖc ®ã nh− thÕ nµo. Muèn vËy, ngoµi viÖc tuyªn truyÒn, phæ biÕn, gi¸o dôc ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù, vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, th× ®ßi hái ph¶i c«ng khai hãa, minh b¹ch hãa c¸c ho¹t ®éng cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. MÆt kh¸c, viÖc c«ng khai hãa, minh b¹ch hãa c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù, quy tr×nh, thñ tôc thi hµnh ¸n d©n sù cßn gióp cho ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ nh÷ng ng−êi cã liªn quan dÔ rµng thùc hiÖn c¸c quyÒn, nghÜa vô cña m×nh. §ång thêi, nã cßn cã t¸c dông phßng ngõa, ng¨n chÆn c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cña thñ tr−ëng, chÊp hµnh viªn vµ c¸c c¸n bé, c«ng chøc lµm c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù vµ nh÷ng ng−êi cã liªn quan ®Õn thi hµnh ¸n d©n sù. MÆc dï, viÖc c«ng khai hãa, minh b¹ch hãa c¸c ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù cã ý nghÜa lín nh− vËy ®èi víi thi hµnh ¸n d©n sù, gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, nh−ng c«ng khai nh÷ng ho¹t ®éng nµo, cña ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù nµo th× l¹i ph¶i ®−îc tÝnh to¸n mét c¸ch kü l−ìng. §Ó x¸c ®Þnh ®−îc ®iÒu nµy, cÇn dùa vµo c¸c c¨n cø sau: Mét lµ, c¨n cø vµo ho¹t ®éng cña ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù Nh− ®· tr×nh bµy, ®èi t−îng chÞu sù gi¸m s¸t cña chñ thÓ thi hµnh ¸n d©n sù rÊt phong phó vµ ®a d¹ng. Tuy nhiªn, kh«ng ph¶i bÊt cø ho¹t ®éng nµo cña ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù còng ph¶i chÞu sù gi¸m s¸t cña chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. VÝ dô, ho¹t ®éng liªn quan ®Õn c«ng t¸c tæ 103 chøc hay ho¹t ®éng liªn quan ®Õn quyÒn c«ng tè cña ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n sÏ kh«ng chÞu sù gi¸m s¸t cña chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, mµ chØ cã c¸c ho¹t ®éng nh− yªu cÇu ho·n thi hµnh ¸n d©n sù, t¹m ®×nh chØ thi hµnh ¸n d©n sù hay c¸c ho¹t ®éng liªn quan ®Õn chuyÓn giao b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh; chuyÓn giao tang vËt, tµi s¶n liªn quan ®Õn viÖc thi hµnh ¸n...míi chÞu sù gi¸m s¸t cña chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. ThËm chÝ ngay ho¹t ®éng cña thñ tr−ëng, chÊp hµnh viªn c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù - ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù chñ yÕu, th× kh«ng ph¶i lµ ho¹t ®éng nµo cña hä còng bÞ gi¸m s¸t. Do ®ã, khi xem xÐt nh÷ng ho¹t ®éng cÇn minh b¹ch hãa, c«ng khai hãa trong thi hµnh ¸n d©n sù tr−íc hÕt ph¶i c¨n cø vµo møc ®é quan hÖ cña c¸c ho¹t ®éng ®ã ®èi víi viÖc tæ chøc thi hµnh b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cã hiÖu lùc thi hµnh cña Tßa ¸n nh©n d©n hoÆc cña hµnh Träng tµi Th−¬ng m¹i. Hai lµ, møc ®é ¶nh h−ëng cña c¸c ho¹t ®éng ®ã ®Õn viÖc thùc hiÖn c¸c quyÒn, nghÜa vô cña ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ nh÷ng ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan ®Õn thi hµnh ¸n d©n sù Trong qu¸ tr×nh tæ chøc thi hµnh ¸n d©n sù, thñ tr−ëng, chÊp hµnh viªn c¬ quan thi hµnh ¸n vµ c¸c ®èi t−îng cña gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cã rÊt nhiÒu c¸c ho¹t ®éng, còng nh− c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt liªn quan ®Õn thi hµnh ¸n. Tuy nhiªn, lùa chän nh÷ng hµnh vi nµo, nh÷ng quy ®Þnh ph¸p luËt nµo cÇn ph¶i c«ng khai hãa, minh b¹ch hãa. NÕu nh− c«ng khai hãa, minh b¹ch hãa kh«ng cã sù lùa chän, th× sÏ g©y nhiÔu cho c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t d©n sù khi tiÕn hµnh gi¸m s¸t. Do ®ã, ph¶i lùa chän nh÷ng quy ®Þnh, nh÷ng hµnh vi cã møc ®é ¶nh h−ëng lín ®Õn viÖc thùc hiÖn c¸c quyÒn, nghÜa vô cña ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ nh÷ng ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan. Thùc tiÔn cho thÊy ®Ó n©ng cao ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, cÇn c«ng khai mét sè ho¹t ®éng sau: Nhãm c¸c quy ®Þnh liªn quan ®Õn thñ tôc hµnh chÝnh trong thi hµnh ¸n d©n sù; 104 Nhãm c¸c ho¹t ®éng liªn quan ®Õn tr×nh tù, thñ tôc tiÕn hµnh tæ chøc thi hµnh b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña Tßa ¸n vµ quyÕt ®Þnh cña Träng tµi Th−¬ng m¹i vÒ d©n sù; Nhãm c¸c ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan h÷u quan cã liªn quan ®Õn thi hµnh ¸n d©n sù; Nhãm c¸c ho¹t ®éng liªn quan ®Õn quyÒn vµ nghÜa vô cña ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan. Thø t−, t¨ng c−êng ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù Thi hµnh ¸n d©n sù lµ ho¹t ®éng th−êng xuyªn, liªn tôc. ChÝnh v× vËy, ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, th× ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ph¶i ®−îc tiÕn hµnh mét c¸ch th−êng xuyªn, liªn tôc. Khi ho¹t ®éng gi¸m s¸t ®−îc tiÕn hµnh th−êng xuyªn vµ liªn tôc, sÏ gióp c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t kÞp thêi ph¸t hiÖn nh÷ng hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t trong qu¸ tr×nh tæ chøc thi hµnh ¸n d©n sù. MÆt kh¸c, viÖc gi¸m s¸t thi hµnh ¸n kh«ng chØ dõng l¹i ë viÖc kiÓm tra tÝnh hîp ph¸p ®èi víi c¸c hµnh vi cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, mµ th«ng qua ho¹t ®éng gi¸m s¸t, c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n cßn kiÕn nghÞ, yªu cÇu nh÷ng ®èi t−îng cã hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt thi hµnh ¸n d©n sù ph¶i kh«i phôc l¹i t×nh tr¹ng ban ®Çu, kh¾c phôc thiÖt h¹i nÕu cã vµ ®iÒu chØnh hµnh vi cña m×nh cho phï hîp víi c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §ång thêi, trong qu¸ tr×nh gi¸m s¸t, c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t ph¸t hiÖn nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn vi ph¹m ph¸p luËt trong thi hµnh ¸n, tõ ®ã rót ra nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm vµ kiÕn nghÞ c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù thùc hiÖn. Trong tr−êng hîp ph¸t hiÖn cã vi ph¹m ph¸p luËt trong thi hµnh ¸n d©n sù, th× chñ thÓ ®· tiÕn hµnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t cßn cã tr¸ch nhiÖm theo dâi, kiÓm tra viÖc thùc hiÖn kÕt qu¶ gi¸m s¸t, theo dâi viÖc kh¾c phôc c¸c hµnh vi 105 vi ph¹m ph¸p luËt cña ®èi t−îng gi¸m s¸t. §Ó lµm ®−îc nh÷ng viÖc nµy, ®ßi hái ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ph¶i ®−îc tiÕn hµnh mét c¸ch th−êng xuyªn, liªn tôc. 2.4.2.2. Mét sè gi¶i ph¸p cô thÓ Thø nhÊt, gi¶i ph¸p vÒ chñ thÓ Trong gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, chñ thÓ gi¸m s¸t ®ãng mét vai trß quan träng trong sù thµnh c«ng cña ho¹t ®éng cña gi¸m s¸t. Do ®ã, ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ gi¸m s¸t nãi chung, gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù nãi riªng, th× n©ng cao chÊt l−îng cña chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù còng lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p lµm t¨ng hiÖu qu¶ cña gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Nh− ®· tr×nh bµy ë trªn, hiÖn t¹i cã 6 chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù c¬ b¶n lµ Nh©n d©n; Quèc héi, Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp; ChÝnh phñ, ñy ban nh©n d©n c¸c cÊp vµ c¸c chñ thÓ qu¶n lý thi hµnh ¸n d©n sù; MÆt trËn Tæ quèc vµ c¸c ®oµn thÓ x· héi; ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n; ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ nh÷ng ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan ®Õn viÖc thi hµnh ¸n d©n sù. Ho¹t ®éng cña c¸c chñ thÓ nµy trong thêi gian qua, xÐt ë c¸c gãc ®é kh¸c nhau, ®Òu ®· ph¸t huy ®−îc ¶nh h−ëng cña m×nh ®èi víi thi hµnh ¸n d©n sù, nhÊt lµ ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n vµ ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n. Tuy nhiªn, nÕu xÐt mét c¸ch tæng thÓ, th× ho¹t ®éng cña c¸c chñ thÓ nµy ch−a ®¸p øng ®−îc c¸c yªu cÇu ®Ò ra, mµ vÉn cÇn ph¶i cã sù ®æi míi ®èi víi c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Mét lµ, thµnh lËp c¬ quan chuyªn tr¸ch cña Quèc héi vµ Héi ®ång nh©n d©n ®Ó thùc hiÖn gi¸m s¸t ho¹t ®éng t− ph¸p Thi hµnh ¸n d©n sù lµ mét ho¹t ®éng hµnh chÝnh - t− ph¸p, nªn viÖc n©ng cao chÊt l−îng chñ thÓ gi¸m s¸t, tr−íc hÕt còng lµ n©ng cao chÊt l−îng chñ thÓ gi¸m s¸t c«ng t¸c t− ph¸p. NghÞ quyÕt sè 49-NQ/TW ngµy 2/6/2005 ®· cña Bé ChÝnh trÞ vÒ ChiÕn l−îc c¶i c¸ch c«ng t¸c t− ph¸p ®Õn 2020 ®· nªu 106 râ: "T¨ng c−êng vµ n©ng cao hiÖu lùc gi¸m s¸t viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt cña c¸c c¬ quan t− ph¸p, ®Æc biÖt lµ cña l·nh ®¹o c¸c c¬ quan t− ph¸p. Thµnh lËp ñy ban t− ph¸p cña Quèc héi ®Ó gióp Quèc héi thùc hiÖn nhiÖm vô gi¸m s¸t ho¹t ®éng t− ph¸p". ViÖc thµnh lËp ñy ban T− ph¸p ®Ó gi¸m s¸t ho¹t ®éng t− ph¸p sÏ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó Quèc héi tËp trung nh©n lùc, vËt lùc vµ ®Çu t− s©u cho gi¸m s¸t ho¹t ®éng t− ph¸p, trong ®ã cã thi hµnh ¸n d©n sù. Thµnh lËp ñy ban chuyªn tr¸ch gi¸m s¸t ho¹t ®éng t− ph¸p còng cho phÐp Quèc héi cã thÓ cã nh÷ng ®oµn gi¸m s¸t chuyªn s©u vÒ thi hµnh ¸n d©n sù trong thêi gian Quèc héi kh«ng häp, hoÆc trong phiªn häp cña Quèc héi. C¸c ®¹i biÓu chuyªn tr¸ch cña ñy ban nµy cã thÓ ®Çu t− thêi gian ®Ó nghiªn cøu s©u vÒ thi hµnh ¸n d©n sù, tõ ®ã n©ng cao chÊt l−îng cña ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Hai lµ, thµnh lËp c¬ quan thanh tra vµ gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o trong hÖ thèng c¸c c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù Theo quy ®Þnh cña Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù vµ NghÞ ®Þnh sè 50/2005/N§-CP ngµy 11/4/2005 cña ChÝnh phñ vÒ c¬ quan qu¶n lý thi hµnh ¸n d©n sù, c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù vµ c¸n bé c«ng chøc lµm c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù, th× Côc Thi hµnh ¸n d©n sù cã chøc n¨ng gi¶i quyÕt c¸c khiÕu n¹i, tè c¸o vÒ thi hµnh ¸n d©n sù. Tuy nhiªn, hiÖn nay c¬ quan chuyªn tr¸ch thùc hiÖn viÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i vµ tè c¸o trong thi hµnh ¸n d©n sù vÉn ch−a ®−îc thµnh lËp. ViÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o hiÖn nay vÉn ®−îc giao cho Phßng nghiÖp vô vµ Phßng tæ chøc thuéc Côc Thi hµnh ¸n d©n sù ®¶m nhËn. §iÒu nµy dÉn ®Õn nhiÒu bÊt cËp trong gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o bëi lÏ sau: - Kh«ng kh¸ch quan trong viÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i Theo quy ®Þnh, th× Côc Thi hµnh ¸n d©n sù h−íng dÉn nghiÖp vô ®èi víi c¸c c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù ®Þa ph−¬ng, c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng h−íng dÉn nghiÖp vô ®èi víi c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù quËn, huyÖn, thÞ x·, thµnh phè thuéc tØnh. Do ®ã, trong nhiÒu tr−êng hîp vô viÖc ®−îc c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù tØnh hoÆc Côc thi 107 hµnh ¸n d©n sù chØ ®¹o nghiÖp vô, nh−ng sau ®ã cã khiÕu n¹i, th× chÝnh hä l¹i lµ ng−êi gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, nªn t¹o ra t×nh tr¹ng võa ®¸ bãng, võa thæi cßi, lµm mÊt ®i tÝnh kh¸ch quan cña vô viÖc. - Kh«ng chuyªn s©u trong gi¶i quyÕt khiÕu n¹i Thùc tÕ cho thÊy, gi¶i quyÕt khiÕu n¹i lµ c«ng viÖc v« cïng khã kh¨n vµ phøc t¹p. Trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, ng−êi lµm c«ng t¸c gi¶i quyÕt khiÕu n¹i kh«ng chØ thuÇn tóy xem xÐt viÖc nµy lµ ®óng, viÖc kia lµ sai, mµ hä cßn ph¶i gi¶i quyÕt hµng lo¹t vÊn ®Ò liªn quan ®Õn x· héi vµ ®ßi hái ph¶i cã tr×nh ®é nghiÖp vô giái, b¶n lÜnh v÷ng vµng vµ t©m trong s¸ng. Trong gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, cã thÓ vÝ ng−êi lµm c«ng t¸c gi¶i quyÕt khiÕu n¹i nh− lµ ng−êi träng tµi, ®øng gi÷a mét bªn lµ ®−¬ng sù, mét bªn lµ c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù, mµ trùc tiÕp lµ chÊp hµnh viªn phô tr¸ch hå s¬ vô viÖc - nh÷ng ng−êi ®ång nghiÖp cña m×nh, thËm chÝ lµ thñ tr−ëng cña chÝnh m×nh. ChÝnh v× vËy, hä kh«ng cã tr×nh ®é chuyªn m«n giái, kh«ng cã b¶n lÜnh v÷ng vµng vµ kh«ng cã t©m trong s¸ng th× sÏ kh«ng thÓ tham m−u ®−îc nh÷ng ph−¬ng ¸n tèi −u ®Ó gi¶i quyÕt khiÕu n¹i mét c¸ch hiÖu qu¶ nhÊt. Ba lµ, t¨ng c−êng ho¹t ®éng cña Thanh tra nh©n d©n trong c¸c c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù Tr−íc ®©y, quy ®Þnh cña NghÞ ®Þnh sè 30/CP ngµy 2/6/1993 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh vÒ tæ chøc, nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña c¬ quan qu¶n lý thi hµnh ¸n d©n sù, c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù vµ chÊp hµnh viªn, th× Phßng thi hµnh ¸n d©n sù lµ mét phßng thuéc Së T− ph¸p. Do ®ã, thanh tra nh©n d©n kh«ng ®−îc tæ chøc t¹i Phßng thi hµnh ¸n, mµ Thanh tra nh©n d©n chØ ®−îc tæ chøc t¹i Së T− ph¸p, trong khi ®ã, Së T− ph¸p cßn nhiÒu ho¹t ®éng kh¸c cÇn ®−îc quan t©m, nªn viÖc gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù kh«ng ®¹t hiÖu qu¶ cao. Theo quy ®Þnh cña NghÞ ®Þnh sè 50/2005/N§-CP ngµy 11/4/2005 cña ChÝnh phñ vÒ c¬ quan qu¶n lý thi hµnh ¸n d©n sù, c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù vµ c¸n bé c«ng chøc lµm c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù, th× Phßng thi hµnh ¸n d©n sù trë thµnh 108 c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù cÊp tØnh, c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù cÊp huyÖn chÞu sù chØ ®¹o trùc tiÕp cña Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng (ë cÊp tØnh) vµ cña Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n cÊp quËn, huyÖn, thÞ x·, thµnh phè thuéc tØnh (ë cÊp huyÖn). Do ®ã, ®Ó t¨ng c−êng sù gi¸m s¸t cña tæ chøc thanh tra nh©n d©n, cÇn thµnh lËp Tæ chøc thµnh tra nh©n d©n t¹i c¸c c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù c¸c cÊp ®Ó tiÕp nhËn th«ng tin, ph¶n ¸nh cña nh©n d©n vÒ viÖc khiÕu n¹i, tè c¸o vµ gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o ë c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù; kÞp thêi ph¸t hiÖn nh÷ng hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt vÒ khiÕu n¹i, tè c¸o; kiÕn nghÞ thñ tr−ëng c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù gi¶i quyÕt kÞp thêi, ®óng ph¸p luËt vÒ khiÕu n¹i, tè c¸o vµ gi¸m s¸t viÖc gi¶i quyÕt ®ã. Bèn lµ, cho phÐp LuËt s− ®−îc tham gia b¶o vÖ quyÒn lîi cña ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan ®Õn thi hµnh ¸n Trong nh÷ng n¨m võa qua, cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ - x· héi, sù bïng næ cña th«ng tin ®¹i chóng, nh©n d©n ®· ®−îc tiÕp xóc nhiÒu víi ph¸p luËt, tr×nh ®é ph¸p luËt cña nh©n d©n ®· ®−îc n©ng lªn mét b−íc. Tuy nhiªn, thùc tÕ cho thÊy kh«ng ph¶i bÊt cø ng−êi d©n nµo còng cã ®Çy ®ñ kiÕn thøc ph¸p luËt ®Ó tù b¶o vÖ quyÒn lîi cña m×nh, nhÊt lµ trong thi hµnh ¸n d©n sù mét lÜnh vùc cã liªn quan ®Õn nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c nhau. Do ®ã, ®Ó gióp ng−êi d©n b¶o vÖ quyÒn lîi cña m×nh vµ gi¸m s¸t chÆt chÏ c¸c ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù, cÇn thiÕt ph¶i cã c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt chÝnh thøc ghi nhËn sù tham gia cña LuËt s− trong qu¸ tr×nh tæ chøc thi hµnh ¸n d©n sù. Thø hai, vÒ ®èi t−îng gi¸m s¸t Më réng ®èi t−îng gi¸m s¸t thuéc diÖn khiÕu n¹i cña ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan ®Õn thi hµnh ¸n d©n sù Trªn thùc tÕ, hiÖn nay, tham gia vµo qua tr×nh thi hµnh ¸n d©n sù cã rÊt nhiÒu ®èi t−îng kh¸c nhau nh−: thñ tr−ëng, chÊp hµnh viªn c¬ quan thi hµnh 109 ¸n, c¸n bé thi hµnh ¸n, kÕ to¸n thi hµnh ¸n, thñ quü thi hµnh ¸n vµ c¸c c¬ quan, tæ chøc kh¸c cã liªn quan ®ã lµ kiÓm s¸t viªn ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n, ThÈm ph¸n, c¸n bé Tßa ¸n, thñ tr−ëng vµ c¸n bé cña c¬ quan n¬i tr¶ thu nhËp cho ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n... tÊt c¶ nh÷ng ng−êi nµy ë c¸c møc ®é kh¸c nhau, ®Òu cã t¸c ®éng ®Õn hiÖu qu¶ cña thi hµnh ¸n d©n sù. VÝ dô nh− thñ tr−ëng cña tæ chøc kinh tÕ n¬i ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n nhËn thu nhËp kh«ng chÞu cung cÊp sè liÖu vÒ thu nhËp cña ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n hoÆc kh«ng thùc hiÖn quyÕt ®Þnh c−ìng chÕ cña chÊp hµnh viªn khi ¸p dông biÖn ph¸p trõ vµo thu nhËp cña ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n, th× kÕt qu¶ thi hµnh ¸n râ rµng bÞ ¶nh h−ëng. Trong khi ®ã, Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù l¹i chØ quy ®Þnh cho ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ nh÷ng ng−êi cã liªn quan ®Õn viÖc thi hµnh ¸n chØ ®−îc khiÕu n¹i hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cña thñ tr−ëng vµ chÊp hµnh viªn cña c¬ quan thi hµnh ¸n. MÆt kh¸c, hiÖn t¹i theo quy ®Þnh cña NghÞ ®Þnh sè 50/2005/N§-CP ngµy 11/4/2005 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh vÒ c¬ quan qu¶n lý thi hµnh ¸n d©n sù, c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù vµ c¸n bé, c«ng chøc lµm c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù, th× trong c¬ cÊu tæ chøc cña c¬ quan qu¶n lý thi hµnh ¸n d©n sù, c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù cßn cã chøc danh ThÈm tra viªn thi hµnh ¸n d©n sù, còng lµ mét chøc danh t− ph¸p, cã chøc n¨ng thÈm tra c¸c hå s¬ thi hµnh ¸n. Do ®ã, nÕu kh«ng më réng ®èi t−îng gi¸m s¸t thuéc diÖn khiÕu n¹i cña ng−êi ®−îc thi hµnh ¸n, ng−êi ph¶i thi hµnh ¸n vµ ng−êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan ®Õn viÖc thi hµnh ¸n, th× hiÖu qu¶ gi¸m s¸t cña chñ thÓ nµy ®èi víi thi hµnh ¸n d©n sù sÏ bÞ h¹n chÕ. Thø ba, vÒ néi dung gi¸m s¸t §Ó ®¶m b¶o n©ng cao hiÖu qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, th× ®æi míi néi dung gi¸m s¸t còng ph¶i ®−îc ®Æt ra. C¨n cø vµo c¸c ph©n tÝch ®· nªu trªn, cã thÓ thÊy cÇn ph¶i ®æi míi mét sè vÊn ®Ò liªn quan ®Õn néi dung gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù nh−: 110 Mét lµ, quy ®Þnh râ c¸c quyÒn, nghÜa vô cña chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt thi hµnh ¸n d©n sù HiÖn t¹i, quyÒn vµ nghÜa vô cña chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, ®èi t−îng thi hµnh ¸n d©n sù chñ yÕu dùa trªn c¬ së c¸c quy ®Þnh vÒ chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña chñ thÓ gi¸m s¸t vµ ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, nªn khi tiÕn hµnh gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù mét lÜnh vùc gi¸m s¸t rÊt cô thÓ trong ho¹t ®éng cña bé m¸y nhµ n−íc, c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t vµ ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù gÆp rÊt nhiÒu lóng tóng trong viÖc tiÕn hµnh gi¸m s¸t. C¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù kh«ng x¸c ®Þnh ®−îc quyÒn, nghÜa vô cña m×nh ®Õn ®©u, ®−îc gi¸m s¸t ®èi víi nh÷ng ho¹t ®éng nµo cña ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, ph¹m vi gi¸m s¸t bao gåm nh÷ng néi dung g×...vµ ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù còng kh«ng râ m×nh ph¶i thùc hiÖn c«ng viÖc g× khi nhËn ®−îc nh÷ng kiÕn nghÞ, yªu cÇu cña chñ thÓ gi¸m s¸t. Do ®ã, ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cÇn ph¶i quy ®Þnh râ rµng quyÒn, nghÜa vô cña c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Hai lµ, x©y dùng c¬ chÕ nh»m thu hót sù gi¸m s¸t cña nh©n d©n ®èi víi thi hµnh ¸n d©n sù Theo quy ®Þnh cña Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù, th× viÖc khiÕu n¹i, gi¶i quyÕt khiÕu n¹i vÒ thi hµnh ¸n d©n sù ®−îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù, cßn tè c¸o vµ gi¶i quyÕt tè c¸o thi hµnh ¸n d©n sù l¹i ®−îc thùc hiÖn trªn c¬ së c¸c quy ®Þnh cña LuËt KhiÕu n¹i tè c¸o. Do viÖc thùc hiÖn gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®−îc tu©n theo nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c nhau ®· g©y khã kh¨n cho viÖc tiÕn hµnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña nh©n d©n. MÆt kh¸c, hiÖn t¹i tè c¸o chØ ®−îc thùc hiÖn trªn cã së c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt tíi møc cã g©y thiÖt h¹i ®Õn quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña Nhµ 111 n−íc, cña c«ng d©n, nªn ®· lµm h¹n chÕ tÝnh tÝch cùc cña ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña nh©n d©n do viÖc tè c¸o chØ ®−îc thùc hiÖn sau khi ®· x¶y ra vi ph¹m ph¸p luËt tíi møc g©y thiÖt h¹i cho Nhµ n−íc vµ cña c«ng d©n. §ång thêi, khi tè c¸o, ng−êi d©n ph¶i chÞu hoµn toµn tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng néi dung tè c¸o, nªn nÕu x¶y ra tr−êng hîp tè c¸o sai th× hä ph¶i g¸nh chÞ hËu qu¶ xÊu. Nh−ng tè c¸o ®óng th× hiÖn t¹i còng ch−a cã c¬ chÕ ®Ó th−ëng cho nh÷ng ng−êi tè c¸o, ®iÒu nµy dÉn ®Õn hËu qu¶ lµ nh©n d©n ng¹i kh«ng tham gia vµo gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Do ®ã, cÇn ph¶i x©y dùng c¬ chÕ x¸c ®Þnh ®¶m b¶o ®−îc tÝnh tÝch cùc ña ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cña nh©n d©n vµ x¸c ®Þnh râ rµng tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn lîi cña nh©n d©n trong gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Thø t−, vÒ h×nh thøc, ph−¬ng ph¸p gi¸m s¸t Gi¸m s¸t nh− thÕ nµo, gi¸m s¸t b»ng c¸ch nµo còng lµ mét trong nh÷ng yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn hiÖu qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Trong gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, nÕu nh− cã h×nh thøc, ph−¬ng ph¸p gi¸m s¸t phï hîp sÏ n©ng cao ®−îc hiÖu qu¶ thi hµnh ¸n d©n sù, ng−îc l¹i, h×nh thøc vµ ph−¬ng ph¸p gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù kh«ng phï hîp sÏ lµm cho hiÖu qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù kh«ng cao. §Ó b¶o ®¶m gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, vÒ mÆt h×nh thøc vµ ph−¬ng ph¸p thi hµnh ¸n d©n sù cÇn ph¶i: KÕt hîp nhuÇn nhuyÔn gi÷a hai h×nh thøc gi¸m s¸t trùc tiÕp vµ gi¸m s¸t gi¸n tiÕp Nh− ®· tr×nh bµy, vÒ mÆt lý luËn còng nh− thùc tiÔn, hiÖn t¹i cã hai h×nh thøc gi¸m s¸t c¬ b¶n ®ã lµ h×nh thøc gi¸m s¸t trùc tiÕp vµ h×nh thøc gi¸m s¸t gi¸n tiÕp. Hai h×nh thøc gi¸m s¸t nµy ®−îc hÇu hÕt c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n sö dông, thËm chÝ cã chñ thÓ gi¸m s¸t sö dông cïng lóc c¶ hai h×nh thøc trong qu¸ tr×nh gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Hai h×nh thøc gi¸m s¸t nµy xÐt ë gi¸c ®é nµy hay gi¸c ®é kh¸c ®Òu cã nh÷ng −u ®iÓm, nh−îc ®iÓm riªng. 112 Mét lµ, ®èi víi h×nh thøc gi¸m s¸t trùc tiÕp Khi sö dông h×nh thøc gi¸m s¸t trùc tiÕp, c¸c chñ thÓ b»ng chÝnh ho¹t ®éng cña m×nh ®Ó thu thËp c¸c th«ng tin vÒ ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Do ®ã, h×nh thøc gi¸m s¸t trùc tiÕp cho phÐp c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t kiÓm tra, theo dâi trùc tiÕp ho¹t ®éng cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, tù m×nh kiÓm tra tÝnh hîp ph¸p cña c¸c ho¹t ®éng cña c¸c ®èi t−îng gi¸m s¸t, còng nh− tù m×nh ®−a ra c¸c kiÕn nghÞ, c¸c yªu cÇu ®èi víi ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù khi ph¸t hiÖn cã c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cña ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. ChÝnh v× vËy, sö dông h×nh thøc gi¸m s¸t trùc tiÕp cho phÐp xö lý nhanh chãng, c¸c vÊn ®Ò bÊt cËp n¶y sinh trong thi hµnh ¸n d©n sù. Tuy vËy, th× gi¸m s¸t trùc tiÕp còng cã nh÷ng nh−îc ®iÓm nhÊt ®Þnh. ChiÕm nhiÒu thêi gian cña chñ thÓ gi¸m s¸t Do ph¶i tù m×nh thùc hiÖn gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, nªn chñ thÓ gi¸m s¸t ph¶i ®Çu t− thêi gian cho gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Do thi hµnh ¸n d©n sù l¹i lµ ho¹t ®éng th−êng xuyªn, liªn tôc, nªn khi tiÕn hµnh gi¸m s¸t, chñ thÓ ph¶i liªn tôc theo dâi, kiÓm tra ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù, trong khi ®ã nhiÖm vô gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ë mét sè chñ thÓ gi¸m s¸t l¹i kh«ng ph¶i lµ nhiÖm vô chÝnh cña chñ thÓ ®ã. H¬n n÷a, khi tù m×nh gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, th× ®ßi hái chñ thÓ tiÕn hµnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t ph¶i cã sù am hiÓu nhÊt ®Þnh vÒ thi hµnh ¸n d©n sù. ChÝnh ®iÒu nµy ®· lµm h¹n chÕ kh¶ n¨ng hoµn thµnh viÖc gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù mét c¸ch nhanh chãng cña chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, dÉn ®Õn chiÕm nhiÒu thêi gian cho viÖc gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Gi¸m s¸t trùc tiÕp ®ßi hái chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ph¶i ®Çu t− nhiÒu nh©n lùc, vËt lùc cho gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù §Ó ®¶m b¶o hoµn thµnh nhiÖm vô gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, khi trùc tiÕp gi¸m s¸t ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù, ®ßi hái chñ thÓ gi¸m s¸t ph¶i cã kÕ ho¹ch vµ ®Çu t− nhiÒu nh©n lùc, vËt lùc cho viÖc gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, bëi lÏ khi sö dông h×nh thøc gi¸m s¸t trùc tiÕp, c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh 113 ¸n d©n sù kh«ng thÓ sö dông nh÷ng ng−êi kh¸c n»m ngoµi sù qu¶n lý cña chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®Ó tiÕn hµnh gi¸m s¸t. Hai lµ, ®èi víi h×nh thøc gi¸m s¸t gi¸n tiÕp H×nh thøc gi¸m s¸t gi¸n tiÕp lµ c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù th«ng qua ho¹t ®éng cña c¸c chñ thÓ kh¸c ®Ó tiÕn hµnh gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Do tiÕn hµnh gi¸m s¸t th«ng qua ho¹t ®éng cña c¸c chñ thÓ kh¸c, nªn trong cïng mét thêi ®iÓm chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cã thÓ tiÕn hµnh gi¸m s¸t ®èi víi ho¹t ®éng cña nhiÒu ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù kh¸c nhau. §ång thêi, h×nh thøc gi¸m s¸t gi¸n tiÕp còng cho phÐp cã thÓ huy ®éng ®−îc sù tham gia réng cña c¸c chñ thÓ kh¸c ®èi víi ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. MÆc dï cã nhiÒu −u ®iÓm nh− vËy, nh−ng h×nh thøc nµy còng cã nh÷ng nh−îc ®iÓm nhÊt ®Þnh ®ã lµ viÖc theo dâi, kiÓm tra, n¾m b¾t th«ng tin vÒ ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù kh«ng ®−îc nhanh chãng vµ chÝnh x¸c, nªn khã cã thÓ ®−a ra ®−îc nh÷ng biÖn ph¸p xö lý chÝnh x¸c. MÆt kh¸c, viÖc ph©n biÖt h×nh thøc gi¸m s¸t trùc tiÕp vµ h×nh thøc gi¸m s¸t gi¸n tiÕp trong thi hµnh ¸n d©n sù chØ mang tÝnh chÊt t−¬ng ®èi, v× víi mçi h×nh thøc gi¸m s¸t, ®èi víi chñ thÓ nµy cã thÓ gi¸m s¸t trùc tiÕp, nh−ng víi chñ thÓ kh¸c l¹i lµ gi¸m s¸t gi¸n tiÕp. VÝ dô, nh©n d©n gi¸n tiÕp gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù th«ng qua ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cña Quèc héi, ®¹i biÓu Quèc héi, Héi ®ång nh©n d©n vµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n. Nh−ng ®èi víi Quèc héi, ®¹i biÓu Quèc héi, Héi ®ång nh©n d©n vµ §¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n víi t− c¸ch lµ chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, th× ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña hä víi ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù l¹i lµ h×nh thøc trùc tiÕp. Do ®ã, ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, ®ßi hái c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ph¶i kÕt hîp nhuÇn nhuyÔn gi÷a hai h×nh thøc gi¸m s¸t ®· nªu trªn. Tuy nhiªn, møc ®é kÕt hîp nh− thÕ nµo, th× l¹i phô thuéc vµo chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n vµ mèi quan hÖ gi÷a chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù víi ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. 114 Tãm l¹i, qua nghiªn cøu thùc tr¹ng vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ë ViÖt Nam trong thêi gian qua cho thÊy, mÆc dï ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®· ®−îc §¶ng, Nhµ n−íc quan t©m, ®· ban hµnh nhiÒu v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cã chøa ®ùng c¸c quy ®Þnh vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, lµm c¬ së cho viÖc gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. Tuy nhiªn, qua nghiªn cøu thùc tr¹ng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cña c¸c chñ thÓ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, thùc tr¹ng viÖc sö dông h×nh thøc, ph−¬ng ph¸p gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, kÕt qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù vµ sù ¶nh h−ëng cña gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®èi víi kÕt qu¶, hiÖu qu¶ thi hµnh ¸n d©n sù cho thÊy, bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ tÝch cùc ®· ®¹t ®−îc nh−: ho¹t ®éng gi¸m s¸t ®· ®−îc t¨ng c−êng, quyÒn vµ nghÜa vô cña chñ thÓ, ®èi t−îng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù ®· b−íc ®Çu ®−îc ®Þnh h×nh, th× bªn c¹nh ®ã cßn cã nhiÒu bÊt cËp cÇn ph¶i ®−îc gi¶i quyÕt trong thêi gian tíi ®Ó b¶o ®¶m gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù. §ång thêi, còng tõ c¸c nghiªn cøu vÒ thùc tiÔn ho¹t ®éng gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù t¹i ch−¬ng 2, trªn c¬ së ph©n tÝch nh÷ng nguyªn nh©n cña h¹n chÕ cßn tån t¹i trong gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù, kÕt hîp víi nh÷ng luËn gi¶i khoa häc vÒ thi hµnh ¸n d©n sù, gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù t¹i ch−¬ng 1, t¸c gi¶ ®· m¹nh d¹n b−íc ®Çu nªu lªn mét sè quan ®iÓm vµ gi¶i ph¸p b¶o ®¶m gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù nh»m n©ng cao kÕt qu¶ thi hµnh ¸n d©n sù, h¹n chÕ c¸c tiªu cùc trong thi hµnh ¸n d©n sù. 115 KÕt luËn Thi hµnh ¸n d©n sù lµ mét ho¹t ®éng cña Nhµ n−íc, mang tÝnh chÊt hµnh chÝnh - t− ph¸p, lµ mét trong nh÷ng ph−¬ng ph¸p ®Ó thùc thi quyÒn lùc nhµ n−íc, ®ång thêi còng lµ biÖn ph¸p ®Ó ®¶m b¶o n©ng cao ph¸p chÕ x· héi chñ nghÜa. Th«ng qua ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù, nh÷ng b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh ®· cã hiÖu lùc ph¸p luËt cña tßa ¸n ®−îc thi hµnh trªn thùc tÕ, c¸c quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c«ng d©n, cña Nhµ n−íc vµ tæ chøc ®−îc b¶o vÖ, c«ng b»ng x· héi trë thµnh hiÖn thùc. B¶n ¸n, quyÕt ®Þnh vÒ d©n sù cña Tßa ¸n nh©n d©n ®· cã hiÖu lùc ph¸p luËt hoÆc ch−a cã hiÖu lùc ph¸p luËt nh−ng ®−îc thi hµnh ngay; quyÕt ®Þnh cña Träng tµi Th−¬ng m¹i ®· cã hiÖu lùc ph¸p luËt nÕu kh«ng ®−îc tæ chøc thi hµnh sÏ lµm v« hiÖu hãa toµn bé ho¹t ®éng cña hÖ thèng c¸c c¬ quan tiÕn hµnh tè tông tr−íc ®ã, lµm ¶nh h−ëng ®Õn ho¹t ®éng cña toµn bé bé m¸y nhµ n−íc. Gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù víi tÝnh c¸ch lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p ®¶m b¶o thùc thi quyÒn lùc nhµ n−íc theo dâi, quan s¸t mét c¸ch chñ ®éng, th−êng xuyªn, liªn tôc ®èi víi c¸c ho¹t ®éng cña c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù, chÊp hµnh viªn, c¸c c«ng chøc kh¸c cña c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù vµ c¸c c¬ quan, c¸ nh©n cã liªn quan ®Õn viÖc thi hµnh ¸n d©n sù. §ång thêi, s½n sµng t¸c ®éng ®Ó buéc vµ h−íng ho¹t ®éng cña c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù, chÊp hµnh viªn vµ c¸c c¬ quan, c¸ nh©n cã liªn quan ®Õn viÖc thi hµnh ¸n d©n sù theo ®óng c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ thi hµnh ¸n d©n sù vµ c¸c v¨n b¶n cã liªn quan, nh»m tæ chøc thi hµnh mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt c¸c b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cã hiÖu lùc thi hµnh cña Tßa ¸n vµ Träng tµi Th−¬ng m¹i. Víi ý nghÜa nh− vËy gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù cã mét vai trß ®Æc biÖt quan träng trong viÖc ®¶m b¶o sù tu©n thñ ph¸p luËt trong thi hµnh ¸n d©n sù, gãp phÇn ®Èy lïi nh÷ng bÊt cËp tån t¹i trong thi hµnh ¸n d©n sù, tõ ®ã n©ng cao hiÖu qu¶ 116 c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù, cñng cè lßng tin cña quÇn chóng nh©n d©n ®èi víi c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù, c¬ quan t− ph¸p nãi riªng vµ ®èi víi bé m¸y nhµ n−íc nãi chung. Trªn c¬ së ®ã x©y dùng bé m¸y nhµ n−íc thùc sù trong s¹ch, v÷ng m¹nh, tiÕn tíi x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p quyÒn x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam thùc sù lµ cña nh©n d©n, do nh©n d©n vµ v× nh©n d©n. §Ó lµm ®−îc ®iÒu nµy, ®ßi hái hiÖu qu¶ c¸c ho¹t ®éng cña nhµ n−íc, trong ®ã cã ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù ph¶i ®−îc n©ng cao. Trong thêi gian võa qua §¶ng vµ Nhµ n−íc ta ®· ®· ban hµnh nh÷ng chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch lín vµ nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt liªn quan ®Õn tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù (NghÞ quyÕt sè 08 cña Bé ChÝnh trÞ, LuËt Ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Quèc héi, Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù söa ®æi, ChØ thÞ sè 20/2001/CTTg ngµy 11/9/2001 cña Thñ t−íng ChÝnh phñ vÒ t¨ng c−êng c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù; Ph¸p lÖnh LuËt s− n¨m 2001....). §Æc biÖt lµ NghÞ quyÕt sè 49-NQ/TW ngµy 02/6/2005 cña Bé ChÝnh trÞ vÒ ChiÕn l−îc c¶i c¸ch t− ph¸p ®Õn n¨m 2002 ®−îc ban hµnh gÇn ®©y ®· kh¼ng ®Þnh ph¶i "x©y dùng c¬ chÕ ®¶m b¶o mäi b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña Tßa ¸n cã hiÖu lùc ph¸p luËt ph¶i ®−îc thi hµnh, c¸c c¬ quan hµnh chÝnh vi ph¹m bÞ xö lý theo ph¸n quyÕt cña Tßa ¸n ph¶i nghiªm chØnh chÊp hµnh" vµ ®Ó ®¶m b¶o cho b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña Tßa ¸n ®−îc nghiªm chØnh thi hµnh, NghÞ quyÕt nµy còng nªu râ ph¶i "hoµn thiÖn c¬ chÕ gi¸m s¸t cña c¸c c¬ quan d©n cö vµ ph¸t huy quyÒn lµm chñ cña nh©n d©n ®èi víi c¬ quan t− ph¸p". §Ó tiÕp tôc n©ng cao h¬n n÷a hiÖu qu¶ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù gãp phÇn n©ng cao kÕt qu¶, hiÖu qu¶ c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù, t¸c gi¶ ®· m¹nh d¹n nghiªn cøu vµ b−íc ®Çu ®−a ra mét sè quan niÖm vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù; hÖ thèng hãa l¹i c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ gi¸m s¸t thi hµnh ¸n d©n sù vµ ®−a ra mét sè gi¶i ph¸p b−íc ®Çu nh»m gi¸m s¸t b¶o ®¶m thi hµnh ¸n d©n sù, tõ ®ã gãp phÇn ®¶m b¶o thùc hiÖn quyÒn lùc nhµ n−íc trong thi hµnh ¸n d©n sù cã hiÖu qu¶ vµ thèng nhÊt. 117 Do thêi gian nghiªn cøu cã h¹n vµ ®−îc giíi h¹n trong khu«n khæ cña luËn v¨n th¹c sÜ LuËt häc, nh÷ng vÊn ®Ò t¸c gi¶ nªu trong luËn v¨n sÏ kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, t¸c gi¶ sÏ tiÕp tôc nghiªn cøu, bæ sung, hoµn thiÖn trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng thùc tiÔn cña m×nh. §Ó hoµn thµnh luËn v¨n tèt nghiÖp nµy, t¸c gi¶ ®· nhËn ®−îc sù gióp ®ì tËn t×nh cña Khoa Nhµ n−íc vµ ph¸p luËt (nay lµ ViÖn Nhµ n−íc vµ Ph¸p luËt), Vô Sau ®¹i häc cña Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh, Côc thi hµnh ¸n d©n sù, Bé T− ph¸p vµ TiÕn sÜ TrÞnh §øc Th¶o, t¸c gi¶ xin ®−îc tr©n träng c¶m ¬n sù gióp ®ì quý b¸u cña ViÖn Nhµ n−íc vµ Ph¸p luËt cña Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh, TiÕn sÜ TrÞnh §øc Th¶o vµ tËp thÓ c¸c thÇy c« cña Häc viÖn ChÝnh trÞ Quèc gia Hå ChÝ Minh. 118 nh÷ng c«ng tr×nh liªn quan ®Õn luËn v¨n ®· ®−îc c«ng bè 1. Hoµng ThÕ Anh (2000), "Thi hµnh ¸n d©n sù Th¸i Lan", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (1), tr. 42-43. 2. Hoµng ThÕ Anh (2000), "Kª biªn tµi s¶n cña ng−êi thø ba ®Ó thanh to¸n nî trong thi hµnh ¸n d©n sù Ph¸p", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (5), tr. 43-44. 3. Hoµng ThÕ Anh (2000), "Mét sè tån t¹i trong ¸p dông biÖn ph¸p c−ìng chÕ kª biªn, b¸n ®Êu gi¸ tµi s¶n", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (8), tr. 20-22. 4. Hoµng ThÕ Anh (2000), "Mét sè tån t¹i trong ¸p dông biÖn ph¸p c−ìng chÕ kª biªn, b¸n ®Êu gi¸ tµi s¶n", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (9), tr. 21-23. 5. Hoµng ThÕ Anh (2000), "Hµ T©y qu¶n lý, chØ ®¹o c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù qua kiÓm tra trùc tiÕp c¸c §éi thi hµnh ¸n d©n sù", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (11), tr. 28-29. 6. Hoµng ThÕ Anh (2001), "BiÖn ph¸p nµo n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù trong qu©n ®éi", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (2), tr. 17-19. 7. Hoµng ThÕ Anh (2001), "X©y dùng quy chÕ ho¹t ®éng cña Ban chØ ®¹o thi hµnh ¸n d©n sù nh− thÕ nµo", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (4), tr. 26-28. 8. Hoµng ThÕ Anh (2001), "Kinh nghiÖm ¸p dông §iÒu 42 Ph¸p lÖnh thi hµnh ¸n d©n sù", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (7), tr. 32-33. 9. Hoµng ThÕ Anh (2001), "B¸n tµi s¶n kª biªn theo LuËt thi hµnh ¸n Thôy §iÓn", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (7), tr. 44-45. 10. Hoµng ThÕ Anh (2001), "LÞch sö ra ®êi cña Thõa ph¸t l¹i trong ph¸p luËt ViÖt Nam", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (8), tr. 23-24. 11. Hoµng ThÕ Anh (2001), "Tr¸ch nhiÖm cña Thõa ph¸t l¹i Ph¸p", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (8), tr. 43-44. 12. Hoµng ThÕ Anh (2001), "Tæ chøc Thõa ph¸t l¹i Céng hßa Ph¸p", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (9), tr. 43-44. 119 13. Hoµng ThÕ Anh (2001), "Nguyªn nh©n vµ gi¶i ph¸p th¸o gì t×nh tr¹ng ¸n cã ®iÒu kiÖn nh−ng ch−a thi hµnh ®−îc, kh«ng thi hµnh ®−îc", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (10), tr. 26-28. 14. Hoµng ThÕ Anh (2001), "KÕt qu¶ ho¹t ®éng cña Ban chØ ®¹o thi hµnh ¸n d©n sù tØnh VÜnh Phóc - bµi häc kinh nghiÖm vµ kiÕn nghÞ", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (11), tr. 21-32. 15. Hoµng ThÕ Anh (2002), "KÕt qu¶ b−íc ®Çu vÒ tiÕp tôc rµ so¸t ®¬n khiÕu kiÖn vÒ t− ph¸p vµ ph©n lo¹i gi¶i quyÕt theo thÈm quyÒn cña c¸c c¬ quan t− ph¸p", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (7), tr. 1-5. 16. Hoµng ThÕ Anh (2002), "Mét sè thiÕu sãt cÇn rót kinh nghiÖm trong lËp, sö dông hå s¬, sæ s¸ch thi hµnh ¸n d©n sù qua c«ng t¸c kiÓm tra", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (8), tr. 33-35. 17. Hoµng ThÕ Anh (2002), "Mét sè biÖn ph¸p gi¶i quyÕt khiÕu kiÖn tån ®äng", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (9), tr. 4-8. 18. Hoµng ThÕ Anh (2002), "C¸ch tÝnh thêi ®iÓm b¾t ®Çu vµ thêi ®iÓm kÕt thóc thêi hiÖu thi hµnh ¸n d©n sù", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (10), tr. 33-35. 19. Hoµng ThÕ Anh (2003), "Mét sè vÊn ®Ò ho·n, t¹m ®×nh chØ cña ng−êi cã thÈm quyÒn trong thi hµnh ¸n d©n sù", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (2), tr. 21-27. 20. Hoµng ThÕ Anh (2003), "Kinh nghiÖm vÒ tiÕp c«ng d©n trong thi hµnh ¸n d©n sù", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (11), tr. 21-32. 21. Hoµng ThÕ Anh (2003), "KiÓm s¸t thi hµnh ¸n d©n sù nh×n tõ thùc tiÔn", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (12), tr. 31-35. 22. Hoµng ThÕ Anh (2004), "Nh÷ng kinh nghiÖm gi¶i quyÕt khiÕu n¹i vÒ nghiÖp vô trong thi hµnh ¸n d©n sù", D©n chñ vµ Ph¸p luËt, (12), tr. 92-98. 23. Hoµng ThÕ Anh (2005), "KÕt cÊu vµ ph−¬ng ph¸p ghi Tµi kho¶n kÕ to¸n "Lo¹i Tµi kho¶n 1"", Tin thi hµnh ¸n d©n sù, (1), tr. 16-19. 120 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 1. NguyÔn C«ng B×nh (2000), Mét sè ý kiÕn vÒ thi hµnh ¸n d©n sù, B¸o c¸o t¹i héi th¶o: T− ph¸p d©n sù, ViÖn Nhµ n−íc vµ ph¸p luËt tæ chøc tõ ngµy 15-16/10/2000. 2. Bé T− ph¸p (1996), C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ chÕ ®Þnh thõa ph¸t l¹i, B¸o c¸o phóc tr×nh ®Ò tµi khoa häc cÊp Bé, Hµ Néi. 3. Bé T− ph¸p (1996), Sæ tay c¸n bé thi hµnh ¸n, Hµ Néi. 4. Bé T− ph¸p (2003), B¸o c¸o tæng kÕt 10 n¨m c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù, Hµ Néi. 5. Lª C¶m - NguyÔn Ngäc ChÝ (2004), C¶i c¸ch t− ph¸p ë ViÖt Nam trong giai ®o¹n x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p quyÒn, Nxb §¹i häc Quèc giam Hµ Néi. 6. ChÝnh phñ (2005), NghÞ ®Þnh sè 50/2005/N§-CP ngµy 11/4 cña ChÝnh phñ vÒ c¬ quan qu¶n lý thi hµnh ¸n d©n sù, c¬ quan thi hµnh ¸n d©n sù vµ c¸n bé, c«ng chøc lµm c«ng t¸c thi hµnh ¸n d©n sù, Hµ Néi 7. Côc Qu¶n lý Thi hµnh ¸n d©n sù - Bé T− ph¸p (1986), Sæ tay chÊp hµnh viªn, Tµi liÖu l−u hµnh néi bé, Hµ Néi 8. §¹i tõ ®iÓn tiÕng ViÖt (1999), Nxb V¨n hãa th«ng tin, Hµ Néi. 9. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (1996), V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi. 10. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (2001), V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi. 11. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (2002), NghÞ quyÕt sè 08/NQ-TW ngµy 2-1 cña Bé ChÝnh trÞ vÒ mét sè vÊn ®Ò träng t©m c«ng t¸c t− ph¸p trong thêi gian tíi, Hµ Néi. 121 12. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (2005), NghÞ quyÕt sè 48-NQ/TW ngµy 24/5 cña Bé ChÝnh trÞ vÒ ChiÕn l−îc x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam ®Õn n¨m 2010, ®Þnh h−íng ®Õn n¨m 2020, Hµ Néi. 13. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (2005), NghÞ quyÕt sè 49-NQ/TW ngµy 2/6 cña Bé ChÝnh trÞ vÒ ChiÕn l−îc c¶i c¸ch t− ph¸p tõ nay ®Õn n¨m 2020, Hµ Néi. 14. Tr−¬ng ThÞ Hång Hµ (2004), "Hoµn thiÖn c¬ chÕ ph¸p lý b¶o ®¶m chøc n¨ng gi¸m s¸t cña Quèc héi trong ®iÒu kiÖn x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p quyÒn x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam", Nhµ n−íc vµ Ph¸p luËt, (3), tr. 33-41. 15. Lª Xu©n Hång (2001), X· héi hãa thi hµnh ¸n d©n sù, LuËn v¨n th¹c sÜ LuËt häc, Tr−êng §¹i häc LuËt Hµ Néi. 16. TrÇn Thanh H−¬ng (2003), "§èi t−îng gi¸m s¸t cña Quèc héi", Nghiªn cøu lËp ph¸p, (2), tr. 22-27. 17. Khoa LuËt - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi (2003), Gi¸o tr×nh lý luËn Nhµ n−íc vµ ph¸p luËt, Nxb §¹i häc Quèc gia, Hµ Néi. 18. Khoa LuËt - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi (2003), Gi¸o tr×nh lÞch sö Nhµ n−íc vµ Ph¸p luËt ViÖt Nam, Nxb §¹i häc Quèc gia, Hµ Néi. 19. §inh V¨n MËu (2003), QuyÒn lùc nhµ n−íc vµ quyÒn c«ng d©n, Nxb T− ph¸p, Hµ Néi. 20. Montesquieu (1996), Tinh thÇn ph¸p luËt, Nxb Gi¸o dôc, Hµ Néi. 21. NguyÔn HiÒn Nh©n (2001), "X¸c ®Þnh lo¹i tè tông cña thi hµnh ¸n d©n sù" Tin thi hµnh ¸n d©n sù, Côc qu¶n lý thi hµnh ¸n d©n sù, (5), tr. 17-21. 22. Quèc héi (1992), HiÕn ph¸p n−íc Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, Hµ Néi. 23. Quèc héi (1998), LuËt 09/1998/QH10 ngµy 2/12 vÒ khiÕu n¹i tè c¸o, Hµ Néi. 24. Quèc héi (1999), LuËt 14/1999/QH10 ngµy 12/6 vÒ MÆt trËn Tæ quèc, Hµ Néi. 122 25. Quèc héi (2001), LuËt 30/2001/QH10 ngµy 25/12 vÒ tæ chøc Quèc héi, Hµ Néi. 26. Quèc héi (2001), LuËt 32/2001/QH10 ngµy 25/12 LuËt Tæ chøc ChÝnh phñ, Hµ Néi. 27. Quèc héi (2002), LuËt 33/2002/QH10 ngµy 2/4 vÒ tæ chøc Tßa ¸n nh©n d©n, Hµ Néi. 28. Quèc héi (2002), LuËt 34/2002/QH10 ngµy 2/4 vÒ tæ chøc ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n, Hµ Néi. 29. Quèc héi (2003), LuËt 05/2003/QH11 ngµy 17/6 vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Quèc héi, Hµ Néi. 30. Quèc héi (2003), LuËt 11/2003/QH11 ngµy 26/11 vÒ tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n, Hµ Néi. 31. Quèc héi (2003), LuËt 12/2003/QH11 ngµy 26/11 vÒ bÇu cö Héi ®ång nh©n d©n, Hµ Néi. 32. Quèc héi (2003), LuËt 26/2004/QH11 ngµy 15/6 vÒ söa ®æi bæ sung mét sè ®iÒu cña LuËt KhiÕu n¹i, tè c¸o, Hµ Néi. 33. Quèc héi (2004), LuËt 22/2004/QH11 ngµy 15/6 vÒ thanh tra, Hµ Néi. 34. Nguyªn Thµnh (2001), "Ho¹t ®éng chÊt vÊn nh×n tõ thùc tÕ mét kú häp Quèc héi", Nghiªn cøu lËp ph¸p, (6), tr. 11-15. 35. L−u Trung Thµnh (2004), "Ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n", LuËt häc, (4), tr. 53-60. 36. "Tæ chøc vµ ho¹t ®éng thi hµnh ¸n d©n sù - thùc tr¹ng vµ ph−¬ng h−íng ®æi míi", Th«ng tin khoa häc Ph¸p lý, ViÖn nghiªn cøu khoa häc ph¸p lý - Bé T− ph¸p, (8). 37. "Tæng hîp c¸c kiÕn nghÞ khoa häc gãp phÇn ®æi míi tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan t− ph¸p" (2000), Th«ng tin khoa häc ph¸p lý, ViÖn Khoa häc Ph¸p lý - Bé T− ph¸p, (11) 38. Tõ ®iÓn LuËt häc (1999), Nxb Tõ ®iÓn B¸ch khoa, Hµ Néi. 123 39. Lª Anh TuÊn (2004), §æi míi thñ tôc thi hµnh ¸n d©n sù ViÖt Nam, LuËn v¨n th¹c sÜ LuËt häc, Tr−êng §¹i häc LuËt Hµ Néi. 40. §µo TrÝ óc (2003), "Quan niÖm vÒ gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn quyÒn lùc nhµ n−íc vµ c¸c c¬ chÕ thùc hiÖn gi¸m s¸t", Nhµ n−íc vµ Ph¸p luËt, (6), tr. 3-7. 41. ñy ban Th−êng vô Quèc héi (1989), Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù, Hµ Néi. 42. ñy ban Th−êng vô Quèc héi (1993), Ph¸p lÖnh Thi hµnh ¸n d©n sù, Hµ Néi. 43. ñy ban Th−êng vô Quèc héi (2004), Ph¸p lÖnh 13/2004/PL-UBTVQH11 ngµy 14/1 vÒ Thi hµnh ¸n d©n sù, Hµ Néi. 44. V¨n phßng Quèc héi (2004), C«ng t¸c tham m−u tæng hîp phôc vô ñy ban Th−êng vô Quèc héi chØ ®¹o, ®iÒu hßa, phèi hîp ho¹t ®éng cña Héi ®ång d©n téc, c¸c ñy ban cña Quèc héi, nh÷ng vÊn ®Ò rót ra vµ kiÕn nghÞ, B¸o c¸o tãm t¾t ®Ò tµi, Hµ Néi. 45. ViÖn Khoa häc Ph¸p lý - Bé T− ph¸p (2004), Bé T− ph¸p Ch−¬ng tr×nh ®æi míi c«ng t¸c x©y dùng, ban hµnh vµ n©ng cao chÊt l−îng v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt vµ c¸c v¨n b¶n triÓn khai, Nxb T− ph¸p, Hµ Néi. 46. ViÖn Khoa häc Ph¸p lý - Bé T− ph¸p (2005), ThiÕt chÕ chÝnh trÞ vµ bé m¸y nhµ n−íc mét sè n−íc trªn thÕ giíi, Nxb T− ph¸p, Hµ Néi. 47. ViÖn khoa häc ph¸p lý - Bé T− ph¸p (2005), LuËn cø khoa häc vµ thùc tiÔn cña viÖc ®æi míi tæ chøc vµ ho¹t ®éng thi hµnh ¸n ë ViÖt Nam trong giai ®o¹n míi, B¸o c¸o phóc tr×nh ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc ®éc lËp, Hµ Néi.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfGiám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay.pdf
Luận văn liên quan